Ngày 28-4, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – Liên minh châu Âu (EU) lần thứ 25 diễn ra tại Brunei, với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao và đại diện các nước ASEAN cùng 27 quốc gia thành viên EU. Đoàn Việt Nam do Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dẫn đầu.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, tại hội nghị, các bộ trưởng chia sẻ quan ngại sâu sắc về những diễn biến nhanh chóng và phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, trong đó có tình hình các cuộc xung đột trên thế giới, với những tác động sâu rộng đến kinh tế, thương mại, năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các nước nhấn mạnh ASEAN và EU chia sẻ tầm quan trọng và lợi ích chung trong việc duy trì hòa bình, và ổn định cho phát triển, củng cố các thể chế đa phương và Liên hợp quốc, thúc đẩy đối thoại, lòng tin, tuân thủ luật pháp quốc tế, giải quyết hòa bình các tranh chấp, cũng như hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng và an ninh biển.
Trên cơ sở những tiến triển tích cực của quan hệ và hợp tác ASEAN – EU thời gian qua, các nước nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác hai bên về kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng, kết nối số….
Hai bên thống nhất sẽ sớm đưa vào triển khai Hiệp định Vận tải hàng không toàn diện ASEAN – EU (CATA) – hiệp định vận tải hàng không đầu tiên giữa hai tổ chức khu vực trên thế giới, nhằm tăng cường kết nối giữa người dân và nền kinh tế hai khu vực. Bên cạnh đó, thúc đẩy hợp tác về kinh tế số trên cơ sở Hiệp định khung ASEAN về kinh tế số (DEFA).
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khai thác hiệu quả các thỏa thuận thương mại tự do (FTA) như FTA của EU với Việt Nam và Singapore, ASEAN và EU cũng đặt mục tiêu xây dựng một FTA giữa ASEAN và EU trong dài hạn.
Các nước cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, quản lý thiên tai, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, giáo dục, giao lưu nhân dân… trên cơ sở các chương trình hợp tác và sáng kiến hỗ trợ của EU dành cho ASEAN, bao gồm Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway), Chương trình Kết nối Bền vững ASEAN – EU (SCOPE), Sáng kiến Xanh ASEAN – EU.
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam và ASEAN coi trọng quan hệ đối tác với EU, ủng hộ tăng cường hợp tác toàn diện, thực chất và hiệu quả giữa ASEAN và EU.
Ông Lê Hoài Trung nhấn mạnh hai khu vực và hai tổ chức có nhiều lợi ích chiến lược chung và quan điểm tương đồng trên nhiều vấn đề quan trọng, đồng thời đều là những mô hình hội nhập khu vực thành công. Do đó việc ASEAN và EU tiếp tục tăng cường phối hợp và hợp tác có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh khu vực và thế giới hiện nay.
Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam cũng đề nghị hai bên tăng cường đối thoại chiến lược, hiểu biết lẫn nhau, phối hợp trong phòng ngừa, quản lý và ứng phó thách thức chung.
Đồng thời, trao đổi về các phương thức, lĩnh vực hợp tác mới như hướng tới xây dựng một FTA liên khu vực, đẩy nhanh việc phê chuẩn đưa CATA vào triển khai và thông qua Bộ Quy tắc Thương mại số ASEAN – EU trong năm 2026.
Nhân dịp tham dự hội nghị tại Brunei, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có cuộc gặp với Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào Thongsavan Phomvihane và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow.
Cùng ngày, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có các cuộc tiếp xúc song phương với Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas; quan chức ngoại giao cấp cao đại diện các nước Slovenia, Cộng hòa Czech, Áo, Lithuania, Đức, Ba Lan và Cộng hòa Cyprus.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị các đối tác phối hợp cùng Việt Nam tạo bước phát triển mạnh mẽ, thực chất trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Bên cạnh đó, đề nghị thúc đẩy 6 nước thành viên EU còn lại sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA). Ông cũng đề nghị EU ghi nhận nỗ lực của Việt Nam, sớm gỡ bỏ thẻ vàng IUU đối với hải sản Việt Nam và đưa Việt Nam ra khỏi “Danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế”.
