Chia buồn

Bãi biển Dốc Lết (phường Đông Ninh Hòa, Khánh Hòa) vừa được tạp chí du lịch Lonely Planet xếp vào top 10 bãi biển đẹp nhất Việt Nam với dải cát trắng mịn dài khoảng 18 km cùng làn nước nông xanh màu ngọc bích.

Nhưng với nhiều du khách lưu trú tại đây, sức hút của vùng biển này không chỉ nằm ở bãi tắm hoang sơ. Ngay trước dãy homestay ven biển còn có một trải nghiệm khiến họ sẵn sàng đặt báo thức từ tinh mơ: phiên chợ cá của làng chài Ninh Thủy.

Khoảng 5 đến 6 giờ sáng, bờ biển làng chài đã vào phiên chợ. Những chiếc ghe sau một đêm đánh bắt trên vịnh Vân Phong lần lượt vào bờ, thương lái và du khách chờ sẵn từ mép nước. Không sạp kiên cố, không bảng hiệu, hải sản được bày ngay trên bờ biển, ghe về đến đâu chợ họp đến đó và chỉ kéo dài chừng vài giờ, khi mặt trời lên cao là chợ vãn.

Anh Đỗ Hữu Thanh, ngư dân địa phương, cho biết hằng ngày anh xuất bến từ khoảng 15 giờ, thả lưới ở vùng biển cách bờ 1 - 2 km rồi đánh bắt xuyên đêm. Đến rạng sáng hôm sau, thuyền cập bờ, cá vừa lên đã được các thương lái chờ sẵn thu mua. Hải sản không qua khâu trung gian, không bảo quản bằng đá dài ngày nên vẫn giữ được độ tươi ngon, trở thành đặc sản mà nhiều chợ trong phố khó có được.

Cảnh nhộn nhịp mua bán ngay mép nước tại chợ cá Ninh Thủy

ẢNH: BÁ DUY

Không chỉ là nơi mua bán hải sản, phiên chợ sớm còn trở thành một trải nghiệm được nhiều du khách đưa vào lịch trình khi đến Dốc Lết. Chị Ly (32 tuổi), tiểu thương bán cá, mực tại chợ, cho biết sáng nào cũng có khách ghé mua mực tươi rồi mang sang quán bánh xèo trước đình làng để chế biến và thưởng thức ngay tại chỗ. "Mực vừa được ngư dân đưa vào bờ nên tươi ngon lắm", chị Ly nói.

Anh Trần Vũ, du khách đến từ phường Nha Trang, cho biết gia đình 5 người mua 1 kg mực với giá 150.000 đồng rồi mang sang quán bánh xèo cạnh chợ làm bữa sáng. "Mực rất tươi, giá lại rẻ hơn nhiều so với trong phố. Vừa ăn bánh xèo, vừa cảm nhận không khí làng chài buổi sớm là một trải nghiệm rất thú vị", anh Vũ chia sẻ.

Chị Đoàn Thị Trang, du khách đến từ Đắk Lắk, cho biết gia đình đã lưu trú tại Dốc Lết ba ngày sau khi xem nhiều chia sẻ trên mạng xã hội về vẻ đẹp còn hoang sơ của bãi biển. "Đến đây rồi mới thấy cảnh đẹp đúng như mọi người giới thiệu. Giá cả ăn uống, lưu trú cũng rất hợp túi tiền nên gia đình tôi rất hài lòng", chị Trang chia sẻ.

Trong khi đó, chị Hồ Thị Phương, du khách đến từ Quảng Ngãi, cho biết đã 5 lần trở lại Dốc Lết. Theo chị, điều níu chân du khách không chỉ là bãi biển dài với làn nước trong xanh mà còn là sự bình yên và nét mộc mạc của người dân địa phương. "Ở đây không quá đông đúc, nhộn nhịp như nhiều điểm du lịch khác. Tôi đã đi nhiều bãi biển nhưng vẫn thích quay lại Dốc Lết", chị Phương nói.

Khi Dốc Lết được thế giới gọi tên, phiên chợ bình minh tại làng chài Ninh Thủy nay trở thành lý do để du khách dậy sớm, và là minh chứng rằng sức hút của vùng biển này không chỉ nằm ở dải cát trắng 18 km, mà còn ở nhịp sống làng chài vẫn nguyên vẹn sau hàng trăm năm.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tết Đoan Ngọ được coi trọng ở hàng thứ hai sau Tết Nguyên đán trong tâm thức của người Việt. Ngày này diễn ra vào mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm. Năm nay, ngày này rơi vào ngày 19.6 dương lịch. Dân gian còn gọi ngày này là tết Đoan Dương, tết nửa năm, tết diệt sâu bọ.

Một năm âm lịch thông thường gồm 12 tháng, hoặc 13 tháng nếu có thêm tháng nhuận. Năm Bính Ngọ 2026 là năm không nhuận, theo lẽ thông thường, thời điểm giữa năm phải rơi vào tháng 6.

Trong khi đó, tết Đoan Ngọ lại rơi vào ngày 5.5 âm lịch, thời điểm vẫn còn thuộc nửa đầu năm nếu tính theo số học. Vậy, sao gọi ngày này là tết nửa năm?

Theo chuyên gia nghiên cứu lịch pháp, năm dương lịch luôn theo sát chu kỳ thời tiết và có độ dài trung bình là 365 ngày 6 tiếng, năm âm lịch có độ dài không cố định do mỗi tháng dài 29 hoặc 30 ngày, mỗi năm có 12 hoặc 13 tháng, không định trước. Vì thế, không thể có khái niệm "giữa năm" với nghĩa là ngày cách đều hai ngày mùng 1 tết được.

