Một quan chức Mỹ hôm 1/5 nói với hãng thông tấn AFP rằng tàu sân bay USS Gerald R. Ford của nước này đã rời khỏi Trung Đông và hiện ở khu vực do Bộ tư lệnh lực lượng Mỹ tại châu Âu (EUCOM) phụ trách.
Khu vực thuộc trách nhiệm của EUCOM trải dài khắp châu Âu, vùng Kavkaz, Iceland và Nga, bao gồm 50 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Quan chức Mỹ cho biết hải quân nước này hiện còn 20 tàu ở Trung Đông, trong đó có hai tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush.
Thông tin xuất hiện sau khi báo Washington Post ngày 29/4 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết chiến hạm Ford sẽ bắt đầu hành trình về nước trong vài ngày tiếp theo. Một người nói rằng chiến hạm này dự kiến cập cảng tại bang Virginia vào giữa tháng 5.
Bộ tư lệnh Trung Đông (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Tàu sân bay Ford đã ở trên biển trong hơn 10 tháng và từng tham gia các hoạt động của Mỹ ở biển Caribe, nơi lực lượng nước này tập kích xuồng nghi chở ma túy, chặn tàu chở dầu nằm trong danh sách trừng phạt và mở cuộc đột kích nhằm bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Chiến hạm sau đó được triển khai tới Trung Đông để hỗ trợ chiến dịch tấn công Iran. Hôm 12/3, hỏa hoạn bùng phát tại phòng giặt là trên tàu sân bay Ford khiến hai thủy thủ bị thương và khoảng 100 chiếc giường bị hư hại nghiêm trọng, theo quân đội Mỹ.
Chiến hạm này cũng được cho là đã gặp phải những vấn đề lớn về hệ thống nhà vệ sinh khi ở trên biển. Theo truyền thông Mỹ, nhà vệ sinh thường xuyên bị tắc và các thủy thủ phải xếp hàng dài để chờ đến lượt sử dụng.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Ford rời căn cứ Norfolk ở bang Virginia từ cuối tháng 6/2025. Đây là đợt triển khai dài nhất của một tàu sân bay Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Chuẩn đô đốc về hưu Mỹ Mark Montgomery từng cho biết trang thiết bị trên tàu sẽ bắt đầu hỏng hóc sau khoảng 8 tháng không được về cảng bảo dưỡng và sửa chữa.
Theo Washington Post, làm nhiệm vụ trên biển quá lâu không chỉ ảnh hưởng đến khả năng hoạt động trong tương lai của chính chiếc Ford, mà còn tác động đến mức độ sẵn sàng của những tàu chiến khác bởi các nhà máy của Mỹ có năng lực giới hạn.
USS Gerald R. Ford là siêu tàu sân bay của Mỹ, cũng là chiến hạm đắt nhất trong lịch sử hải quân nước này với mức giá bàn giao gần 13 tỷ USD. Tàu có thể chở 75 máy bay các loại, gồm tiêm kích F/A-18E/F, phi cơ tác chiến điện tử EA-18G, máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-2D, cùng nhiều loại trực thăng tuần tra và săn ngầm.
Nhóm chiến hạm hộ tống gồm các tàu khu trục USS Winston S. Churchill, USS Bainbridge, USS Mahan và USS Forrest Sherman, cùng ít nhất một tàu ngầm hạt nhân tấn công. Mỗi tàu có thể mang được hàng chục tên lửa các loại, được trang bị hệ thống cảm biến cho phép giám sát vùng trời và vùng biển rộng lớn xung quanh.
Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel ngày 8/4 cho biết nghi phạm rò rỉ thông tin cho báo chí là một cựu nhân viên Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc nhiệm Mỹ (SOCOM), từng hỗ trợ các lực lượng chiến đấu cấp cao nhất của quân đội. Tuy nhiên, FBI không công bố danh tính nghi phạm.
Tiêm kích đa năng F-15E của Mỹ bị bắn rơi ở Iran hôm 3/4, nhưng Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó không công bố thông tin. NY Times và hàng loạt hãng tin khác ngay sau đó dẫn lời "quan chức Mỹ giấu tên" đăng tải thông tin này, cho biết một phi công đã được giải cứu, nhưng người còn lại đang mất tích trên lãnh thổ Iran.
