Bang Florida đặt tên ông Trump cho sân bay

"Bất chấp lệnh ngừng bắn, Israel đã buộc 1,2 triệu người Lebanon phải rời bỏ nhà cửa do các cuộc tấn công vào các khu định cư dân sự", Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cáo buộc khi phát biểu tại Hội nghị các đảng chính trị châu Á quốc tế ở thành phố Istanbul, theo The Jerusalem Post.

Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần, nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.

Ông Erdogan tiếp tục mô tả các hành động của Israel là "man rợ", đồng thời trích dẫn một đạo luật gây tranh cãi gần đây được quốc hội Israel thông qua để phê chuẩn án tử hình đối với những kẻ khủng bố, mà nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng chỉ dành "cho các tù nhân Palestine", theo The Jerusalem Post.

Cũng theo tờ báo này, trả lời câu hỏi của phóng viên sau đó trong ngày, ông Erdogan đã có những phát ngôn ám chỉ rằng Ankara có thể lựa chọn can thiệp quân sự vào Israel. "Chúng ta phải mạnh mẽ để ngăn Israel làm điều này với Palestine... Không có gì ngăn cản chúng ta làm điều đó", The Jerusalem Post dẫn lời nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ.

The Jerusalem Post còn đưa tin đáp lại phát ngôn trên của Tổng thống Erdogan, Bộ trưởng Di sản Israel Amichai Eliyahu (Otzma Yehudit) đã kịch liệt lên án những phát ngôn và lập trường của ông Erdogan, đồng thời cáo buộc nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ đạo đức giả.

Trong khi đó, trang tin Türkiye Today ngày 12.4 đưa tin Trung tâm Chống Thông tin sai lệch của Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức bác bỏ một câu nói mang cảnh báo quân sự được gán cho Tổng thống Erdogan đang được lan truyền trên mạng xã hội, khẳng định câu nói đó là hoàn toàn bịa đặt.

Theo câu nói gây tranh cãi đó, ông Erdogan đã tuyên bố bất kỳ cuộc tấn công nào vào Iran hoặc Lebanon sẽ bị coi là một cuộc tấn công vào Thổ Nhĩ Kỳ.

Trung tâm Chống thông tin sai lệch còn khẳng định việc gán ghép sai thông tin không phải là ngẫu nhiên mà là một phần của ý đồ bắt nguồn từ một nguồn cụ thể, nhưng trung tâm không xác định nguồn đó một cách công khai, theo Türkiye Today.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Sau khi 'đánh bại Iran 37 lần liên tiếp', cuộc chiến vĩ đại nhưng chẳng có kế hoạch gì mà họ phát động giờ chỉ còn là 'Này! Có ai thấy phi công của chúng tôi không? Làm ơn'", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên X ngày 3/4, hàm ý chế giễu Mỹ.

"Chà, bước tiến thật đáng kinh ngạc. Thiên tài tuyệt đối", ông Ghalibaf tiếp tục.

Ông Ghalibaf bình luận sau khi truyền thông Mỹ cùng ngày đưa tin một tiêm kích F-15E của nước này bị bắn rơi ở tây nam Iran. Mỹ đã triển khai chiến dịch tìm kiếm, có sự tham gia của trực thăng HH-60 và một máy bay tìm kiếm cứu nạn chiến đấu HC-130J, và đã giải cứu được phi công.

Hiện chưa rõ số phận của sĩ quan điều khiển vũ khí, ngồi phía sau phi công trong buồng lái.

Những nỗ lực giải cứu được ghi lại trong một số video đăng tải trên mạng xã hội. Trong video, có thể thấy một máy bay đang bay thấp gần mặt đất trong khi hai trực thăng theo sát phía sau. NBC News sau đó dẫn lời một quan chức Mỹ nói "hai trực thăng đã trúng đạn khi tham gia chiến dịch tìm kiếm cứu nạn liên quan tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran" và khẳng định những người trên hai trực thăng đều an toàn.

Trong khi đó, giới chức Iran cũng kêu gọi người dân nước này cũng tham gia truy tìm binh sĩ Mỹ.

"Nếu bắt giữ rồi bàn giao phi công địch còn sống cho lực lượng hành pháp và quân đội, bạn sẽ nhận được phần thưởng rất giá trị", người dẫn chương trình trên kênh IRIB nói.

Thống đốc tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, tây nam Iran, hứa trao thưởng 10 tỷ toman (76.000 USD) cho bất kỳ ai bàn giao "tội phạm phi công Mỹ".

Như Tâm (Theo CNN, AFP)

Nguồn: https://vnexpress.net/iran-che-gieu-my-ve-vu-tiem-kich-f-15-bi-ha-5058395.html

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/4 cảnh báo Iran "có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm" nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz trước hạn chót 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).

