Chốt phiên giao dịch 5/5, giá dầu Brent, WTI đều hạ 4% về lần lượt 109 USD và 102 USD một thùng. Sang phiên sáng 6/5, giá WTI tiếp tục đi xuống, hiện còn 100 USD.
Thị trường hạ nhiệt sau thông tin 2 tàu đi qua được eo biển Hormuz và Mỹ tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn có hiệu lực.
Dù vậy, các nhà phân tích tại hãng tư vấn năng lượng Ritterbusch and Associates cho rằng việc giá giảm “có vẻ giống một sự điều chỉnh kỹ thuật sau đợt tăng mạnh tuần trước”.
UAE cho biết họ bị tấn công bởi các tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran, song Terhran phủ nhận điều này.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố nước này đã “khơi thông” được eo biển Hormuz và hàng trăm tàu đang xếp hàng để đi qua tuyến hàng hải quan trọng này. Quân đội Mỹ khẳng định 2 tàu hàng của Mỹ đã qua được Hormuz với sự hỗ trợ của hải quân, nhưng không nêu rõ thời điểm. Trong khi đó, Iran phủ nhận thông tin này.
Reuters trích nguồn tin cho biết ngày 7/5 Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc sẽ bắt đầu thảo luận về một dự thảo nghị quyết do Mỹ và Bahrain hậu thuẫn. Việc này có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt Iran, nếu Tehran không chấm dứt các cuộc tấn công và đe dọa với hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.
Trên thị trường chứng khoán Mỹ, các chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite đóng cửa ở mức cao kỷ lục mới nhờ Intel và các cổ phiếu khác liên quan đến AI. Việc Mỹ tuyên bố duy trì lệnh ngừng bắn với Iran giúp nhà đầu tư tập trung hơn vào báo cáo tài chính của các doanh nghiệp. Chốt phiên, S&P 500 và DJIA tăng 0,8%. Nasdaq Composite tăng mạnh hơn, với 1%.
Cổ phiếu hãng chip AMD tăng 4% trước thềm công bố báo cáo tài chính. Các nhà phân tích kỳ vọng doanh thu hãng này quý trước tăng 33%. Cổ phiếu Intel cũng đi lên 13% sau khi Bloomberg đưa tin Apple cân nhắc chọn Intel làm nhà sản xuất chip cho các thiết bị của hãng.
Các công ty trong S&P 500 đang trên đà ghi nhận tổng lợi nhuận quý I tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây sẽ là mức tăng mạnh nhất 5 năm, theo hãng dữ liệu LSEG.
“Thị trường dựa vào các yếu tố nền tảng. Lợi nhuận đang rất mạnh và nhà đầu tư kỳ vọng việc này kéo dài đến hết năm”, Tom Hainlin – chiến lược gia đầu tư tại U.S. Bank Wealth Management đánh giá.
Trên thị trường vàng, giá vàng thế giới tăng trở lại sau khi chạm đáy một tháng. Mỗi ounce vàng chốt phiên tăng 34 USD lên 4.556 USD. Sang phiên sáng nay, giá hiện chạm 4.584 USD.
“Nhà đầu tư đang mua bắt đáy sau đợt bán tháo gần đây. Việc giá dầu giảm cũng hỗ trợ vàng”, Jim Wyckoff – nhà phân tích thị trường tại American Gold EẼchange nói.
Giá vàng thời gian qua chịu sức ép, do chiến sự kéo giá năng lượng toàn cầu lên cao, khiến lạm phát tăng tốc. Việc này buộc các ngân hàng trung ương cân nhắc lại quá trình nới lỏng tiền tệ. Kim loại quý gặp bất lợi khi lãi suất cao, do không trả lãi cố định.
Sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Điều kiện then chốt để duy trì thỏa thuận là Tehran phải mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại đang diễn biến theo một kịch bản khác. Theo ghi nhận của WSJ, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển có nhích lên nhẹ vào ngày 9/4 nhưng vẫn ở mức cực kỳ khiêm tốn.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 10 tàu đi qua eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng rời.
Trước khi những biến động bùng phát vào cuối tháng 2, mỗi ngày tuyến đường này đón nhận hơn 100 lượt tàu qua lại. Nơi đây vốn gánh vác việc luân chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Sự sụt giảm đột ngột này đã tạo ra một "nút thắt cổ chai" trên biển. Theo báo cáo của Lloyd's List, khoảng 800 con tàu vẫn đang mắc kẹt, neo đậu chờ đợi tại vùng biển xung quanh khu vực này. Lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường và gần như hoàn toàn do thương mại liên quan đến Iran chi phối.
