Nhiều người từng trải qua cảm giác tê râm ran, châm chích hoặc nóng nhẹ ở bàn tay khi ngủ. Triệu chứng này thường xuất hiện khi cơ thể nghỉ ngơi, đặc biệt vào ban đêm, và có xu hướng giảm sau khi thay đổi tư thế. Chính vì tính chất thoáng qua, không gây đau nhiều, tê tay về đêm thường bị bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là tín hiệu sớm cho thấy hệ thần kinh đang chịu áp lực hoặc bị tổn thương.
Cơ thể hiếm khi phát ra những tín hiệu lặp đi lặp lại mà không có nguyên nhân. Khi triệu chứng xuất hiện thường xuyên, có quy luật hoặc ngày càng rõ rệt, cần được theo dõi nghiêm túc.
Vì sao tê tay thường xuất hiện vào ban đêm?
Thời điểm ban đêm có nhiều yếu tố thuận lợi làm bộc lộ các vấn đề thần kinh tiềm ẩn. Trước hết, tư thế ngủ đóng vai trò quan trọng. Khi ngủ, cổ tay dễ bị gập hoặc đè ép trong thời gian dài, làm tăng áp lực lên các dây thần kinh đi qua vùng này. Đặc biệt, dây thần kinh giữa – chạy qua ống cổ tay – rất dễ bị chèn ép.
Bên cạnh đó, khi cơ thể nghỉ ngơi, cơ bắp giãn ra, lưu lượng máu thay đổi và các chuyển động giảm xuống. Điều này khiến các tín hiệu bất thường từ thần kinh trở nên rõ ràng hơn so với ban ngày. Ngoài ra, ban ngày với nhiều hoạt động liên tục có thể “che lấp” các triệu chứng nhẹ. Khi cơ thể tĩnh lặng vào ban đêm, cảm giác tê trở nên dễ nhận biết hơn.
Những nguyên nhân phổ biến gây tê tay
Tê tay không phải là một bệnh riêng mà là triệu chứng của nhiều tình trạng khác nhau. Nguyên nhân thường được xác định dựa vào vị trí, tần suất và mức độ biểu hiện.
Hội chứng ống cổ tay là nguyên nhân phổ biến nhất, gây tê ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, rõ hơn vào ban đêm.
Vấn đề cột sống cổ như thoái hóa, thoát vị đĩa đệm có thể chèn ép rễ thần kinh, gây tê lan xuống tay.
Bệnh lý thần kinh ngoại biên (thường gặp ở người tiểu đường) gây tê, châm chích ở tay hoặc chân.
Ngoài ra, một số yếu tố toàn thân như thiếu vitamin B12, rối loạn tuyến giáp, lạm dụng rượu hoặc tác dụng phụ của thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và gây triệu chứng tương tự.
Khi nào tê tay trở thành dấu hiệu đáng lo ngại?
Không phải mọi trường hợp tê tay đều nguy hiểm. Nếu chỉ xuất hiện thoáng qua do ngủ sai tư thế, triệu chứng thường tự hết khi thay đổi vị trí. Tuy nhiên, cần chú ý khi tê tay có các đặc điểm sau: Xuất hiện thường xuyên, lặp lại theo chu kỳ; Làm bạn thức giấc vào ban đêm; Tập trung ở một số ngón tay nhất định; Kéo dài lâu hơn hoặc nặng dần theo thời gian…
Đặc biệt, các dấu hiệu đi kèm sau đây cần được đánh giá sớm: Yếu tay, giảm lực nắm; Dễ làm rơi đồ vật; Cảm giác nóng rát hoặc đau; Khó thực hiện các động tác tinh như cài cúc áo…
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy dây thần kinh đang bị chèn ép kéo dài hoặc tổn thương tiến triển.
Dây thần kinh có khả năng phục hồi, nhưng chỉ trong một giới hạn nhất định. Khi bị chèn ép hoặc tổn thương kéo dài, chức năng thần kinh sẽ suy giảm dần. Ban đầu, triệu chứng chỉ là tê nhẹ thoáng qua. Sau đó có thể chuyển sang tê kéo dài, mất cảm giác, giảm sức mạnh cơ. Nếu không được điều trị, các cơ ở bàn tay có thể bị teo do không nhận đủ tín hiệu thần kinh.
Ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn và khả năng phục hồi giảm đáng kể. Vì vậy, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là yếu tố quyết định.
Làm gì để cải thiện tình trạng tê tay về đêm?
Việc xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể, tuy nhiên một số biện pháp đơn giản có thể giúp cải thiện triệu chứng:
Điều chỉnh tư thế ngủ: Tránh gập cổ tay hoặc đè lên tay trong thời gian dài; giữ cổ tay ở vị trí trung lập để giảm áp lực lên dây thần kinh.
Sử dụng nẹp cổ tay: Giúp cố định cổ tay khi ngủ, đặc biệt hữu ích với người mắc hội chứng ống cổ tay.
Bổ sung dinh dưỡng hợp lý: Thiếu vitamin B12 là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương thần kinh; cần bổ sung qua chế độ ăn hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
Kiểm soát bệnh nền: Người mắc tiểu đường cần duy trì đường huyết ổn định để hạn chế tổn thương thần kinh.
Tập luyện, vận động nhẹ nhàng: Các bài tập giãn cơ cổ tay, vai, cổ giúp cải thiện lưu thông máu và giảm chèn ép dây thần kinh.
Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi: Tê tay kéo dài trên vài tuần; Triệu chứng ngày càng nặng; Xuất hiện yếu cơ hoặc giảm vận động; Tê lan rộng hoặc ảnh hưởng sinh hoạt…
Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như đo dẫn truyền thần kinh để đánh giá mức độ tổn thương và xác định nguyên nhân chính xác.
Tê bì tay chân là vấn đề thường gặp khiến người bệnh có cảm giác đau buốt, tê nhức kéo dài gây mất ngủ và suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Nếu không điều trị kịp thời, tê bì tay chân có thể dẫn đến teo cơ, liệt chi, mất khả năng vận động hoặc rối loạn tiểu tiện thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Ấm điện là một trong những đồ gia dụng nhỏ được sử dụng phổ biến trong cuộc sống của chúng ta, sau một thời gian dài sử dụng sẽ có rất nhiều cặn, nguyên nhân là do nguồn nước chúng ta uống có chứa canxi bị ion hóa đóng cặn khó coi. Vì sức khỏe của gia đình và tiết kiệm điện, các vết bẩn trên ấm điện cần được loại bỏ kịp thời. Dưới đây là những mẹo giải quyết vấn đề đó siêu nhanh và siêu sạch.
Dùng muối ăn: Không khó để tìm kiếm nguyên liệu muối ăn ở trong gian bếp của mỗi gia đình. Để vệ sinh ấm siêu tốc bằng muối, chúng ta chỉ cần cho khoảng 1 – 2 muỗng cà phê muối ăn vào ấm, thêm nước và đun sôi. Cuối cùng, tráng lại ấm bằng nước sạch là đã có một chiếc ấm siêu tốc sạch cặn bẩn.
Dùng giấm trắng: Hãy đổ giấm và nước vào ấm theo tỷ lệ 1:1, đảm bảo lượng giấm vừa đủ để làm sạch lớp cặn bám. Sau đó, bạn bật ấm và đun sôi hỗn hợp giấm và nước trong vài phút. Khi nước đã sôi, tắt ấm và để hỗn hợp này ngâm trong ấm khoảng 1-2 giờ để giấm có thời gian hòa tan và làm mềm các cặn canxi cứng đầu.
Cuối cùng, đổ bỏ dung dịch giấm và rửa sạch ấm với nước vài lần để loại bỏ hoàn toàn mùi giấm cũng như phần cặn còn sót lại.
Dùng vỏ khoai tây hoặc khoai sọ: Có rất nhiều bà nội trợ ưa chuộng cách làm sạch cặn bẩn của ấm đun nước bằng phương pháp dùng khoai tây hoặc khoai sọ vì hiệu quả bất ngờ của chúng.
