Nồng độ axit uric cao có thể khiến cơ thể cảm thấy mệt mỏi, viêm nhiễm, ảnh hưởng đến năng lượng, giấc ngủ. Một vài thói quen nhỏ hàng ngày có thể giúp kiểm soát tình trạng này mà chưa cần phụ thuộc vào thuốc.
Bổ sung thêm chất xơ
Chất xơ giúp hấp thụ acid uric, hạn chế hấp thu purin (nguyên nhân gây gout), đồng thời kiểm soát cân nặng, giảm tần suất tái phát các cơn gout cấp tính. Phụ nữ cần khoảng 25 g, trong khi nam giới cần khoảng 38 g, với tối thiểu 18-20 g mỗi ngày. Yến mạch, táo, lúa mạch, rau củ giàu chất dinh dưỡng này.
Thay thế những bữa tối thịnh soạn bằng bữa ăn nhẹ
Những bữa ăn khuya thịnh soạn có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa, khiến cơ thể đào thải axit uric kém hiệu quả hơn. Thay vào đó, một bữa tối nhẹ với rau củ, đậu, súp, trứng luộc hoặc sữa chua Hy Lạp hỗ trợ tiêu hóa và góp phần kiểm soát nồng độ axit uric tốt hơn.
Chọn trái cây có hàm lượng fructose thấp
Trái cây tốt cho sức khỏe, nhưng những loại có hàm lượng fructose cao như xoài, vải có thể làm tăng axit uric. Bạn nên ăn ổi, các loại quả mọng, cam, đu đủ, dưa hấu để cung cấp vitamin cho cơ thể, không làm tăng đột biến lượng fructose.
Sử dụng các loại gia vị hỗ trợ quá trình thải độc
Người mắc bệnh gout nên dùng các gia vị, thực phẩm hỗ trợ giảm axit uric, kháng viêm. Nghệ có tác dụng giảm viêm, thì là hỗ trợ tiêu hóa, gừng cải thiện tuần hoàn máu. Những gia vị này có nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ làm giảm áp lực lên thận, giảm stress oxy hóa, thúc đẩy cơ thể phân giải axit uric tốt hơn.
Giữ hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh
Hệ tiêu hóa cân bằng giúp phân giải purin trước khi chúng đi vào máu. Thực phẩm lên men như sữa chua, dưa muối tự làm, cháo yến mạch cung cấp vi khuẩn có lợi. Khi sức khỏe đường ruột được cải thiện, nồng độ axit uric thường ổn định hơn.
Vận động nhẹ nhàng sau mỗi bữa ăn
Đi bộ chậm rãi 10-12 phút sau khi ăn góp phần ngăn ngừa sự tăng đột biến lượng đường trong máu, từ đó làm giảm sự hình thành axit uric. Thói quen đơn giản này cũng hỗ trợ kiểm soát cân nặng, giảm viêm, cải thiện giấc ngủ. Đối với nhiều người có mức axit uric cao, vận động nhẹ nhàng hiệu quả hơn so với tập thể dục cường độ cao.
Giảm căng thẳng
Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng hormone stress, thúc đẩy phản ứng viêm và ảnh hưởng đến quá trình đào thải axit uric của cơ thể. Các bài tập thở đơn giản, tiếp xúc với ánh nắng buổi sáng hoặc dành 5 phút ngồi thiền giúp làm dịu hệ thần kinh, hỗ trợ quá trình trao đổi chất và góp phần kiểm soát axit uric.
Một người đàn ông trung niên tại Đài Loan dù không hút thuốc và thường xuyên vận động nhưng vẫn bị lão hóa mạch máu, chức năng thận bị suy giảm tương đương một người 80 tuổi. Nguyên nhân chính được xác định là do một thói quen ăn uống không đúng cách. May mắn, sau khi loại bỏ một nhóm thực phẩm cụ thể trong vòng 6 tháng, chức năng thận của ông đã cải thiện đáng kể, theo The Standard.