"Luật chơi" mới và lời đồn tiền mã hóa
Sự thận trọng của các doanh nghiệp vận tải là hoàn toàn có cơ sở khi những "luật chơi" mới đang dần thành hình. Phía Iran đã phát đi thông điệp qua các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu được phép đi qua ở mức khoảng một chục tàu mỗi ngày.
Theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tàu thuyền giờ đây chỉ được phép đi qua khi có sự phối hợp chặt chẽ với hải quân nước này. Iran cũng đã chủ động công bố các tuyến hàng hải thay thế, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak để tránh rủi ro.
Đi kèm với đó là những điều kiện mang tính chọn lọc khắt khe. Các tàu muốn qua eo biển phải nằm trong một danh sách đã được phê duyệt từ trước. Những quốc gia được xem là "thân thiện" với Tehran có thể sẽ được ưu tiên cấp phép di chuyển.
Gây chú ý nhất trong giới tài chính lúc này là thông tin về khả năng thu phí trung chuyển. Theo tờ Financial Times, Iran có thể sẽ yêu cầu mức phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển.
Điểm độc đáo là khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa. Nếu thành sự thật, đây là một chi tiết mang tính bước ngoặt, buộc các tập đoàn năng lượng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí logistics và phương thức thanh toán.
Bài toán rủi ro của giới chủ tàu
Trước những rào cản và rủi ro khó lường, các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn chọn cách quan sát. Tập đoàn vận tải khổng lồ Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ chưa có kế hoạch nối lại tuyến đường đi qua Hormuz.
Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng phát đi thông điệp cảnh báo tới các hội viên. Tổ chức này nhấn mạnh việc rời khỏi khu vực Vịnh lúc này là hành động không nên thực hiện nếu thiếu đi sự phối hợp chặt chẽ với cả phía Mỹ và Iran.
Những lo ngại về an ninh hàng hải vẫn luôn hiện hữu. Dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế chỉ ra rằng, kể từ đầu tháng 3, đã có tới 30 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại khu vực này, trong đó có 13 chiếc là tàu chở dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá những biến động hiện tại đã tạo ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang giữ thái độ bình tĩnh, chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ các bên liên quan.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện tại vẫn còn nhiều ẩn số đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Biên tập viên Richard Meade của Lloyd’s List nhận định: “Eo biển hiện vẫn mở, hoặc đóng, giống như trước khi kế hoạch ngừng bắn được đưa ra”.
"Chúng tôi sẽ không gia hạn giấy phép với dầu Nga", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trong một cuộc họp báo tại Washington ngày 15/4. Ông khẳng định không có kế hoạch gia hạn chính sách miễn trừ tạm thời nhằm cho phép các nước mua dầu Nga trên biển.
Thông báo này được đưa ra một ngày sau khi Bộ Tài chính Mỹ cho biết không gia hạn chính sách tương tự với dầu Iran.
Ngày 12/3, trong một bài đăng trên X, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết họ "tạm thời cho phép các nước mua dầu Nga mắc kẹt trên biển" trong 30 ngày. Ông khẳng định biện pháp "ngắn hạn, quy mô hẹp" này chỉ áp dụng với số dầu đang trong quá trình vận chuyển và "không mang lại lợi ích tài chính lớn cho chính phủ Nga".
Một tuần sau, họ tiếp tục tạm dỡ lệnh trừng phạt với những thùng dầu Iran đã được chất lên tàu trước ngày 20/3, có hiệu lực đến 19/4. Cả hai chính sách này đều nhằm xoa dịu cú sốc nguồn cung do chiến sự tại Trung Đông gây ra.
Việc Mỹ và Israel tập kích Iran cuối tháng 2 khiến Tehran đáp trả bằng cách gần như phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường thủy chuyên chở khoảng 20% dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu. Nguồn cung đột ngột bị thắt chặt đã đẩy giá lên cao, khiến dầu thô có thời điểm tiến sát 120 USD một thùng - cao nhất 4 năm. Hiện tại, giá về quanh 90 USD, khi nhà đầu tư kỳ vọng vào cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran.
Hôm 7/4, Điện Kremlin cho biết có rất nhiều đối tác ngỏ ý muốn mua dầu Nga. Dựa trên các số liệu thống kê chính thức và nguồn tin trong ngành, Reuters tính toán doanh thu dầu khí tháng 4 của Nga tăng gấp đôi so với tháng 3, từ 327 tỷ ruble lên 700 tỷ ruble (9 tỷ USD).
