Theo Hãng tin Reuters, ngày 30-4, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi đã ban hành sắc lệnh giới hạn binh sĩ chiến đấu ở các vị trí tiền tuyến tối đa 2 tháng, sau đó bắt buộc luân chuyển trong vòng 1 tháng.
“Các chỉ huy phải đảm bảo điều kiện để binh sĩ giữ vị trí của mình trong tối đa 2 tháng, sau đó bắt buộc luân chuyển trong vòng 1 tháng. Luân chuyển kịp thời không chỉ là vấn đề tổ chức nhiệm vụ, mà còn là vấn đề bảo toàn tính mạng binh sĩ và sự ổn định của tuyến phòng thủ”, ông Syrskyi nhấn mạnh.
Động thái diễn ra một tuần sau khi thân nhân các binh sĩ thuộc Lữ đoàn cơ giới số 14 đăng ảnh người thân gầy gò, tố cáo họ bị bỏ mặc nhiều tháng ở tuyến đầu mà không có nguồn cung lương thực, nước uống ổn định. Một số trường hợp, binh sĩ phải uống nước mưa cầm cự.
Những hình ảnh này được lan truyền nhanh chóng, gây phẫn nộ trên khắp đất nước.
Ngày 24-4, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết đã sa thải chỉ huy lữ đoàn và chỉ huy quân đoàn liên quan vụ việc. Sắc lệnh mới cũng yêu cầu khám sức khỏe định kỳ và cung cấp lương thực, đạn dược kịp thời cho binh sĩ tiền tuyến.
Chia sẻ trước truyền thông, Thanh tra quân đội Ukraine Olha Reshetylova khẳng định những “thất bại hậu cần nghiêm trọng” như vụ Lữ đoàn 14 chỉ là trường hợp hiếm gặp. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận tình trạng binh sĩ phải bám trụ tiền tuyến nhiều tháng trời vẫn là “vấn đề lớn”.
Theo Reuters, hiện chưa rõ lực lượng Ukraine, vốn đã thiếu người và đang phải căng mình trên nhiều mặt trận, có đủ khả năng triển khai sắc lệnh trên hay không.
Ông Taras Chmut, người đứng đầu tổ chức từ thiện Come Back Alive (Hãy sống sót trở về), cho rằng tình trạng thiếu người phần lớn xuất phát từ lối quản lý “hỗn loạn và thiếu cân nhắc” tại nhiều đơn vị trong quân đội Ukraine.
“Quân số trong quân đội tương đối ổn định. Vấn đề nằm ở hiệu quả sử dụng những con người này”, ông Chmut viết, đồng thời lưu ý rằng các sắc lệnh tương tự từng được ban hành trong quá khứ.
Cũng trong ngày 30-4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev sẽ liên hệ với đội ngũ của Tổng thống Mỹ Donald Trump để làm rõ chi tiết đề xuất ngừng bắn ngắn hạn đưa ra vào tuần tới.
Trước đó ngày 29-4, ông Trump cho biết đã điện đàm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin. Ông thông báo hai bên có bàn về ý tưởng “ngừng bắn một chút”.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 30-4 xác nhận lệnh ngừng bắn dự kiến rơi vào ngày 9-5, tức dịp kỷ niệm chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến 2, song thời điểm cụ thể chưa được ấn định.
“Chúng tôi sẽ làm rõ đây thực chất là chuyện gì, là vài giờ đảm bảo an ninh cho một cuộc duyệt binh ở Matxcơva, hay điều gì đó nhiều hơn thế”, ông Zelensky nói về đề xuất.
Tổng thống Ukraine viết thêm trên X: “Đề xuất của chúng tôi là một lệnh ngừng bắn dài hạn, an ninh đáng tin cậy và được bảo đảm cho người dân, cùng với một nền hòa bình bền vững. Ukraine sẵn sàng nỗ lực vì điều này theo bất kỳ hình thức xứng đáng và hiệu quả nào”.
Cũng trong ngày 30-4, Tổng công tố Ukraine Ruslan Kravchenko thông báo tàu Panormitis chở lô ngũ cốc mà Kiev cho là “bị Nga đánh cắp” từ các vùng lãnh thổ Matxcơva đang kiểm soát đã không cập cảng Israel để dỡ hàng.
