Ngày 5.5, ông Lê Văn Toàn, Trưởng thôn Vĩnh Hội, xã Cát Tiến, tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định) cho biết dân làng đã hoàn tất việc mai táng cho cá Ông dạt vào biển Cát Tiến ngày 4.5.
Vài ngày qua, bãi biển thôn Vĩnh Hội phủ một màu trầm lặng khác thường. Giữa tiếng sóng đều đặn, hàng trăm người dân lặng lẽ tụ về, đứng thành vòng tròn quanh một ụ cát vừa được đắp. Ở đó, một “đám tang đặc biệt” đang diễn ra, lễ tiễn đưa cá Ông nặng hơn 2 tấn vừa dạt vào bờ.
Ước tính khoảng 400 người của vài thôn, làng có mặt. Mọi nghi thức đưa tiễn diễn ra trong sự trang nghiêm, xen lẫn nhịp khẩn trương của một buổi mai táng cá ông quen thuộc ở vùng biển này.
Ông Toàn cho biết khoảng 14 giờ ngày 3.5, ngư dân phát hiện cá mắc cạn gần bờ trong tình trạng suy yếu. Trên thân cá xuất hiện nhiều vết thương, đặc biệt ở vùng lưng và mắt.
“Thấy cá còn sống, bà con không ai bảo ai, lao xuống biển đẩy cá ra. Người kéo, người lội, người dùng dây hỗ trợ, cố đưa cá trở lại vùng nước sâu,” ông Toàn kể.
Nỗ lực đưa cá ra khơi kéo dài suốt nhiều giờ. Với ngư dân nơi đây, cứu được cá Ông không chỉ là hành động nhân đạo mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.
Thế nhưng, đến trưa 4.5, xác cá voi được phát hiện cách bờ vài trăm mét. Con cá dài khoảng 4 m, nặng ước hơn 2 tấn. Khi cá được đưa vào bờ, nhiều người không giấu được tiếc nuối.
Thông tin nhanh chóng được báo lên chính quyền địa phương. Một cuộc họp ngắn giữa Ban Vạn đầm và các bậc cao niên được tổ chức ngay trên bãi biển để thống nhất phương án mai táng.
Theo tập tục, tang lễ cá Ông thường kéo dài nhiều ngày. Tuy nhiên, trong trường hợp này, việc mai táng được quyết định thực hiện ngay trong chiều 4.5.
“Thầy xem ngày, nói phải làm liền trong ngày. Cá lớn quá, để lâu sẽ ảnh hưởng môi trường. Nên vừa làm nhanh, vừa phải đảm bảo đầy đủ nghi thức,” ông Toàn nói.
Không có quan tài vì kích thước cá quá lớn. Người dân dùng bạt, vải đỏ, giấy đỏ để khâm liệm. Dù giản lược về hình thức, nhưng các lễ vật vẫn được chuẩn bị đầy đủ gồm kim ngân, trà quả… đặt trang trọng bên cạnh.
Khó khăn lớn nhất là khâu vận chuyển. Xác cá Ông nặng hàng tấn không thể di chuyển thủ công. Người dân phải thuê xe múc và công nông để đưa xác cá từ mép nước lên vị trí chôn cất.
Chi phí cho toàn bộ tang lễ khoảng 15 triệu đồng, do bà con ngư dân tự nguyện đóng góp.
Đối với ngư dân miền biển, cá Ông không chỉ là sinh vật biển mà còn là biểu tượng của sự che chở. Họ tin cá Ông từng cứu người gặp nạn, dẫn đường cho tàu thuyền trong những chuyến ra khơi đầy sóng gió. Bởi vậy, khi cá dạt vào bờ, việc tổ chức tang lễ chu đáo được xem như một nghĩa cử thiêng liêng.
Đến khoảng 19 giờ 30 cùng ngày, lễ an táng hoàn tất. Một ngôi mộ cát được đắp lên, không xây dựng kiên cố, nằm lặng lẽ bên bờ biển.
Theo tục lệ địa phương, sau 2 – 3 năm, khi phần thịt đã phân hủy, người dân sẽ làm lễ cải táng, đưa bộ xương vào Lăng ông Nam Hải để thờ phụng cùng các cá Ông khác.