Trên thực tết, Tết Đoan Ngọ diễn ra vào ngày 5.5 âm lịch thường được coi là thời điểm giữa năm theo quan niệm của người xưa.

Theo đó, năm là một chu kỳ tuần hoàn, nên ý niệm về một điểm khởi đầu của năm và cùng với nó là điểm chính giữa, hoàn toàn mang tính quy ước theo các nền văn hóa và thường bắt nguồn từ chu kỳ thời tiết.

Theo đó, ngày Đông chí, khi mặt trời lúc giữa trưa ở thấp nhất trong năm và bắt đầu cao dần lên những ngày sau đó, thời tiết ấm dần lên, vạn vật bắt đầu sinh sôi, được nhiều hệ lịch chọn làm thời điểm bắt đầu một năm mới. Tương ứng với nó, thời điểm Hạ chí sẽ là thời điểm giữa năm, khi mặt trời giữa trưa ở cao nhất và thời tiết nóng nhất.

Theo quy ước ban đầu thì tháng âm lịch xảy ra thời điểm mặt trời đi qua điểm Đông chí trên Hoàng đạo là tháng đầu tiên, gọi là tháng Tý, tương ứng là tháng 1 âm lịch, kéo tháng Ngọ luôn phải chứa tiết Hạ chí.

Về sau, người ta chọn tháng Dần là tháng thứ 3 tính từ tháng Tý làm tháng đầu năm, gọi là tháng giêng. Và tháng Ngọ sẽ là tháng 5 âm lịch. Nếu trong dương lịch thì ngày Hạ chí là một ngày gần như cố định, chỉ dao động trong khoảng 3 ngày 20, 21 hoặc 22.6 thì trong âm lịch nó lại có thể là bất cứ ngày nào trong tháng 5 âm lịch tùy từng năm. Ví dụ ngày Hạ chí vào tháng 5 âm lịch năm 2024 là ngày 16, năm 2025 là ngày 26, năm nay là ngày mùng 7…

Thời xưa không sử dụng dương lịch mà chỉ dùng âm lịch nên ngày Hạ chí mỗi năm phải xem lịch mới biết là ngày nào trong tháng 5. Theo chuyên gia, điều này cũng bất tiện khi lịch là độc quyền của triều đình ban ra, không phải ai cũng có thể dễ dàng tra cứu nhanh chóng. Do đó, người ta quy ước lấy ngày mùng 5.5 làm ngày gần đúng cho ngày Hạ chí.

Theo triết học phương Đông, các số lẻ là số dương và được đề cao, nên các ngày tháng có 2 số lẻ trùng nhau thường là các ngày lễ tiết quan trọng: mùng 3.3 là Tết Hàn thực, mùng 5.5 là Tết Đoan Ngọ, mùng 7.7 là ngày Thất tịch, mùng 9.9 là Tết Trùng Dương.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 29.4, Phòng CSGT Công an TP.HCM cho biết từ ngày 15.1 - 15.4, CSGT đã lập biên bản phạt gần 7.800 trường hợp vi phạm liên quan trật tự đô thị; trong đó, các vi phạm chủ yếu là dừng, đỗ xe sai quy định, để xe dưới lòng đường gây cản trở giao thông, lấn chiếm vỉa hè…

Theo CSGT, quá trình đô thị hóa nhanh đã làm mật độ dân cư và phương tiện giao thông tăng cao. Nhu cầu sử dụng không gian đô thị của người dân cũng vì vậy mà ngày càng lớn, đặc biệt là nhu cầu sử dụng lòng đường và vỉa hè cho sinh hoạt, kinh doanh.

Tuy nhiên, tình trạng lấn chiếm và sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè tại một số khu vực vẫn diễn biến phức tạp. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất trật tự, an toàn giao thông.

Thực hiện kế hoạch cao điểm năm 2026 của Công an TP.HCM, Phòng CSGT đã chủ động phối hợp với công an cấp xã và các lực lượng chức năng để triển khai kiểm tra, xử lý vi phạm. Lực lượng chức năng vừa xử phạt, vừa tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức chấp hành.

Phòng CSGT xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và lâu dài. Vì vậy, đơn vị đã yêu cầu toàn lực lượng triển khai đồng bộ, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị và từng địa bàn.

Trên cơ sở đó, các tổ công tác đã tăng cường ra quân, tập trung xử lý các hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường và dừng đỗ xe sai quy định. Đồng thời, lực lượng chức năng duy trì tuần tra thường xuyên tại các tuyến, khu vực trọng điểm để ngăn ngừa vi phạm tái diễn.

Cùng với công tác xử lý, lực lượng chức năng đặc biệt chú trọng tuyên truyền, vận động, giải thích để người dân hiểu, chia sẻ và tự giác chấp hành.

Hơn 4.000 lượt người dân, hộ kinh doanh đã được nhắc nhở; 1.563 cơ sở, hộ kinh doanh ký cam kết không tái vi phạm.

Bên cạnh đó, lực lượng CSGT xử lý 16.467 trường hợp vi phạm liên quan hoạt động kinh doanh vận tải, kết hợp hiệu quả giữa tuần tra trực tiếp với ứng dụng công nghệ và tiếp nhận phản ánh của người dân.

Phòng CSGT Công an TP.HCM đánh giá việc lập lại trật tự đô thị là nhiệm vụ khó và lâu dài. Nhiệm vụ này cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân.

Dù đã đạt được những kết quả tích cực, tình trạng tái lấn chiếm vẫn còn xảy ra tại một số nơi. Thực tế này đòi hỏi các lực lượng chức năng phải tiếp tục kiên trì và linh hoạt trong cách làm. Các đơn vị vừa phải bảo đảm kỷ cương pháp luật, vừa phải quan tâm đến điều kiện thực tế của người dân.

Tin Gốc: Thanh Niên