Ông Kravchenko khẳng định trên Telegram rằng con tàu trên đã rời lãnh hải Israel và tiến ra vùng biển trung lập. Ông cho rằng động thái có được nhờ “một loạt biện pháp tố tụng” của phía Ukraine.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Israel đã phản hồi rằng đề nghị hợp tác pháp lý được Ukraine gửi hôm 28-4 “có những lỗ hổng đáng kể và không kèm theo bất kỳ bằng chứng hỗ trợ nào”.
Phía Israel khẳng định con tàu “tự quyết định rời lãnh hải Israel”, thay vì do yêu cầu của Tel Aviv.
Matxcơva chưa lên tiếng về tình trạng pháp lý của số ngũ cốc thu hoạch tại những khu vực vẫn được quốc tế công nhận thuộc Ukraine.
Phát biểu với hãng tin Sputnik ngày 24/5, ông Alexey Polishchuk, Vụ trưởng Vụ Cộng đồng các quốc gia độc lập thứ hai (CIS) thuộc Bộ Ngoại giao Nga, nêu rõ: "Một giải pháp thực sự toàn diện, công bằng và bền vững chỉ có thể đạt được bằng cách xóa bỏ tận gốc các nguyên nhân cốt lõi của cuộc xung đột. Ukraine phải quay trở lại các nền tảng nhà nước của mình từ đầu thập niên 1990, thời điểm mà cộng đồng quốc tế công nhận nền độc lập của quốc gia này.
Ông cho biết Nga đã hoàn tất các đề xuất mang tính xây dựng liên quan tới kế hoạch hòa bình của Mỹ cho Ukraine và sẵn sàng trình bày tại cuộc họp tiếp theo giữa các bên.
Ông nói thêm rằng Moscow vẫn kiên trì bám sát các thỏa thuận đã đạt được trong hội nghị thượng đỉnh Nga - Mỹ tại Anchorage hồi tháng 8/2025. Ông cũng lưu ý tầm quan trọng của việc tuân thủ các nguyên tắc đã được Tổng thống Nga Vladimir Putin vạch ra.
Vào tháng 6/2024, Tổng thống Putin đã đưa ra một đề xuất hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine.
Đề xuất này bao gồm Ukraine phải công nhận bán đảo Crimea, Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhia là các khu vực của Nga, duy trì tình trạng không liên kết và phi hạt nhân của Ukraine, “phi quân sự hóa và phi phát xít hóa” Kiev, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga. Ông Putin cũng kêu gọi Ukraine duy trì tình trạng trung lập, không gia nhập NATO.
Mới đây, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergei Shoigu cũng vạch ra các điều kiện để chấm dứt xung đột ở Ukraine. Theo ông, "các nguyên nhân gốc rễ" của cuộc xung đột phải bị xóa bỏ.
Cụ thể, Thư ký Hội đồng An ninh Nga nhấn mạnh Ukraine phải quay trở lại "các nguyên tắc không liên minh, trung lập và không hạt nhân”.
"Chúng tôi quan tâm đến việc Ukraine quay trở lại một cách cuối cùng và hoàn toàn với tư cách là một quốc gia không hạt nhân và không liên minh", ông phát biểu.
Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã bác bỏ những đề xuất này, gọi đó là "tối hậu thư".
Kể từ đầu năm, nhiều vòng đàm phán 3 bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ đã diễn ra, song vấn đề chính vẫn chưa được giải quyết hiện nay là quyền kiểm soát đối với các vùng lãnh thổ ở Ukraine mà Nga tuyên bố sáp nhập.
Moscow yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các khu vực mà Nga tuyên bố sáp nhập nhưng chưa thể kiểm soát, Ukraine đề xuất đóng băng các vị trí dọc theo chiến tuyến, trong khi Mỹ ủng hộ việc thành lập một khu kinh tế tự do tại các vùng lãnh thổ này.
Theo New York Times, cả Ukraine lẫn Nga đều không có một kế hoạch rõ ràng cho hòa bình hay chiến thắng, nếu không có vai trò tích cực từ Washington, triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine vẫn sẽ rất mờ mịt.
Hôm qua, truyền thông quốc tế dẫn lời Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran sẵn sàng đảm bảo với thế giới rằng họ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân.
