Nhiều người từng trải qua cảm giác tê râm ran, châm chích hoặc nóng nhẹ ở bàn tay khi ngủ. Triệu chứng này thường xuất hiện khi cơ thể nghỉ ngơi, đặc biệt vào ban đêm, và có xu hướng giảm sau khi thay đổi tư thế. Chính vì tính chất thoáng qua, không gây đau nhiều, tê tay về đêm thường bị bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là tín hiệu sớm cho thấy hệ thần kinh đang chịu áp lực hoặc bị tổn thương.
Cơ thể hiếm khi phát ra những tín hiệu lặp đi lặp lại mà không có nguyên nhân. Khi triệu chứng xuất hiện thường xuyên, có quy luật hoặc ngày càng rõ rệt, cần được theo dõi nghiêm túc.
Vì sao tê tay thường xuất hiện vào ban đêm?
Thời điểm ban đêm có nhiều yếu tố thuận lợi làm bộc lộ các vấn đề thần kinh tiềm ẩn. Trước hết, tư thế ngủ đóng vai trò quan trọng. Khi ngủ, cổ tay dễ bị gập hoặc đè ép trong thời gian dài, làm tăng áp lực lên các dây thần kinh đi qua vùng này. Đặc biệt, dây thần kinh giữa – chạy qua ống cổ tay – rất dễ bị chèn ép.
Bên cạnh đó, khi cơ thể nghỉ ngơi, cơ bắp giãn ra, lưu lượng máu thay đổi và các chuyển động giảm xuống. Điều này khiến các tín hiệu bất thường từ thần kinh trở nên rõ ràng hơn so với ban ngày. Ngoài ra, ban ngày với nhiều hoạt động liên tục có thể “che lấp” các triệu chứng nhẹ. Khi cơ thể tĩnh lặng vào ban đêm, cảm giác tê trở nên dễ nhận biết hơn.
Những nguyên nhân phổ biến gây tê tay
Tê tay không phải là một bệnh riêng mà là triệu chứng của nhiều tình trạng khác nhau. Nguyên nhân thường được xác định dựa vào vị trí, tần suất và mức độ biểu hiện.
Hội chứng ống cổ tay là nguyên nhân phổ biến nhất, gây tê ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, rõ hơn vào ban đêm.
Vấn đề cột sống cổ như thoái hóa, thoát vị đĩa đệm có thể chèn ép rễ thần kinh, gây tê lan xuống tay.
Bệnh lý thần kinh ngoại biên (thường gặp ở người tiểu đường) gây tê, châm chích ở tay hoặc chân.
Ngoài ra, một số yếu tố toàn thân như thiếu vitamin B12, rối loạn tuyến giáp, lạm dụng rượu hoặc tác dụng phụ của thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và gây triệu chứng tương tự.
Khi nào tê tay trở thành dấu hiệu đáng lo ngại?
Không phải mọi trường hợp tê tay đều nguy hiểm. Nếu chỉ xuất hiện thoáng qua do ngủ sai tư thế, triệu chứng thường tự hết khi thay đổi vị trí. Tuy nhiên, cần chú ý khi tê tay có các đặc điểm sau: Xuất hiện thường xuyên, lặp lại theo chu kỳ; Làm bạn thức giấc vào ban đêm; Tập trung ở một số ngón tay nhất định; Kéo dài lâu hơn hoặc nặng dần theo thời gian…
Đặc biệt, các dấu hiệu đi kèm sau đây cần được đánh giá sớm: Yếu tay, giảm lực nắm; Dễ làm rơi đồ vật; Cảm giác nóng rát hoặc đau; Khó thực hiện các động tác tinh như cài cúc áo…
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy dây thần kinh đang bị chèn ép kéo dài hoặc tổn thương tiến triển.
Dây thần kinh có khả năng phục hồi, nhưng chỉ trong một giới hạn nhất định. Khi bị chèn ép hoặc tổn thương kéo dài, chức năng thần kinh sẽ suy giảm dần. Ban đầu, triệu chứng chỉ là tê nhẹ thoáng qua. Sau đó có thể chuyển sang tê kéo dài, mất cảm giác, giảm sức mạnh cơ. Nếu không được điều trị, các cơ ở bàn tay có thể bị teo do không nhận đủ tín hiệu thần kinh.
Ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn và khả năng phục hồi giảm đáng kể. Vì vậy, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là yếu tố quyết định.