Ông cũng tuyên bố Mỹ có kế hoạch phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện Iran trong 4 giờ, nếu Tehran không tuân thủ hạn chót đề ra. "Tất cả nhà máy điện ở Iran sẽ ngừng hoạt động, bốc cháy, phát nổ và không bao giờ hoạt động trở lại được", ông nói.

Quân đội Iran cùng ngày tuyên bố những "lời đe dọa vô căn cứ" của ông Trump sẽ không làm ảnh hưởng tới tinh thần và hoạt động của binh sĩ nước này. Truyền thông Iran cũng đăng danh sách các cây cầu lớn tại Trung Đông, ám chỉ có thể nhắm mục tiêu để trả đũa nếu hạ tầng của Tehran bị tấn công.

Trên thực tế, lực lượng Mỹ - Israel những ngày qua đã bắt đầu nhắm vào hạ tầng chiến lược và cơ sở năng lượng của Iran, sau khi không kích hàng nghìn mục tiêu quân sự trong hơn 5 tuần giao tranh.

Tổng thống Trump hôm 2/4 thông báo quân đội Mỹ đã phá hủy cầu B1, một trong những cây cầu cao nhất Trung Đông tại thành phố Karaj, cách thủ đô Tehran của Iran khoảng 35 km về phía tây. Vụ tập kích khiến một phần cây cầu bị phá hủy, 8 người thiệt mạng, gần 100 người bị thương.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong hai tuần qua cũng đã tấn công hai cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran, trong đó có nhà máy ở Asaluyeh, nơi sản xuất 50% sản lượng hóa dầu của nước này. Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cho biết các đòn tập kích của Israel đã vô hiệu hóa 85% năng lực xuất khẩu của Iran trong lĩnh vực hóa dầu.

Trước đó, Iran cũng đã phóng tên lửa, UAV vào các mục tiêu khắp vùng Vịnh để đáp trả các đòn không kích của Mỹ - Israel. Iran còn gần như phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến đường thủy vận chuyển 20% lượng dầu của thế giới.

Avner Golov, cựu quan chức an ninh quốc gia Israel và hiện là phó chủ tịch nhóm cố vấn MIND Israel, cho rằng việc Mỹ và Israel bắt đầu tăng cường tấn công các cơ sở hạ tầng phi năng lượng quan trọng của Iran phát đi thông điệp mạnh tới Tehran. "Nếu Iran vẫn tiếp tục không đồng ý chấm dứt giao tranh, cái giá mà nền kinh tế của họ phải trả sẽ ngày càng đắt hơn", Golov nói.

Trong khi đó, thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, cảnh báo "cánh cổng địa ngục sẽ mở ra" đối với Mỹ và Israel nếu hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công.

Lực lượng Iran đã nhắm vào các cơ sở hóa dầu tại Bahrain và Abu Dhabi, đồng thời oanh tạc hệ thống dầu khí, nhà máy khử mặn và lưới điện tại Kuwait. Hôm 5/4, Iran tập kích khu công nghiệp Neot Hovav ở miền nam Israel, nơi tập trung nhiều nhà máy. Trước đó vài ngày, giới chức Israel cho biết nhà máy lọc dầu lớn nhất nước này tại Haifa đã bị trúng mảnh vỡ từ tên lửa Iran nhưng hoạt động sản xuất không bị gián đoạn.

Hành vi tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự trong xung đột có nguy cơ vi phạm luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, giới chức Mỹ và Israel cho rằng đây là những mục tiêu hợp lệ vì chúng sản xuất vật tư hoặc được dùng để vận chuyển vũ khí phục vụ quân đội Iran.

Bình luận viên Dov Lieber và Zvi Smith của WSJ cho rằng việc các bên chuyển hướng tấn công sang các mục tiêu hạ tầng, năng lượng có nguy cơ biến xung đột thành một cuộc chiến tiêu hao về kinh tế.

Các cuộc tấn công của Iran vào hạ tầng năng lượng vùng Vịnh có thể gây ra tác động lâu dài tới giá năng lượng toàn cầu. Giá dầu đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2022 và có nguy cơ tiếp tục leo thang khi nhiều tàu chở dầu vẫn mắc kẹt tại vịnh Ba Tư. Iran đến nay vẫn từ chối mở cửa eo biển Hormuz chỉ để đổi lấy một lệnh ngừng bắn tạm thời, hay nhượng bộ trước các tối hậu thư của ông Trump.

Raz Zimmt, giám đốc chương trình Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, trụ sở tại Tel Aviv, nhận định Tehran hiện dường như sẵn sàng chịu đựng thêm những tổn thất kinh tế miễn là có thể gây ra đau đớn cho đối phương.

