16h30 mỗi ngày, anh Nguyễn Công Ty, 43 tuổi, nhờ người nhà bệnh nhi cùng phòng trông giúp con trai, để ra chợ mua thực phẩm rồi ghé “Nhà Hy vọng” nấu nướng.
Đầu năm 2026, con trai 14 tuổi phát hiện mắc ung thư xương, chuyển từ Đà Nẵng lên Bệnh viện Trung ương Huế điều trị. Vốn là thợ điện nước quanh năm làm việc chân tay, ít khi nội trợ, anh loay hoay khi phải một mình chăm con ốm. Ngoài phác đồ điều trị, anh trăn trở nhất việc tìm chỗ nấu ăn. “Trẻ ung thư cần ăn đồ tự nấu để đảm bảo vệ sinh và hợp khẩu vị, việc thuê trọ riêng có bếp lại quá tốn kém”, anh Ty nói.
Ngay ngày đầu nhập viện, nỗi lo được giải quyết khi anh biết đến nhà bếp sát bệnh viện. Thủ tục đăng ký đơn giản thông qua điều dưỡng. Phụ huynh chỉ cần mang theo nồi, bát cá nhân; toàn bộ bếp gas, dụng cụ nấu, điện, nước và gia vị đều được miễn phí.
Lần đầu vào bếp, người thợ điện nước bất ngờ trước không gian ngăn nắp. Bếp có 4 cụm gas đôi, phục vụ hàng chục người mỗi buổi. Dù đông đúc, mọi người đều kiên nhẫn chờ đến lượt, ưu tiên chế biến các món đơn giản, nấu nhanh để nhường chỗ cho người đến sau.
Khu bếp nằm ngay cạnh chợ dân sinh giúp việc mua sắm thuận tiện. Từ ngày ăn cơm bố nấu, con trai anh dung nạp tốt hơn, không còn ngán ngẩm những suất cơm hộp. Việc tự tay chuẩn bị bữa ăn không chỉ mang lại sự an tâm về chất lượng mà còn giúp gia đình tiết kiệm từ 3 đến 7 triệu đồng tiền thuê trọ mỗi tháng.
Anh Ty là một trong 50 phụ huynh đang sử dụng nhà bếp miễn phí mang tên Nhà Hy vọng. Hoạt động từ năm 2015, mô hình này tạo không gian sinh hoạt chung, trang bị sẵn bếp, tủ lạnh, máy giặt, giúp các gia đình bệnh nhi vơi bớt khó khăn.
Bà Trương Kim Yến, Điều dưỡng trưởng khoa Nhi Ung bướu, bệnh viện Trung ương Huế, người quản lý Nhà Hy vọng, cho biết bất cứ phụ huynh nào có nhu cầu đều được bệnh viện hỗ trợ. Nhờ khu bếp, các gia đình cân đối được chi tiêu, chủ động dinh dưỡng cho trẻ. Nguồn lương thực do các nhà hảo tâm hỗ trợ thi thoảng được gửi đến giúp bệnh nhi đổi bữa.
Hiện tại, chi phí thuê mặt bằng của Nhà Hy vọng do Quỹ Hy vọng tài trợ. Tiền mua gạo, gas, điện, nước và nhu yếu phẩm mỗi tháng khoảng 10 triệu đồng vẫn phụ thuộc vào nguồn kêu gọi đóng góp. Việc chưa có đơn vị tài trợ dài hạn buộc bệnh viện luôn phải tính toán, xoay xở từng tháng để duy trì đỏ lửa khu bếp.
“Bệnh nhi cần ăn uống mỗi ngày, chúng tôi cố gắng không để bếp ăn đóng cửa, đồng thời mong có đơn vị đồng hành hỗ trợ chi phí tiện ích lâu dài”, bà Yến nói.
Bếp chung cũng là “phao cứu sinh” với chị Hoàng Ánh Tuyết, 43 tuổi, ở xã Khe Tre (TP Huế). Theo con trai 11 tuổi mắc ung thư xương vào viện 9 tháng nay, chị Tuyết xin nghỉ không lương, gánh nặng kinh tế dồn lên vai người chồng làm việc cách bệnh viện 70 km.