“Đây là cá Ông lớn nhất từ trước đến nay dạt vào bờ biển của thôn. Trước đó thôn chỉ ghi nhận cá ông lụy bờ nặng vài tạ. Hiện Lăng ông Nam Hải ở thôn đang thờ phụ 3 bộ hài cốt cá Ông, 1 cá Ông khác mới chôn cất khoảng 1 năm chưa đến thời điểm cải táng”, ông Toàn nói.
Cũng theo ông Toàn, trong những ngày tới, người dân sẽ tiếp tục thay nhau đến thắp nhang, dâng lễ vật. Những nén nhang không chỉ là sự tiễn biệt, mà còn gửi gắm một niềm tin quen thuộc của làng biển mong cho mỗi chuyến ra khơi đều bình an, thuận buồm xuôi gió. Sau 3 ngày, việc cúng viếng sẽ kết thúc cho đến thời điểm cải táng.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường An Đông.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 19.5 đến 5 giờ, ngày 20.5.
Khu vực cúp nước gồm: đường Trần Tuấn Khải, Bùi Hữu Nghĩa, Bạch Vân, Nghĩa Thục, An Bình (dãy số chẵn từ đường Trần Hưng Đạo đến Võ Văn Kiệt), Nhiêu Tâm, Đào Tấn, Trần Hưng Đạo (dãy số lẻ từ đường Nhiêu Tâm đến An Bình).
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường An Lạc.
Thời gian cúp nước từ 9 giờ 30 – 11 giờ 30, ngày 20.5; từ 0 giờ 30 – 4 giờ 30, ngày 21.5.
Khu vực cúp nước gồm: đường số 7 (đoạn từ đường Tên Lửa đến đường Vành Đai Trong); đường Tên Lửa (đoạn từ đường số 7 đến đường Đỗ Năng Tế); đường Vành Đai Trong (đoạn từ đường số 7 đến đường Đỗ Năng Tế); đường Đỗ Năng Tế (đoạn từ đường Tên Lửa đến đường số 16); các tuyến đường số 1, IA, 5, 17, 17A (đoạn từ đường Tên Lửa đến đường Vành Đai Trong) và các đường, hèm nhánh trong khu vực trên thuộc phường An Lạc.
Công ty cổ phần cấp nước Trung An thông báo cúp nước tại khu vực phường Tân Thới Hiệp.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 18.5 đến 5 giờ, ngày 19.5; từ 22 giờ, ngày 21.5 đến 5 giờ, ngày 22.5
Khu vực cúp nước gồm: phường Tân Thới Hiệp.
Công ty cổ phần cấp nước Gia Định thông báo cúp nước tại khu vực phường Bình Lợi Trung.
Thời gian cúp nước từ 0 – 5 giờ, ngày 19.5.
Khu vực cúp nước gồm: một phần phường Bình Lợi Trung.
Công ty cổ phần cấp nước Gia Định thông báo cúp nước tại khu vực phường Gia Định.
Khu vực cúp nước gồm: một phần phường Gia Định.
Công ty cổ phần cấp nước Gia Định thông báo cúp nước tại khu vực phường Bình Thạnh, Hạnh Thông.
Khu vực cúp nước gồm: phường Bình Thạnh, Hạnh Thông.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường Phú Định.
Thời gian cúp nước từ 9 – 11 giờ, ngày 19.5.
Khu vực cúp nước gồm: đường Mễ Cốc (từ nhà số 5 đến cầu Kênh Ngang số 3) và các đường; đường Lưu Hữu Phước (từ số nhà 243 - 260); đường Nguyễn Sĩ Cố và các đường, hẻm nhánh của tuyến đường trên.
Một tài xế ô tô vừa bị lực lượng CSGT lập biên bản xử phạt sau khi người dân phản ánh hành vi dừng xe sai quy định trên đường Thủ Khoa Huân, khu vực trung tâm TP.HCM đông đúc phương tiện qua lại mỗi ngày.
Ngày 23.5, Đội CSGT Bến Thành thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM cho biết đã lập biên bản xử lý người điều khiển ô tô biển số 50H - 718.xx vì hành vi "dừng xe song song với một xe khác đang dừng" trên đường Thủ Khoa Huân (phường Bến Thành).