"Họ sẵn lòng chấp nhận rủi ro", ông nói.

Theo Robin Mills, giám đốc điều hành công ty tư vấn Qamar Energy, trụ sở tại Dubai, "nếu các cơ sở hóa dầu và năng lượng trong khu vực bị hư hại nghiêm trọng, sẽ chẳng còn gì để vận chuyển ra khỏi vùng Vịnh ngay cả khi Iran dỡ phong tỏa eo biển Hormuz".

"Dù hoạt động vận tải trở lại bình thường, một phần trong 5 triệu thùng chế phẩm dầu mỗi ngày được xuất khẩu từ vùng Vịnh vẫn sẽ bị gián đoạn nhiều tháng, thậm chí lâu hơn", Mills nói.

Với Iran, các đòn không kích nhắm vào các cây cầu và nhà máy điện có nguy cơ giáng đòn vào nền kinh tế vốn đã kiệt quệ sau nhiều năm chịu các lệnh trừng phạt từ phương Tây liên quan đến chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo. Theo người dân địa phương, cuộc chiến đã khiến nền kinh tế Iran đình trệ và rơi vào tình trạng tồi tệ chưa từng thấy.

Người Iran vật lộn sinh tồn giữa chiến sự

Trong các cuộc phỏng vấn, nhiều người Iran cho biết giá lương thực đã tăng vọt và tình trạng thất nghiệp ngày càng trầm trọng, khi các nhà máy phải đóng cửa sau những đợt oanh tạc. Họ bày tỏ lo ngại chiến dịch của Mỹ - Israel cuối cùng sẽ không thể thay đổi chính quyền tại Iran mà chỉ gây thêm khốn khổ cho những người dân bình thường.

Các cuộc ném bom của Israel vào nhà máy thép, hóa dầu và dược phẩm đã đánh thẳng vào những trụ cột kinh tế vốn mang về nguồn thu hàng tỷ USD cho Iran.

Hóa dầu là ngành chủ chốt của kinh tế Iran, đóng góp khoảng 25% tổng doanh thu xuất khẩu phi dầu mỏ, theo Neil Quilliam, chuyên gia năng lượng tại tổ chức nghiên cứu Chatham House, London.

Ông cho biết khác với dầu thô vốn dễ bị giám sát và trừng phạt vì vận chuyển bằng tàu lớn, các sản phẩm hóa dầu có thể bán cho nhiều khách hàng tư nhân, đặc biệt là tại châu Á và Thổ Nhĩ Kỳ. Vì thế, đây là nguồn mang đến ngoại tệ cực kỳ quan trọng đối với Tehran.

"Các nhà máy này cung cấp nguồn nguyên liệu thiết yếu cho những ngành như dệt may, phụ tùng ô tô và bao bì. Việc chúng bị phá hủy sẽ gây tắc nghẽn sản xuất, đẩy chi phí lên cao và khiến người lao động trong toàn ngành công nghiệp chế tạo mất việc làm", Quilliam nói.

Tuần trước, Israel đã đánh thẳng vào "trái tim" ngành thép của Iran khi oanh tạc nhà máy thép Khuzestan tại thành phố Ahvaz và nhà máy thép Mobarakeh tại Isfahan. Đây là hai cơ sở sản xuất thép lớn nhất khu vực.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết hồi năm 2024 rằng ngành kim loại của Iran thu về hàng tỷ USD mỗi năm, trong đó phần lớn đến từ xuất khẩu thép. Cả hai cơ sở sản xuất thép trên đều đang chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ do có liên quan đến các cơ quan an ninh Iran.

Tiếp theo đó, hôm 31/3, quân đội Israel còn tấn công nhà máy dược phẩm Tofigh Daru tại Tehran.

Iran đã thu được một số lợi ích kinh tế từ cuộc chiến, như việc có thể duy trì xuất khẩu dầu với giá cao hay nguồn thu từ phí quá cảnh qua eo biển Hormuz. Mặt khác, việc chính quyền Mỹ miễn trừ lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu đã giúp Ấn Độ có thể mua dầu từ Iran sau nhiều năm.

Tuy nhiên, theo chuyên gia Zimmt từ Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia, những lợi ích này sẽ không thấm gì so với những thiệt hại mà cuộc chiến đã và có thể gây ra cho nền kinh tế Iran trong những ngày tới, nếu ông Trump thực hiện lời đe dọa của mình.

Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)

Nguồn: https://vnexpress.net/ha-tang-nang-luong-dan-tro-thanh-muc-tieu-trong-chien-su-iran-5059320.html