Cậu bé Mohammed Amin qua đời khi mới 8 tuổi, quằn quại trong cơn sốt mà mẹ em miêu tả như “bị ném vào chảo dầu nóng”, BBC đưa tin. Không lâu sau cái chết của Amin, chị gái 10 tuổi của em là Asma cũng nhận chẩn đoán dương tính với HIV. Cả hai chị em đều là nạn nhân của một hệ thống y tế sai sót nghiêm trọng, khi những chiếc kim tiêm tái sử dụng tại bệnh viện công THQ Taunsa, tỉnh Punjab, Pakistan.
Dữ liệu tổng hợp từ chương trình sàng lọc AIDS, phòng khám tư và hồ sơ cảnh sát cho thấy từ tháng 11/2024 đến tháng 10/2025, ít nhất 331 trẻ em tại thành phố này bị nhiễm căn bệnh thế kỷ. Cuộc điều tra ngầm của BBC Eye đã phanh phui nguyên nhân trực tiếp là nhân viên y tế dùng lại kim tiêm cũ, lấy thuốc từ các lọ đa liều và tiêm chéo cho hàng loạt bệnh nhi.
Trong 32 giờ quay lén tại THQ Taunsa vào cuối năm 2025, các phóng viên ghi nhận hàng chục vi phạm y tế cơ bản. Dù biển nội quy an toàn được treo trên tường, nhân viên y tế vẫn có 66 lần thực hiện thủ thuật bằng tay trần, thậm chí một y tá còn lục lọi thùng rác y tế mà không mang găng tay bảo hộ. Tiến sĩ Altaf Ahmed, chuyên gia bệnh truyền nhiễm hàng đầu Pakistan, giải thích rằng dù bác sĩ có thay đầu kim, virus vẫn tồn tại trong thân ống tiêm cũ và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể bệnh nhân tiếp theo.
Ổ dịch này lần đầu được tiến sĩ Gul Qaisrani, một bác sĩ phòng khám tư, phát hiện vào cuối năm 2024 khi tiếp nhận khoảng 70 trẻ nhiễm HIV từng điều trị tại THQ Taunsa. Dữ liệu dịch tễ học đã loại trừ nguyên nhân lây truyền từ mẹ sang con. Theo đó, trong 97 gia đình được kiểm tra, chỉ có 4 người mẹ mang mầm bệnh. Mẹ của Amin và Asma cũng có kết quả âm tính. Một phụ huynh từng tố cáo con gái bà bị tiêm bằng chính ống tiêm vừa dùng cho người anh họ nhiễm HIV, trong khi một người cha khác cho biết những lời phản đối của ông về việc dùng lại kim tiêm đều bị y tá phớt lờ.
Bất chấp những bằng chứng từ băng ghi hình, tân giám đốc bệnh viện, tiến sĩ Qasim Buzdar, vẫn phủ nhận và khẳng định cơ sở của ông “an toàn”. Đáng nói hơn, người tiền nhiệm của ông là TS Chandio, bị đình chỉ vào tháng 3/2025 khi chính quyền phát hiện 106 ca bệnh, đã nhanh chóng lách luật để quay lại làm nhân viên y tế cấp cao tại một trung tâm ngoại ô chỉ ba tháng sau đó.
Thảm kịch tại Taunsa không chỉ là hệ quả của sự tắc trách cá nhân, mà còn bắt nguồn từ một cuộc khủng hoảng hệ thống. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Pakistan là một trong những quốc gia có tỷ lệ tiêm thuốc bình quân đầu người cao nhất thế giới, với ước tính khoảng 8-9 mũi tiêm mỗi người mỗi năm, trong đó hơn 70% là không cần thiết.
Giáo sư Fatima Mir từ Bệnh viện Đại học Aga Khan chỉ ra tâm lý chuộng tiêm chích của người dân kết hợp với tình trạng thiếu hụt vật tư y tế đã đặt các cơ sở công lập vào thế khó. Áp lực phải duy trì định mức vật tư ít ỏi trong suốt một tháng buộc nhiều nhân viên y tế phải cắt xén quy trình an toàn vô trùng.
Đất nước này từng rúng động trước những kịch bản tương tự khi 1.500 trẻ em nhiễm HIV tại Ratodero năm 2019 và 84 ca nhiễm mới tại Karachi. Việc thiếu vắng các chế tài giám sát độc lập khiến lịch sử đen tối này liên tục lặp lại.