Bác sĩ Hong Yong-xiang, chuyên khoa thận ở Đài Loan đã chia sẻ câu chuyện về một bệnh nhân 55 tuổi vốn là người rất có ý thức chăm sóc sức khỏe. Ông duy trì thói quen chạy bộ 5 km mỗi ngày, không hút thuốc, không uống rượu và đặc biệt cẩn thận chọn chế độ ăn ít muối. Thế nhưng, ông lại có một sở thích từ thời trẻ rất khó bỏ: cực kỳ nghiện nước chấm. Dù là ăn lẩu, gà luộc hay rau luộc, ông luôn phải có một chén nước xốt sacha (thường được pha với nước tương, dùng cho các món thịt, hải sản, lẩu...).
Bệnh nhân này luôn tự tin mình có một cơ thể khỏe mạnh, cho đến khi kết quả kiểm tra sức khỏe vào năm ngoái cho thấy chỉ số tốc độ lọc cầu thận ước tính (eGFR) của ông chỉ còn 58 (suy thận cấp độ 3)
Trên thực tế, không chỉ riêng thận mà hệ thống mạch máu khắp cơ thể ông cũng đều xuất hiện dấu hiệu lão hóa sớm. Người đàn ông hoàn toàn bàng hoàng và tự hỏi: "Tôi tập thể dục đều đặn, không hút thuốc cũng chẳng uống rượu, tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi?"
Bệnh nhân cho biết triệu chứng ông gặp phải là dễ mệt mỏi và thường xuyên thấy khát nước. Sau khi tìm hiểu kỹ thói quen ăn uống của ông, bác sĩ đã lập tức chỉ ra "thủ phạm" ẩn mình chính là những loại nước xốt, nước chấm. Bác sĩ Hong phân tích rằng, dù bệnh nhân đã chủ động né tránh muối ăn thông thường, nhưng ông lại hoàn toàn sập bẫy trước lượng natri, phụ gia hóa chất và đường fructose nồng độ cao ẩn giấu bên trong các loại nước xốt, nước chấm.
Nghe theo lời khuyên của bác sĩ, người đàn ông đã kiên quyết loại bỏ các loại nước xốt và thực phẩm chế biến sẵn ra khỏi khẩu phần ăn. Sau 6 tháng kiên trì, không chỉ tình trạng mệt mỏi, khát nước biến mất, mà chỉ số chức năng thận của ông cũng đã hồi phục ấn tượng, theo The Standard.
Theo bác sĩ Hong, dữ liệu về tuổi thọ toàn cầu và các bài đánh giá tài liệu được tổng hợp trong Nature Medicine cho thấy gien chỉ quyết định khoảng 25% tuổi thọ, trong khi 75% còn lại phụ thuộc vào chế độ ăn uống, giấc ngủ và việc quản lý căng thẳng.
"Mỗi tháng bệnh viện tiếp nhận khoảng hơn 1.000 người đến khám vì tóc rụng và con số ngày càng gia tăng, trẻ hoá. Nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 20-30 đến khám trong tình trạng tóc rụng thành từng nắm sau khi gội, đường ngôi tóc thưa rộng hoặc lộ rõ da đầu vùng đỉnh", TS.BS Nguyễn Thị Hà Vinh, Phó khoa Điều trị ban ngày, Bệnh viện Da liễu Trung ương, nói tại Hội nghị Da liễu Thẩm mỹ Toàn quốc lần thứ 9, ngày 22/5.
Như nam thanh niên 23 tuổi làm IT tại Hà Nội, đến khám khi vùng trán đã hói hình chữ M. Ngoài yếu tố di truyền rụng tóc androgenic, anh còn chịu áp lực công việc cao và thói quen thức khuya kéo dài. Hiện bệnh nhân phải kết hợp thuốc với nhiều liệu pháp khác để làm chậm quá trình rụng và kích thích tóc mọc lại.
