Ngày 28.4, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết đã có công văn về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các trường học, đơn vị nhận suất ăn công nghiệp từ Công ty TNHH SX TM DV X.L. Đây là cơ sở cung cấp suất ăn liên quan đến vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra ngày 24.4 tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm (cơ sở 1, ở đường Trần Xuân Soạn và cơ sở 2 tại đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận).
Theo Sở An an toàn thực phẩm TP.HCM, sau khi xảy ra vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, sở này đã nhanh chóng thành lập đoàn điều tra, xử lý tại trường. Đồng thời lập đoàn đoàn kiểm tra đột xuất, tiến hành kiểm tra việc chấp hành theo quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm đối với Công ty TNHH SX TM DV X.L – là đơn vị cung cấp suất suất ăn cho Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm.
Trong quá trình điều tra, xử lý, chờ xác định nguyên nhân sự cố, Sở An an toàn thực phẩm TP.HCM đề nghị UBND các phường chỉ đạo trạm y tế phối hợp nhà trường tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về an toàn thực phẩm đối với các công ty cung cấp suất ăn công nghiệp cho trường học, các trường học có bếp ăn tập thể trên địa bàn. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật các nội dung có liên quan đến đảm bảo an toàn thực phẩm và phòng, chống ngộ độc thực phẩm trong trường học.
Đối với các trường học có nhận suất ăn công nghiệp từ Công ty TNHH SX TM DV X.L, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm do công ty này cung cấp. Tăng cường phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh trong hoạt động kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm đối với công ty trên và bữa ăn của học sinh tại trường học.
Ngoài cung cấp cho 2 cơ sở của Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, Công ty TNHH SX TM DV X.L còn cung cấp suất ăn cho 3 trường khác, gồm: Trường tiểu học Tân Hưng (phường Tân Hưng); Trường THCS Trần Quốc Tuấn (phường Tân Hưng, tạm ngưng nhận suất ăn từ ngày 17.4 – 2.5); Trường tiểu học Đinh Bộ Lĩnh (phường Tân Mỹ).
Theo báo cáo của Sở Y tế TP.HCM, từ ngày 25 đến trưa 27.4, có 4 bệnh viện trên địa bàn TP.HCM đã tiếp nhận các trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận).
Tổng cộng ghi nhận 25 trường hợp có các triệu chứng rối loạn tiêu hóa điển hình như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số trường hợp kèm sốt. Trong đó có 23 học sinh và 2 người lớn (bảo mẫu).
Cụ thể, Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh; Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh; Bệnh viện Khánh Hội tiếp nhận 1 học sinh; và Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp nhận 2 người lớn.
Trong số các ca nhập viện, có một trường hợp điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 2 nhập viện trong tình trạng sốt cao, mất nước nặng kèm sốc, co giật. Sau một ngày điều trị tích cực (chống sốc, sử dụng vận mạch liều cao, thở máy), bệnh nhi đã tỉnh táo, giảm sốt, giảm tiêu lỏng, ngưng vận mạch và cai thở máy.
Hiện các trường hợp có tình trạng ổn định, được theo dõi, thăm khám và xử trí kịp thời.
Theo báo cáo của Bệnh viện Nhi đồng 2, tính đến 15 giờ ngày 28.4, bệnh viện tiếp nhận tổng cộng 13 học sinh tới khám. Trong đó, 12 ca phải nhập viện, tình trạng ổn định, đang dùng kháng sinh tĩnh mạch. Trong số này có 1 ca có kết quả xét nghiệm PCR (mẫu phân) phát hiện vi khuẩn Salmonella spp – đây là loại vi khuẩn thường tìm thấy trong các vụ ngộ độc thực phẩm.
Sở Y tế TP.HCM đã chỉ đạo các cơ sở y tế rà soát công tác tiếp nhận, điều trị các trường hợp có liên quan yếu tố dịch tễ; đồng thời bảo đảm thu dung, phân loại và xử trí theo đúng phác đồ điều trị ngộ độc thực phẩm đã ban hành. Trường hợp xuất hiện ca bệnh nặng, cần tiến hành hội chẩn hoặc chuyển tuyến trên kịp thời.
Ngày 13.5, tại buổi làm việc với đoàn công tác Ủy ban Kinh tế và tài chính của Quốc hội, UBND tỉnh Gia Lai đã báo cáo về tình hình trụ sở dôi dư trên địa bàn sau sáp nhập.
Thực tế hiện nay, khu vực phía đông tỉnh, nơi đặt trụ sở chính quyền và nhiều sở, ngành, đang thiếu phòng làm việc, trong khi không ít trụ sở tại khu vực phía tây lại bỏ trống, chưa được khai thác hiệu quả. Trước thực trạng này, tỉnh Gia Lai đã tính toán phương án bố trí lực lượng công an, quân đội sử dụng một số trụ sở phù hợp nhằm tận dụng cơ sở vật chất hiện có, tránh lãng phí tài sản công.