Trao đổi với Đại diện cấp cao EU, Bộ trưởng Lê Hoài Trung mong muốn hai bên tiếp tục đẩy mạnh hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao thông qua các cơ chế ERASMUS+ và Horizon Europe.
Đáp lại, Đại diện cấp cao EU Kaja Kallas cho biết các nước EU quan tâm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác với Việt Nam để tương xứng với khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện vừa được thiết lập, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP).
Với Cộng hòa Czech, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam đề nghị tăng cường hợp tác du lịch thông qua đơn giản hóa thủ tục cấp thị thực, hỗ trợ Việt Nam mở đường bay thẳng tới thủ đô Praha; tiếp tục hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam tại Cộng hòa Czech.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Czech nhất trí hai bên cần sớm hoàn thiện chương trình hành động triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược; thúc đẩy hợp tác lao động, thương mại và quốc phòng.
Với Lithuania, ông Lê Hoài Trung đề nghị hai bên hợp tác đầu tư, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đào tạo nhân lực công nghệ cao như công nghệ laser, sinh học, fintech, quản trị an ninh mạng, xây dựng và quản lý hệ thống lưới điện. Về phần mình, Bộ trưởng Ngoại giao Lithuania bày tỏ quan tâm hợp tác hạ tầng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ cao, xuất nhập khẩu hàng nông sản và du lịch.
Đề nghị Đức tiếp tục duy trì vị trí là đối tác thương mại và đầu tư hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu, Bộ trưởng Lê Hoài Trung mong Đức sớm tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Đức tại châu Á – Thái Bình Dương ở Việt Nam.
Đáp lại, Quốc vụ khanh Ngoại giao Đức bày tỏ hài lòng về kết quả hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước trong các dự án trọng điểm như đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Hạ Long, mong muốn mở rộng hơn nữa hợp tác trong các dự án tương tự tại Việt Nam.
Với Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ba Lan, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị sớm công nhận cộng đồng người Việt là dân tộc thiểu số theo pháp luật nước sở tại, tạo điều kiện để bà con ổn định cuộc sống và đóng góp tích cực hơn cho xã hội Ba Lan.
Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và các vấn đề châu Âu Slovenia mong muốn đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực logistics, cảng biển; mở rộng hợp tác đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, khoa học vũ trụ.
Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Cyprus bày tỏ coi trọng và mong muốn tăng cường đầu tư trong lĩnh vực dược và hàng hải tại Việt Nam. Cyprus mong tiếp nhận thêm lao động Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực hàng hải.
Ngày 14/4, Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố số liệu thương mại tháng 3. Theo đó, kim ngạch nhập khẩu tăng 27,8% so với cùng kỳ năm ngoái, lên gần 270 tỷ USD. Tốc độ này cao hơn dự báo và cũng là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 11/2021.
Báo cáo trên nối dài xu hướng tăng tốc nhập khẩu của Trung Quốc năm nay, nhờ nhu cầu nội địa cải thiện, nhu cầu hàng hóa tăng và các công ty bổ sung lại hàng tồn kho. Trong 2 tháng đầu năm, nhập khẩu nước này tăng gần 20%.
Đây là tín hiệu lạc quan với mục tiêu thúc đẩy tiêu dùng của Trung Quốc. Từ nhiều năm qua, các nhà kinh tế học đã kêu gọi nước này chuyển từ mô hình tăng trưởng phụ thuộc đầu tư và xuất khẩu sang dựa vào đột phá về tiêu dùng. Trong kế hoạch 5 năm công bố tháng trước, Bắc Kinh cũng cam kết tăng đáng kể tiêu dùng của các hộ gia đình.
Trong khi đó, xuất khẩu tháng 3 chỉ tăng 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái, lên 321 tỷ USD. Hoạt động này chịu ảnh hưởng chủ yếu từ xung đột tại Trung Đông.
