Hãng vận tải biển Maersk A/S của Đan Mạch ngày 5/5 đăng thông báo xác nhận tàu thương mại mang tên Alliance Fairfax, mang cờ Mỹ và được vận hành bởi chi nhánh của họ tại Mỹ là Maersk Line (MLL), đã được hộ tống thành công rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz.
MLL có trụ sở chính ở Norfolk, bang Virginia, chuyên về quản lý tàu container và tàu hàng toàn cầu, hoạt động động lập với mảng hậu cần thương mại của công ty mẹ tại Đan Mạch. Hãng tự nhận có đội tàu hàng mang cờ Mỹ lớn nhất thế giới, chuyên cung cấp dịch vụ vận tải cho cho chính phủ và quân đội nước này.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của họ đã qua eo biển Hormuz, tiến vào vịnh Ba Tư để hỗ trợ cho Dự án Tự do. CENTCOM cho biết lực lượng này đã giúp hai tàu thương mại mang cờ Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz thành công, nhưng không đề cập đến hoạt động hộ tống.
Hãng Maersk cho biết họ đã được quân đội Mỹ liên hệ gần đây để thảo luận về phương án giúp tàu của họ rời khỏi vùng Vịnh dưới sự bảo vệ của tàu chiến Mỹ.
“Sau khi phối hợp với quân đội Mỹ lên kế hoạch an ninh toàn diện, MLL và lãnh đạo trên tàu đã phê duyệt quyết định đi qua Hormuz. Con tàu sau đó rời khỏi vịnh Ba Tư với lực lượng Mỹ đi kèm”, Maersk cho biết.
Tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ và đã đăng ký tham gia Chương trình An ninh Hàng hải Mỹ, theo đó được chính phủ Mỹ hỗ trợ tài chính với điều kiện sẵn sàng phục vụ các hoạt động mang yếu tố quân sự nếu có trường hợp khẩn cấp hoặc chiến sự. Tàu kẹt tại khu vực vịnh Ba Tư từ khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát ngày 28/2 và eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Maersk cho biết hành trình đi qua Hormuz của Alliance Fairfax diễn ra suôn sẻ, không xảy ra sự cố, toàn bộ thuyền viên an toàn và không ai bị thương. Hiện vẫn còn ít nhất một tàu mang cờ Mỹ khác đang ở lại khu vực vịnh Ba Tư.
“Chúng tôi đánh giá cao sự chuyên nghiệp và phối hợp hiệu quả của quân đội Mỹ trong việc triển khai hoạt động này, đồng thời kỳ vọng tàu sẽ sớm trở lại hoạt động thương mại bình thường”, công ty Đan Mạch cho biết.
CENTCOM cho biết đang tích cực triển khai các hoạt động nhằm khôi phục lưu thông hàng hải thương mại qua Hormuz, trong đó có việc điều động các chiến hạm hỗ trợ chiến dịch Dự án Tự do được Tổng thống Donald Trump phát động.
Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper cho biết lực lượng Mỹ đã khai hỏa hạ 6 xuồng cao tốc đe dọa hoạt động hàng hải thương mại tại khu vực, đồng thời đánh chặn toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) của Iran nhắm vào tàu hàng.
Đô đốc Cooper nói quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống từng tàu hàng, mà triển khai nhiều lớp bảo vệ thành “thế trận phòng thủ bao quát” cho các tàu được hỗ trợ đi qua eo biển Hormuz.
Ông nói thêm rằng Dự án Tự do được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng “công nghệ đặc biệt tinh vi” để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi “dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực”. Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, thay vì chỉ được dùng để các tàu rời khỏi vịnh Ba Tư.
Tư lệnh Mỹ không giải thích “công nghệ đặc biệt tinh vi” này là gì và CENTCOM đảm bảo ô an ninh ở hành lang hàng hải đó thế nào. Tuy nhiên, việc đảm bảo hành lang an toàn đòi hỏi quân đội Mỹ phải rà phá toàn bộ thủy lôi nơi tàu thuyền sẽ đi qua, cũng như lập ô phòng không để đánh chặn bất cứ tên lửa, drone nào của Iran.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu, nơi từng chiếm khoảng 20% lượng dầu vận chuyển toàn cầu trước khi gần như bị tê liệt do xung đột. Hàng trăm tàu đã bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư sau khi tuyến đường này bị đóng lại vào đầu tháng 3.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 2/7 cho biết, trong vòng 24 giờ qua, các lực lượng phòng không của họ được cho là đã đánh chặn một "tên lửa chiến dịch - chiến thuật tầm xa", cùng với 7 quả bom hàng không và hơn 600 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine.
