16h30 mỗi ngày, anh Nguyễn Công Ty, 43 tuổi, nhờ người nhà bệnh nhi cùng phòng trông giúp con trai, để ra chợ mua thực phẩm rồi ghé “Nhà Hy vọng” nấu nướng.
Đầu năm 2026, con trai 14 tuổi phát hiện mắc ung thư xương, chuyển từ Đà Nẵng lên Bệnh viện Trung ương Huế điều trị. Vốn là thợ điện nước quanh năm làm việc chân tay, ít khi nội trợ, anh loay hoay khi phải một mình chăm con ốm. Ngoài phác đồ điều trị, anh trăn trở nhất việc tìm chỗ nấu ăn. “Trẻ ung thư cần ăn đồ tự nấu để đảm bảo vệ sinh và hợp khẩu vị, việc thuê trọ riêng có bếp lại quá tốn kém”, anh Ty nói.
Ngay ngày đầu nhập viện, nỗi lo được giải quyết khi anh biết đến nhà bếp sát bệnh viện. Thủ tục đăng ký đơn giản thông qua điều dưỡng. Phụ huynh chỉ cần mang theo nồi, bát cá nhân; toàn bộ bếp gas, dụng cụ nấu, điện, nước và gia vị đều được miễn phí.
Lần đầu vào bếp, người thợ điện nước bất ngờ trước không gian ngăn nắp. Bếp có 4 cụm gas đôi, phục vụ hàng chục người mỗi buổi. Dù đông đúc, mọi người đều kiên nhẫn chờ đến lượt, ưu tiên chế biến các món đơn giản, nấu nhanh để nhường chỗ cho người đến sau.
Khu bếp nằm ngay cạnh chợ dân sinh giúp việc mua sắm thuận tiện. Từ ngày ăn cơm bố nấu, con trai anh dung nạp tốt hơn, không còn ngán ngẩm những suất cơm hộp. Việc tự tay chuẩn bị bữa ăn không chỉ mang lại sự an tâm về chất lượng mà còn giúp gia đình tiết kiệm từ 3 đến 7 triệu đồng tiền thuê trọ mỗi tháng.
Anh Ty là một trong 50 phụ huynh đang sử dụng nhà bếp miễn phí mang tên Nhà Hy vọng. Hoạt động từ năm 2015, mô hình này tạo không gian sinh hoạt chung, trang bị sẵn bếp, tủ lạnh, máy giặt, giúp các gia đình bệnh nhi vơi bớt khó khăn.
Bà Trương Kim Yến, Điều dưỡng trưởng khoa Nhi Ung bướu, bệnh viện Trung ương Huế, người quản lý Nhà Hy vọng, cho biết bất cứ phụ huynh nào có nhu cầu đều được bệnh viện hỗ trợ. Nhờ khu bếp, các gia đình cân đối được chi tiêu, chủ động dinh dưỡng cho trẻ. Nguồn lương thực do các nhà hảo tâm hỗ trợ thi thoảng được gửi đến giúp bệnh nhi đổi bữa.
Hiện tại, chi phí thuê mặt bằng của Nhà Hy vọng do Quỹ Hy vọng tài trợ. Tiền mua gạo, gas, điện, nước và nhu yếu phẩm mỗi tháng khoảng 10 triệu đồng vẫn phụ thuộc vào nguồn kêu gọi đóng góp. Việc chưa có đơn vị tài trợ dài hạn buộc bệnh viện luôn phải tính toán, xoay xở từng tháng để duy trì đỏ lửa khu bếp.
“Bệnh nhi cần ăn uống mỗi ngày, chúng tôi cố gắng không để bếp ăn đóng cửa, đồng thời mong có đơn vị đồng hành hỗ trợ chi phí tiện ích lâu dài”, bà Yến nói.
Bếp chung cũng là “phao cứu sinh” với chị Hoàng Ánh Tuyết, 43 tuổi, ở xã Khe Tre (TP Huế). Theo con trai 11 tuổi mắc ung thư xương vào viện 9 tháng nay, chị Tuyết xin nghỉ không lương, gánh nặng kinh tế dồn lên vai người chồng làm việc cách bệnh viện 70 km.
Quá trình vào hóa chất khiến con kén ăn, chị Tuyết tận dụng khu bếp chung để nấu những món quen thuộc, kích thích vị giác của trẻ. Gạo, trứng mang từ quê lên, rau thịt mua sẵn bảo quản trong tủ lạnh chung giúp hai mẹ con lo trọn bữa ăn cả ngày với số tiền bằng một suất cơm bụi. Khoản tiền tiết kiệm được, chị tích cóp để mua thuốc ngoài danh mục bảo hiểm cho con với giá 28 triệu đồng mỗi liều.