Theo lực lượng chức năng, vụ việc được phát hiện thông qua công tác tiếp nhận phản ánh vi phạm trật tự, an toàn giao thông từ người dân. Sau khi xác minh hình ảnh, thông tin liên quan, CSGT đã mời tài xế lên làm việc và lập biên bản xử lý theo quy định.
Đây là hành vi khá phổ biến tại khu vực trung tâm TP.HCM, đặc biệt ở những tuyến đường có nhiều cửa hàng, quán ăn, khách sạn hoặc điểm đón trả khách. Nhiều tài xế có tâm lý "dừng vài phút", bật đèn khẩn cấp rồi đỗ song song với xe khác để chờ người thân, nhận hàng hoặc nghe điện thoại.
Tuy nhiên, chỉ cần một xe dừng sai ở tuyến đường hẹp cũng có thể khiến dòng phương tiện phía sau ùn lại, xe máy phải lách ra giữa dòng ô tô đang di chuyển, tiềm ẩn nguy cơ va chạm giao thông.
Theo Nghị định 168/2024, hành vi dừng xe song song với một xe khác đang dừng hoặc đỗ sẽ bị phạt tiền từ 2 - 3 triệu đồng. Ngoài bị phạt tiền, tài xế còn bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe.
Nhiều người cho rằng mức xử phạt hiện nay không chỉ nhằm răn đe mà còn góp phần thay đổi thói quen dừng, đỗ tùy tiện vốn tồn tại lâu nay ở các đô thị lớn.
Thực tế tại TP.HCM, không ít tuyến đường trung tâm thường xuyên xảy ra cảnh xe ô tô dừng giữa đường để đón khách, giao hàng hoặc chờ người, khiến giao thông trở nên lộn xộn vào giờ cao điểm. Những tình huống này đôi khi kéo dài chỉ vài phút nhưng lại gây ảnh hưởng cho hàng trăm phương tiện phía sau.
CSGT khuyến cáo người dân cần chấp hành nghiêm quy định về dừng, đỗ xe; không dừng xe song song với xe khác đang đỗ; đồng thời quan sát biển báo, vạch kẻ đường trước khi cho phương tiện dừng hoặc đỗ.
Lực lượng chức năng cũng cho biết sẽ tiếp tục tăng cường tiếp nhận phản ánh từ người dân và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn TP.HCM.
Đối với nhiều người Việt Nam, được chụp một tấm hình dưới lá cờ Tổ quốc đã là niềm tự hào, còn với ông Nguyễn Hoàng Lương (74 tuổi, ở phường Quảng Trị), niềm tự hào ấy còn sâu sắc hơn. Bởi chính ông đã miệt mài làm nên lá cờ đang tung bay trên kỳ đài Hiền Lương suốt gần 20 năm qua.
Trong căn nhà nhỏ của ông Lương, những cuộn vải đỏ, vải vàng được xếp gọn gàng trong gian phòng. Chiếc máy may hướng ra phía cửa đón thêm ánh sáng, ông Lương đang hoàn thiện 3 lá cờ Tổ quốc để gửi cho Ban quản lý Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải kịp treo trong những ngày tháng 4 lịch sử.
"Tôi làm công việc này gần 20 năm rồi, còn nghề thợ may thì từ khi còn là trai trẻ. Cơ duyên tình cờ đưa công việc này đến với tôi, bởi lúc đó cũng ít người dám nhận làm lá cờ to như thế. Tôi thì sẵn sàng bởi hiểu rằng đây là một công việc rất vinh dự", ông Lương nói.
Năm 2001, Khu di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Một năm sau, tỉnh Quảng Trị cũ đã đầu tư 45 tỉ đồng để bảo tồn, tôn tạo lại di tích kéo dài đến năm 2007 thì hoàn thiện. Cũng trong giai đoạn này, những cán bộ, nhân viên tại di tích bắt đầu tìm kiếm người may được lá cờ có kích thước lớn như lá cờ được treo trong những ngày tháng đất nước còn bị chia cắt.
Khi cơ duyên đến, ông Lương không ngần ngại nắm lấy.
