Trong cuộc trả lời phỏng vấn Đài Al Jazeera ngày 31-3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các thông điệp được chuyển trực tiếp hoặc thông qua các nước trung gian trong khu vực, bao gồm cả liên lạc với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff.
“Tôi vẫn nhận được các thông điệp từ (đặc phái viên Mỹ Steve) Witkoff trực tiếp như trước, và điều đó không có nghĩa là chúng tôi đang đàm phán”, ông nói.
“Không có chuyện Iran đang đàm phán với bất kỳ bên nào. Mọi thông điệp đều được chuyển qua hoặc tiếp nhận bởi Bộ Ngoại giao, đồng thời cũng có các kênh trao đổi giữa các cơ quan an ninh”, vị bộ trưởng nhấn mạnh, cho biết Tehran chưa phản hồi trước đề xuất hòa bình 15 điểm do Mỹ đề xuất.
Ông Araghchi cũng bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về triển vọng đối thoại với Mỹ, viện dẫn kinh nghiệm từ thỏa thuận hạt nhân năm 2015 – vốn sau đó bị Washington rút khỏi.
“Mức độ tin cậy là bằng 0”, ông nói, cho rằng Mỹ thiếu thiện chí và không trung thực trong các cam kết ngoại giao.
Lập trường này cũng được Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhắc lại khi ông cho rằng Mỹ “không tin vào ngoại giao”, dẫn chứng việc Iran bị tấn công ngay trong thời gian hai bên đang tiếp xúc.
Dù vậy, ông Pezeshkian cho biết Tehran vẫn sẵn sàng kết thúc cuộc chiến nếu các bên cam kết không để xung đột tái diễn trong tương lai.
Trong khi đó, phía Mỹ phát đi các thông điệp trái chiều về cuộc chiến. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết Washington vẫn mong muốn đạt được thỏa thuận để chấm dứt cuộc chiến và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz, nhưng sẵn sàng tiếp tục gây sức ép quân sự nếu Iran không hợp tác, thậm chí “đàm phán bằng bom” nếu cần.
Thế nhưng sau đó Tổng thống Trump lại tuyên bố Mỹ có thể kết thúc xung đột trong hai hoặc ba tuần tới, nói Tehran không cần phải đạt được thỏa thuận với Washington để chấm dứt chiến sự.
Liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng trọng yếu của thế giới – ông Araghchi cho rằng việc hạn chế tàu thuyền của các quốc gia “đang chiến tranh với Iran” là điều bình thường, vì tuyến đường này nằm trong vùng biển của Iran và Oman.
Ông cũng cho biết nhiều quốc gia đã chủ động tránh đi qua eo biển do lo ngại an ninh, trong khi một số khác đã tiến hành trao đổi với Tehran.
Trước những đồn đoán về khả năng Mỹ mở chiến dịch trên bộ, ông Araghchi khẳng định nước này đã chuẩn bị sẵn sàng đối phó với mọi kịch bản, cảnh báo Washington không nên “mắc sai lầm” khi leo thang xung đột.
"Iran đã chuyển phản hồi đối với đề xuất của Mỹ về việc chấm dứt chiến tranh thông qua bên trung gian là Pakistan", hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đưa tin ngày 6/4.
Theo IRNA, đề xuất ngừng bắn mà Iran đưa ra gồm 10 điều khoản, trong đó Tehran bác bỏ một lệnh ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh "sự cần thiết phải chấm dứt chiến tranh về lâu dài, đồng thời tôn trọng các lợi ích của Iran".
Cùng với đó, Tehran đưa ra thêm loạt yêu cầu như chấm dứt xung đột trong khu vực, thiết lập cơ chế bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt với Iran.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên ở Nhà Trắng rằng thời hạn 20h giờ miền đông ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) mà ông đưa ra để Iran chấp thuận thỏa thuận ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz là "tối hậu thư cuối cùng".
Ông cho hay đề xuất ngừng bắn mà phía Iran đưa ra là đáng chú ý, nhưng "chưa đủ tốt" và chưa đáp ứng các yêu cầu của ông, nhưng không nêu cụ thể.