“Khu bếp giúp vơi bớt gánh nặng kinh tế, con cái được ăn uống đủ chất, an toàn để tiếp tục chiến đấu với bệnh tật”, chị Tuyết nói. Người phụ này cũng mong mỏi khu bếp sớm được trang bị thêm hệ thống bếp nấu để phụ huynh giảm thời gian chờ đợi.
Dưới góc độ chuyên môn, bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa, Phó trưởng khoa Nhi Ung bướu – huyết học – ghép tủy, bệnh viện Trung ương Huế, đánh giá cao vai trò của Nhà Hy vọng trong quá trình điều trị. Hóa chất làm thay đổi vị giác, khiến trẻ mệt mỏi và biếng ăn.
“Việc cha mẹ tự tay nấu những bữa cơm nóng hổi, đảm bảo tiêu chí ‘ăn chín, uống sôi’ và đúng sở thích không chỉ giúp trẻ ngon miệng mà còn mang lại tâm lý vui vẻ, tích cực hơn”, bác sĩ Hoa nói.
Tôi nhớ câu chuyện ngày đầu tiên nhận chủ nhiệm lớp 6, hạnh phúc bắt gặp cỡ 40 gương mặt tươi tắn, rạng rỡ mà tôi nghĩ trong đầu năm học này sẽ rộn ràng niềm vui.
Khi phát phiếu sơ yếu lý lịch học sinh để phụ huynh điền thông tin, tôi ấn tượng với bạn nhỏ tên B.N. biết nói "cảm ơn cô" khi chìa tay nhận tờ giấy nhỏ. Tôi khen con vì là người thứ tư trong lớp nói cảm ơn cô khi nhận phiếu.
1. Lời cảm ơn ấy làm tôi có cảm tình bởi trong tất cả tính tốt cần rèn giũa cho học sinh, tôi thật sự ấn tượng với sự lễ phép. Một lời chào, một tiếng cảm ơn, một câu thưa gửi sẽ là hạt mầm nhen lên bao thiện cảm và kết nối giữ mọi người cùng nhau dễ dàng hơn.
Tôi để ý và có thiện cảm hơn với B.N. một chút khi quan sát con học tập, sửa soạn bài, vở ghi chép cũng như hăng say phát biểu xây dựng bài. Trong đầu, tôi đã dự tính phân công cô học trò này làm lớp phó văn thể mỹ và dùng sự tươi tắn, năng động, ý thức trong học tập, rèn luyện của cô bé để làm gương xây dựng tập thể lớp.
Hai tuần học đầu trôi qua yên ả. Ngày cuối tuần chuẩn bị cho buổi họp phụ huynh, tôi nhận được tin nhắn của một phụ huynh trong lớp. Con trai chị dùng điện thoại của mẹ để đăng nhập vào nhóm TikTok gồm 13 thành viên của lớp, chị mon men vào xem và ngỡ ngàng trước hai cô bé lớp 6 dùng ngôn ngữ cực kỳ phản cảm để mắng nhau.
Phụ huynh chụp màn hình tin nhắn tranh cãi của hai bạn nữ và lắc đầu ngao ngán trước câu từ thô tục mà học sinh ném thẳng vào nhau. Tôi phóng to màn hình, nhìn không chớp mắt khi khuôn mặt của cô bé dùng tiếng lóng thô tục bình luận về làn da của bạn rồi cãi tay đôi với bạn không thể lẫn lộn với ai khác mà chính là B.N.!
2. Sững người trong chốc lát, tôi nhìn từng dòng tin nhắn một lần nữa rồi nhớ đến gương mặt tươi sáng, nụ cười rạng rỡ và lời chào lễ phép của con mỗi ngày. Tôi thật sự thảng thốt khi bắt gặp một gương mặt khác của cô học trò mà mình đã mến, đã đặt lòng tin rất nhiều. Tiếng lóng tục tĩu kia chẳng biết có thốt ra từ khuôn miệng bé xinh kia không nhưng từng từ phản cảm đã tuôn ra trên mỗi đầu ngón tay chạm phím.