Dù vậy, Moscow không nêu rõ loại tên lửa cụ thể cũng như không cung cấp bất kỳ chi tiết nào về vụ việc, song gợi ý rằng Ukraine có thể đã lần đầu tiên sử dụng tên lửa đạn đạo tầm xa tự sản xuất để tập kích các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Ukraine hiện chưa chính thức xác nhận việc sử dụng tên lửa đạn đạo này.
Tuyên bố từ phía Nga xuất hiện ngay giữa bối cảnh có thông tin từ Fire Point, một công ty quốc phòng của Ukraine. Công ty này gần đây thông báo mẫu tên lửa đạn đạo mang mã hiệu FP-9 của họ đã tiến rất gần đến giai đoạn thử nghiệm bay.
Nhà thiết kế trưởng của công ty, ông Denys Shtilerman, trước đó từng cho biết các cuộc thử nghiệm có thể bắt đầu vào mùa hè hoặc đầu mùa thu năm nay.
Theo dữ liệu sơ bộ, tên lửa đạn đạo FP-9 được phát triển riêng cho các cuộc tấn công sâu và sở hữu tầm bắn khoảng 850km.
"Nếu được xác nhận, việc phóng tên lửa đạn đạo này sẽ đánh dấu một bước tiến mới trong nỗ lực của Kiev nhằm mở rộng năng lực tấn công tầm xa tự sản xuất trong nước, vượt ra khỏi phạm vi của UAV và các hệ thống tên lửa hành trình", Bloomberg nhận định.
Ông Denys Shtilerman trước đó cũng chia sẻ rằng Fire Point đang đẩy nhanh tiến độ phát triển một hệ thống phòng thủ tên lửa. Theo ông, những tên lửa đánh chặn đầu tiên dự kiến sẽ được sản xuất vào cuối năm nay.
Đồng thời, Fire Point gần đây đã thử nghiệm thành công lần đầu tiên đối với dòng tên lửa đánh chặn FP-7.X. Đây sẽ là nền tảng cơ sở cho dự án Freya. Khi bay, loại tên lửa này có khả năng đạt tốc độ từ 1.500m/s đến 2.000m/s.
Gần đây, Ukraine đã mở rộng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng nhằm gây sức ép buộc Moscow ngồi vào bàn đàm phán.
Nhà máy lọc dầu Moscow bị cho là sẽ phải ngừng hoạt động trong ít nhất 6 tháng sau khi chịu thiệt hại trên diện rộng trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine.
Tổng thống Vladimir Putin đã chỉ thị cho chính phủ và Bộ Quốc phòng Nga thực hiện các biện pháp nhằm giảm thiểu về mức bằng không hậu quả từ các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng.
Để đáp trả các cuộc tấn công này, đêm 1/7, rạng sáng 2/7, Nga đã phóng gần 600 UAV và tên lửa vào các thành phố của Ukraine, trong đó mục tiêu chính là thủ đô Kiev. Điện Kremlin tuyên bố, Nga sẽ tiếp tục gây sức ép lên Ukraine.
Báo New York Times ngày 15/5 dẫn nguồn tin cho biết, Mỹ và Israel đang tích cực chuẩn bị cho khả năng nối lại các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.
Theo New York Times, Iran có thể phải hứng chịu các cuộc tấn công mới của Mỹ và Israel ngay trong tuần tới.
Báo Mỹ đưa tin, các cố vấn của Tổng thống Donald Trump đã chuẩn bị kế hoạch cho các cuộc tấn công mới vào Iran, nhưng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Các lựa chọn mà Tổng thống Trump đang cân nhắc được cho là bao gồm việc chuyển sang các cuộc ném bom mạnh mẽ hơn vào Iran và một chiến dịch trên bộ của lực lượng đặc nhiệm để thu giữ uranium làm giàu từ các cơ sở hạt nhân Iran.
Trước đó, kênh truyền hình NBC News dẫn nguồn tin cho biết, Lầu Năm Góc đang cân nhắc đặt tên cho chiến dịch tấn công mới nhằm vào Iran là Chiến dịch Búa Gậy nếu thỏa thuận ngừng bắn sụp đổ, thay thế cho Chiến dịch Cuồng nộ được phát động vào cuối tháng 2.
Mỹ từng cân nhắc khả năng tiến hành một chiến dịch nhằm đưa uranium làm giàu, vật liệu có khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân, ra khỏi các cơ sở hạt nhân Iran. Điều này sẽ đòi hỏi lực lượng Mỹ phải ở lại trên lãnh thổ Iran trong một khoảng thời gian nhất định.
Trong một bài đăng dài trên mạng xã hội vào ngày 14/5, Tổng thống Trump đã liệt kê những thành tựu mà chính quyền của ông đã đạt được trong thời gian qua, bao gồm “phá hủy quân sự Iran”.