Vỏ khoai tây và khoai sọ chứa các enzym tự nhiên có khả năng làm mềm và loại bỏ cặn bẩn tích tụ trong ấm siêu tốc. Phương pháp này vừa đơn giản vừa mang lại hiệu quả bất ngờ, giúp thiết bị luôn sạch sẽ và sáng bóng.
Dùng vỏ trứng gà: Mọi người có thể tận dụng vỏ trứng gà để làm sạch ấm đun nước. Dùng chày đập nát khoảng 3-4 vỏ trứng gà và cho vào ấm đun.
Đổ nước vào ấm đun đến 1/2 ấm. Trong quá trình đun sôi, thỉnh thoảng bạn dùng đũa khuấy đều vỏ trứng trong ấm. Tiếp tục đun khoảng 10 phút rồi bắc ấm xuống để nguội và rửa sạch lại ấm. Bạn sẽ thấy ấm sạch cặn bẩn.
Dùng nước Coca Cola: Nước giải khát Coca Cola có công dụng làm sạch bất ngờ mà nhiều người có thể chưa biết. Đổ 1 lon coca vào ấm siêu tốc và ngâm trong khoảng 1 giờ. Sau đó, đổ nước ra và lấy khăn mềm sạch lau nhẹ nhàng là cặn bẩn sẽ được loại bỏ sạch sẽ.
Hoặc nếu muốn nhanh hơn, bạn có thể đun sôi nước coca rồi dùng thìa gỗ khuấy đáy ấm trong vòng vài phút, sau đó tráng lại bằng nước sạch là được.
Dùng baking soda: Baking soda có khả năng phản ứng với thành phần ion cứng trong cặn nước, từ đó đánh bay lớp mảng bám này khỏi ấm đun.
Chỉ cần cho 1 thìa nhỏ baking soda, đổ nước đầy ⅓ đến 1 nửa bình, đun nước trong 2 đến 3 phút, sẽ giúp nhanh chóng làm sạch các mảng bám trên thành ấm. Hoặc cũng có thể đổ baking soda có độ đặc 1% vào 500ml nước, sau đó lau nhẹ đáy ấm là xong.
Dùng lá chè tươi hoặc xơ mướp: Bạn chỉ cần đặt xơ mướp vào trong ấm, chúng sẽ có công dụng như một tấm lọc nước, giúp ấm đun nước không tích tụ những chất cặn.
Tuy nhiên, cần lưu ý phải thay xơ mướp định kỳ và giữ xơ mướp sạch sẽ trước khi cho vào ấm. Hoặc bạn có thể sử dụng lá chè để thay thế. Vò nát lá trà xanh rồi cho vào ấm nước đun sôi, sau đó ngâm trong khoảng 1 ngày để đánh bay các lớp cặn cứng đầu.
Chanh hoặc bã trà: Cho chanh đã cắt lát vào ấm, đun sôi nước, rửa ấm bằng nước rửa chén rồi rửa sạch bằng nước.
Hoặc chúng ta cũng có thể tận dụng phần bã trà còn lại để làm sạch cặn trong ấm điện, cách làm là đổ bã trà và nước nóng vào ấm điện, lắc vài lần rồi để trong nửa giờ, sau đó cặn sẽ rơi ra một cách tự nhiên. Nguyên tắc là dùng theophylin để khử cặn.
Khối u gây biến dạng toàn bộ tử cung, rong kinh kéo dài ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống người bệnh.
U xơ lớn như thai 3 tháng khiến tử cung biến dạng
Bệnh nhân là chị P.Y.P. (43 tuổi) vốn có sức khỏe ổn định, từng sinh mổ hai lần. Tuy nhiên thời gian gần đây, chị liên tục bị rong kinh kéo dài, kèm cảm giác đau tức vùng hạ vị. Tình trạng đau tăng dần theo thời gian, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
Khi thăm khám tại Vinmec Đà Nẵng, các bác sĩ ghi nhận tử cung của bệnh nhân to bất thường, vượt trên rốn khoảng 4cm. Kết quả siêu âm cho thấy người bệnh mắc đa nhân xơ tử cung, với nhiều khối u, trong đó đáng chú ý với khối u có kích thước lớn lên tới 11 x 6cm, tương đương thai nhi khoảng 3 tháng tuổi.