Gặp riêng phụ huynh sau buổi họp đầu năm, tôi chuyển tiếp màn hình tin nhắn sang cho người mẹ vẫn đang khắc khoải, nghi ngại trước lời nói của giáo viên chủ nhiệm. Chị cũng không thể tin đứa con gái ngoan ngoãn của mình lại gõ phím thô tục và mắng bạn sa sả như thế.
Chị kể con thường hay mượn điện thoại của mẹ bảo là cần tra cứu tài liệu, nhắn tin hỏi bài bạn cùng lớp nên cũng không chút nghi ngờ hay kiểm tra gì cả. Cũng bởi chị chưa từng bắt gặp con thốt ra lời khó nghe hay lên giọng nói xấu bạn bè nên chị thấy hụt hẫng và thất vọng hơn bao giờ hết.
Tôi đợi cho cơn bão lòng của người mẹ bớt sóng sánh mới phân tích về "bóng đen" công nghệ số vẫn đang tấn công bọn trẻ một cách âm thầm mà mãnh liệt. Tôi khuyên chị cần bình tĩnh uốn nắn lời ăn tiếng nói của con trên mạng ảo, cần nghiêm khắc song hết sức bao dung, kiên nhẫn đồng hành với con sử dụng thiết bị công nghệ như phương tiện hỗ trợ việc học, kết nối bạn bè. Quan trọng hơn cả là xây dựng "bộ lọc" định hướng cho con biết học cái tốt, tránh điều dở.
3. Những đứa trẻ dán mắt vào màn hình, say sưa cùng thế giới ảo vẫn đang trưng ra trước mắt chúng ta vô số mảnh ghép buồn đến ảm đạm. Nhiều phụ huynh thừa nhận họ bất lực khi muốn kéo con khỏi không gian ảo.
Hãy nhìn lại cách chúng ta để con trẻ tiếp cận thiết bị công nghệ. Muốn dỗ con ăn nhanh, phụ huynh liền giao cho cái điện thoại lướt hàng loạt video hoạt hình, nhạc nhí nhố. Muốn con không quấy khóc, mẹ cha quăng cho con cái điện thoại chơi game, xem phim...
Thế giới ảo đầy ma mị khiến người lớn chúng ta khó từ bỏ huống hồ là buộc trẻ "cai nghiện". Và rồi khi con bước chân đến trường, vô số bạn nhỏ vẫn lén lút bấm, chạm, trượt và tâm trí đặt trọn vào điện thoại giấu dưới gầm bàn. Giờ đổi tiết hay trống đánh ra chơi là y như rằng mấy mái đầu dấm dúi quanh màn hình di động.
Trẻ vào mạng đâu chỉ tiếp nhận thông tin, thỏa mãn nhu cầu giải trí và thể hiện cảm xúc mà còn học đòi vô số thói hư tật xấu từ không gian ảo. "Luồng khói độc" từ thế giới phẳng vẫn đang đập vào mắt vô số hình ảnh phản cảm, giội thẳng vào tai vô vàn lời khó nghe khiến mảnh đất tâm hồn xanh mướt của trẻ sớm nhuộm màu xám xịt.
Xin đừng chần chừ với quy định hạn chế trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội. Nếu chúng ta chậm chân trong cuộc chiến giành giật con trẻ với thế giới ảo, hệ lụy sẽ càng khó lường. Nên sẽ còn những đứa trẻ không chỉ mang khuôn mặt thứ hai, thứ ba mà là thứ... n ngày càng nhan nhản!
Ở tuổi 63, bà Huang (Trung Quốc) thấy sức khỏe ngày càng suy giảm. Bởi vậy, bà quyết định thay đổi thói quen ăn uống bao gồm bổ sung một quả trứng mỗi ngày.
Theo Aboluowang, 1 năm sau, khi đi bà Huang khám, bác sĩ ngạc nhiên khi thấy sức khỏe xương khớp cải thiện đáng kể.
Trứng là thực phẩm phổ biến trong bữa ăn của nhiều người. Trứng rất giàu chất dinh dưỡng, chẳng hạn như protein, vitamin và khoáng chất, là những yếu tố cần thiết để duy trì thể chất tốt.
Một số phân tích gây tranh cãi khi cho rằng ăn nhiều trứng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch do hàm lượng cholesterol cao trong trứng. Tuy nhiên, ăn trứng ở mức độ vừa phải (chẳng hạn như một quả mỗi ngày) sẽ có lợi cho sức khỏe.