"Chúng tôi không tìm kiếm tình trạng bất ổn trong khu vực", Hãng thông tấn Iran IRNA dẫn lời Tổng thống Pezeshkian. Ông cũng chỉ trích "phía đang tìm cách gây bất ổn trong khu vực" là Israel.
Liên quan thỏa thuận hòa bình với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump rạng sáng 25.5 (theo giờ VN) cho biết đã yêu cầu các đại diện của Mỹ không vội vàng thực hiện bất kỳ thỏa thuận nào với Iran. Viết trên mạng xã hội Truth Social, vị chủ nhân Nhà Trắng nói thêm rằng việc Mỹ phong tỏa các tàu Iran ở eo biển Hormuz sẽ "vẫn có hiệu lực đầy đủ cho đến khi đạt được thỏa thuận, chứng nhận và ký kết".
Đây được xem là một thông điệp về việc Nhà Trắng đang hạ thấp hy vọng về bước đột phá sắp xảy ra trong cuộc chiến Iran kéo dài 3 tháng qua. Bởi trước đó chỉ một ngày, ông Trump thông báo rằng Washington và Tehran đã thỏa thuận phần lớn về biên bản ghi nhớ cho thỏa thuận hòa bình sẽ mở lại eo biển Hormuz.
Không chỉ Washington mà Tehran cũng tỏ ra không vội vàng về thỏa thuận hòa bình. Tại cuộc họp báo do Bộ Ngoại giao Iran tổ chức vào sáng qua về vấn đề này, Phát ngôn viên Esmail Baghaei khẳng định rằng đàm phán giữa hai bên đã tiến triển, nhưng bất kỳ thỏa thuận sắp xảy ra nào đều "phụ thuộc vào người Mỹ". Điều này đồng nghĩa với việc Washington phải đáp ứng yêu cầu của Tehran. Ông Baghaei thừa nhận hai bên đã "đi đến kết luận" về nhiều chủ đề, nhưng "điều đó không có nghĩa là chúng tôi đang tiến gần" đến một thỏa thuận. Ngoài ra, tiếp tục khẳng định quan điểm việc quản lý eo biển Hormuz thuộc về các quốc gia ven biển tại đây, ông Baghaei lặp lại rằng nếu chấm dứt chiến sự thì phải trên tất cả các mặt trận, bao gồm Li Băng cũng phải là một phần của thỏa thuận.
Không những vậy, phía Tehran còn chỉ trích việc Tổng thống Trump chia sẻ thông tin về hòa đàm trên mạng xã hội khi tuyên bố có nhiều việc cần làm hơn là hồi đáp các chia sẻ của phía Mỹ trên mạng xã hội.
Trước mắt, theo AP dẫn một số nguồn tin thì hai bên tạm thời gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày để đàm phán tiếp tục. Trong thời hạn 60 ngày, Mỹ sẽ cho phép Iran bán dầu thông qua việc miễn trừ các lệnh trừng phạt, đồng thời đàm phán nhiều vấn đề như chương trình hạt nhân, hòa bình lâu dài cho Trung Đông, việc giải phóng tài sản trị giá hàng tỉ USD của Iran.
Nhưng những thông tin rò rỉ được cho là liên quan thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran vẫn còn nhiều "điểm mờ" khó giải quyết.
Điển hình về vấn đề hạt nhân của Iran, Tehran lâu nay cũng không thừa nhận theo đuổi phát triển vũ khí nguyên tử, mà cho rằng chỉ đáp ứng mục đích dân sự. Nên tuyên bố của Tổng thống Pezeshkian về vấn đề này không phải là mới. Vì thế, để đạt mục tiêu của Mỹ đề ra là loại bỏ chương trình hạt nhân của Iran, thì Tehran phải đồng ý từ bỏ lượng uranium đã làm giàu đến tỷ lệ 60%. Vấn đề đặt ra là Iran từ bỏ lượng uranium làm giàu thế nào sẽ phụ thuộc vào các cuộc đàm phán tiếp theo trong khoảng thời gian 60 ngày, nhất là khi Tehran vẫn bảo lưu quyền phát triển hạt nhân dân sự.
