Tối 2-5, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức đến Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì chiêu đãi nhà lãnh đạo Nhật Bản và các vị khách quý.
Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Lê Minh Hưng một lần nữa hoan nghênh chuyến thăm của Thủ tướng Takaichi Sanae tới Việt Nam. Quan hệ Việt Nam và Nhật Bản sẽ tiếp tục được củng cố, tăng cường trên nhiều lĩnh vực từ chính trị, kinh tế đến giao lưu nhân dân… trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Về phần mình, Thủ tướng Takaichi Sanae bày tỏ tin tưởng dưới sự dẫn dắt của ban lãnh đạo mới tại Việt Nam, trong đó có Thủ tướng Lê Minh Hưng, quan hệ song phương sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa.
Bà cũng nhắc lại mối lương duyên giữa hai nước từ những giao lưu tôn giáo vào thế kỷ thứ VIII đã tạo nên nền tảng cho mối quan hệ song phương hữu nghị như ngày nay.
Cũng tại tiệc chiêu đãi, hai nhà lãnh đạo đã cùng xem nghệ sĩ Việt Nam đánh trống truyền thống. Thủ tướng Takaichi Sanae vui vẻ thử đánh trống truyền thống của Việt Nam. Thủ tướng Lê Minh Hưng sau đó tặng quà lưu niệm là sản phẩm truyền thống của Việt Nam cho Thủ tướng Nhật Bản.
Đây là chuyến thăm đầu tiên đến Việt Nam của bà Takaichi Sanae trên cương vị Thủ tướng Nhật Bản. Bà đến Hà Nội tối 1-5 và đã có lịch trình dày đặc các hoạt động trong ngày 2-5.
Sau lễ đón chính thức tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Takaichi Sanae và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã hội đàm, chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác và gặp gỡ báo chí.
Phát biểu tại cuộc gặp báo chí, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bày tỏ vui mừng khi có cơ hội đến thăm và khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam.
“Việt Nam, đúng như tên gọi khác của Hà Nội là Thăng Long – nghĩa là ‘rồng bay lên’, đang phát triển với tốc độ hết sức ấn tượng. Trong những năm gần đây, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam.
Đồng thời trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng phức tạp, Việt Nam đã đề cao tự chủ chiến lược và triển khai đường lối đối ngoại tích cực, chủ động”, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh.
Chính vì vậy, theo bà Takaichi Sanae, việc tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)” của Nhật Bản; chia sẻ rằng đó cũng chính là lý do bà thực hiện chuyến thăm Việt Nam lần này.
Cũng tại Hà Nội ngày 2-5, Thủ tướng Takaichi Sanae đã hội kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Trong khuôn khổ chương trình, bà Takaichi Sanae đã đến thăm, phát biểu chính sách tại Đại học Quốc gia Hà Nội.
Trước các sinh viên, bà chia sẻ cảm xúc vui mừng được trở lại Việt Nam và nếu có cơ hội đến thăm Việt Nam một lần nữa, bà chắc chắn sẽ đến Hội An, nơi đã ghi dấu ấn về tình hữu nghị, sự giao thương giữa Việt Nam – Nhật Bản cách đây hơn 400 năm.
Hai Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản và Philippines ngày 6.5 đã quan sát cuộc phóng hai tên lửa đối hạm Type-88 ở tỉnh Ilocos Norte của Philippines, cách Đài Loan khoảng 400 km. Hai quả tên lửa đã bắn trúng mục tiêu là một tàu hộ vệ Philippines đã ngừng hoạt động ở Biển Đông, khiến tàu bị chìm, theo giới chức.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 6.5 đã lên án cuộc phóng tên lửa Type-88 của Nhật Bản, gọi đó là "một ví dụ nữa về nỗ lực đẩy nhanh quá trình tái quân sự hóa của các lực lượng cánh hữu Nhật Bản".