Không chỉ làm biến dạng cấu trúc tử cung, đây còn là nguyên nhân gây rong kinh kéo dài, đau vùng chậu và tiềm ẩn nguy cơ thiếu máu nặng nếu không được can thiệp kịp thời.
Sau khi hội chẩn chuyên sâu, ê-kíp Sản phụ khoa Vinmec Đà Nẵng đánh giá đây là trường hợp đa nhân xơ tử cung phức tạp, kích thước lớn, triệu chứng đã ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe người bệnh. Vì vậy, các bác sĩ đã chọn phương án cắt tử cung toàn phần kèm hai phần phụ, nhằm xử trí triệt để và đảm bảo an toàn lâu dài.
Ca phẫu thuật do ThS.BSCKII Doãn Thanh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Sản và Hỗ trợ sinh sản kiêm Trưởng khoa Sản phụ, BSCKI Trương Nghĩa Bình, BSCKI Nguyễn Thị Mận và ê-kíp gây mê hồi sức phối hợp thực hiện.
Theo các bác sĩ, đây là ca mổ có độ khó cao do tử cung đã biến dạng nghiêm trọng, trong khi bệnh nhân có tiền sử sinh mổ hai lần, làm tăng nguy cơ dính và tổn thương các cơ quan lân cận. Bên cạnh đó, hệ thống mạch máu nuôi phong phú, cũng khiến nguy cơ mất máu trong mổ tăng cao, đòi hỏi ê-kíp phải thao tác chính xác và kiểm soát chặt chẽ từng bước.
Với kinh nghiệm xử trí nhiều ca bệnh phức tạp, ê-kíp đã bóc tách cẩn thận vùng dính, kiểm soát tốt hệ thống mạch máu và hoàn tất phẫu thuật an toàn.
Ngay sau mổ, bệnh nhân tỉnh táo, sinh hiệu ổn định và hồi phục tích cực. Tình trạng rong kinh kéo dài chấm dứt, cảm giác đau tức vùng bụng dưới cải thiện rõ rệt. Người bệnh có thể sớm vận động và trở lại cuộc sống sinh hoạt bình thường.
Theo ThS.BSCKII Doãn Thanh Tuấn, u xơ tử cung là bệnh lý lành tính thường gặp ở phụ nữ. Tuy nhiên, khi khối u phát triển lớn hoặc xuất hiện đa nhân, có thể gây nhiều biến chứng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
"Việc thăm khám định kỳ và can thiệp đúng thời điểm có ý nghĩa rất quan trọng trong kiểm soát bệnh hiệu quả", bác sĩ Tuấn cho biết.
Dấu ấn của ê-kíp nhiều kinh nghiệm trong xử trí các ca sản phụ khoa khó
Ca bệnh tiếp tục nối dài dấu ấn chuyên môn trong hơn ba thập kỷ gắn bó với lĩnh vực Sản và Hỗ trợ sinh sản của ThS.BSCKII Doãn Thanh Tuấn.
Bác sĩ Tuấn tốt nghiệp Bác sĩ Y khoa tại Đại học Y Huế, sau đó hoàn thành chương trình Thạc sĩ Y khoa và Bác sĩ Chuyên khoa II tại Đại học Huế. Trong quá trình công tác, ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng tại các bệnh viện lớn, đồng thời tích cực tham gia đào tạo và chuyển giao chuyên môn cho đội ngũ bác sĩ trẻ.
Với nhiều đóng góp nổi bật trong công tác chuyên môn và quản lý, ông nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở và nhận bằng khen của Sở Y tế.
Nhờ nền tảng chuyên môn vững vàng cùng kinh nghiệm thực tiễn dày dặn, bác sĩ Doãn Thanh Tuấn được nhiều người bệnh tin tưởng và giới chuyên môn đánh giá cao.
Ngoài ra, ông có thế mạnh trong điều trị các bệnh lý thai nghén, thai kỳ nguy cơ cao, cũng như nhiều bệnh lý phụ khoa khó như u xơ tử cung, u nang buồng trứng, thai ngoài tử cung, sa sinh dục… Bác sĩ cũng thực hiện thành thạo nhiều kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu như cắt tử cung đường âm đạo, phẫu thuật nội soi phụ khoa.
