Chiều 4-5, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng dự báo thời tiết Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, thông tin về đợt mưa dông, lốc, mưa đá hiếm gặp ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và dự báo thời tiết trong thời gian tới.
Theo ông Hưởng, trong các ngày 2 đến 4-5, dông, lốc, sét và đặc biệt là mưa đá đã gây thiệt hại nặng tại nhiều địa phương trên khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, đặc biệt khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc.
Số liệu ghi nhận được cho thấy chỉ tính riêng trong chiều tối và đêm ngày 2-5, dông, lốc, mưa đá đã xảy ra tại các tỉnh thành Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Hà Nội. Chiều tối và đêm 3-5 có thêm các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh.
“Thông thường mưa dông, lốc sét xuất hiện trong khoảng thời gian giao mùa tháng 4-5 và giai đoạn tháng 9-10 trên khu vực các tỉnh miền Bắc không phải là bất thường và không hiếm gặp.
Với giai đoạn đầu tháng 5 này, theo đánh giá sơ bộ, hiện tượng mưa đá xuất hiện tập trung nhiều trên cả khu vực miền núi, trung du và đồng bằng là một điều hiếm gặp” – ông Hưởng nói.
Nói về mưa đá kích thước lớn, có hạt đá cỡ quả trứng gà hoặc bóng tennis ở Phú Thọ và Thái Nguyên, ông Hưởng cho biết trong những ngày qua, khu vực này liên tục duy trì trạng thái nóng ẩm, có nắng ban ngày, làm tích lũy năng lượng đối lưu trong khí quyển.
Trong khi trên cao tồn tại rãnh thấp trong đới gió tây mạnh ở độ cao khoảng 5.000m, cùng thời điểm đó, ở phía bắc có bộ phận không khí lạnh yếu dịch chuyển xuống phía nam, nén rãnh áp thấp đi qua Bắc Bộ.
“Vào thời gian buổi chiều, do nhiệt độ tăng cao, khối không khí nóng ẩm bị đẩy bốc lên mạnh, hình thành các đám mây dông phát triển rất nhanh theo chiều thẳng đứng.
Chính trong môi trường có độ bất ổn định lớn này, dòng khí đi lên rất mạnh để giữ các khối băng trong các đám mây dông lâu hơn và khiến chúng ngày càng lớn trước khi rơi xuống.
Các hạt đá này nếu tan hết thành nước trước khi tới mặt đất sẽ tạo thành các trận mưa bình thường, nếu không kịp tan hết thì sẽ tạo thành các trận mưa đá” – ông Hưởng phân tích.
Dự báo về thiên tai trong thời gian tới, ông Hưởng cho biết khả năng rất cao xuất hiện El Nino (80-90%) từ giữa năm 2026, có thể đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm (20-25%) và kéo dài sang năm 2027.
“Do đó trong năm nay, nắng nóng được dự báo nhiều và gay gắt hơn so với trung bình, mưa và bão thì ít hơn nhưng hiện tượng dông, lốc, mưa đá trong giai đoạn chuyển mùa và hiện tượng mưa lớn cục bộ cũng có thể xuất hiện nhiều.
Mưa lớn cục bộ, cường độ lớn trong thời gian ngắn có thể gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị, đặc biệt tại khu vực miền núi và địa hình dốc” – ông Hưởng cảnh báo.
Trước mắt, dự báo khoảng ngày 5 đến 7-5, khu vực phía nam cao nguyên Trung Bộ (Tây Nguyên) và Nam Bộ cũng có khả năng xuất hiện mưa rào và dông diện rộng, tập trung trong khoảng từ chiều đến tối nên người dân cần cảnh giác với lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Khoảng ngày 8 đến 9-5, lại có thêm một đợt không khí lạnh mới tác động, nên khoảng cuối tuần này miền Bắc sẽ tiếp tục có mưa dông và phải đối mặt với nguy cơ tố, lốc, mưa đá, gió giật mạnh.
Để ứng phó với dông, lốc, sét, mưa đá, ông Hưởng khuyến cáo trong giai đoạn chuyển mùa (tháng 4-5 và tháng 10-11), khi quan sát thấy bầu trời tối sầm, các đám mây dông mạnh phát triển, đó là khi có nguy cơ xảy ra dông, lốc và mưa đá, người dân hạn chế ra ngoài đường, tìm nơi trú ẩn an toàn chờ qua cơn dông mới tiếp tục di chuyển, tránh đứng dưới cây to, cột điện, biển quảng cáo hoặc các công trình tạm.
Khi có mưa đá, nên trú trong nhà, đóng kín cửa, tránh xa cửa kính để hạn chế bị vỡ gây thương tích.
Đối với gió giật mạnh, cần gia cố mái nhà, chằng chống vật dụng dễ bị gió cuốn, không ở gần khu vực có nguy cơ sập đổ.
Ngoài ra, tắt các thiết bị điện khi có sét, hạn chế sử dụng điện thoại ngoài trời để giảm rủi ro bị sét đánh.
Tối 2.5, thông tin từ Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ (PC07) Công an TP.HCM cho biết, đơn vị vừa kịp thời giải cứu một người đàn ông bị rơi xuống giếng sâu khoảng 35 m trên địa bàn phường Tam Long (TP.HCM).
Thông tin ban đầu, khoảng 14 giờ 30 cùng ngày, Trung tâm chỉ huy 114 nhận tin báo về việc một người đàn ông gặp nạn tại khu vực khu phố Đông Hòa Long, phường Tam Long (trước đây thuộc xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ). Ngay sau đó, Đội Chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 23 (PC07) đã điều động lực lượng, phương tiện cùng thiết bị chuyên dụng nhanh chóng tiếp cận hiện trường.