Quá trình vào hóa chất khiến con kén ăn, chị Tuyết tận dụng khu bếp chung để nấu những món quen thuộc, kích thích vị giác của trẻ. Gạo, trứng mang từ quê lên, rau thịt mua sẵn bảo quản trong tủ lạnh chung giúp hai mẹ con lo trọn bữa ăn cả ngày với số tiền bằng một suất cơm bụi. Khoản tiền tiết kiệm được, chị tích cóp để mua thuốc ngoài danh mục bảo hiểm cho con với giá 28 triệu đồng mỗi liều.
“Khu bếp giúp vơi bớt gánh nặng kinh tế, con cái được ăn uống đủ chất, an toàn để tiếp tục chiến đấu với bệnh tật”, chị Tuyết nói. Người phụ này cũng mong mỏi khu bếp sớm được trang bị thêm hệ thống bếp nấu để phụ huynh giảm thời gian chờ đợi.
Dưới góc độ chuyên môn, bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa, Phó trưởng khoa Nhi Ung bướu – huyết học – ghép tủy, bệnh viện Trung ương Huế, đánh giá cao vai trò của Nhà Hy vọng trong quá trình điều trị. Hóa chất làm thay đổi vị giác, khiến trẻ mệt mỏi và biếng ăn.
“Việc cha mẹ tự tay nấu những bữa cơm nóng hổi, đảm bảo tiêu chí ‘ăn chín, uống sôi’ và đúng sở thích không chỉ giúp trẻ ngon miệng mà còn mang lại tâm lý vui vẻ, tích cực hơn”, bác sĩ Hoa nói.
Những trào lưu độc hại trên mạng xã hội đang len lỏi vào đời sống của trẻ theo cách âm thầm nhưng nguy hiểm.
Mới đây, trào lưu "bắt pen" lan truyền chóng mặt trên TikTok, Facebook khiến nhiều phụ huynh không khỏi giật mình. Người tham gia dùng tay ấn mạnh vào hai bên cổ người khác để tạo cảm giác lâng lâng, "phê pha giả tạo".
Đang học lớp 6, P.T.K. (Thanh Liệt, Hà Nội) cho biết em và nhóm bạn từng thử "bắt pen" vì tò mò. "Khi bị ấn vào hai bên cổ, em thấy mọi thứ quay cuồng, hoa mắt, mất thăng bằng. Em sợ lắm nhưng lúc đó bạn bè ai cũng thử nên em cũng làm theo", K. kể.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, việc chèn ép động mạch cảnh quá lâu có thể gây thiếu máu não nghiêm trọng. Khi máu không được cung cấp đủ cho não, có thể dẫn đến chóng mặt, ngất xỉu hoặc thậm chí là tổn thương não. Các tế bào não bị thiếu máu 5 phút sẽ không thể phục hồi.
Thậm chí, hành động "bắt pen" có thể kích thích một số phản xạ trong cơ thể, dẫn đến ngưng tim đột ngột. Bên cạnh đó, có thể gây chấn thương mạch máu, thần kinh vùng cổ. Trong một số trường hợp nghiêm trọng còn có thể dẫn đến tử vong.
Hay cách đây không lâu, một trào lưu nguy hiểm khác cũng được lan truyền trên nhiều nền tảng như ném đá vào xe đang chạy trên đường hay đứng gần đường để "múa" theo tiếng còi xe.
Trước đó, trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, từng xảy ra vụ nhiều xe khách bị ném đá vỡ kính chắn gió khi đang chạy gần 100km/giờ. Công an sau đó xác định nhóm thực hiện là học sinh cấp II. Các em khai xem clip trên TikTok rồi rủ nhau làm theo vì thấy "thú vị"...