Hiện toàn tỉnh có 909 trụ sở, song mới có 238 nơi được bố trí sử dụng. Với những trụ sở dôi dư nằm xen kẽ trong khu dân cư, địa phương đề xuất đưa ra đấu giá để tránh lãng phí nguồn lực đất đai. Cùng với đó, tỉnh cũng dự trữ một số trụ sở phục vụ nhu cầu làm việc sau này, số còn lại sẽ tiếp tục được tính toán phương án cho thuê, còn trước mắt là thuê người bảo vệ trông coi.
Riêng các trụ sở ở vùng sâu, vùng xa, việc tìm phương án sử dụng gặp nhiều khó khăn. Dù có đề xuất chuyển đổi thành điểm trường hoặc cơ sở y tế, song nhiều nơi không thể tận dụng do không đáp ứng điều kiện liền kề, kết nối hạ tầng và nhu cầu thực tế. Chính vì vậy, đây là bài toán khó nên tỉnh đang cố gắng, nỗ lực để xử lý phù hợp.
Ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết việc sắp xếp, xử lý trụ sở công sau sáp nhập là bài toán khó, cần có thời gian và lộ trình phù hợp, bởi "không thể tránh khỏi lãng phí ngay lập tức". Theo ông Thanh, trước mắt tỉnh sẽ tạm thời giao, thuê lực lượng bảo vệ trông coi các trụ sở xã, sở, ngành dôi dư nhằm tránh xuống cấp, thất thoát tài sản.
Phát biểu trước Quốc hội ngày 21/4, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết công tác quản lý an toàn thực phẩm hiện do nhiều bộ, ngành cùng phụ trách nên vừa chồng chéo trách nhiệm, vừa tồn tại khoảng trống trong kiểm soát. Vì vậy, Chính phủ đang xây dựng đề án thành lập cơ quan quản lý thống nhất nhằm tập trung đầu mối, khắc phục tình trạng phân tán, nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, trách nhiệm quản lý nhà nước được phân công cho 3 bộ chính theo từng nhóm sản phẩm và công đoạn. Bộ Y tế quản lý thực phẩm chức năng, phụ gia, nước uống đóng chai và bếp ăn tập thể như trường học, bệnh viện. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách thực phẩm tươi sống, toàn bộ khâu trồng trọt, chăn nuôi, giết mổ, sơ chế ban đầu, đồng thời kiểm soát dịch bệnh, kiểm dịch và điều kiện vệ sinh thú y. Bộ Công Thương quản lý khâu chế biến công nghiệp, lưu thông và phân phối thực phẩm trên thị trường.
Các quy định tiếp tục được cụ thể hóa tại nghị định và văn bản hướng dẫn theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp. Ở địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã cùng các cơ quan chuyên ngành, lực lượng thanh tra trực tiếp tổ chức thực thi.
Theo chuỗi vận động của thực phẩm, hệ thống quản lý được phân tách theo từng công đoạn. Ở khâu chăn nuôi, ngành nông nghiệp kiểm soát dịch bệnh, cấp giấy kiểm dịch và giám sát điều kiện vệ sinh. Sang khâu giết mổ, trách nhiệm thuộc cơ quan thú y và chính quyền địa phương. Đến khâu chế biến công nghiệp, trách nhiệm chuyển sang ngành công thương, doanh nghiệp phải bảo đảm nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc rõ ràng. Ở khâu phân phối, lực lượng quản lý thị trường và chính quyền địa phương kiểm tra hàng hóa lưu thông.
Tại bếp ăn tập thể, đặc biệt trong trường học, ngành y tế là cơ quan quản lý chính, người đứng đầu đơn vị phải chịu trách nhiệm toàn bộ từ lựa chọn nhà cung cấp đến quy trình chế biến.
Trong một tình huống cụ thể như thịt lợn nhiễm dịch xuất hiện trong bếp ăn trường học, trách nhiệm được xác định theo toàn bộ chuỗi. Cơ sở chăn nuôi vi phạm có thể bị xử lý hình sự, cơ quan thú y chịu trách nhiệm nếu để lọt khâu kiểm dịch, cơ sở giết mổ vi phạm khi xử lý động vật không đủ điều kiện. Đơn vị cung cấp thực phẩm phải kiểm soát nguồn gốc, trong khi nhà trường chịu trách nhiệm kiểm tra đầu vào. Các cơ quan quản lý địa phương cũng phải xem xét trách nhiệm thanh tra, giám sát.
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM, cho biết khó khăn lớn hiện nay nằm ở công tác thanh kiểm tra. Việc bỏ thanh tra chuyên ngành, chuyển sang kiểm tra thông thường khiến việc phát hiện, xử lý thực phẩm bẩn gặp nhiều hạn chế, trong khi quy trình kiểm tra còn nặng tính hình thức.
Bà Lan cho rằng việc kiểm tra chủ yếu theo kế hoạch được phê duyệt trước khiến khả năng phát hiện vi phạm thấp. "Khi được duyệt xong, lại phải gửi thông báo cho doanh nghiệp trước khi kiểm tra thì hiệu quả không cao", bà nói.
