Tại dự thảo cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh đang được xây dựng, Bộ Tài chính đề xuất loại bỏ hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp đề nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng và nên giữ nguyên các quy định.
Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 6-5, nhiều doanh nghiệp ô tô ủng hộ quan điểm đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhưng cho rằng không nên bỏ toàn bộ điều kiện đối với hoạt động nhập khẩu, sản xuất và lắp ráp ô tô.
Một nhà nhập khẩu ô tô quy mô lớn tại Việt Nam cho rằng ô tô là ngành đặc thù vì liên quan trực tiếp đến an toàn giao thông, môi trường, trách nhiệm bảo hành, triệu hồi và xử lý pin xe điện sau sử dụng.
Do đó có ba điều kiện “cốt lõi” cần giữ lại gồm cam kết bảo hành bảo dưỡng, trách nhiệm triệu hồi và cam kết cung cấp phụ tùng dài hạn. “Nếu không có các điều kiện này, Việt Nam sẽ thành bãi đáp của xe nhập khẩu trôi nổi”, vị này nói và cho rằng các cam kết trên phải đến trực tiếp từ hãng xe, bởi “doanh nghiệp nhập khẩu ở Việt Nam có thể đóng cửa bất cứ lúc nào, nhưng hãng xe ở nước ngoài vẫn tồn tại và phải chịu trách nhiệm”.
Dẫn trường hợp Hãng xe máy KTM rút khỏi Việt Nam, vị này cho rằng nhiều khách hàng lỡ mua xe của KTM muốn sửa chữa, bảo hành đều chẳng biết tìm ai.
Trong thực tế, doanh nghiệp nhập khẩu muốn bán xe cần có giấy xác nhận chính thức từ hãng về việc được ủy quyền bảo hành, triệu hồi và cung cấp phụ tùng tại Việt Nam. Đây cũng là cách để bảo vệ người tiêu dùng nếu doanh nghiệp trong nước ngừng hoạt động.
Một chuyên gia trong lĩnh vực ô tô cho rằng việc bỏ các thủ tục nhập khẩu là chưa phù hợp khi đây là những thủ tục tiền kiểm quan trọng để xác định doanh nghiệp có đáp ứng đủ điều kiện quy định pháp luật hay không.
“Nếu bỏ thủ tục này và quản lý ở khâu hậu kiểm, nhiều nguy cơ để lọt sản phẩm không đáp ứng các điều kiện, tiềm ẩn rủi ro cho người tiêu dùng”, vị này khuyến cáo.
Theo đại diện Công ty CP Tập đoàn Thành Công (TC Group), ô tô là loại hàng hóa có giá trị cao, kỹ thuật và công nghệ phức tạp, có yêu cầu tuân thủ chặt chẽ và tiêu chuẩn bảo vệ môi trường đòi hỏi quy trình bảo hành, bảo dưỡng nghiêm ngặt.
Trong khi đó ô tô là nguồn nguy hiểm cao độ và theo nguyên tắc chung, chủ sở hữu phải bồi thường thiệt hại do ô tô gây ra. “Do vậy việc kiểm soát với ngành này là cần thiết, thay vì dựa hoàn toàn vào hậu kiểm”, vị này nói.
Một chuyên gia trong lĩnh vực ô tô cảnh báo nguy cơ xe nhập khẩu không chính thức tràn vào thị trường nếu bỏ quá nhiều điều kiện.
Theo vị này, Việt Nam hoàn toàn có thể mở cửa thị trường nhưng cần giữ hàng rào kỹ thuật để bảo vệ người tiêu dùng. Muốn nhập khẩu phải có giấy cam kết của hãng về bảo hành, triệu hồi và phụ tùng. Nhiều thủ tục hành chính hiện nay có thể cắt giảm để giảm chi phí cho doanh nghiệp nhưng trách nhiệm hậu mãi và an toàn sản phẩm thì không thể buông lỏng.
“Ô tô là tài sản lớn, liên quan trực tiếp đến tính mạng con người, nên câu chuyện này không hề đơn giản”, vị này nhấn mạnh.
Ông Võ Minh Lực, Giám đốc điều hành BYD Auto Việt Nam, cũng cho rằng ô tô là sản phẩm đặc thù, cần có điều kiện quản lý. Nếu không, thị trường có thể rơi vào tình trạng “mạnh ai nấy nhập”, xe không được hãng chính thức xác nhận, thiếu hệ thống sửa chữa, bảo hành và hậu mãi.
Theo ông Lực, khác với nhiều mặt hàng tiêu dùng thông thường, một chiếc ô tô sau khi bán ra còn gắn với trách nhiệm dài hạn của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và đại lý phân phối. Xe có thể phát sinh lỗi kỹ thuật sau nhiều năm vận hành. “Khi đó, doanh nghiệp phải có năng lực thông báo, triệu hồi, sửa chữa, thay thế linh kiện và chịu trách nhiệm với khách hàng”, ông Lực nói.