Theo bác sĩ Vinh, khi cơ thể căng thẳng kéo dài hoặc thiếu ngủ, nồng độ cortisol tăng cao làm gián đoạn chu kỳ phát triển tự nhiên của tóc, đẩy nang tóc vào giai đoạn "nghỉ" sớm hơn bình thường và gây rụng hàng loạt.
Song song đó, xu hướng ăn kiêng cực đoan để giảm cân nhanh cũng là tác nhân đáng lo ngại. Tóc là cơ quan chuyển hóa nhanh, rất nhạy cảm với tình trạng thiếu dinh dưỡng. Khi cơ thể không được cung cấp đủ protein, sắt, kẽm và vitamin, các chất dinh dưỡng sẽ ưu tiên nuôi tim, gan, phổi thay vì nang tóc. Chỉ sau vài tháng ăn kiêng sai cách, tóc trở nên khô xơ, dễ gãy và rụng nhiều. Một số người còn bạc tóc sớm do stress oxy hóa làm tổn thương tế bào sắc tố trong nang tóc.
Ngoài lối sống, yếu tố di truyền, đặc biệt là rụng tóc androgenic, cũng có thể khởi phát từ tuổi dậy thì ở những người có tiền sử gia đình hói đầu sớm.
Bác sĩ Vinh lưu ý mỗi người rụng khoảng 50-100 sợi mỗi ngày là bình thường. Khi con số vượt 100 sợi/ngày, hoặc tóc rụng thành từng búi lúc chải hay gội, đó là dấu hiệu cần chú ý. Nếu kèm theo ngứa, đỏ, bong vảy hoặc đau rát da đầu, người bệnh nên đến khám chuyên khoa da liễu sớm.
Về điều trị, xu hướng hiện nay chuyển sang cá thể hóa thay vì chỉ dùng thuốc bôi hoặc thuốc uống đơn thuần. Laser năng lượng thấp (LLLT), huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) và thuốc ức chế JAK được ứng dụng ngày càng rộng rãi để phục hồi nang tóc và kích thích tóc mọc trở lại. Cấy tóc vẫn là giải pháp cuối cùng, chỉ áp dụng khi nang tóc bị phá hủy hoàn toàn hoặc điều trị nội khoa không còn hiệu quả.
Trước làn sóng quảng cáo "mọc tóc thần tốc" tràn ngập mạng xã hội, bác sĩ Vinh cảnh báo không nên tin vào những cam kết mọc tóc chỉ sau vài ngày hay vài tuần. Tóc tự nhiên chỉ mọc khoảng một cm mỗi tháng và mọi phác đồ điều trị thực sự cần ít nhất 3-6 tháng mới thấy kết quả rõ rệt. Nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể gây viêm da tiếp xúc, kích ứng da đầu hoặc khiến tình trạng rụng tóc nặng hơn, đồng thời làm người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.
Để hạn chế rụng tóc và hói đầu sớm, người trẻ cần ngủ đủ giấc, kiểm soát stress, duy trì chế độ ăn cân bằng và hạn chế lạm dụng hóa chất tạo kiểu tóc.
Tại hội nghị, PGS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, đánh giá ngành da liễu Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong những năm gần đây, tiệm cận trình độ các quốc gia tiên tiến. Ngành không chỉ điều trị bệnh lý mà còn làm chủ các công nghệ cao như y học tái tạo, công nghệ gen, liệu pháp tế bào và hệ thống laser đa nền tảng. Hội nghị năm nay là dịp để chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật các tiến bộ về laser, tế bào gốc, công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo trong khám, chữa bệnh và thẩm mỹ da.
Tại Lễ kỷ niệm thành tựu 100 ca ghép gan trẻ em và Hội thảo khoa học ghép gan trẻ em diễn ra ngày 29/5, PGS.TS Phạm Duy Hiền, Phó Giám đốc Bệnh viện, nhấn mạnh thành tựu này giúp trẻ mắc bệnh lý gan mật giai đoạn cuối sống khỏe mạnh ngay tại Việt Nam. Ông Hiền cho biết trước đây, nhóm bệnh nhi này luôn đối mặt với nguy cơ tử vong hoặc gia đình phải đưa các em ra nước ngoài điều trị với chi phí đắt đỏ.