Hơn một tháng qua, xung đột liên quan đến Iran, Mỹ và Israel đã khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, đe dọa nguồn cung năng lượng toàn cầu và làm gián đoạn các tuyến vận tải biển. Giá dầu Brent hiện vẫn trên 90 USD một thùng, tăng mạnh so với khoảng 60 USD trước khi xung đột nổ ra.
Chi phí nhiên liệu và bảo hiểm tăng đã đẩy cước vận tải lên cao. Việc phải đi đường vòng qua Mũi Hảo Vọng cũng khiến năng lực vận tải suy giảm. Gián đoạn nguồn cung hóa dầu và phân bón cũng làm tăng rủi ro đối với sản xuất công nghiệp và nông nghiệp.
Người phát ngôn Tổng cục Hải quan Trung Quốc Lu Daliang cho biết xung đột tại Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu tăng mạnh trong thời gian dài, làm chi phí vận chuyển dầu tăng đáng kể. Đà tăng hiện đã lan sang chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy chi phí sản xuất và logistics của hàng hóa trên khắp thế giới đi lên, từ đó gây sức ép lên thương mại hàng hóa toàn cầu.
"Số liệu của chúng tôi cho thấy trong tháng 3, xuất nhập khẩu của Trung Quốc với Trung Đông đã chuyển từ tăng trưởng sang sụt giảm. Chúng tôi hy vọng tất cả các bên sẽ hành động để hạ nhiệt tình hình càng sớm càng tốt, khôi phục hòa bình và ổn định tại eo biển này cũng như Trung Đông", ông nói.
Theo thông cáo phát đi ngày 25-5 tại Singapore, Hội đồng quản trị VinFast đã thống nhất bổ nhiệm ông Phạm Nhật Quân Anh vào vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị từ ngày 23-5.
Việc thay đổi nhân sự cấp cao này được cho là nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới của VinFast, đặc biệt trong quá trình mở rộng hiện diện trên thị trường quốc tế.
Ông Phạm Nhật Quân Anh hiện là Phó chủ tịch kiêm Phó tổng giám đốc thường trực Công ty cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast. Ông được đánh giá có kinh nghiệm quản trị đa lĩnh vực và đã tham gia sâu vào quá trình phát triển của VinFast, từ giai đoạn xây dựng nền tảng tại thị trường Việt Nam đến mở rộng ra nước ngoài.
Bà Lê Thị Thu Thủy sẽ thôi đảm nhiệm vị trí Chủ tịch HĐQT VinFast và không tham gia Hội đồng quản trị công ty.
Theo VinFast, bà Thủy sẽ tập trung cho các mục tiêu quan trọng của Tập đoàn Vingroup, cổ đông lớn của VinFast, nơi bà đang giữ chức Phó chủ tịch.
Chia sẻ về vai trò mới, ông Phạm Nhật Quân Anh cho biết VinFast đã xây dựng được nền tảng phát triển vững chắc trong những năm qua và sẽ tiếp tục kiên định với các ưu tiên chiến lược dài hạn.
"Chúng tôi sẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực vận hành toàn cầu cũng như trải nghiệm khách hàng. Tôi mong muốn đồng hành cùng ban lãnh đạo để đưa VinFast bước sang giai đoạn phát triển mới", ông Quân Anh nói.
Ông Phạm Nhật Quân Anh tốt nghiệp cử nhân quản trị kinh doanh tại Đại học Quản lý Singapore.
Trước khi gia nhập VinFast, ông từng giữ các vị trí Phó tổng giám đốc và Phó giám đốc điều hành tại Công ty cổ phần Vinpearl trong giai đoạn 2017-2019, tích lũy kinh nghiệm trong quản trị vận hành, phát triển hệ thống và hoạch định chiến lược.
Từ tháng 2-2019, ông gia nhập VinFast và đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng trong các mảng phát triển xe, sản xuất, kinh doanh, marketing, hậu mãi, kế hoạch, điều phối và kiểm soát chất lượng.