Bên cạnh đó, lực lượng chức năng thường chỉ được kiểm tra các cơ sở do mình cấp phép, trong khi những cá nhân, tổ chức vi phạm hoạt động lén lút, ngoài phạm vi quản lý hoặc buôn bán trôi nổi. Nhiều vụ việc phải có sự tham gia của lực lượng công an mới xử lý được.
Hiện ngoài TP HCM đã tổ chức mô hình Sở An toàn thực phẩm theo hướng một đầu mối, các địa phương khác vẫn duy trì quản lý phân tán giữa 3 ngành. Theo bà Lan, điều này dẫn đến tình trạng khi có kết quả thì nhiều đơn vị cùng nhận, nhưng khi xảy ra sự cố lại khó xác định trách nhiệm.
Bà cũng cho biết quy trình xử phạt hành chính còn phức tạp, mất nhiều thời gian từ lập biên bản đến ban hành quyết định, doanh nghiệp có thể khiếu nại kéo dài, gây khó khăn cho cơ quan quản lý. Thực trạng sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ phổ biến khiến việc kiểm soát an toàn thực phẩm càng khó khăn hơn.
Để khắc phục, bà Phạm Khánh Phong Lan đề nghị thực hiện nghiêm Chỉ thị 17 của Trung ương, trong đó tập trung thống nhất đầu mối quản lý và tăng cường hậu kiểm. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là hành lang pháp lý. Bộ Y tế đang xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10. Khi luật được ban hành, các nghị định và thông tư mới có thể hoàn thiện đồng bộ, thay thế các quy định chồng chéo hiện nay.
Liên quan đến vụ việc phát hiện thịt lợn bệnh trong bếp ăn bán trú Trường mầm non Hòa Bình, trao đổi với Thanh Niên trưa 8.4, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Bí thư Đảng ủy xã Văn Lăng (tỉnh Thái Nguyên), xác nhận thông tin tạm đình chỉ công tác đối với bà Nguyễn Thị Minh Khoái, Hiệu trưởng Trường mầm non Hòa Bình.
Theo quyết định ngày 8.4 của UBND xã Văn Lăng, bà Nguyễn Thị Minh Khoái bị tạm đình chỉ công tác trong 15 ngày để phục công tác điều tra, xác minh liên quan đến nguồn gốc số thịt lợn dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi được phát hiện trong bếp ăn bán trú của nhà trường.
Sáng nay 8.4, UBND xã Văn Lăng đã tổ chức họp công bố thông tin liên quan đến vụ việc tại Trường mầm non Hòa Bình đến phụ huynh, người dân và cơ quan truyền thông. Tại cuộc họp, bà Khoái có tham dự và báo cáo chi tiết.
Trước đó, ngày 25.3, anh Đinh Công Long, phụ huynh có con đang học tại Trường mầm non Hòa Bình được giáo viên nhờ mang thịt lợn đi xay. Khi cầm túi thịt, anh Long phát hiện thịt mỡ có màu vàng lạ đã giữ lại một miếng để đem đi xét nghiệm, đồng thời cảnh báo đến nhà trường không cho học sinh ăn số thịt này.
Ngày 26.3, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã có thông báo, mẫu thịt lợn do bà Trịnh Thị Cam (cũng là phụ huynh có con học tại Trường mầm non Hòa Bình) mang đến kiểm nghiệm có 2/6 chỉ tiêu dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn E.coli.
Trước kiến nghị của phụ huynh, ngày 2.4, Trường mầm non Hòa Bình gửi mẫu thịt lợn lấy từ ngăn đá tủ lạnh tại trường đi xét nghiệm tại Trung tâm Chẩn đoán và xét nghiệm thú y T.Ư I.
Ngày 3.4, Trung tâm Chẩn đoán và xét nghiệm thú y Thư I có thông báo kết quả xét nghiệm mẫu thịt lợn lấy tại Trường mầm non Hòa Bình dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi.
Chiều 7.4, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Dương Văn Lượng đã chủ trì cuộc họp với các sở, ngành và lãnh đạo địa phương để chỉ đạo kịp thời chấn chỉnh và xử lý nghiêm minh các sai phạm về an toàn thực phẩm trong vụ việc xảy ra tại Trường mầm non Hòa Bình.
Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên yêu cầu Công an tỉnh Thái Nguyên chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, xác định rõ nguyên nhân và nguồn gốc thịt lợn tại Trường mầm non Hòa Bình, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Từ kết quả xét nghiệm mẫu thịt lợn dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi tại Trường mầm non Hòa Bình, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Dương Văn Lượng đề nghị Đảng ủy xã Văn Lăng thực hiện quy trình kiểm tra dấu hiệu vi phạm của Chi bộ Trường mầm non Hòa Bình, bí thư chi bộ, hiệu trưởng nhà trường, trong đó tập trung xem xét, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan.
Trong vụ việc này, ông Dương Văn Lượng yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động chỉ đạo kiểm tra, xác minh toàn diện vụ việc, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; làm rõ nguyên nhân, nguồn gốc thực phẩm, quy trình cung ứng, chế biến và tổ chức bữa ăn tại các nhà trường, bếp ăn tập thể, không để xảy ra các vụ việc tương tự.