Việc xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể, tuy nhiên một số biện pháp đơn giản có thể giúp cải thiện triệu chứng:
Điều chỉnh tư thế ngủ: Tránh gập cổ tay hoặc đè lên tay trong thời gian dài; giữ cổ tay ở vị trí trung lập để giảm áp lực lên dây thần kinh.
Sử dụng nẹp cổ tay: Giúp cố định cổ tay khi ngủ, đặc biệt hữu ích với người mắc hội chứng ống cổ tay.
Bổ sung dinh dưỡng hợp lý: Thiếu vitamin B12 là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương thần kinh; cần bổ sung qua chế độ ăn hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
Kiểm soát bệnh nền: Người mắc tiểu đường cần duy trì đường huyết ổn định để hạn chế tổn thương thần kinh.
Tập luyện, vận động nhẹ nhàng: Các bài tập giãn cơ cổ tay, vai, cổ giúp cải thiện lưu thông máu và giảm chèn ép dây thần kinh.
Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi: Tê tay kéo dài trên vài tuần; Triệu chứng ngày càng nặng; Xuất hiện yếu cơ hoặc giảm vận động; Tê lan rộng hoặc ảnh hưởng sinh hoạt…
Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như đo dẫn truyền thần kinh để đánh giá mức độ tổn thương và xác định nguyên nhân chính xác.
Tê bì tay chân là vấn đề thường gặp khiến người bệnh có cảm giác đau buốt, tê nhức kéo dài gây mất ngủ và suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Nếu không điều trị kịp thời, tê bì tay chân có thể dẫn đến teo cơ, liệt chi, mất khả năng vận động hoặc rối loạn tiểu tiện thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Cuối tháng 5, tại phòng cách ly Khoa Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Nhi đồng TP HCM, anh Phạm Danh, 48 tuổi, ngồi nắn bóp chân cho con gái Hoàng An. Cô bé 15 tuổi vừa qua đợt truyền hóa chất nhưng cơ thể không đáp ứng.
Lúc con dịu cơn đau, người đàn ông Khmer tìm cách gọi điện cho vợ ở quê nhưng không được. "Điện thoại của bà ấy hỏng mấy ngày nay. Tôi không biết chữ nên không thể lưu số của hàng xóm để gọi hỏi thăm", anh nói.
Gia đình anh Danh thuộc diện hộ nghèo ở xã Châu Thành, tỉnh An Giang. Cả nhà sống trong căn nhà cấp 4 do địa phương cấp. Nguồn thu chính đến từ công việc nhặt ve chai của anh, khoảng 2-3 triệu đồng mỗi tháng. Vợ anh hỏng hai mắt, mắc bệnh tim, tiểu đường giai đoạn cuối và phải chạy thận định kỳ.
Tháng 10/2025, cô con gái Hoàng An sốt kéo dài. Tuyến tỉnh chuyển em lên TP HCM. Bệnh viện chẩn đoán An mắc bạch cầu cấp dòng tủy - một dạng ung thư máu. "Từ nhỏ tôi không được học hành, khi nghe bệnh của con cũng không biết tìm kiếm thông tin để đọc. Cảm giác rối bời, bất lực", anh nói.
Tích góp được 10 triệu đồng, anh đưa con nhập viện. Ở quê, con gái út 12 tuổi nghỉ học lo việc nhà và chăm mẹ. "Tôi dặn con út ở nhà cơm nước, đến lịch chạy thận thì nhờ hàng xóm chở mẹ đi", anh kể.
Đợt truyền đầu tiên, An phản ứng thuốc và không ăn uống được. Tóc rụng, An nôn ói nhiều lần. Do không biết chữ, anh Danh phải tìm bác sĩ để nghe giải thích trực tiếp. Mỗi lần nhận đơn thuốc ngoài, anh mang nhờ người nhà bệnh nhi khác đọc giúp. "Cầm tờ kết quả như cầm tờ giấy trắng. Tôi chỉ biết nhìn nét mặt bác sĩ để đoán bệnh của con", anh Danh nói.
Bác sĩ Mai Anh, Trưởng khoa Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Nhi đồng TP HCM, cho biết hiện cơ thể bệnh nhi không tiếp nhận hóa chất. "Trường hợp của An thuộc bạch cầu cấp không phân loại được dòng, tiên lượng xấu", bác sĩ Mai Anh cho biết.