Những lợi ích sức khỏe của trứng:
-Tăng khối lượng cơ
Theo thông tin đăng trên trang verywellhealth, cơ thể cần protein trong chế độ ăn uống để xây dựng và duy trì khối lượng cơ. Trứng rất giàu protein, axit amin, cholin, selen, vitamin B… Tăng lượng protein hấp thụ từ trứng, đặc biệt là trứng nguyên quả, có thể làm tăng khối lượng cơ khi kết hợp với tập luyện sức mạnh. Tuy nhiên, hiệu quả này sẽ khác nhau tùy thuộc vào chế độ ăn uống tổng thể của cá nhân.
- Giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính
Trứng giàu chất chống oxy hóa, là hợp chất thực vật giúp giảm tổn thương tế bào do các phân tử không ổn định (gốc tự do) trong cơ thể gây ra. Sự dư thừa các gốc tự do có thể dẫn đến các tình trạng sức khỏe mạn tính như tiểu đường, ung thư và bệnh tim…
Áp dụng chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa có thể làm giảm nguy cơ mắc các tình trạng này. Tuy nhiên, nếu bạn có nguy cơ mắc bệnh tim cao, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung trứng vào chế độ ăn hàng ngày.
-Giảm viêm
Trứng chứa chất chống oxy hóa và các chất dinh dưỡng khác giúp giảm viêm. Một số nghiên cứu cho thấy, những người ăn trứng hàng ngày có các dấu hiệu sinh học về tình trạng viêm được cải thiện (các chất chỉ ra sự hiện diện của tình trạng viêm). Hầu hết các chất dinh dưỡng trong trứng đều nằm trong lòng đỏ, vì vậy việc chỉ ăn lòng trắng trứng có thể không mang lại những lợi ích tương tự.
-Hỗ trợ giảm cân
Trứng có hàm lượng protein cao và lượng calo tương đối thấp. Ăn chế độ ăn nhiều protein có liên quan đến việc giảm cân. Trứng giàu protein nên giúp no hơn các loại thực phẩm ăn sáng khác như ngũ cốc.
Một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người ăn trứng mỗi buổi sáng có mức ghrelin (một loại hormon gây đói) thấp hơn và có xu hướng ăn ít hơn trong ngày so với những người ăn yến mạch.
-Có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ
Có những nghiên cứu trái ngược nhau về vai trò của trứng trong nguy cơ mắc bệnh tim. Một số nghiên cứu cho thấy không có mối liên hệ nào giữa việc tiêu thụ trứng và bệnh tim, ngược lại các chất chống oxy hóa và các chất dinh dưỡng khác trong trứng có thể làm giảm nguy cơ mắc các tình trạng sức khỏe mạn tính như bệnh tim. Một phân tích tổng hợp cho thấy rằng tiêu thụ một quả trứng mỗi ngày có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ và đau tim.
Tuy nhiên, những người có nguy cơ mắc bệnh tim cao có thể không nên ăn trứng mỗi ngày. Trong trường hợp bác sĩ khuyến cáo người bệnh nên áp dụng chế độ ăn ít cholesterol, hãy hạn chế lượng trứng ăn vào.
Lưu ý, cách chế biến trứng cũng ảnh hưởng đến sức khỏe. Khi chế biến trứng, hãy chọn dầu tốt cho tim hoặc thảo mộc, gia vị để có thêm hương vị. Không thêm chất béo bão hòa, như bơ hoặc mỡ lợn xông khói, vì những chất này có thể làm tăng mức cholesterol.
Đại học Harvard thông tin các hướng dẫn sức khỏe trước đây đề xuất một cá nhân không nên ăn quá một đến hai quả trứng mỗi tuần, vì một quả trứng có khoảng 200mg cholesterol trong khi giới hạn là 300. Tuy nhiên, điều đó đã thay đổi. Harvard Health cho biết: "Một người khỏe mạnh có thể không bị ảnh hưởng xấu gì khi ăn tới 7 quả trứng mỗi tuần".
Cứ 17h, khi nắng bớt gay gắt, ông Francois cùng ông thông gia Võ Trần Tiến lại rủ nhau ra sông Hậu tắm. Hai người đàn ông, một cao lớn da trắng, một gầy nhỏ da sạm nắng, cùng ngâm mình dòng nước đục phù sa.
Hai tháng qua, việc người đàn ông ngoại quốc sinh hoạt như nông dân miền Tây đã thành hình ảnh quen thuộc tại xã Hòa Long, Đồng Tháp.