"Chiến sự có thể kết thúc rất nhanh chóng nếu Iran thực hiện điều cần phải làm. Họ phải làm một số điều nhất định. Họ biết điều đó. Tôi nghĩ rằng họ đang thương lượng một cách chân thành", ông Trump nói tại sự kiện thường niên ở Nhà Trắng nhân dịp Lễ Phục sinh. Tổng thống cũng bày tỏ phẫn nộ với chính quyền Iran, cảnh báo họ "sẽ phải trả giá đắt".
Trước đó, Reuters dẫn nguồn thạo tin ngày 6/4 nói sau các cuộc tiếp xúc xuyên đêm giữa Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir với Phó tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi, các bên đã hình thành được một khuôn khổ kế hoạch hành động.
Khuôn khổ này gồm ngừng bắn ngay lập tức, tiếp theo là đàm phán về một thỏa thuận hòa bình bao quát hơn, dự kiến hoàn tất trong vòng 15-20 ngày, nguồn tin nói.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei sau đó cho biết Tehran đã xây dựng lập trường và yêu cầu dựa trên lợi ích của mình, đồng thời chuyển nội dung này thông qua các bên trung gian. Chi tiết các đề xuất ngừng bắn của Iran sẽ được công bố vào thời điểm thích hợp.
Ông Baghaei nhấn mạnh các yêu cầu của Iran "không nên được hiểu là dấu hiệu nhượng bộ, mà là sự phản ánh niềm tin vào khả năng bảo vệ lập trường của mình". Ông thêm rằng những đề xuất trước đó của Mỹ, như kế hoạch 15 điểm, đã bị Tehran bác bỏ vì "quá đáng".
Phát ngôn viên lục quân Iran Mohammad Akraminia hôm nay tiếp tục khẳng định các lực lượng vũ trang Tehran sẽ tiếp tục cuộc chiến với Washington và Tel Aviv chừng nào giới lãnh đạo chính trị nước này còn cho là cần thiết.
"Kẻ thù chắc chắn sẽ phải hối hận sau cuộc chiến này, vì chúng tôi cần đạt được một trạng thái an ninh để không còn chứng kiến thêm một cuộc chiến nào nữa", ông Akraminia trả lời hãng tin ISNA.
Nhà Trắng ngày 6/4 xác nhận Mỹ đang xem xét một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 45 ngày với Iran, nhưng Tổng thống Trump "chưa phê duyệt" đề xuất này và chiến dịch quân sự vẫn tiếp diễn. Truyền thông Mỹ trước đó cho biết Washington đã nhận được đề xuất về lệnh ngừng bắn này do các bên trung gian đưa ra.
"Đây là một trong nhiều ý tưởng, và Tổng thống chưa phê duyệt. Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng vẫn tiếp tục", một quan chức Nhà Trắng nói với AFP.
Hình ảnh công bố ngày 11/5 cho thấy lớp bảo vệ che phủ phần lớn mặt trên của tàu tuần tra chống biệt kích Đề án 21980 thuộc Hạm đội Biển Đen hải quân Nga, ở khu vực mũi tàu, thượng tầng và đuôi tàu.
Cột ăng-ten không được che phủ và nhô lên phía trên. Hai bên mạn tàu không có lưới bảo vệ, nhằm bảo đảm hoạt động tác chiến thông thường như khai hỏa vũ khí, triển khai xuồng cao tốc và cập cảng. Dù vậy, biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định mái che có thể cản trở một phần hiệu quả của vũ khí trên tàu.
Rybar, tài khoản mạng xã hội có liên hệ với quân đội Nga và thường được sử dụng làm nguồn tin thay thế cho các tuyên bố chính thức của Moskva, cho biết những thay đổi này đến từ thực tế rằng biện pháp cho tàu hải quân ẩn náu trong cơ sở khép kín không còn hiệu quả, nhất là sau loạt vụ tập kích nhằm vào căn cứ Novorossiysk gần đây.