Do vị trí xảy ra vụ việc nằm sâu trong rẫy, địa hình phức tạp, lực lượng chức năng phải đi bộ qua quãng đường dài mới tiếp cận được giếng nơi nạn nhân rơi xuống.
Tại hiện trường, giếng nằm sát hàng rào, thành giếng cao, bên dưới có nước, độ sâu ước tính khoảng 35 m. Lực lượng cứu hộ đã triển khai hệ thống ròng rọc, cử cán bộ trực tiếp xuống giếng để trấn an tinh thần, cấp oxy và cố định nạn nhân.
Sau gần một giờ nỗ lực, người đàn ông được đưa lên mặt đất an toàn, sau đó chuyển đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe.
Từ khoảng 6h sáng 17/4, các ổ mây giông hình thành và nhanh chóng bao phủ Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, khiến bầu trời tối sầm. Tại Thái Nguyên, mưa lớn ở Đồng Hỷ, Đại Phúc, Nam Hòa, Phú Lương với lượng phổ biến trên 60 mm, riêng Đồng Hỷ trên 80 mm.
Mưa giông kèm gió mạnh làm cây xanh tại khu vực ngã ba Hùng Sơn 3, xã Đại Phúc đổ đè trúng một phụ nữ 60 tuổi đang bán hàng, khiến nạn nhân tử vong. Nhiều tuyến đường như quốc lộ 37, Hoàng Văn Thụ, Lương Ngọc Quyến ngập 10-30 cm, giao thông ùn tắc.
Tại các địa phương khác, lượng mưa ghi nhận cao như Thái Bình (Tuyên Quang) 80 mm, Yên Sơn 71 mm; Văn Lang (Phú Thọ) 70 mm, Đạo Trù 52 mm.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, ảnh vệ tinh và radar cho thấy vùng mây đối lưu từ phía tây bắc đang di chuyển về phía Hà Nội, qua Trung Giã, Nội Bài, Sóc Sơn và có xu hướng mở rộng theo hướng đông đông nam.
Trong 15 phút đến 3 giờ tới, các khu vực này có mưa rào và giông, sau đó vùng mây có thể lan vào nội thành Hà Nội và vùng lân cận. Trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Cơ quan khí tượng cho biết từ đêm qua, do ảnh hưởng của không khí lạnh yếu nén rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, mưa vừa, cục bộ có nơi trên 100 mm. Từ ngày 17/4, Bắc Bộ trời chuyển mát.
Theo cơ quan chuyên môn, việc dự báo giông lốc hiện chỉ thực hiện trước từ 30 phút đến 3 giờ với độ chính xác khoảng 70-90%. Người dân được khuyến cáo theo dõi sát bản tin thời tiết, hạn chế ra ngoài khi có mưa giông, chủ động bảo vệ nhà cửa, tài sản.
Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đề nghị người dân gia cố mái tôn, công trình tạm, cắt tỉa cây xanh, kiểm tra hệ thống điện. Khi xảy ra giông lốc, cần ở trong nhà kiên cố, tránh xa cửa kính, không trú dưới cây lớn hoặc khu vực trống trải, hạn chế sử dụng thiết bị điện.
Trường hợp có mưa đá, người dân cần tìm nơi trú ẩn an toàn, ưu tiên bảo vệ người, tránh xa mái tôn yếu và vật liệu dễ vỡ. Sau mưa giông, cần kiểm tra hệ thống điện, cảnh giác với dây điện đứt, cây đổ và khu vực có nguy cơ sạt lở.
Khoảng 23 giờ 15 ngày 10.5, tại Km61+100 quốc lộ 19, đoạn qua xóm 2, xã Bình Khê (tỉnh Gia Lai) xảy ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng sau khi chiếc xe tải mất phanh, đâm vào xe khách rơi xuống đèo An Khê làm 12 người thương vong.
Theo thông tin ban đầu, thời điểm trên, xe tải biển số 77H-003.62 do Nguyễn Thanh Yên (44 tuổi, ở phường An Khê, Gia Lai) điều khiển lưu thông theo hướng Pleiku đi Quy Nhơn. Khi đang đổ đèo An Khê, xe tải bất ngờ bị mất phanh rồi lao tới tông mạnh vào phía sau xe khách biển số 50H-059.48 chạy cùng chiều phía trước.
Cú va chạm mạnh khiến xe khách do tài xế Phạm Thiện Tâm (28 tuổi, ở xã Ia Lốp, Đắk Lắk) điều khiển mất lái, trên xe đang chở nhiều hành khách lao xuống vực sâu hơn 30 m bên đường.
Nhận được tin báo, lực lượng chức năng Công an tỉnh Gia Lai nhanh chóng triển khai công tác cứu nạn, cứu hộ tại hiện trường vụ tai nạn giao thông trên đèo An Khê.
Thượng tá Ksor HBơ Khắp, Phó giám đốc Công an tỉnh Gia Lai, trực tiếp có mặt tại hiện trường trong đêm để chỉ đạo tổ chức cứu người bị nạn, phân luồng giao thông và bảo đảm an ninh trật tự khu vực xảy ra tai nạn.
Trong điều kiện trời tối, địa hình hiểm trở, lực lượng công an đã nhanh chóng tiếp cận hiện trường, đưa các nạn nhân ra khỏi khu vực vực sâu và chuyển đến cơ sở y tế cấp cứu.
Vụ xe khách rơi xuống đèo An Khê khiến chị Phạm Thị Nụ (38 tuổi, ở xã Ea Wer, Đắk Lắk) tử vong, 11 người bị thương. Tại hiện trường, cả xe tải và xe khách đều bị hư hỏng nặng.
Nguyên nhân vụ tai nạn giao thông nói trên đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, làm rõ.