Phương án điều trị tiếp theo là ghép tế bào gốc với chi phí từ một đến hai tỷ đồng. Hiện bệnh viện tiến hành theo dõi tủy, tế bào máu và điều trị triệu chứng để tìm hướng giải quyết.
Chi phí hóa chất nội trú được bảo hiểm y tế chi trả, nhưng các khoản mua thuốc bổ trợ và sinh hoạt phí khiến anh Danh phải tự xoay xở. Nửa năm qua, hai cha con sống dựa vào suất cơm từ thiện. Có tiền mạnh thường quân cho, anh để dành mua thuốc.
Hiện điện thoại của vợ hỏng, anh Danh không nắm được tình hình ở quê nhưng không thể rời bệnh viện vì An có nguy cơ sốt cao. "Nhiều lúc cùng quẫn muốn kết thúc cuộc đời nhưng rồi tôi tự dặn mình phải sống thì vợ con mới có hy vọng sống. Giờ chỉ mong con khỏe, tôi ráng lo cho hai đứa ăn học thành người", anh Danh nói.
Chiếc ba lô của cậu bé Gia Hào, chuẩn bị vào lớp 10, không có máy chơi game hay iPad như những chuyến du lịch trước. Thay vào đó là áo khoác mỏng, bình nước, ít đồ ăn nhẹ và chiếc khăn đa năng.
"Ba dặn hôm nay chỉ có đường rừng và dốc đá, không có Wi-Fi đâu", Hào cười.
Chị Ngọc Nhung, mẹ của hai con gái, kể rằng nhiều năm trước, gia đình chị cũng như nhiều người khác, hè là tìm điểm đến có khách sạn đẹp, hồ bơi rộng, buffet ngon.
Năm 2024, cả nhà đi Úc. Năm 2025 đến Nhật Bản. Và mùa hè năm ngoái còn được cùng nhau xem các hoạt động kỷ niệm 80 năm Quốc khánh. Nhưng đến mùa hè năm nay, chị quyết định "đổi kịch bản".
Bốn cuối tuần liên tiếp, hai con theo mẹ chinh phục núi Dinh, núi Phước Bửu - Hồ Tràm, Vườn quốc gia Bù Gia Mập và đỉnh Langbiang. "Tôi từng nghĩ con sẽ khóc, đòi về giữa chừng vì leo núi rất mệt. Ai ngờ chính các con lại là người động viên mẹ cố lên", chị cười.
Điều khiến chị bất ngờ hơn là sau mỗi chuyến đi, câu chuyện của hai con không còn xoay quanh trò chơi điện tử hay video trên mạng. Các con kể về cây cổ thụ trong rừng, con suối nước lạnh, dấu chân thú rừng, những người kiểm lâm hay cuộc sống của đồng bào ở vùng đệm Vườn quốc gia Bù Gia Mập.
"Mùa hè của con bây giờ được đo bằng số ngọn núi đã leo, chứ không phải số tập phim đã xem", chị Nhung nói.
Đường lên Langbiang dài gần 12 km. Có những đoạn dốc dựng đứng khiến người lớn cũng phải dừng lại lấy hơi. Gia đình chị Mỹ Vân vẫn quyết định đưa hai con trai đang học lớp 8 và lớp 9 cùng chinh phục.
Vợ chồng chị vốn duy trì tập gym nhiều năm nên hiểu rằng sức khỏe không thể có được chỉ bằng lời khuyên. "Tôi muốn các con thấy rằng cơ thể khỏe mạnh là nhờ vận động mỗi ngày. Và thiên nhiên luôn đáng để mình dành thời gian khám phá", chị nói.
Năm ngoái, cả nhà chị đã chinh phục núi Bà Đen. Năm nay là Langbiang. Mỗi chuyến đi lại bổ sung một "bài học" mới. Có hôm chỉ một chai nước cũng trở thành thứ quý giá, vì phải tính toán uống sao cho đủ đến cuối hành trình. "Đó là những điều con khó cảm nhận nếu chỉ ở trong khu nghỉ dưỡng", chị Vân chia sẻ.
Còn đối với anh Đình Khải, những chuyến leo núi của gia đình không phải để chinh phục đỉnh cao mà để vượt qua chính mình. Mùa hè năm nay, gia đình anh đặt mục tiêu mỗi tháng leo một ngọn núi.
Có hôm cô con gái học lớp 6 vừa đi vừa than mỏi chân. Có lúc cậu con trai lớp 8 muốn dừng lại vì đoạn dốc quá dài. Nhưng anh không thúc ép.