Trước khi giữ chức Chủ tịch HĐQT VinFast, ông từng là Phó tổng giám đốc Kinh doanh - Marketing - Hậu mãi toàn cầu và Giám đốc khối Kế hoạch, Điều phối và Kiểm soát chất lượng.
Đóng cửa phiên giao dịch 25/5, giá dầu Brent giảm 7,2% còn 96,1 USD một thùng. Dầu thô Mỹ WTI mất hơn 6%, về gần 91 USD một thùng. Khối lượng giao dịch phiên đầu tuần khá mỏng, do thị trường Mỹ đóng cửa sớm nghỉ lễ.
Thị trường đi xuống khi nhà đầu tư lạc quan rằng Mỹ và Iran đang tiến gần thỏa thuận hòa bình để mở lại eo biển Hormuz. Reuters trích nguồn tin thân cận cho biết Ngoại trưởng Iran và trưởng đoàn đàm phán nước này đã tới Doha để gặp Thủ tướng Qatar, nhằm thảo luận về một thỏa thuận tiềm năng với Mỹ, qua đó chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài 3 tháng.
Các bên cho biết đã đạt tiến triển về một biên bản ghi nhớ nhằm đình chiến, đồng thời tạo điều kiện để các nhà đàm phán có thêm 60 ngày nhằm đạt thỏa thuận cuối cùng. Sang phiên sáng 26/5, giá cả hai loại dầu thô nhích nhẹ trở lại.
"Dù thỏa thuận chưa hoàn tất, dường như vẫn có hy vọng rằng dầu sẽ bắt đầu được vận chuyển trở lại qua eo biển Hormuz", Phil Flynn - nhà phân tích cấp cao tại Price Futures Group cho biết.
Tuy nhiên, Rory Johnston - nhà sáng lập bản tin Commodity Context lại tỏ ra thận trọng. "Trong vài tháng qua, chúng ta đã nhiều lần tiến rất gần tới thỏa thuận, rồi lại đổ vỡ vì các chi tiết nhỏ. Eo biển Hormuz hiện vẫn đóng cửa", Johnston nói.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 25/5, Tổng thống Mỹ Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra "tốt đẹp", nhưng cảnh báo Mỹ có thể tấn công thêm nếu đàm phán thất bại. Ông cũng kêu gọi thêm nhiều quốc gia Arab và Hồi giáo tham gia Hiệp định Abraham. Thỏa thuận này được thúc đẩy trong nhiệm kỳ đầu của ông, nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Arab và các quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi.
Bộ Ngoại giao Iran ngày 25/5 cho biết nước này đang đàm phán nhằm chấm dứt xung đột và hiện chưa thảo luận về các vấn đề hạt nhân.
Kể cả khi đạt được thỏa thuận hòa bình, các nhà phân tích cho rằng phải mất nhiều tháng nữa, hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz mới trở lại bình thường, do các cơ sở dầu khí bị hư hại cần thời gian sửa chữa.
"Tình trạng thiếu hụt nguồn cung khoảng 10-11 triệu thùng dầu mỗi ngày sẽ không thể biến mất ngay lập tức. Thị trường vẫn sẽ phải tiếp tục sử dụng dầu tồn kho tới khi sản lượng ở Trung Đông được khôi phục", June Goh - nhà phân tích tại Sparta Commodities cho biết.
"Chúng tôi vẫn cho rằng yếu tố quan trọng nhất với thị trường dầu là dòng chảy thực tế. Và đến nay, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế", Giovanni Staunovo - nhà phân tích tại UBS nhận định.
Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy trong vài ngày qua, 3 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã đi qua eo biển Hormuz để tới Pakistan, Trung Quốc và Ấn Độ. Ngoài ra, một siêu tàu dầu chở dầu thô Iraq sang Trung Quốc cũng đã di chuyển được sau khi mắc kẹt gần 3 tháng tại đây.