Những video do chị Võ Vy, 32 tuổi, ghi lại cảnh bố mẹ chồng Pháp tắm sông, làm vườn, tráng bánh xèo hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội.
Ông Francois, 64 tuổi, và bà Martine, 63 tuổi, sang thăm gia đình con dâu Võ Vy từ đầu tháng 2. Đây là lần thứ hai họ sang Việt Nam sau đám cưới của con trai Jason Cavaillé và chị Vy năm 2024. Lần đó chỉ ở lại hai ngày, ông bà thấy tiếc nuối vì chưa kịp tìm hiểu phong tục địa phương nên đầu năm 2026 họ quyết định ở khoảng một tuần.
Đến Đồng Tháp ngày 28 Tết, ông Francois thấy cảnh tượng người dân của mọi gia đình cùng dọn dẹp nhà cửa, quét vôi, xịt nước tường rào từ sáng đến tối. "Tôi cảm thấy như lạc vào ngày hội dọn nhà. Ai gặp tôi cũng cười chào dù chưa từng quen biết", ông kể.
Francois và bà Martine xắn tay vào làm cùng gia đình thông gia. Ông Võ Trần Tiến kể hai bên chỉ có thể giao tiếp bằng cử chỉ nhưng ông làm gì Francois cũng làm theo, từ cuốc đất vườn cho đến phụ sơn cổng. Trong khi đó, bà Martine quét sân, vào bếp nấu nướng và cùng tôi bày trái cây lên mâm cúng.
Ngày hôm sau, bà Martine bắt đầu cuộc sống miền Tây bằng việc theo bà thông gia Phạm Thị Nga đi chợ quê lúc sáng sớm, mua hoa chưng Tết và học đổ bánh xèo. "Dọn dẹp nhà cửa, đi phà sang sông thăm họ hàng giúp chúng tôi quan sát được truyền thống đoàn viên sau một năm làm việc của người dân ở đây", bà Martine cho biết.
Do nhà mẹ đẻ chị Vy không đủ phòng, vợ chồng ông Francois thuê khách sạn gần đó nghỉ ngơi vào ban đêm. Ban ngày, họ dành toàn bộ thời gian sinh hoạt ở nhà thông gia.
Mỗi sáng, ông Francois cùng ông Tiến uống cà phê. Thực đơn bữa cơm không có món Âu, thay bằng rau luộc chấm nước tương, thịt kho hột vịt và trái cây. Ông Francois kể: "Tôi ăn trái cây kèm cơm nguội theo cách của người địa phương. Mùi vị rất lạ, bùi và mát".
Buổi chiều, vợ chồng ông được gia đình chở đi dạo xóm bằng xe máy. Người dân địa phương thường mời ông vào nhà uống trà. "Tại Pháp, hàng xóm thường giữ khoảng cách không gian riêng. Thật thú vị là ở đây các gia đình đều biết nhau", ông nói. Trong hai tháng, ngoài giờ làm vườn, hai ông thông gia duy trì thói quen tắm sông, hát karaoke, bắc võng nghỉ trưa và dạy nhau ngoại ngữ.
Hết mấy ngày Tết, ông Francois quyết định hoãn kế hoạch về Pháp để ở lại miền Tây vì "quá thích cuộc sống ở đây".
Chị Vy cho biết trước đó thường gửi video sinh hoạt ở quê qua nhóm chat để thông báo tình hình với gia đình chồng. Dù vậy, chị vẫn bất ngờ trong ngày hội ngộ bố chồng đã ôm bố mẹ đẻ và khóc. Thời gian ở Việt Nam, bố mẹ hai bên cùng làm việc nhà, vườn tược và thăm hỏi xóm giềng. "Hành động đó thu hẹp rào cản văn hóa. Tôi ghi nhận việc bố mẹ chồng bỏ thời gian tìm hiểu về nơi tôi sinh ra", chị Vy nói.
Cuối tháng 4, vợ chồng ông Francois phải trở về Pháp. Hôm chia tay, hai gia đình đều khóc. Để vơi nỗi nhớ, ông Tiến tập sử dụng điện thoại để nhắn tin bằng tiếng Pháp qua công cụ dịch thuật cho ông Francois.
Hiện tại, ông Francois đang lên kế hoạch để quay lại Việt Nam và tính đến việc sống luân phiên giữa hai nước trong tương lai. "Con trai và con dâu cũng sống và làm việc ở Việt Nam. Đồng Tháp giờ là nơi có một gia đình đang chờ đợi tôi trở về", ông nói.