Trở lại Taunsa, gia đình Asma cho biết cô bé đang bị sụt cân. Giờ đây, em phải đối mặt với việc điều trị suốt đời và sự kỳ thị từ hàng xóm. Bạn bè không còn dám chơi cùng, khiến Asma luôn sống trong cô độc và thắc mắc với mẹ: “Con đã làm gì sai hả mẹ?”. Đứng trước mộ em trai, cô bé tâm sự rằng nhớ em. “Giờ em ấy đã về với Chúa rồi”, Asma nói, cho biết đang học hành chăm chỉ vì sau này lớn lên muốn trở thành bác sĩ.
Chiều 12.5, Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết, vừa phẫu thuật cấp cứu thành công một trường hợp hy hữu - bệnh nhân bất cẩn tự bắn thủng bụng mình khi khi sử dụng máy bắn đinh cầm tay tại nhà.
Trước đó, anh N.V.T, 31 tuổi, ở thành phố Cần Thơ, nhập viện Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ trong tình trạng vết thương bụng vùng cạnh dưới rốn bên trái không chảy máu, đau nhẹ. Anh T. cho biết, trước đó, trong lúc sử dụng máy bắn đinh cầm tay, không may anh T. bị trượt tay nên một cây đinh đã xuyên vào ổ bụng anh.
Qua thăm khám và chụp cắt lớp vi tính có cản quang, các bác sĩ ghi nhận dị vật cản quang nằm trong mô mềm cơ thắt lưng bên trái, cạnh đốt sống L5. Các bác sĩ của bệnh viện đã tiến hành hội chẩn và chỉ định phẫu thuật cấp cứu bệnh nhân.
Ngay sau đó, ê kíp của Trung tâm Chấn thương chỉnh hình đã nhanh chóng xác định và lấy thành công dị vật là một cây đinh kim loại dài khoảng 4 cm nằm ở cơ thắt lưng chậu trái. Tiếp theo, ê kíp Khoa Ngoại Tổng hợp tiến hành phẫu thuật thám sát ổ bụng để đánh giá các tổn thương liên quan.
Điều hy hữu là các cơ quan khác như dạ dày, ruột non và đại tràng của bệnh nhân không phát hiện tổn thương. Dị vật được xác định đã đi xuyên qua mạc treo ruột non và mạc treo đại tràng trước khi dừng lại ở cơ thắt lưng chậu. Sau đó bệnh nhân được bơm rửa ổ bụng và đặt dẫn lưu theo dõi. Hiện tại, tình trạng bệnh nhân ổn định, vết mổ khô, hồi phục tốt.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Triệu Thanh Tùng, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ, cây đinh xuyên ổ bụng nhưng "lọt" qua các quai ruột chỉ gây tổn thương mạc treo ruột rồi dừng ở cơ thắt lưng chậu là rất hiếm gặp. Trên thực tế, các tai nạn do máy bắn đinh có thể gây ra nhiều tổn thương nghiêm trọng như xuyên thủng thành bụng, tổn thương ruột, gan, mạch máu lớn, phổi, mắt hoặc thậm chí đe dọa tính mạng nếu dị vật đi sâu vào các cơ quan trọng yếu. Một số trường hợp khi nhìn bên ngoài chỉ là vết thương nhỏ, ít chảy máu nhưng bên trong đã gây tổn thương phức tạp, khiến người bệnh dễ chủ quan và nhập viện muộn.
Các bác sĩ cũng lưu ý, khi xảy ra tai nạn do dị vật xuyên vào cơ thể, người dân tuyệt đối không tự ý rút dị vật tại chỗ vì có thể làm tổn thương mạch máu và gây chảy máu ồ ạt. Người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá bằng các phương pháp hiện đại và xử trí kịp thời.
Ngày 2/7, nguồn tin từ Bệnh viện Việt Đức xác nhận với phóng viên Dân trí, sáng 9/7, Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình sẽ chính thức đi vào hoạt động, đón bệnh nhân.
Trước đó, trao đổi với báo chí, PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, cho biết, có khoảng 400 bác sĩ, điều dưỡng luân phiên về cơ sở Ninh Binh công tác. Các phương án về cán bộ luân chuyển, chỗ ăn ở, đi lại của nhân viên đã được bệnh viện lên phương án toàn diện. Ngay sau khi được bàn giao công trình hoàn thiện là Bệnh viện có thể triển khai, đón tiếp người bệnh.
Theo Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, cơ sở 2 Ninh Bình có quy mô 1.000 giường bệnh, tuy nhiên trong giai đoạn đầu, bệnh viện sẽ triển khai 300 giường bệnh.