Bên cạnh đó, việc Iran "đính kèm" yêu cầu thỏa thuận hòa bình phải bao gồm các vấn đề như kết thúc xung đột giữa Israel với Li Băng (cụ thể là lực lượng Hezbollah), Mỹ thì lại muốn Iran phải cam kết ngưng hỗ trợ các lực lượng quân sự ở khu vực như Hezbollah, Houthi (ở Yemen), Hamas (ở Dải Gaza)… Đây cũng là một "điểm mờ" khó giải quyết.
Tuy nhiên, phía Mỹ dường như mong muốn sớm đạt thỏa thuận hòa bình, bởi Tổng thống Trump và phe Cộng hòa đang chịu sức ép từ cử tri về việc giá cả tăng cao, nhất là giá nhiên liệu tăng cao do xung đột Iran ở thời điểm cuộc bầu cử giữa kỳ đang tới gần. Phát biểu ngày 24.5, Tổng thống Trump đã phải lên tiếng kêu gọi người dân "kiên nhẫn" về việc giá cả tăng cao và khẳng định đây chỉ là tình trạng ngắn hạn, khó khăn sắp "kết thúc".
Mặc dù còn những thách thức cho hòa bình Mỹ - Iran, nhưng các tín hiệu tích cực vẫn đủ giúp cho thị trường dầu mỏ hạ nhiệt. Đến hôm qua, giá dầu Brent và WTI đều giảm khoảng 6%, lần lượt còn ở mức 97,4 USD/thùng và 90,87 USD/thùng.
Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa lập thêm một kỷ lục mới trong dịp Xuân Vận (2.2 - 13.3) vừa qua, khi phục vụ 538 triệu lượt khách. Theo tờ China Daily, so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt khách tăng 4,8%, còn hàng hóa tăng 2,1% (tương đương 424 triệu tấn), cũng là kỷ lục mới.
Theo số liệu của Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm là 14.037 chuyến/ngày. Đáng chú ý, theo Tân Hoa xã, việc đi lại giữa các thành phố lớn trở nên dễ dàng hơn nhiều, khi 97% các thành phố có hơn nửa triệu dân tại Trung Quốc đều có kết nối đường sắt cao tốc (từ 200 km/giờ).
Quá trình phát triển khoảng 2 thập niên của đường sắt cao tốc Trung Quốc gây nhiều chú ý cả về tốc độ, tổng chiều dài cũng như việc từng bước làm chủ công nghệ. Theo nghiên cứu Công nghiệp đường sắt Trung Quốc đăng trên chuyên san MDPI, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc nhờ tập trung vào việc mở rộng phạm vi các cơ hội công nghệ, trước khi từng bước tiến sâu hơn. Nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc), Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán (Trung Quốc) và Trường Quản lý ESSCA (Pháp) thực hiện. Theo đó, do nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng phát triển công nghệ đường sắt cao tốc, Trung Quốc đã chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến nước ngoài, thay vì tự phát triển, để nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ. Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất kế hoạch xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020.
Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu 4 công nghệ tàu điện EMU từ các công ty Alstom (Pháp), Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản), Bombardier (Canada) và Siemens (Đức). Chiến lược của CRRC là trực tiếp mua sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình "thiết kế và sản xuất chung", giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến.
Nhờ mô hình trên, các công ty đường sắt Trung Quốc gần như đã hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc phục vụ tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải, trong đó nâng tốc độ EMU từ 250 - 300 km/giờ lên mức 350 km/giờ hoặc cao hơn. Bộ Đường sắt Trung Quốc khi đó điều phối dự án với đội ngũ gồm chuyên gia từ 6 tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm và đội ngũ 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, dù một số bộ phận vẫn do Siemens và các công ty nước ngoài khác cung cấp. Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được một số đột phá trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU thích nghi với các yếu tố môi trường khắc nghiệt như đồi núi, cát và nhiệt độ thấp.
Nhiều nguồn công nghệ khác nhau tạo cơ hội phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại cùng lúc nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ 4 nền tảng công nghệ ở Trung Quốc với nhiều mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế điều khiển… khác nhau. Để giải quyết, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, có tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6.2013, dự án EMU "Tiêu chuẩn Trung Quốc" chính thức triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa. "Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc", theo các nhà nghiên cứu.
Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải vào cùng năm. Nâng cao giới hạn hơn nữa, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau thử nghiệm trên một đường sắt thực tế đã đạt tốc độ 453 km/giờ.