P.T.K. cho biết đã sử dụng mạng xã hội được 3 năm và sở hữu các tài khoản Facebook, TikTok riêng của mình. Thời gian K. được sử dụng điện thoại là từ khi đi học về cho đến sáng hôm sau, theo K., chủ yếu để chat và xem video ngắn.
Những video mà K. thường xem là những video gắn mác "chữa lành", với điểm đặc biệt là "tạo điểm nhấn" bằng những ngôn ngữ thiếu chuẩn mực.
"Em nghe vì thấy nó cũng vui vui, xả stress rất tốt. Nhiều bạn bè em cũng xem và chúng em chia sẻ với nhau, hoặc thi thoảng nói bậy như thơ cũng rất vui", K. bộc bạch.
Vấn đề không chỉ dừng lại trên mạng xã hội, mẹ của K., chị Huyền (40 tuổi), cho hay con nhiều khi buột miệng nói bậy hoặc dùng tiếng lóng với cả cha mẹ, ông bà.
"Bố mẹ tôi nói tôi không biết dạy con, không biết quản lý con. Nhưng thực sự ở tuổi này, con ương bướng, khó bảo, cũng không thể cấm con dùng điện thoại nên không biết phải làm sao", chị Huyền nói.
PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng điều này xuất phát từ đặc điểm sinh học và tâm lý của lứa tuổi.
Ở giai đoạn này, não bộ chưa hoàn thiện, đặc biệt là vùng kiểm soát cảm xúc, trong khi cơ chế thưởng - dopamine lại dễ bị kích thích, khiến trẻ dễ hình thành sự phụ thuộc. Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý - xã hội khi trẻ đang trong quá trình mở rộng quan hệ và tiếp nhận thông tin cũng khiến các em dễ bị thu hút bởi thế giới mạng.
PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định những trào lưu nguy hiểm thu hút giới trẻ tham gia vì đánh trúng vào tâm lý muốn được công nhận, thể hiện bản thân.
"Trẻ dễ bị tò mò hoặc bị lôi kéo, không được gia đình quản lý, hướng dẫn nên muốn tạo ra một điều gì đó thu hút sự chú ý và sự thừa nhận của xã hội mà không ý thức được ở sau đó có rất nhiều nguy cơ nguy hiểm", PGS Nam nói.
Theo ông các trào lưu độc hại không chỉ gây tổn thương về thể chất cho người tham gia mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và nhận thức của trẻ. Những hành động mạo hiểm, thiếu suy nghĩ có thể để lại hậu quả tâm lý lâu dài, làm tăng nguy cơ trầm cảm và lo âu.
Khi ánh nắng cuối ngày dần tắt trên những triền núi phía Tây Nghệ An, ông Mạc Văn Nguyên, Bí thư Đảng ủy xã Nhôn Mai, lại mang chài men theo dòng Khe Hỷ để đánh cá.
Giữa không gian yên bình của núi rừng, tiếng nước chảy hòa cùng không gian núi rừng, vị Bí thư xã tung chài xuống dòng nước. Chỉ ít phút sau, những con cá suối đã nằm gọn trong lưới. Đây là niềm vui giản dị mà ông Nguyên và các cán bộ nơi đây duy trì.
Nhôn Mai được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Nhôn Mai và Mai Sơn cũ. Đây là xã vùng cao biên giới Việt - Lào, cách thành phố Vinh cũ hơn 240km, địa hình chia cắt, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn.
Ông Mạc Văn Nguyên cho biết ông đã nhận nhiệm vụ tại xã Nhôn Mai gần một năm, kể từ khi mô hình chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động. Nhôn Mai là một trong những địa phương xa xôi và khó khăn bậc nhất của Nghệ An. Từ nhà riêng ở xã Tương Dương, ông phải vượt quãng đường hơn 100km qua nhiều cung đèo dốc quanh co để đến trụ sở làm việc.
"Điều kiện ở đây còn nhiều khó khăn, thời tiết nắng nóng, đất đai cằn cỗi, đời sống người dân còn vất vả. Tuy nhiên, anh em cán bộ đều xác định tinh thần gắn bó, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao", ông Nguyên chia sẻ.