Theo PGS Hùng, với đặc thù về ngoại khoa, trong 100 người bệnh đến khám chỉ khoảng 10-15% có chỉ định phẫu thuật, còn lại là điều trị nội khoa, vì thế, việc sử dụng giường bệnh sẽ tăng dần, tránh việc đưa vào sử dụng ngay 1.000 giường có thể không sử dụng hết công suất.
Tại Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình, các chuyên khoa có nhu cầu lớn như cấp cứu, chấn thương chỉnh hình, cột sống, phẫu thuật tiêu hóa và một số lĩnh vực ngoại khoa thường quy sẽ được vận hành ngay.
"Việc cấp cứu ngoại khoa được triển khai tại đây giúp những trường hợp cấp cứu ngoại khoa tại Ninh Bình, các vùng lân cận giảm được thời gian vận chuyển đến Hà Nội", PGS Hùng đánh giá.
Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình được khởi công năm 2015, xây dựng trên khu đất rộng hơn 21 ha tại Ninh Bình, tổng diện tích sàn gần 120.000 m², tổng mức đầu tư gần 5.000 tỉ đồng. Bệnh viện có quy mô 1.000 giường bệnh.
Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình được định hướng trở thành trung tâm ngoại khoa hiện đại, đồng bộ, tập trung phát triển các chuyên ngành mũi nhọn như chấn thương chỉnh hình, phẫu thuật thần kinh, sọ não, đầu - mặt - cổ, lồng ngực, cột sống, phẫu thuật cấp cứu, hồi sức tích cực và cấp cứu ngoài bệnh viện.
Tại phòng khám Tỳ vị thuộc Bệnh viện Y học cổ truyền Thâm Quyến, nhóm bệnh nhân từ 20 đến 40 tuổi hiện chiếm hơn 60% tổng số ca đến khám. Giáo sư Quách Thiệu Cử, Trưởng khoa, nhận định dạ dày không còn là chứng bệnh đặc trưng của người già. Thay vào đó, giới y khoa ghi nhận sự gia tăng đột biến của các ca "bệnh đường tiêu hóa do cảm xúc". Nhiều người bệnh cầm kết quả nội soi không phát hiện tổn thương thực thể nhưng vẫn liên tục chướng bụng, đau thắt hay tiêu chảy mạn tính.
Như Tiểu Lâm, 26 tuổi, thường xuyên thức khuya chạy dự án, ăn uống qua loa, bỏ bữa sáng và nạp nhiều thức ăn vào đêm muộn. Áp lực công việc đẩy Lâm vào trạng thái lo âu, mất ngủ triền miên. Suốt hơn một năm, cứ mỗi lần làm thêm giờ hoặc căng thẳng, anh lại quặn đau vùng bụng và tiêu chảy. Bệnh nhân tự mua men vi sinh cùng thuốc cầm tiêu chảy để uống nhưng đau ốm vẫn tái diễn.
Trực tiếp thăm khám cho Lâm, GS Cử chẩn đoán anh mắc chứng "Can tỳ bất hòa", hệ quả từ việc tâm trạng bất ổn phá vỡ chức năng vận hóa của tỳ vị. Bác sĩ chỉ định Lâm dùng thuốc Đông y kết hợp thay đổi triệt để lối sống.
Bệnh nhân phải ăn đúng giờ, kiêng đồ uống lạnh, ngủ sớm và tìm cách xả stress. Sau một tháng tuân thủ phác đồ, các triệu chứng của Lâm biến mất. GS Cử chỉ ra rằng, thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, chuộng đồ uống lạnh cộng hưởng cùng căng thẳng kéo dài đã âm thầm làm suy kiệt sức khỏe tiêu hóa.
Để ngừa bệnh, chuyên gia khuyên người dân ăn đúng giờ, nhai kỹ, ưu tiên thực phẩm ấm nóng nhằm giữ gìn dương khí của dạ dày. Về mặt tinh thần, mọi người cần học cách giải tỏa áp lực, tránh để sự cáu giận hay âu lo tác động xấu đến gan tỳ. Việc cố gắng đi ngủ trước 23h giúp khí huyết phục hồi nhanh chóng, trong khi duy trì đi bộ hay tập khí công hỗ trợ chức năng ruột trơn tru.
Ngoài ra, mỗi cá nhân phải chủ động phòng ngừa lây nhiễm vi khuẩn HP bằng cách rửa tay trước bữa ăn và dùng đũa muỗng riêng. Khi cơ thể phát tín hiệu sớm như chướng bụng hay ợ hơi, người bệnh cần đi khám chuyên khoa để điều trị tận gốc thay vì tự ý dùng thuốc giảm đau hay thực phẩm chức năng.