Đại diện Công ty CP Tập đoàn Trường Hải (Thaco) cũng cho rằng ngành ô tô không chỉ là một ngành kinh doanh thương mại đơn thuần mà là một ngành công nghiệp nền tảng, có tác động lan tỏa đến nhiều ngành phụ trợ. Đây cũng là ngành có khả năng gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe của cộng đồng, sức khỏe và tính mạng của người tiêu dùng nên cần đảm bảo về chất lượng sản phẩm.
Ngoài ra, theo vị này, ô tô có khả năng gây ảnh hưởng đến môi trường khi vừa phát thải trong vận hành, vừa là phế liệu, rác thải khi hết niên hạn sử dụng. Việc phải xử lý các phế liệu, chất thải gây tốn nhiều chi phí trong khi đây cũng là sản phẩm thuộc danh mục cần thu hồi, xử lý và thuộc trách nhiệm của nhà sản xuất.
“Ô tô cũng có vòng đời sử dụng lâu dài nên cần gắn với trách nhiệm bảo đảm chất lượng rất cao với nhà sản xuất, nhằm đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng. Nếu doanh nghiệp không cần đáp ứng điều kiện sẽ rất khó khăn hoặc gần như bất khả thi trong triệu hồi sản phẩm lỗi và người tiêu dùng có thể bị thiệt hại kép, vừa có nguy cơ mất an toàn, vừa không thể yêu cầu bồi thường, sửa chữa”, người này khuyến cáo.
Theo đại diện TC Group, việc bãi bỏ các điều kiện kinh doanh có thể tạo ra sự không công bằng giữa doanh nghiệp sản xuất lắp ráp và doanh nghiệp nhập khẩu. Bởi nhiều doanh nghiệp đã đầu tư rất lớn vào hệ thống nhà xưởng, dây chuyền công nghệ, nhân lực, nên việc duy trì sản lượng tối thiểu và tỉ lệ nội địa hóa cũng đang được thực hiện để hưởng các chính sách ưu đãi thuế.
Vì vậy nếu điều kiện kinh doanh bị bãi bỏ hoàn toàn sẽ tạo ra sự thiếu cân bằng trong môi trường cạnh tranh, khi doanh nghiệp vẫn phải duy trì nghĩa vụ đầu tư, vận hành, sản lượng đủ để đáp ứng chương trình ưu đãi thuế, trong khi doanh nghiệp nhập khẩu có thể tham gia thị trường với rào cản thấp hơn. Điều này gây bất lợi cho doanh nghiệp đầu tư lâu dài, tác động tiêu cực đến chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô và quyền lợi người tiêu dùng.
“Khi rào cản kỹ thuật và điều kiện kinh doanh bị gỡ bỏ, xe nhập khẩu tràn vào Việt Nam thiếu kiểm soát, sẽ gia tăng nguy cơ các dòng xe chất lượng kém, không phù hợp với hạ tầng Việt Nam thâm nhập, đe dọa nghiêm trọng tới quyền lợi người tiêu dùng.
Điều này về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến định hướng phát triển bền vững ngành công nghiệp ô tô. Do đó, cần tiếp tục giữ nguyên quy định và duy trì các điều kiện kinh doanh tại luật hiện hành”, vị này đề nghị.
Trong khi đó đại diện Thaco cho rằng các quy định được đặt ra phù hợp với tiêu chuẩn, yêu cầu phát triển ngành ô tô của các nước trên thế giới. Những tiêu chuẩn này thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp ô tô, công nghiệp hỗ trợ. Nếu không có các điều kiện trên, các doanh nghiệp không cần đầu tư bài bản và ngành công nghiệp ô tô sẽ mất đi động lực nội địa hóa, trực tiếp ảnh hưởng tới chuỗi sản xuất.
“Chưa kể các điều kiện này đã ngày càng đơn giản hóa để phù hợp với năng lực sản xuất thực tế và được các doanh nghiệp áp dụng ổn định mà không tạo ra rào cản bất hợp lý nào. Việc duy trì các điều kiện này nhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng, bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt”, vị này nói.
Đại diện Công ty CP sản xuất và kinh doanh VinFast cũng cho rằng việc cắt giảm một số điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong lĩnh vực ô tô như bỏ điều kiện cấp giấy chứng nhận sản xuất, lắp ráp ô tô… là chưa phù hợp, khó kiểm soát chất lượng của hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô.
“Trong khi đó các quy định về nhà xưởng, dây chuyền công nghệ… là những cơ sở vật chất, kỹ thuật quan trọng thể hiện năng lực của doanh nghiệp, cho thấy sự đầu tư nghiêm túc và dài hạn”, vị này khẳng định.
Denza, thương hiệu trực thuộc BYD, đang từng bước khẳng định tham vọng ở phân khúc xe điện hiệu năng cao khi giới thiệu mẫu Denza Z bản thương mại. Đây là cái tên được định vị đủ sức cạnh tranh trực diện với những mẫu xe mui trần thuần điện như Maserati GranCabrio Folgore.