Trong hơn hai ngày, chính phủ Mỹ liên tục từ chối xác nhận vụ tiêm kích F-15E bị bắn rơi, cũng như thông tin về một phi công mất tích, bất chấp hàng loạt bản tin từ truyền thông Mỹ cũng như Iran.
Trong họp báo ở Nhà Trắng hôm 6/4, Tổng thống Trump cho biết chính phủ đang ráo riết truy tìm nghi phạm làm lộ tin F-15 bị bắn rơi, đồng thời gây sức ép lên cơ quan báo chí được cho là bên đầu tiên đăng thông tin, cảnh báo khả năng phạt tù phóng viên với lý do đe dọa đến an ninh quốc gia.
Ông Trump cho rằng vụ rò rỉ đã đẩy phi công và lực lượng ứng cứu vào tình thế nguy hiểm. "Khi thông tin bị lộ, lập tức cả Iran đều biết có một phi công đang ở đâu đó trên lãnh thổ của họ. Chiến dịch trở nên phức tạp hơn nhiều", ông Trump nói, cho biết Iran đã "treo thưởng rất lớn" cho người bắt được phi công gặp nạn.
Chiến dịch giải cứu phi công F-15 là một trong những chiến dịch tìm kiếm cứu nạn táo bạo và tốn kém nhất lịch sử quân đội Mỹ, với hàng trăm binh sĩ, lính đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay tham gia. Khi tiến hành, quân đội Mỹ đã ném bom dữ dội vào khu vực để ngăn lực lượng Iran tiếp cận dãy núi ở Isfahan, nơi phi công đang ẩn nấp.
Sau khi giải cứu được phi công, họ rút về sân bay dã chiến để rời Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt và phá hủy những chiếc máy bay gặp sự cố.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu, nhưng lực lượng hứng chịu nhiều tổn thất về khí tài.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Giám đốc FBI cũng đăng thông điệp cảnh báo những hành động rò rỉ thông tin trong tương lai. "Hãy coi đây như một thông điệp tới những người có thể làm lộ thông tin: Chúng tôi đang điều tra, và sẽ bắt các người. FBI sẽ không dung thứ cho những kẻ tìm cách phản bội đất nước và đẩy người Mỹ vào hiểm cảnh", ông Patel viết trên X.
Reuters dẫn một nguồn tin từ Pakistan cho hay cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran ở thủ đô Islamabad kéo dài 2 giờ đồng hồ hôm 11.4 (giờ địa phương), trước khi các phái đoàn tạm nghỉ.
Trong khi đó, theo CNN, vẫn chưa rõ liệu các cuộc đàm phán đang được tiến hành trực tiếp hay thông qua các bên trung gian. Nếu được xác nhận là trực tiếp, đây sẽ là cuộc đàm phán trực tiếp cấp cao nhất giữa Mỹ và Iran kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo được thành lập vào năm 1979.
Phái đoàn Mỹ tham gia cuộc đàm phán gồm Phó tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump là ông Jared Kushner. Phía Iran có Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi.
Theo truyền thông Iran, phái đoàn nước này đã quyết định bắt đầu đàm phán với phía Mỹ sau cuộc gặp với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif. Nhà lãnh đạo Pakistan cũng đã có cuộc gặp với Phó tổng thống Vance.
Tuy nhiên, khi cuộc đàm phán bắt đầu, đã có những thông tin trái ngược nhau về những gì đã được nhất trí trước đó.
Một nguồn tin cấp cao của Iran nói với Reuters rằng Mỹ đã đồng ý gỡ phong tỏa các tài sản của Iran bị đóng băng tại Qatar, nhưng một quan chức Mỹ nhanh chóng bác bỏ thông tin này.
Sau đó, một quan chức Mỹ khẳng định với trang tin Axios rằng một số tàu hải quân Mỹ ngày 11.4 đã đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đài truyền hình nhà nước Iran và một nguồn tin từ Pakistan đã phủ nhận việc bất kỳ tàu nào của Mỹ đi qua tuyến đường thủy này.