"Các tàu chống biệt kích sử dụng mái che theo thiết kế cũ, vốn được lắp trên xe tăng từ năm 2022. Bộ phận này không giúp ích nhiều khi đối phó drone có khả năng cơ động và luồn vào khe hở. Đây chỉ là giải pháp tình thế", Rybar cho hay.
Theo Newdick, lưới bảo vệ trên tàu tuần tra Nga cũng chưa giải quyết được mối đe dọa từ xuồng không người lái (USV) và tàu lặn không người lái (UUV), những vũ khí mà Ukraine nhiều lần sử dụng để tấn công chiến hạm đối phương.
Tàu tuần tra Đề án 21980 được Nga thiết kế để đối phó các nhóm biệt kích đối phương, thường hoạt động ở vùng biển gần các căn cứ hải quân. Nga chế tạo các tàu lớp này từ năm 2008 và lần đầu biên chế năm 2009, với tổng cộng 28 chiếc đã xuất xưởng.
Các tàu Đề án 21980 có lượng giãn nước gần 140 tấn, dài hơn 31 m, tốc độ tối đa 43 km/h, có thể hoạt động liên tục trong 5 ngày. Chúng được trang bị một súng máy cỡ nòng 14,5 mm, một súng phóng lựu chống biệt kích DP-64, một cụm phóng rocket điều khiển từ xa DP-65 và một tổ hợp tên lửa phòng không vác vai Igla với cơ số đạn 4 quả.
Ông đưa ra tuyên bố trên trong bối cảnh các nhà lãnh đạo NATO tập trung tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Những tuyên bố trước đó của ông Trump rằng Mỹ phải sở hữu hoặc kiểm soát Greenland đã làm bùng phát căng thẳng giữa Washington và Copenhagen, vốn đều là những thành viên sáng lập NATO, cũng như rộng hơn trên khắp châu Âu. Kể từ đó, vấn đề về Greenland, vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch, đã được chuyển sang kênh ngoại giao.
“Vùng lãnh thổ đó nên do Mỹ kiểm soát, chứ không phải Đan Mạch”, ông Trump nói với các phóng viên trong cuộc gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan.
Ông Trump cho rằng vấn đề quyền kiểm soát Greenland đã gây tổn hại đến quan hệ của Mỹ với NATO.
“Đó là điều đã làm tổn hại mối quan hệ của tôi với NATO, bởi vì Greenland không giúp ích gì cho Đan Mạch. Đan Mạch thực sự không chi tiền để hỗ trợ Greenland, nhưng đây là một khu vực rất quan trọng đối với Mỹ, và nó đang bị bao quanh bởi các tàu Trung Quốc và tàu Nga, điều đó sẽ không được phép xảy ra”, ông nói.
Đan Mạch và các nước thành viên NATO khác chưa bình luận về tuyên bố mới nhất của ông Trump.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết vào tháng 6 rằng các cuộc trao đổi với Đan Mạch và Greenland vẫn đang được tiến hành hằng tháng.
Mặt khác, ông Trump cho biết ông sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ và sẽ đưa ra quyết định về khả năng bán tiêm kích F-35 cho Ankara khi bắt đầu cuộc gặp với Tổng thống Erdoğan bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 7/7.
“Chúng tôi sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt”, ông Trump nói với các phóng viên khi được hỏi về các biện pháp được áp đặt theo Đạo luật Chống các Đối thủ của Mỹ thông qua Trừng phạt (CAATSA).
Năm 2020, Washington đã áp đặt các biện pháp trừng phạt theo CAATSA đối với Thổ Nhĩ Kỳ vì nước này mua các hệ thống phòng không S-400 của Nga. Mỹ cũng loại Ankara khỏi chương trình tiêm kích F-35 - động thái mà Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc không công bằng và trái luật.
Hai nguồn thạo tin cho biết ngày 7/7 rằng ông Trump dự kiến sẽ bày tỏ sự ủng hộ đối với khả năng bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ trong chuyến thăm Ankara, dù các rào cản pháp lý và sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn.
“Đó là một quyết định mà chúng tôi sẽ đưa ra”, ông Trump nói. Ông cho biết sẽ cùng ông Erdoğan thảo luận về thương mại.