Cuộc phóng hai tên lửa Type-88 hôm 6.5 là một phần của cuộc tập trận Balikatan (tạm dịch: vai kề vai) ở Philippines. Tham gia hoạt động quân sự này có quân đội Mỹ, Úc, Philippines và Nhật Bản cũng như các đơn vị từ Pháp, New Zealand và Canada.
Cuộc tập trận Balikatan năm nay kéo dài 19 ngày và dự kết thúc vào ngày 8.5, đã huy động khoảng 17.000 quân nhân, trong đó có cả binh sĩ Nhật Bản lần đầu tiên tham gia trong vai trò chiến đấu.
Ông Yee Kuang Heng, giáo sư về an ninh quốc tế tại Đại học Tokyo, nhận định cuộc phóng tên lửa nhằm đánh chìm tàu "đặc biệt quan trọng vì phòng thủ đảo là mối quan tâm chung của cả Nhật Bản lẫn Philippines".
Một yếu tố quan trọng khác là sự tham gia của Lữ đoàn Triển khai nhanh thủy quân lục chiến của Nhật Bản trong nội dung phản công đổ bộ với lực lượng Mỹ, Philippines và Canada, theo ông Heng.
Ông Heng nhận định với AFP: "Chiến dịch Balikatan 2026 cũng chứng kiến lần đầu tiên thủy phi cơ ShinMaywa US-2 của Nhật Bản được triển khai cho các hoạt động cứu hộ trên biển và y tế, điều này đặc biệt quan trọng do những tuyến đường biển dài trong khu vực".
Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã nỗ lực để có được khả năng "phản công" cũng như tăng chi tiêu quân sự và tăng cường hợp tác an ninh với các đồng minh trong khu vực, trong đó có Philippines, theo AFP.
Vào tháng trước, chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã nới lỏng các quy định tự đặt ra của nước này để cho phép xuất khẩu các thiết bị quân sự sát thương, nhằm giành lấy thị phần lớn hơn trong thị trường toàn cầu đang bùng nổ.
Năm ngoái, tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries của Nhật Bản đã giành được một đơn đặt hàng mang tính bước ngoặt để cung cấp 11 tàu chiến cho hải quân Úc. Thủ tướng Takaichi đã thăm Canberra trong tuần này.
Theo báo Independent ngày 9-4, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã gây chú ý khi sử dụng một phép so sánh với vợ mình, Đệ nhị phu nhân Usha Vance, để giải thích lập trường của chính quyền Tổng thống Donald Trump về yêu cầu phi hạt nhân hóa đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới trên đường băng tại thủ đô Budapest, Hungary, khi được hỏi liệu Mỹ có chấp nhận kịch bản cho phép Iran làm giàu uranium phục vụ mục đích dân sự hay không, ông Vance đã khẳng định "Tổng thống Trump cũng nói rằng chúng tôi không muốn Iran làm giàu uranium để chế tạo vũ khí hạt nhân và chúng tôi muốn Iran từ bỏ nhiên liệu hạt nhân".
Trước đó, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, khẳng định đề xuất hòa bình 10 điểm của Tehran bao gồm "quyền làm giàu uranium của Iran".
Ông Vance ví von: "Tôi đã tự nghĩ rằng bạn biết gì không? Vợ tôi có quyền nhảy dù, nhưng cô ấy không nhảy ra khỏi máy bay vì cô ấy và tôi có một thỏa thuận rằng cô ấy sẽ không làm điều đó, bởi tôi không muốn vợ mình nhảy ra khỏi máy bay".
Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi không thực sự quan tâm đến việc họ tuyên bố họ có quyền làm gì. Chúng tôi quan tâm đến những gì họ thực sự làm".
Sau hơn 5 tuần giao tranh, Mỹ vẫn giữ lập trường ngăn chặn hoàn toàn khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân của Iran.
Ông Vance khẳng định Mỹ sẽ yêu cầu Iran từ bỏ nhiên liệu hạt nhân và ngừng mọi hoạt động làm giàu uranium hướng tới chế tạo vũ khí.