Tổng thống Trump cũng cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran “sẽ tiếp tục”, ám chỉ rằng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn cân nhắc nghiêm túc việc nối lại các cuộc tấn công vào Iran sau khi về nước từ chuyến thăm Trung Quốc.
Trước khi lên đường sang Trung Quốc, ông Trump nói rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang “trong tình trạng nguy kịch”. Tổng thống cũng nói rằng ông đang mất dần kiên nhẫn với Iran.
Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth ngày 12/5 tuyên bố Mỹ có thể chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng và nối lại các cuộc tấn công vào Iran.
Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump ngày càng thất vọng với cách Iran xử lý các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột. Một số phụ tá của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông Trump đang nghiêm túc xem xét việc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran trong những tuần gần đây.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump ngày càng mất kiên nhẫn với việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, cũng như sự chia rẽ trong ban lãnh đạo Iran khiến họ không thể đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
Một số quan chức, bao gồm các quan chức Lầu Năm Góc, đã ủng hộ cách tiếp cận quyết liệt hơn nhằm gây áp lực buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán - bao gồm cả các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm làm suy yếu hơn nữa vị thế của Tehran. Trong khi đó, những quan chức khác vẫn thúc đẩy cơ hội đàm phán ngoại giao.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ và Israel không nên tiến hành các cuộc tấn công quân sự mới nhằm vào Iran. Ông nói rằng các cuộc đối đầu trước đây đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu và bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai cũng sẽ dẫn đến kết quả tương tự.
Theo Hãng thông tấn Tass, ngày 22-6, khi bình luận về tình hình nhiên liệu tại bán đảo Crimea, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết nhà chức trách Nga đang nỗ lực giảm thiểu hậu quả từ các cuộc tấn công của Ukraine và khôi phục nguồn cung nhiên liệu cho người dân.
"Giới lãnh đạo Crimea vẫn thường xuyên thông tin tới người dân và hệ thống này đang vận hành hiệu quả. Công tác đang được triển khai khẩn trương nhằm giảm thiểu hậu quả từ những hành động dã man của chính quyền Kiev" - ông Peskov nói.
Ông thông tin thêm: "Công tác khôi phục nguồn cung nhiên liệu cho người dân cũng đang được triển khai".
Người phát ngôn Điện Kremlin cũng cho biết đã có một cơ chế phối hợp giữa chính phủ và các công ty dầu mỏ trong việc điều tiết giá nhiên liệu trên toàn quốc, đồng thời khẳng định các biện pháp cần thiết đang được triển khai.
Hôm 20-6, ông Sergey Aksyonov, người đứng đầu Crimea, cho biết hoạt động bán nhiên liệu tại các trạm xăng ở Crimea đã bị tạm dừng đối với cả thanh toán tiền mặt và không dùng tiền mặt cũng như cả phiếu nhiên liệu, áp dụng cho cả cá nhân và pháp nhân.
Hiện nhiên liệu chỉ được cung cấp cho các cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm duy trì hoạt động và an ninh của Cộng hòa Crimea.
Trước đó, hôm 11-6, Hãng tin Reuters dẫn lời một nhân chứng tại Sevastopol, thành phố lớn nhất trên bán đảo Crimea, cho biết phần lớn các trạm xăng địa phương đã hết nhiên liệu trong lúc nguồn cung không đủ để đáp ứng.
Một nhân chứng khác tại thành phố nghỉ dưỡng Yevpatoriya lúc đó thuật lại hàng dài xe đợi bên ngoài trạm xăng duy nhất còn hoạt động trong khu vực.
Thời gian qua Ukraine tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào những tuyến đường cung ứng cho bán đảo Crimea (Nga sáp nhập vào năm 2014).
Hôm 10-6, Thống đốc Sevastopol do Nga bổ nhiệm, ông Mikhail Razvozhaev, cho biết kế hoạch phân phối xăng theo định mức đã bị trì hoãn, do các xe bồn không thể vận chuyển nhiên liệu vào thành phố sau các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các tuyến cung ứng.
Phần lớn nhiên liệu được vận chuyển tới Crimea bằng đường bộ và đường sắt, thông qua các vùng lãnh thổ ở phía bắc do Nga kiểm soát. Tuy nhiên những tuyến đường này ngày càng bị gián đoạn do các cuộc tấn công bằng drone.
Trước đây nhiên liệu còn được đưa tới Crimea bằng sà lan (đưa đến kho cảng dầu ở thành phố Feodosia). Tuy nhiên nguồn cung đã bị cắt đứt, sau khi Ukraine tấn công cơ sở này hồi tháng 4.
