Có những khoảnh khắc trong đời không ồn ào nhưng đủ khiến cả một gia đình chững lại. Khi con đứng trước ngưỡng cửa đại học, đó không chỉ là câu chuyện của điểm số hay chọn ngành, chọn trường.
Đó là lúc con bắt đầu rời khỏi những lối đi quen thuộc, còn cha mẹ phải học một điều không hề dễ: đồng hành mà không làm thay, yêu thương mà không vô tình tạo áp lực.
Suốt nhiều năm, cha mẹ quen với việc nắm tay con đi qua từng quyết định. Từ chuyện học hành đến những lựa chọn nhỏ nhất, sự chủ động ấy từng là chỗ dựa vững chắc. Nhưng đến một lúc, bàn tay quen nắm ấy cần học cách nới lỏng. Bởi đại học không chỉ là nơi học kiến thức, mà còn là nơi con bắt đầu học cách tự quyết định cuộc đời mình.
Nếu cha mẹ vẫn giữ cách cũ – định hướng quá kỹ, lựa chọn thay con – con có thể đi đúng, nhưng lại không thật sự hiểu vì sao mình đi con đường đó.
Ngược lại, nếu buông tay quá sớm, con dễ rơi vào cảm giác chông chênh. Cái khó không nằm ở việc nắm hay buông, mà ở chỗ biết “nắm đến đâu và buông khi nào”.
Trong hành trình này, áp lực không phải lúc nào cũng đến từ những lời nói nặng nề. Đôi khi, nó nằm ở những điều rất nhỏ: một câu hỏi lặp lại mỗi ngày, một lời so sánh thoáng qua, hay một ánh nhìn chứa đầy kỳ vọng.
Không ai cố ý gây áp lực, nhưng chính những điều tưởng chừng vô hại ấy lại khiến con mang theo một gánh nặng khó gọi tên – gánh nặng phải lựa chọn sao cho không làm cha mẹ thất vọng.
Ở tuổi 18, nhiều bạn trẻ không sợ khó, không sợ sai. Điều khiến họ chùn bước là cảm giác mình phải chọn “đúng ngay từ đầu”, phải đi một con đường đủ an toàn để đáp lại niềm tin của gia đình. Và khi mỗi lựa chọn đều gắn với kỳ vọng, con dễ đánh mất tiếng nói bên trong của chính mình.
Có lẽ vì thế, điều cha mẹ cần không phải là thêm lời khuyên, mà là thêm sự lắng nghe. Không phải lắng nghe để phản biện, mà để hiểu. Hiểu vì sao con thích một ngành học chưa quen thuộc. Hiểu vì sao con do dự trước một lựa chọn tưởng như an toàn. Hiểu cả những lo lắng mà con chưa biết diễn đạt.
Khi được lắng nghe, con sẽ tự rõ ràng hơn. Khi được tôn trọng, con sẽ tự tin hơn với quyết định của mình. Khi ấy vai trò của cha mẹ không còn là người dẫn đường, mà là người đứng bên, đủ gần để con thấy an tâm, đủ xa để con có thể tự bước.
Thực tế, không có lựa chọn nào là hoàn hảo tuyệt đối. Có những con đường chỉ khi bước vào mới biết là phù hợp hay không. Có những quyết định phải trả giá bằng trải nghiệm. Nhưng chính những trải nghiệm ấy mới giúp con trưởng thành.
Nếu cha mẹ cố gắng loại bỏ mọi khả năng sai lầm, con sẽ mất đi cơ hội học cách đứng dậy. Điều quan trọng không phải là tránh mọi sai sót, mà là có đủ bản lĩnh để đi tiếp sau mỗi lần chưa đúng.
Vì vậy buông tay ở đây không phải là buông bỏ. Đó là một cách yêu khác – lặng lẽ hơn nhưng sâu sắc hơn.
Cha mẹ không cần can thiệp vào mọi lựa chọn, nhưng luôn hiện diện khi con cần. Một lời hỏi han đúng lúc, một sự tin tưởng không điều kiện, đôi khi lại là điểm tựa vững vàng hơn bất kỳ lời khuyên nào.
Đại học, suy cho cùng, không phải là đích đến cuối cùng. Nó chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình dài hơn – hành trình con học cách sống, cách chịu trách nhiệm và cách hiểu chính mình. Trên hành trình đó, điều con cần không chỉ là một lựa chọn đúng, mà là khả năng tự lựa chọn và điều chỉnh khi cuộc sống thay đổi.
Và có lẽ, sự đồng hành đúng nghĩa là khi con cảm thấy mình được tự do mà không cô đơn, còn cha mẹ cảm thấy yên tâm mà không cần kiểm soát. Một trạng thái “vừa đủ” – không dễ đạt được, nhưng lại là điều đáng hướng tới.