Trong khi đó, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội rằng quân đội Mỹ đã bắt đầu "dọn sạch" eo biển Hormuz và tất cả 28 tàu rải thủy lôi của Iran đã bị đánh chìm.
Ông Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng lực lượng Mỹ đã phá hủy hải quân và không quân của Iran, đồng thời làm tê liệt chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Tehran.
Nhưng nỗi lo sợ về các cuộc tấn công của Iran vào tàu thuyền trong vài tuần qua đã khiến eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng trên toàn cầu, bị đóng cửa.
Tình trạng eo biển Hormuz bị phong tỏa đã làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu. Giá xăng ở Mỹ đã tăng vọt dù phần lớn lượng dầu chảy qua tuyến đường thủy này không đến Mỹ, theo Reuters.
"Một trong những lựa chọn của Iran trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công khác có thể là làm giàu uranium ở mức 90%. Chúng tôi sẽ xem xét việc này tại quốc hội", ông Ebrahim Rezaei, đại diện Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, viết trên mạng xã hội X ngày 12/5.
Cảnh báo trên được đưa ra giữa lúc một số nguồn tin dẫn lời các trợ lý của Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa tin ông Trump đang nghiêm túc cân nhắc việc nối lại chiến dịch quân sự chống lại Iran sau hơn một tháng ngừng bắn. Ông Trump cho biết một trong những mục tiêu cốt lõi của ông khi phát động cuộc chiến chống lại Iran là nhằm đảm bảo Tehran không phát triển được vũ khí hạt nhân.
Nhà Trắng đang dần mất kiên nhẫn do tình trạng phong tỏa kéo dài tại eo biển Hormuz, cũng như việc Tehran không đưa ra những nhượng bộ đáng kể cho Washington - một tình trạng mà nhà lãnh đạo Mỹ cho là xuất phát từ những bất đồng được cho là đang tồn tại trong nội bộ giới chức Iran.
Các quan chức Nhà Trắng đưa ra những đề xuất hành động khác nhau đối với Tehran. Một số thành viên ủng hộ một cách tiếp cận quyết liệt hơn, bao gồm việc tấn công Iran để làm suy yếu vị thế của nước này. Trong khi đó, những người khác vẫn tiếp tục kiên trì thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao.
Iran, quốc gia luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là vì mục đích hòa bình, được cho là vẫn sở hữu hơn 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60%. Đây là một bước ngắn về mặt kỹ thuật để đạt tới mức 90% dùng cho sản xuất vũ khí hạt nhân.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố cuộc chiến với Iran sẽ tiếp tục chừng nào quốc gia này còn kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao.
“Mọi chuyện vẫn chưa kết thúc, bởi vì vẫn còn vật liệu hạt nhân cần phải được đưa ra khỏi Iran. Vẫn còn các cơ sở làm giàu cần phải được dỡ bỏ”, ông nói với chương trình 60 Minutes của đài CBS. Khi được hỏi làm thế nào để loại bỏ số vật liệu đó, ông Netanyahu trả lời: “Hãy vào và mang nó ra”.
Vấn đề hạt nhân là một trong những điểm nghẽn chính khiến tiến trình hòa đàm giữa Mỹ và Iran đến nay tiếp tục bế tắc. Sau một số lần 2 bên trao đổi các đề xuất hòa bình, Tổng thống Trump hôm qua tuyên bố đề xuất mới nhất của Tehran là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Iran tiếp tục khẳng định lập trường về chương trình hạt nhân cũng như quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz chiến lược. Giới chức nước này tuyên bố sẵn sàng cho mọi kịch bản có thể xảy ra.
Tuy nhiên, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng nêu rõ Tehran tin rằng vẫn còn cơ hội cho ngoại giao với Mỹ.
"Iran tin rằng mình có thể đàm phán từ vị thế của phẩm giá, sự khôn ngoan và tính thực tiễn”, ông Pezeshkian cho biết. Ông cũng lưu ý, Tehran sẽ cần phải củng cố tất cả những gì quân đội Iran đã đạt được trên chiến trường vào đấu trường ngoại giao.
