Theo Hãng tin AFP, ngày 29-4, Tổng công tố viên Ukraine Ruslan Kravchenko chính thức yêu cầu Israel bắt giữ tàu hàng mà Kiev cho là chở ngũ cốc Matxcơva “đánh cắp” từ các vùng lãnh thổ Ukraine đang do Nga kiểm soát.
Ông Kravchenko nêu trong tuyên bố: “Phía Ukraine kêu gọi các đối tác Israel bắt giữ tàu và hàng hóa, tiến hành khám xét, thu giữ tài liệu liên quan, lấy mẫu ngũ cốc và thẩm vấn các thành viên thủy thủ đoàn”.
Ông Kravchenko cho biết cơ quan của ông đã chuyển hồ sơ đến phía Israel và lập biên bản về việc tàu này “tiến vào các cảng đã đóng cửa của Ukraine trái phép”.
Đây là diễn biến mới nhất trong căng thẳng ngoại giao giữa Kiev và Tel Aviv quanh cáo buộc Israel tiếp tục nhập khẩu nông sản có nguồn gốc từ vùng lãnh thổ Ukraine do Nga kiểm soát.
Ngày 27-4, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha thông báo đã triệu đại sứ Israel với cáo buộc Tel Aviv không có động thái ngăn chặn các lô ngũ cốc trên được vận chuyển vào Israel.
Đại sứ Israel được yêu cầu có mặt ngày 28-4 để Kiev “trao công hàm phản đối và yêu cầu hành động phù hợp”.
“Việc Israel thiếu phản ứng phù hợp trước yêu cầu chính đáng của Ukraine liên quan tới những chuyến tàu chở hàng hóa bị đánh cắp đến Haifa trước đó thật khó hiểu”, ông Sybiha viết trên mạng X khi ấy.
Ông cảnh báo Israel “không nên tiếp nhận lô ngũ cốc đánh cắp và làm tổn hại quan hệ song phương”.
Đáp lại, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa’ar khẳng định Ukraine chưa cung cấp bằng chứng nào, đồng thời chỉ trích Kiev “làm ngoại giao qua truyền thông”.
“Quan hệ ngoại giao không được tiến hành trên Twitter hay báo chí”, ông Sa’ar viết.
Cùng ngày, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố máy bay không người lái (drone) nước này đã tập kích thành công một trạm bơm dầu nằm sâu trong lãnh thổ Nga, gần dãy núi Ural và cách biên giới Ukraine hơn 1.500km.
“Khoảng cách đường thẳng là hơn 1.500km. Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng tầm bắn này”, ông Zelensky viết trên X. Ông gọi đây là “một giai đoạn mới trong việc sử dụng vũ khí Ukraine để hạn chế tiềm lực chiến tranh của Nga”.
Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) sau đó cho biết mục tiêu là trạm bơm dầu của Tập đoàn Transneft gần thành phố Perm, được mô tả là “trung tâm chiến lược” trong mạng lưới vận chuyển dầu của Nga. Thống đốc địa phương xác nhận có cháy tại một cơ sở công nghiệp.
Theo Reuters, từ năm 2022 tới nay Ukraine đã tăng tầm tấn công vào lãnh thổ Nga thêm 170%. Trước đó một ngày, drone Ukraine đã gây hỏa hoạn lớn tại nhà máy lọc dầu Tuapse ở Biển Đen, đánh dấu lần thứ ba trong chưa đầy hai tuần cơ sở này bị tấn công.
Theo nguồn tin thương mại và ước tính của Reuters, bất chấp các đợt tập kích trên, Nga vẫn duy trì được lượng dầu thô xuất khẩu trong tháng 4 ở mức tương đương tháng 3 và có thể tăng trong tháng 5.
Sản lượng xuất qua ba cảng chính phía tây gồm Primorsk, Ust-Luga (Biển Baltic) và Novorossiysk (Biển Đen) ước đạt khoảng 2,2 triệu thùng/ngày.
Cảng Ust-Luga đã phải tạm ngừng hoạt động từ ngày 25-3 đến 7-4 sau loạt tập kích, còn Novorossiysk khôi phục một phần từ ngày 9-4 sau bốn ngày gián đoạn.