Khi cánh cửa đại học mở ra, không chỉ con bước vào một giai đoạn mới, mà cha mẹ cũng bắt đầu một cách yêu mới. Không còn nắm tay thật chặt như ngày bé, mà chỉ nắm vừa đủ – để con có thể tự bước đi, và vẫn biết rằng phía sau luôn có bàn tay sẵn sàng đỡ lấy khi cần.
Đó không phải là sự rời xa, mà là một kiểu gần gũi khác: âm thầm, tin tưởng và bền vững hơn.
Đầu tháng 4, David và Melanie Moor thuê đội vận chuyển cắt rời ngôi nhà 4 phòng ngủ để cẩu sang lô đất liền kề tại thị trấn Camperdown, bang Victoria. Việc di dời khép lại vụ tranh chấp pháp lý kéo dài hai năm giữa họ và người hàng xóm.
Năm 2021, vợ chồng Moor mua lô đất số 2 rộng hơn 2 hecta với giá 300.000 AUD (195.000 USD). Tháng 4/2024, họ chi 500.000 AUD để làm móng, dựng nhà lắp ghép và kéo đường điện nước.
Tuy nhiên, 5 tháng sau, hội đồng địa phương thông báo toàn bộ công trình của họ nằm trên lô số 1 của người khác. "Ban đầu chúng tôi nghĩ đây là sự nhầm lẫn, bởi hội đồng địa phương đã ký duyệt bản vẽ và cấp phép xây dựng", bà Moor kể.
Sai sót bắt nguồn từ việc các cọc ranh giới bị đánh dấu sai số lô. Quá trình làm móng, thanh tra địa phương đã ba lần đến kiểm tra nhưng không phát hiện công trình nằm ngoài ranh giới cấp phép. Gia đình Moor cho rằng phía môi giới đã chỉ sai vị trí đất, nhưng đại lý này phủ nhận.
Vợ chồng Moor đề nghị hoán đổi đất nhưng chủ lô số 1 từ chối. Tháng 8/2025, người hàng xóm yêu cầu gia đình dỡ bỏ công trình, trả lại mặt bằng. Sau nhiều lần đàm phán, hai bên thống nhất gia đình Moor phải dọn sạch lô đất trước ngày 2/5/2026.
Dù được cảnh báo kết cấu nhà lắp ghép có thể hư hỏng khi di dời, ông bà Moor vẫn thuê đơn vị vận chuyển. Dịch vụ tiện ích bị ngắt, hệ thống hầm cầu bị đào lên. Cần cẩu nhấc ngôi nhà khỏi móng, đặt lên xe đầu kéo để chuyển đi 100 m sang lô số 2. Hiện công trình được kê tạm trên các thùng phuy rỗng chờ thi công móng mới. "Chúng tôi chưa dám vào trong kiểm tra mức độ hư hại do ngôi nhà đặt trên thùng phuy chưa đủ ổn định", bà Moor cho biết.
Gia đình Moor cũng phải nhổ bỏ 160 cọc nền bê tông và cây xanh để trả lại nguyên trạng cho hàng xóm. Quá trình di dời tốn khoảng 100.000 AUD (72.000 USD). Khoản này chưa bao gồm tiền sửa chữa kết cấu hư hỏng do rung lắc, trát lại tường và làm lại cảnh quan.
Ông David Moor cho biết gia đình đã mua một chiếc xe cắm trại để sống tạm cùng con gái trong khoảng một năm tới, chờ công trình hoàn thiện. "Khi đưa ra các quyết định xây dựng lớn, mọi người hãy tự kiểm tra kỹ lại ranh giới thay vì phó mặc hoàn toàn cho các bên dịch vụ", ông nói.
Tại Việt Nam, sự việc xây nhà nhầm đất cũng nhiều lần xảy ra. Tháng 3, một phụ nữ tại TP Thủ Đức, TP HCM nhận phán quyết buộc tháo dỡ ngôi nhà 4 tầng do xây nhầm đất hàng xóm, dù trước đó bà đã nhờ chủ đầu tư cắm mốc. Cuối năm 2025, một hộ dân tại TP Thủy Nguyên (Hải Phòng) cũng phải bỏ hàng trăm triệu đồng thuê "thần đèn" di dời căn nhà hai tầng trả lại mặt bằng cho chủ đất.
Năm 2016, ông Low Kok Peng được bạn bè giới thiệu với bà Komariah, 50 tuổi, một người giúp việc quốc tịch Indonesia. Bất chấp việc đang trong cuộc hôn nhân hợp pháp kéo dài 24 năm, ông Low vẫn duy trì mối quan hệ này.