Theo báo cáo mật của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) mà Hãng tin AP tiếp cận được, trước khi Mỹ không kích các cơ sở hạt nhân của Iran vào mùa hè năm ngoái, Tehran đã mở rộng đáng kể kho dự trữ uranium giàu ở mức gần cấp độ vũ khí.
Một quan chức Nhà Trắng nói với tờ The New York Times rằng kế hoạch 10 điểm mà Iran công bố không khớp với khuôn khổ mà ông Trump đề ra.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết các cuộc thảo luận đang tiếp diễn và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua báo chí. Tuy nhiên, bà tiết lộ Tổng thống Trump tin rằng kế hoạch hiện tại có thể dẫn đến hòa bình lâu dài tại Trung Đông.
Phó tổng thống JD Vance sẽ trực tiếp dẫn đầu phái đoàn của Mỹ. Các cuộc hội đàm hòa bình dự kiến sẽ bắt đầu vào ngày 11-4 tại thủ đô Islamabad của Pakistan.
"Ngay trước bữa tối do Tổng thống Emmanuel Macron chủ trì tại Cung điện Versailles ở Pháp, Tổng thống Donald Trump đã ký Bản ghi nhớ với Iran, sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio chuyển văn kiện này tới ông", Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Dan Scavino viết trên X ngày 18/6.
Ông Scavino đăng kèm video ghi lại khoảnh khắc Tổng thống Trump đặt bút ký văn bản ngay trên bàn tiệc. Ngoại trưởng Rubio đứng phía sau, trong khi Tổng thống Macron ngồi bên tay trái ông chủ Nhà Trắng.
"Đây là khoảnh khắc mang ý nghĩa lịch sử mà chúng ta đang cùng nhau chứng kiến và chia sẻ", ông Scavino viết.
Tổng thống Pháp Macron cũng đăng video ghi lại cảnh Tổng thống Trump ký thỏa thuận với Iran tại Cung điện Versailles ở Paris.
"Thỏa thuận này mở đường cho nền hòa bình bền vững và cho phép eo biển Hormuz mở cửa trở lại. Đây là bước đi quan trọng theo đúng hướng, đồng thời sẽ sớm giúp người dân của chúng ta được hưởng lợi từ giá năng lượng giảm xuống", ông Macron viết.
Mỹ và Iran trước đó xác nhận Tổng thống hai nước là ông Trump và ông Masoud Pezeshkian đã ký thỏa thuận hướng đến chấm dứt xung đột.
Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đăng tải hình ảnh cho thấy Tổng thống Pezeshkian ký Bản ghi nhớ với Mỹ và cầm các trang tài liệu mang chữ ký của cả ông và Tổng thống Trump. "Bản ghi nhớ về chấm dứt cuộc chiến chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran do Mỹ và Israel tiến hành đã được Tổng thống Iran và Tổng thống Mỹ ký vào đầu ngày 18/6", IRNA cho hay.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết bản ghi nhớ được ký bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Ba Tư, theo đề nghị từ Tehran, nhằm bảo đảm tính minh bạch.
Văn kiện trước đó được Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ký điện tử ngày 14/6. Theo kế hoạch, ông Vance dự kiến đến Geneva, Thụy Sĩ, để ký thỏa thuận với đại diện của Iran là ông Ghalibaf vào ngày 19/6.
Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Baqaei ngày 18/6 giải thích rằng nguyên thủ hai bên ký văn bản sẽ mang lại giá trị ràng buộc cao hơn, nên họ thấy kế hoạch gặp mặt trực tiếp tại Thụy Sĩ là không cần thiết.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian giúp Mỹ - Iran đạt thỏa thuận, nói rằng lễ ký trực tiếp vẫn diễn ra theo đúng kế hoạch nhằm đánh dấu sự kiện mang tính bước ngoặt và khởi động các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật.