“Có rất nhiều dầu trong hệ thống, ai cũng quan tâm tới việc xuất khẩu”, một nguồn tin nói với Reuters. Tuy nhiên người này cũng cảnh báo những đợt tấn công mới của Ukraine có thể đảo lộn kế hoạch tăng sản lượng tháng 5.
Hiện Nga và Ukraine chưa bình luận về tuyên bố của đối phương.
Chiếc MQ-25A Stingray vừa hoàn tất cuộc thử nghiệm là dòng máy bay sẽ được triển khai cho tàu sân bay Mỹ. Đây cũng là chiếc đầu tiên trong tổng cộng 4 máy bay sẽ được bàn giao theo hợp đồng ban đầu phát triển kỹ thuật và sản xuất trị giá 805 triệu USD, Reuters hôm 28.4 dẫn thông báo của hãng Boeing.
Còn theo tờ Stars and Stripes, chiếc MQ-25A Stingray không người lái của Hải quân Mỹ đã thực hiện chuyến bay đầu tiên hôm 25.4, đánh dấu bước khởi đầu hướng đến một mô hình tương lai gồm máy bay có người lái phối hợp với không người lái hoạt động trên các tàu sân bay của nước này.
Về phần mình, Hải quân Mỹ cho biết chuyến bay kéo dài 2 giờ được thực hiện từ nhà máy sản xuất của Boeing tại sân bay MidAmerica St. Louis ở Mascoutah (bang Illinois).
MQ-25A Stingray được thiết kế làm máy bay tiếp dầu trên không điều khiển từ xa. Máy bay có thể cất cánh từ tàu sân bay lớp Nimitz hoặc lớp Ford, tầm bay đạt tối đa 500 hải lý cho mỗi lần cất cánh và chở theo gần 8.000 lít nhiên liệu cho các dòng tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet.
Sau khi hoàn toàn nhiệm vụ, MQ-25A Stingray quay về tàu sân bay để nạp nhiên liệu cho những sứ mệnh kế tiếp.
Hiện nhiệm vụ tiếp dầu trên không từ tàu sân bay vẫn do các máy bay F/A-18E/F Super Hornet có người lái đảm nhiệm. Vì thế, việc đưa MQ-25A Stingray vào hoạt động sẽ giúp giải phóng các máy bay có người lái cho nhiệm vụ chiến đấu và những vai trò khác trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Stars and Stripes dẫn lời Chuẩn đô đốc Tony Rossi, Văn phòng điều hành chương trình máy bay và vũ khí tấn công không người lái thuộc Hải quân Mỹ, cho biết: "MQ-25A không chỉ là một máy bay, mà còn là bước đầu tiên trong nỗ lực tích hợp năng lực tiếp dầu không người lái trên boong tàu sân bay, từ đó giúp các tiêm kích có người lái bay xa hơn và nhanh hơn".
Quân đội Israel hôm nay thượng cờ trên lâu đài Beaufort, tuyên bố kiểm soát công trình thời trung cổ cũng như khu vực rặng núi cùng tên, vốn có tầm quan sát rộng khắp miền nam Lebanon.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) mở rộng hoạt động ở Lebanon, vượt qua sông Litani và chiếm rặng núi Beaufort, một trong những cứ điểm chiến lược quan trọng để bảo vệ các cộng đồng vùng Galilee và đảm bảo an toàn cho quân nhân", Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz nói.
Lâu đài Beaufort, còn được gọi là Qalaat al-Shakif, là pháo đài ra đời trước hoặc trong thế kỷ 12, nằm trên cao điểm có thể quan sát khu vực Galilee ở miền bắc Israel và vùng Nabatieh ở miền nam Lebanon. Israel từng kiểm soát địa điểm này trong thời gian chiếm đóng một phần lãnh thổ Lebanon năm 1982-2000.
IDF cho rằng nhóm vũ trang Hezbollah đã xây dựng nhiều hạ tầng quân sự tại khu vực với sự hỗ trợ của Iran, cho phép họ phát động nhiều đợt phóng rocket nhằm vào Israel.