"Ban đầu, các nhân viên ở di tích liên hệ với một người bạn cũng là đồng nghiệp trong nghề với tôi. Nhưng vì lá cờ quá to nên người bạn ấy không nhận rồi giới thiệu cho tôi. Biết kích thước lá cờ gần 80 m2 tôi cũng đắn đo, vì quá lớn. Nhưng với tay nghề và hiểu được đây là một vinh dự to lớn, tôi đồng ý nhận may", ông Lương kể lại.
Lá cờ Tổ quốc treo tại kỳ đài Hiền Lương - Bến Hải có chiều dài 10,5 m, rộng 7,2 m, tổng diện tích gần 80 m2 nên rất cần số lượng vải lớn và nhiều ngày công tỉ mỉ. Thế nhưng, suốt gần 2 thập kỷ qua, ông Lương vẫn đều đặn hoàn thiện những lá cờ đúng hẹn, đúng số lượng để bên dòng sông Bến Hải chưa từng thiếu vắng hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay.
Anh Nguyễn Quý Lâm (43 tuổi, con trai ông Lương) cho biết anh từ nhỏ cũng muốn theo nghiệp bố: "Tôi đang là giáo viên nhưng vẫn thích nghề của bố, bởi ngoài là công việc kiếm thêm thu nhập thì còn mang ý nghĩa rất sâu sắc. Thời gian gần đây, khi bố lớn tuổi, tôi vẫn thường giúp những công đoạn khó nhất".
Chia sẻ về cách may cờ ở Hiền Lương, ông Lương cho biết mất khoảng 7 - 10 ngày để hoàn thiện. Thời trai trẻ, một mình ông có thể làm nhanh hơn, nhưng theo thời gian sức khỏe ông suy giảm cần thêm sự hỗ trợ của con cái.
Để làm nên một lá cờ treo tại kỳ đài Hiền Lương cần tới gần 80 m² vải. Phần nền đỏ được ghép từ nhiều mảnh vải nhỏ, từng đường chỉ phải thật chắc chắn để khi lá cờ tung bay trong gió mạnh cũng không bị rách.
Sau khi ghép xong nền đỏ, 2 bố con mượn khoảng sân tại một trường mầm non gần nhà để trải cờ ra, dùng khung tre hình ngôi sao đo và cắt phần vải vàng thành hình ngôi sao rồi tiếp tục may ghép với vải đỏ. Đây cũng là công đoạn vất vả nhất.
"Tôi làm nghề này không biết đã trải qua bao nhiêu đời hiệu trưởng ở trường mầm non rồi, bao nhiêu đời lãnh đạo của di tích rồi. Nhưng lúc nào họ cũng tạo điều kiện và tin tưởng vào sản phẩm tôi làm. Giờ có tuổi không làm nổi nữa nhưng cái nghề này ý nghĩa, tôi đang chỉ dẫn dần dần lại cho con cháu để tiếp tục duy trì", ông Lương nói.
Không chỉ may lá cờ treo tại kỳ đài Hiền Lương, ông Lương còn là người làm nên lá cờ Tổ quốc tung bay trên cột cờ ở đảo Cồn Cỏ.
Trong tháng 4 này, Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải vừa mở cửa đón khách trở lại sau đợt trùng tu lớn, cầu Hiền Lương được sơn mới, khuôn viên dưới chân kỳ đài được chỉnh trang khang trang hơn. Dẫu khoác lên diện mạo mới, nơi đây vẫn vẹn nguyên những giá trị lịch sử thiêng liêng mà trong đó cầu Hiền Lương và lá cờ Tổ quốc trên kỳ đài đã trở thành biểu tượng của khát vọng thống nhất đất nước.
Bà Nguyễn Thị Tố Hoài, Trưởng ban quản lý Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, luôn đánh giá cao tay nghề và sự tận tâm của ông Lương.
"Những lá cờ do ông Lương may luôn khiến chúng tôi rất hài lòng, từ từng đường kim mũi chỉ cho đến màu sắc. Suốt nhiều năm qua, ông luôn đáp ứng tốt mọi yêu cầu của di tích. Chúng tôi sẽ tiếp tục tạo điều kiện để hợp tác lâu dài, để bên dòng Bến Hải luôn có lá cờ Tổ quốc đẹp nhất tung bay giữa bầu trời", bà Nguyễn Thị Tố Hoài nói.