Không chỉ ông, hiện xã có 27 cán bộ xa nhà phải ăn ở lại địa phương để thuận tiện công tác. Nơi ở của các cán bộ là những căn phòng dựng bằng khung sắt, lợp mái tôn, diện tích chỉ 8-10m2. Những ngày hè, nhiệt độ ngoài trời tăng cao khiến không gian bên trong càng thêm oi bức.
"Xa nhà nên ai cũng có những khó khăn riêng. Sau giờ làm việc, anh em thường tìm cách vận động, thư giãn để giải tỏa áp lực và gắn kết với nhau hơn", ông Nguyên chia sẻ.
Theo vị Bí thư xã, ngoài giờ hành chính, cán bộ cơ quan thường chơi bóng chuyền, chăm sóc rau màu hoặc ra suối đánh cá.
Phía trước khu nhà ở tập thể là những luống rau, luống dưa được chính ông Nguyên, cùng với cán bộ trong cơ quan vun trồng. Đó vừa là nguồn thực phẩm cho bữa ăn hàng ngày, vừa là khoảng không gian giúp mọi người thư giãn sau giờ làm việc.
Sự gần gũi với người dân
Sinh ra và lớn lên ở miền núi, ông Nguyên vốn quen với cuộc sống gắn liền với núi rừng, khe suối. "Thường phải sau những trận mưa, khi nước đục lên cá mới theo dòng về nhiều hơn. Những lúc đó anh em tranh thủ ra đánh bắt cá để cải thiện bữa ăn", ông Nguyên nói.
Những mẻ cá thu được không chỉ có giá trị vật chất mà còn mang lại niềm vui cho những cán bộ công tác xa nhà. "Đó là cảm giác được hòa mình vào thiên nhiên, được vận động và thư giãn đầu óc", ông Nguyên tâm sự.
Gắn bó với vùng đất này hơn 30 năm, bà Bùi Thị Lan, cán bộ xã Nhôn Mai cho biết hình ảnh Bí thư xã cùng đồng nghiệp đánh cá, trồng rau sau giờ làm việc đã trở nên quen thuộc với người dân địa phương.
"Nhôn Mai là địa bàn rất khó khăn, cán bộ ở xa nhiều. Anh Nguyên là người gần gũi, chịu khó xuống cơ sở, hòa đồng với bà con. Ngoài giờ làm việc, anh thường tham gia các hoạt động cùng anh em trong cơ quan nên được mọi người quý mến", bà Lan chia sẻ.
Theo bà Lan, điều đáng quý ở những cán bộ đang công tác tại Nhôn Mai là tinh thần vượt khó, sẵn sàng bám địa bàn dù điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn.
Từ những niềm vui bình dị, những cán bộ đang ngày ngày bám bản, phục vụ nhân dân ở xã Nhôn Mai có thêm động lực để gắn bó với vùng đất biên cương còn nhiều gian khó. Hình ảnh vị Bí thư xã lội suối đánh cá sau giờ làm việc trở nên gần gũi với người dân ở miền Tây xứ Nghệ.
Xã Nhôn Mai có diện tích tự nhiên hơn 310km2 với 21 bản. Toàn xã hiện có hơn 7.000 người sinh sống, chủ yếu là đồng bào các dân tộc Thái, Khơ Mú và H’Mông. Trong đó, tỷ lệ hộ nghèo chiếm hơn 53%, hộ cận nghèo gần 23%.
Người dân địa phương chủ yếu sống dựa vào tài nguyên rừng thông qua khai thác lâm sản, sản xuất nương rẫy và các hoạt động gắn với rừng.
Nhôn Mai hiện có hơn 23.500ha rừng, trong đó phần lớn là rừng tự nhiên và rừng phòng hộ. Độ che phủ rừng của địa phương đạt hơn 75%, thuộc nhóm xã có diện tích rừng lớn tại khu vực miền Tây Nghệ An.