Đầu năm 2024, ông Low và bà Komariah sang đảo Batam, Indonesia để tổ chức hôn lễ. Sau đám cưới, ông trở về Singapore tiếp tục sống cùng vợ con, đồng thời qua lại với người vợ mới.
Sự việc bị phát hiện khi Bộ Nhân lực Singapore (MOM) nhận thấy những dấu hiệu vi phạm điều kiện giấy phép lao động của bà Komariah. Quá trình điều tra sau đó đã lật tẩy cuộc hôn nhân bí mật. Người vợ đầu của ông Low cũng chỉ biết sự thật khi cảnh sát vào cuộc.
Tại tòa, các công tố viên cho biết đây là kế hoạch được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm lách luật. Ngày 24/4, ông Low thừa nhận tội đa thê và bị tuyên phạt hai tháng tù giam.
Về phần bà Komariah, bà cho biết không biết ông Low đã có gia đình cho đến khi bị bắt. Hiện bà đối mặt với cáo buộc đa thê và vi phạm điều kiện giấy phép lao động do kết hôn mà chưa được cơ quan chức năng chấp thuận. Vụ án của bà được tách riêng để xét xử trong thời gian tới.
Theo quy định tại Singapore, tội đa thê có thể bị phạt tối đa 7 năm tù giam và phạt tiền hơn 7.800 USD.
Trước thông tin quốc tế liên quan đến chùm ca bệnh do vi rút Hanta ghi nhận trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius, ngày 13/5 Cục Phòng bệnh Bộ Y tế có văn bản khẩn thông tin về tình hình dịch bệnh và khuyến cáo.
Cục Phòng bệnh cho hay theo bản tin công khai mới nhất của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 8 trường hợp, trong đó có 3 trường hợp tử vong.
Trong 8 trường hợp này có 2 trường hợp chưa được xét nghiệm đã tử vong, chỉ xét nghiệm được 6 trường hợp dương tính với virus Hanta và đều được xác định mang chủng virus Andes(ANDV).
WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu ở mức trung bình, trong khi nguy cơ đối với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp. Đồng thời, WHO nhấn mạnh cơ chế lây truyền của vi rút Hanta khác với COVID-19 và cơ quan này đang tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ để cập nhật đánh giá nguy cơ.
Về nguồn lây, WHO cho biết hiện vẫn đang tiếp tục điều tra. Theo giả thuyết ban đầu, ca bệnh đầu tiên có thể đã nhiễm vi rút trong quá trình tiếp xúc với môi trường hoặc chuột mang mầm bệnh khi tham gia các hoạt động du lịch ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, việc lây truyền hạn chế từ người sang người có thể đã xảy ra trên tàu thông qua tiếp xúc gần và kéo dài.
WHO lưu ý hiện chưa có kết luận điều tra cuối cùng, do đó người dân không nên suy diễn nguồn lây từ tàu, thực phẩm, nước uống hoặc các yếu tố khác khi chưa có thông tin chính thức.
Trong bối cảnh chùm ca bệnh hiện nay, WHO khuyến cáo những người từng có mặt trên tàu và các chuyến bay liên quan cần theo dõi sức khỏe trong vòng 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng. Các triệu chứng cần lưu ý gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng và cần thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người có nguy cơ phơi nhiễm cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày sau lần tiếp xúc cuối cùng. Người tiếp xúc nguy cơ thấp không cần cách ly nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế khi xuất hiện triệu chứng.
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay chưa ghi nhận công dân Việt Nam liên quan đến chùm ca bệnh trên. Cục đã có văn bản đề nghị các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh; thực hiện vệ sinh, khử khuẩn phương tiện; xử lý véc tơ, diệt chuột và chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp.
Bộ Y tế cho biết bệnh do vi rút Hanta không phải là vấn đề hoàn toàn mới trong giám sát dịch tễ tại Việt Nam. Tuy nhiên, qua rà soát các dữ liệu khoa học hiện có, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng vi rút Andes. Một số nghiên cứu trước đây chủ yếu phát hiện bằng chứng liên quan đến các chủng vi rút Hanta khác như Seoul hoặc các vi rút Hanta lưu hành trên động vật.
Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân không hoang mang, tiếp tục theo dõi thông tin từ cơ quan chức năng và không suy diễn chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế thành nguy cơ dịch lan rộng trong cộng đồng tại Việt Nam.
Bộ Y tế đồng thời khuyến cáo người dân duy trì vệ sinh môi trường, phòng chống chuột để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh lây truyền từ chuột sang người theo hướng dẫn đã được ban hành trước đó.
Trường hợp sau khi tiếp xúc với chuột, chất thải của chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột mà xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, ho, tức ngực hoặc khó thở, người dân cần đến cơ sở y tế kịp thời và thông báo tiền sử tiếp xúc để được tư vấn, chẩn đoán và điều trị phù hợp.