Bệnh viện Nhi Trung ương khởi động chương trình ghép gan trẻ em từ năm 2005. Sau giai đoạn đầu nhận sự hỗ trợ từ các chuyên gia quốc tế, đội ngũ y bác sĩ trong nước hiện đã làm chủ nhiều kỹ thuật khó như ghép gan cấp cứu, ghép bất đồng nhóm máu, ghép cho trẻ cân nặng thấp, ghép từ người hiến chết não và xử lý các ca bệnh chuyển hóa di truyền phức tạp.
Đến nay, bệnh viện ghi nhận tỷ lệ bệnh nhi sống khỏe mạnh sau 5 năm ghép đạt 90,2%, tương đương số liệu tại các trung tâm lớn trên thế giới. Đây cũng là đơn vị đầu tiên tại châu Á ghép gan thành công cho trẻ xơ gan do đột biến gene rối loạn chuyển hóa axit mật. Đặc biệt vào năm 2025, các bác sĩ đã thực hiện thành công ca ghép gan trẻ em đầu tiên lấy tạng từ người hiến chết não.
Thống kê trong 100 ca ghép gan, y bác sĩ ghi nhận khoảng 70% bệnh nhi mắc teo đường mật bẩm sinh, số còn lại mang các bệnh lý rối loạn chuyển hóa, ung thư gan nguyên phát hoặc xơ gan giai đoạn cuối.
Điển hình, các chuyên gia đã hồi sinh thành công bé Phan Linh Phương (2,5 tuổi, trú tại TP HCM). Bác sĩ phát hiện bé mắc teo mật bẩm sinh khi mới vài ngày tuổi. Sau khi trải qua ca mổ Kasai không thành công, bệnh nhi buộc phải ghép gan để duy trì sự sống.
Lúc 17 tháng tuổi và chỉ nặng 8 kg, bệnh nhi bước vào ca phẫu thuật tiếp nhận phần gan do người bác ruột hiến tặng. Một năm sau mổ, cơ thể bé duy trì sức khỏe ổn định, tăng cân tốt và đạt các chỉ số gan bình thường.
Người nhà bệnh nhi cho biết gia đình phải chi trả thêm gần 500 triệu đồng cho quá trình lấy và ghép tạng, ngoài số tiền Bảo hiểm Y tế thanh toán. Quá trình chăm sóc trẻ sau ghép đòi hỏi nhiều nỗ lực vì người thân phải cho trẻ dùng thuốc chống thải ghép suốt đời và tuân thủ các điều kiện chăm sóc y tế khắt khe.
Theo GS.TS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, chi phí một ca ghép gan trẻ em hiện dao động khoảng 500-700 triệu đồng, nằm trong nhóm thấp của khu vực. Bảo hiểm Y tế thanh toán phần lớn chi phí trong danh mục cho trẻ dưới 6 tuổi.
Dù vậy, sự khan hiếm nguồn tạng hiến vẫn tạo ra thách thức lớn. Bệnh viện hiện ghi nhận 65 bệnh nhi chờ ghép gan, trong đó 25 trường hợp cần mổ khẩn cấp. Chung tay giải quyết bài toán kinh tế, Quỹ Hope đã tài trợ 17 ca ghép gan tại đây, nâng tổng số ca ghép tạng quỹ hỗ trợ trên cả nước lên con số 39.
ThS.BS Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), nhận định con số 100 ca ghép đánh dấu cột mốc quan trọng của bệnh viện và toàn ngành ghép tạng Nhi khoa Việt Nam. Cơ quan chức năng thời gian tới sẽ tiếp tục hoàn thiện Luật Hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người, qua đó tạo hành lang pháp lý giúp lĩnh vực này phát triển bền vững trong giai đoạn mới.