"Tôi chỉ nói với các con rằng nếu mệt thì nghỉ. Nhưng đừng bỏ cuộc khi chưa thử thêm vài bước nữa", anh Khải nói. Cuối cùng, cả hai đều tự mình bước đến đích. "Khoảnh khắc đó đáng giá hơn bất kỳ tấm huy chương nào", anh nói.
Phương Thảo, học sinh lớp 7, thừa nhận trước đây mùa hè của em chủ yếu ở nhà, xem điện thoại hoặc đi học thêm. Đến khi được cha mẹ đăng ký tham gia những chuyến trekking, em mới biết mình có thể leo núi, băng rừng, lội suối.
"Lúc đầu con rất sợ độ cao. Nhưng lên đến nơi thì thấy mình giỏi hơn mình nghĩ", Phương Thảo bộc bạch.
Gia Hào cũng có cảm giác tương tự. Mỗi chuyến đi, cậu đều lên mạng tìm hiểu trước về địa hình, thời tiết và những vật dụng cần mang theo.
"Lần đi núi Bà Đen, em không chuẩn bị áo khoác nên lúc xuống núi rất lạnh. Đi Langbiang thì em nhớ mang theo ngay", Hào cười. Những kinh nghiệm nhỏ ấy không có trong sách giáo khoa nhưng lại được ghi nhớ rất lâu.
Các chuyên gia giáo dục nhiều lần khuyến khích cha mẹ tạo cơ hội để trẻ trải nghiệm thiên nhiên, vận động ngoài trời nhằm phát triển thể chất, khả năng thích nghi và kỹ năng giải quyết vấn đề.
Nhưng với nhiều phụ huynh, điều quý giá nhất lại đến từ những thay đổi rất giản dị. Đứa trẻ từng chỉ chăm chăm nhìn vào màn hình giờ biết ngẩng lên ngắm mây.
Đứa trẻ từng than chán vì mất Wi-Fi giờ háo hức hỏi cha mẹ: "Cuối tuần mình leo núi nào nữa?". Có lẽ, mùa hè không nhất thiết phải đi thật xa hay thật đắt tiền.
Đôi khi chỉ cần cùng con bước vào một cánh rừng, lội qua một con suối hay chạm tay lên đỉnh một ngọn núi, cả gia đình đã có thêm những câu chuyện để nhớ rất lâu.
Hoạt động với chủ đề "Giữ xanh biển Đà Nẵng" do Ban quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng tổ chức, nhằm hưởng ứng mùa du lịch biển 2026, đồng thời kêu gọi cộng đồng chung tay bảo vệ môi trường biển.
Từ sáng sớm, các lực lượng tình nguyện viên gồm đoàn viên thanh niên, cán bộ, sinh viên... đã có mặt tại bãi biển Hà Khê (phường Thanh Khê, TP Đà Nẵng), chia thành nhiều nhóm thu gom rác dọc khu vực bãi cát. Nhiều loại rác thải nhựa, túi ni lông, vỏ chai… được thu gom, góp phần làm sạch bãi biển.
Chương trình còn tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường biển. Người tham dự được nghe chuyên đề “Biển đang lên tiếng - Bạn có đang lắng nghe?”, qua đó hiểu rõ hơn những tác động của rác thải nhựa đối với hệ sinh thái và đời sống con người.
Bên cạnh đó, mô hình “đổi rác lấy quà” thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Rác thải sau khi thu gom được đổi lấy các sản phẩm thân thiện môi trường như túi vải, cây xanh… góp phần hình thành thói quen của người dân và du khách trong việc bảo vệ môi trường.
Ông Trần Đại Nghĩa - Phó trưởng Ban quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng - cho biết ngày hội không chỉ góp phần làm sạch môi trường biển, mà còn lan tỏa thông điệp mỗi người là một “đại sứ môi trường”, cùng chung tay xây dựng hình ảnh biển Đà Nẵng xanh - sạch - đẹp, an toàn và thân thiện trong mắt du khách.
"Đà Nẵng có lợi thế với đường bờ biển đẹp, là điểm đến hấp dẫn của du khách. Tuy nhiên môi trường biển đang chịu nhiều tác động từ rác thải, đặc biệt tại tuyến ven biển Nguyễn Tất Thành, đòi hỏi mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển", ông Nghĩa nói.