Đồng hành cùng bác sĩ Tuấn trong các ca mổ là BSCKI Trương Nghĩa Bình, người có nhiều năm kinh nghiệm trong thăm khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý sản phụ khoa. Bác sĩ Bình tốt nghiệp Đại học Y Dược Huế và hoàn thành chương trình Bác sĩ Chuyên khoa I Sản phụ khoa. Ông thường xuyên tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu nhằm cập nhật kiến thức và kỹ thuật mới.
Bác sĩ Bình có thế mạnh trong theo dõi và quản lý thai kỳ từ nguy cơ thấp đến nguy cơ cao, triển khai nhiều kỹ thuật can thiệp và phẫu thuật như mổ lấy thai nhiều lần có dính, nội soi điều trị thai ngoài tử cung, bóc u xơ tử cung, cắt tử cung…
Với sự dẫn dắt của ThS.BSCKII Doãn Thanh Tuấn, Trung tâm Sản và Hỗ trợ sinh sản Vinmec Đà Nẵng đang phát triển theo hướng chuyên sâu, toàn diện, tập trung cá thể hóa phác đồ điều trị cho từng người bệnh. Nhờ đó, người dân Đà Nẵng và khu vực miền Trung có cơ hội tiếp cận các kỹ thuật hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Sự việc xảy ra tại Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Làng Mô và Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Làng Mô thuộc xã Tủa Sín Chải, tỉnh Lai Châu.
Thông tin ban đầu vào khoảng 18h45, ngày 14/5 có nhiều em học sinh buồn nôn, đau bụng. Nhận định ban đầu cho rằng, do các em học sinh tự đi hái và ăn quả lạ ngoài tự nhiên.
Sau khi phát hiện vụ việc, UBND xã Tủa Sín Chải đã khẩn trương chỉ đạo Công an xã, Trạm Y tế xã và hai trường học triển khai lấy mẫu thức ăn tại bếp ăn của hai trường học và mẫu quả lạ nghi gây ngộ độc; rà soát toàn bộ học sinh có biểu hiện liên quan để kịp thời theo dõi, xử lý.
Tính đến 21h ngày 14/5, tổng số học sinh có biểu hiện nghi ngộ độc do ăn quả lạ là 206 em. Trong đó, Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Làng Mô có 159 em, với 23 em được chuyển lên Bệnh viện đa khoa Sìn Hồ; Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Làng Mô có 47 em, trong đó 12 em được chuyển viện điều trị.
Theo ông Nguyễn Văn Chính, Chủ tịch UBND xã Tủa Sín Chải, ngay sau khi phát hiện sự việc, UBND xã đã chỉ đạo Trạm y tế tổ chức khám và điều trị cho các em học sinh có biểu hiện ngộ độc do ăn quả lạ; đồng thời đề nghị Bệnh viện Sìn Hồ tăng cường 2 y, bác sĩ và thuốc để phục vụ công tác khám và điều trị cho các cháu học sinh. Đến 24 giờ cùng ngày, các cháu ngộ độc nghi do ăn quả lạ cơ bản ổn định, giảm các triệu chứng.
Tính đến sáng ngày 15/5, về cơ bản các cháu đã ổn định hoàn toàn về sức khỏe và tham gia học tập bình thường; còn lại 35 cháu được đưa về bệnh viện Sìn Hồ điều trị đã ổn định sức khỏe đang chờ làm thủ tục xuất viện để về tiếp tục tham gia học tập.
Hiện, Ủy ban nhân dân xã tiếp tục chỉ đạo Trạm Y tế phối hợp các trường học theo dõi sức khỏe học sinh; bố trí giáo viên, cán bộ y tế túc trực để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh; chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư y tế phục vụ sơ cấp cứu.
Đồng thời, các cơ quan chuyên môn phối hợp xác minh nguyên nhân vụ việc; các mẫu thực phẩm và mẫu quả lạ nghi gây ngộ độc đã được niêm phong, lưu giữ theo quy định.