Quân đội Israel đã triển khai chiến dịch trên bộ tại rặng núi Beaufort cùng thung lũng Wadi Saluki những ngày gần đây, phá hủy hạ tầng quân sự Hezbollah và "loại bỏ mối đe dọa trực tiếp" đối với khu vực biên giới phía bắc Israel. Bộ trưởng Katz khẳng định "hàng nghìn thành viên Hezbollah đã bị loại khỏi vòng chiến" và quân đội Israel đã kiểm soát thêm hàng trăm km2 lãnh thổ trong chiến dịch Lebanon.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu sau đó ca ngợi kiểm soát lâu đài Beaufort là "giai đoạn mới và bước ngoặt lớn" trong sách lược quân sự của Israel tại Lebanon. Ông cho biết đã chỉ đạo IDF tiến sâu vào những khu vực thực tế đang do Hezbollah kiểm soát.
"Chúng ta trở lại Beaufort với tâm thế khác, đoàn kết, quyết tâm và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Chúng ta đã phá vỡ rào cản sợ hãi, giành quyền chủ động và hoạt động trên mọi mặt trận từ Syria, Gaza đến Lebanon", ông Netanyahu nói trong video do Văn phòng Thủ tướng Israel công bố.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot thông báo nước này đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc họp khẩn sau khi Israel kiểm soát lâu đài Beaufort. "Không điều gì có thể biện minh cho việc Israel tiếp tục chiến dịch quân sự tại Lebanon và ngày càng chiếm nhiều lãnh thổ hơn", ông nói.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam cáo buộc Israel theo đuổi chính sách "tiêu thổ" và "trừng phạt tập thể" ở miền nam Lebanon, cho rằng những cuộc tấn công thời gian qua đã cố tình phá hủy các thị trấn và làng mạc, buộc người dân rời bỏ nhà cửa.
IDF đã ra lệnh sơ tán quy mô lớn đối với các khu vực phía nam sông Zahrani và phía bắc sông Litani, cách biên giới Israel khoảng 40 km. Người phát ngôn IDF Avichay Adraee cảnh báo bất kỳ ai ở gần lực lượng hoặc cơ sở của Hezbollah đều có nguy cơ trở thành mục tiêu.
Hãng thông tấn Lebanon cho biết nhiều cuộc không kích đã xảy ra gần thành phố Tyre ở miền nam đất nước, trong đó có một đòn đánh gần bệnh viện. Bộ Y tế Lebanon cho biết những cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2/3 đã khiến gần 3.400 người thiệt mạng.
"Tôi nghĩ không còn nghi ngờ gì nữa, thật không may, sau khi cuộc xung đột này kết thúc, chúng ta sẽ phải xem xét lại mối quan hệ đó. Chúng ta phải xem xét lại giá trị của NATO đối với đất nước chúng ta", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 31/3.
Ông Rubio nói thêm quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Donald Trump.
Ngoại trưởng Mỹ cũng cho biết khi còn là thượng nghị sĩ, ông từng là "một trong những người bảo vệ NATO quyết liệt nhất" vì ông nhận thấy giá trị to lớn trong đó. Phần lớn giá trị này nằm ở việc liên minh có các căn cứ quân sự ở châu Âu cho phép quân đội Mỹ "thể hiện sức mạnh ở nhiều nơi trên thế giới".
"Nếu Mỹ không được phép dùng các căn cứ tại châu Âu để bảo vệ lợi ích quốc gia, tư cách thành viên NATO chỉ còn là con đường một chiều vô giá trị", ông Rubio nói.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết thêm trong khi Washington không yêu cầu các đồng minh NATO tiến hành không kích chống lại Iran, liên minh này cũng không cho phép Mỹ dùng các căn cứ quân sự của mình.
"Vậy thì tại sao chúng ta lại ở trong NATO? Phải đặt câu hỏi về điều này", ông nhấn mạnh.
Tuyên bố của ông Rubio được đưa ra sau khi một số quốc gia châu Âu hạn chế quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ của mình. Theo các nguồn tin, Italy hôm 31/3 đã từ chối cho phép một máy bay Mỹ hạ cánh khi nó đang trên đường đến Trung Đông để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Tây Ban Nha trước đó cũng đóng cửa không phận đối với các máy bay Mỹ thực hiện nhiệm vụ chống lại Iran.
Cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã kéo dài hơn một tháng, khiến hơn 3.000 người trên khắp Trung Đông thiệt mạng. Ông Trump dự kiến có bài phát biểu để "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran vào lúc 21h ngày 1/4 (9h ngày 2/4 giờ Hà Nội).