Dầu Nga bị phương Tây trừng phạt từ năm 2022, sau khi chiến sự tại Ukraine nổ ra. Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và các nước G7 đã cấm nhập khẩu dầu thô và nhiều sản phẩm dầu từ Moskva, đồng thời áp dụng trần giá nhằm hạn chế nguồn thu của nước này từ xuất khẩu năng lượng. Theo đó, các hãng bảo hiểm, vận tải phương Tây chỉ được cung cấp dịch vụ cho dầu Nga nếu giá bán dưới 48 USD. Các tàu chở dầu bị nghi giúp Moskva lách lệnh trừng phạt cũng bị đưa vào danh sách đen.
Số liệu trên được Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố trong báo cáo nhu cầu vàng quý đầu năm. "Giá trị tiêu thụ trang sức tại Việt Nam lập đỉnh mới, trong khi hoạt động này tại nhiều nước Đông Nam Á lại trầm lắng", báo cáo của WGC nêu.
Theo đánh giá của WGC, xu hướng này diễn ra do giá tăng cao, thúc đẩy chuyển sang các sản phẩm trang sức có hàm lượng vàng thấp hơn và mang tính đầu tư. Ngoài ra, nguồn cung vàng miếng khan hiếm cũng là một nguyên nhân tác động, biến Việt Nam trở thành quốc gia giảm tiêu thụ mặt hàng này lớn nhất khu vực, ở mức 24%, xuống còn 9 tấn.
Tại thời điểm 31/3, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) bán ra vàng trơn ở 172 triệu đồng một lượng, tăng hơn 12% so với đầu năm. Hôm 2/3, mặt hàng này được giao dịch ở mức kỷ lục, trên 189 triệu đồng mỗi lượng.
Xét trên thế giới, nhu cầu vàng trang sức trong quý I giảm 23% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 300 tấn. Diễn biến này xảy ra trên hầu hết các thị trường chủ chốt, trong đó có: Trung Quốc (hạ 32%), Ấn Độ (giảm 19%) và khu vực Trung Đông (mất 23%). Tuy nhiên, giá trị mua bán mặt hàng này vẫn tăng, cho thấy người tiêu dùng vẫn sẵn sàng giao dịch mức giá cao.
Dữ liệu của WGC cho thấy tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong quý I đạt 1.231 tấn, nhích 2% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù khối lượng giao dịch cải thiện nhẹ, tổng giá trị nhu cầu vọt lên mức kỷ lục 193 tỷ USD, tương ứng mức tăng 74% so với cùng kỳ năm trước.
WGC nhận định các nhà đầu tư cá nhân bị thu hút bởi đà tăng giá và sức hấp dẫn của vàng như tài sản trú ẩn an toàn. Nhóm này đã gom tổng cộng 474 tấn, cải thiện 42% về khối lượng so với cùng kỳ.
Tại Trung Quốc, nhà đầu tư cá nhân đã mua lượng vàng miếng mức cao nhất từ trước đến nay, khoảng 207 tấn. Các thị trường Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ hay Châu Âu cũng ghi nhận sự gia tăng nhu cầu với kim loại quý này.
Các ngân hàng trung ương cũng tiếp tục hỗ trợ cho tổng cầu, với lượng mua ròng đạt 244 tấn. Con số này vượt mức trung bình của 5 năm gần đây, dù có một số tổ chức tăng cường bán ra, bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Quỹ Dầu mỏ Nhà nước Azerbaijan.
Ông Shaokai Fan, Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC, cho biết các căng thẳng địa chính trị sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu vàng trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Điều này hỗ trợ xu hướng mua ròng của các ngân hàng trung ương, dòng vốn chảy vào các quỹ ETF vàng cũng như nhu cầu tích trữ. "Giá cao có thể tiếp tục ảnh hưởng đến nhu cầu vàng trang sức, mặc dù sức mua của phân khúc này được kỳ vọng sẽ duy trì ổn định", ông Shaokai Fan nói.
Đồng quan điểm, bà Louise Street, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại WGC, đánh giá rủi ro địa chính trị sẽ thúc đẩy nhu cầu đầu tư vàng. Tuy nhiên, môi trường lãi suất cao kéo dài có thể tạo ra những rào cản, đặc biệt tại các thị trường phương Tây. Về nguồn cung, sản lượng khai thác được kỳ vọng tăng nhẹ, song rủi ro thiếu hụt năng lượng có thể hạn chế triển vọng này.