Ngày 8-5, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, công trình nhà úp ngược đang được công nhân tiếp tục thi công phần các thùng container để làm phòng nghỉ, homestay tại khu vực Dốc Bà Đắc, xã An Cư, tỉnh An Giang.
Dự án này được khởi công từ ngày 28-11-2025. Riêng hạng mục "nhà úp ngược" có diện tích khoảng 84m², nằm trong tổng thể khu du lịch sinh thái rộng khoảng 2.000m².
Ngoài căn nhà úp ngược, dự án còn tích hợp nhiều hạng mục như homestay container, nhà lưu trú bằng ống cống cỡ lớn, khu ăn uống BBQ, không gian ẩm thực của ba dân tộc Kinh - Khmer - Chăm, khu tiệc nướng giữa rừng thốt nốt và nhiều điểm check-in được thiết kế theo phong cách độc đáo.
Từ đầu tháng 5 đến nay, nhiều tài khoản mạng xã hội liên tục đăng tải hình ảnh, video về công trình này, thu hút lượng lớn lượt tương tác. Dưới các bài đăng, nhiều người bày tỏ sự thích thú trước thiết kế "có một không hai".
"Nhìn thôi đã thấy chóng mặt", "Đi vào chắc phải tập đi ngược trước", hay "Xứ sở thần tiên mà nhìn cái gì cũng ngộ ngộ…" là những bình luận được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội. Một số ý kiến khác cũng tò mò về trải nghiệm thực tế sau khi công trình hoàn thiện và đưa vào hoạt động.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông K. - chủ đầu tư dự án, quê TP Cần Thơ - cho biết công trình được xây dựng theo mô hình kết hợp quán cà phê, khu check-in và lưu trú phục vụ du khách, đặc biệt hướng đến giới trẻ yêu thích trải nghiệm và chụp ảnh.
Theo ông K., dù thiết kế mang tính "đảo ngược" nhưng công trình vẫn được tính toán kỹ lưỡng về kết cấu nhằm đảm bảo an toàn cho du khách khi đưa vào khai thác.
Ngoài căn nhà úp ngược, dự án còn sử dụng 16 container cải tạo thành khoảng 10 phòng nghỉ cùng nhiều không gian phục vụ ăn uống. Một số ống cống cỡ lớn cũng được tận dụng để thiết kế thành khu lưu trú độc đáo.
"Ý tưởng chính là tạo một điểm đến lạ mắt để giới trẻ check-in, trải nghiệm. Phần nội thất bên trong sẽ được thiết kế đảo ngược hoàn toàn với bàn ghế, giường ngủ và nhiều vật dụng treo ngược nhằm tạo hiệu ứng thị giác mới lạ", ông K. cho biết.
Chủ đầu tư nói thêm ý tưởng xây dựng "nhà úp ngược" đã được ông ấp ủ nhiều năm sau khi tham quan một số mô hình tương tự tại châu Âu như Đức và Áo. Ban đầu, dự án dự kiến triển khai ở Hà Tiên từ năm 2011 nhưng do gặp khó khăn về tài chính và thủ tục nên đến nay mới có điều kiện thực hiện.
Theo ông K., mô hình tại An Giang sẽ không sao chép các "nhà úp ngược" từng xuất hiện ở Đồng Tháp hay Cần Thơ mà được thiết kế theo phong cách riêng, tập trung tạo điểm nhấn ở phần nội thất và trải nghiệm không gian bên trong.
"Tổng mức đầu tư toàn bộ dự án khoảng 5 tỉ đồng, riêng khu nhà chính gần 2 tỉ đồng. Hiện công trình đã hoàn thành được 80%, chủ yếu còn phần nội thất. Dự kiến khoảng hai tháng nữa sẽ đưa vào hoạt động", ông K. thông tin.
Lãnh đạo UBND xã An Cư xác nhận dự án "nhà úp ngược" đã được địa phương cấp phép xây dựng trước thời điểm bỏ cấp huyện. Theo địa phương, đây được xem là điểm check-in mới phục vụ phát triển du lịch tại khu vực Bảy Núi trong thời gian tới.