Theo kế hoạch, Denza Z sẽ có ba cấu hình gồm coupe, mui trần và phiên bản hướng đến đường đua, tập trung vào sự hòa quyện giữa thiết kế hiện đại, khả năng vận hành mạnh mẽ và nền tảng công nghệ điện tử tiên tiến.
Ở biến thể mui trần, Denza Z Convertible mang đến cảm giác mềm mại và tinh tế hơn so với bản mui cứng. Khi loại bỏ phần nóc, không gian nội thất bốn chỗ được phô bày rõ ràng, trong khi phần đuôi xe cũng được tinh chỉnh để tạo nên tỉ lệ tổng thể cân đối hơn. Thiết kế cản trước và sau được tiết chế, không còn quá thiên về phong cách thể thao cực đoan như mẫu concept từng ra mắt trước đó.
Phiên bản trưng bày tại Beijing Auto Show 2026 gây ấn tượng với màu sơn xanh ánh lam hoàn thiện dạng satin, đi cùng khoang nội thất phối ba tông màu. Tổng thể tạo nên một phong vị sang trọng mang hơi hướng xe Ý.
Dù chưa trình diễn trực tiếp cơ chế đóng mở mui, các hình ảnh thử nghiệm trước đây cho thấy hệ thống mui mềm sử dụng chất liệu vải truyền thống - một lựa chọn quen thuộc trên các dòng xe mui trần cao cấp.
Đứng sau thiết kế của Denza Z là Wolfgang Egger, cựu Giám đốc thiết kế của Audi, hiện phụ trách định hình ngôn ngữ thiết kế cho các thương hiệu Denza, Fang Cheng Bao và YangWang trong hệ sinh thái BYD. Điều này phần nào lý giải phong cách châu Âu rõ nét trên mẫu xe.
Về kỹ thuật, Denza Z sử dụng cấu hình ba mô tơ điện kết hợp hệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian, cho tổng công suất xấp xỉ 1.000 mã lực. Xe được trang bị hệ thống treo điện từ DiSus-M, gói hỗ trợ lái thế hệ mới "Eye of the God", cùng bộ pin tương thích công nghệ sạc siêu nhanh Flash do BYD phát triển.
Một điểm đáng chú ý là chiến lược thị trường của Denza Z đi theo hướng ngược lại thông lệ, khi ưu tiên tiếp cận khách hàng quốc tế trước khi chính thức mở bán tại Trung Quốc. Sau màn ra mắt tĩnh, mẫu xe dự kiến sẽ có màn trình diễn động tại Goodwood Festival of Speed, nơi thường quy tụ những mẫu xe hiệu năng cao hàng đầu thế giới.
Theo ước tính tại thị trường nội địa, Denza Z có thể được định giá trong khoảng 400.000 - 500.000 nhân dân tệ (tương đương 58.600 - 73.200 USD). Mức giá này thấp hơn rất nhiều so với các đối thủ đến từ châu Âu như Maserati GranCabrio, hiện khởi điểm từ hơn 2,43 triệu nhân dân tệ tại Trung Quốc, cho thấy cách tiếp cận đầy thực dụng nhưng cũng không kém phần tham vọng của BYD trong cuộc chơi xe điện cao cấp.
Theo số liệu bán hàng từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) và VinFast, trong tháng 3.2026, phân khúc xe gia đình cỡ nhỏ ghi nhận cú bứt tốc mạnh mẽ, khi đạt lượng xe bán ra lên đến 15.005 xe. Doanh số này tăng tới gần 10.000 xe, tức gần gấp đôi so với tháng trước đó (chỉ đạt 5.212 xe). Diễn biến này phản ánh nhu cầu tiêu dùng chung đang phục hồi tích cực, đồng thời cũng cho thấy lượng khách tìm mua xe gia đình 7 chỗ cũng bắt đầu tăng trở lại, sau giai đoạn ảm đạm đầu năm.
Đáng chú ý, nếu phân tích kỹ hơn, dễ nhận thấy xu hướng mua sắm ở phân khúc này đang có sự chuyển dịch rõ ràng, khi xe điện ngày càng được số đông ưa chuộng. Thậm chí bắt đầu vượt mặt nhóm xe sử dụng động cơ đốt trong.
Tâm điểm của nhóm xe gia đình cỡ nhỏ trong tháng 3 tiếp tục thuộc về VinFast Limo Green, khi mẫu xe điện này ghi nhận doanh số kỷ lục, đạt 9.316 xe, tăng đến hơn 6.300 xe so với tháng 2. Đây là mức tăng trưởng rất hiếm thấy trong phân khúc ô tô phổ thông tại Việt Nam.
Trong đó, phiên bản hướng đến nhóm khách hàng dịch vụ - Limo Green đóng vai trò chủ lực, với 6.795 xe bàn giao, chiếm hơn 70% tổng doanh số của mẫu xe VinFast. Bản MPV 7 phục vụ nhu cầu cá nhân, di chuyển gia đình cũng ghi nhận kết quả tích cực với 2.521 xe bàn giao trong tháng.
Doanh số này không chỉ giúp Limo Green duy trì vị trí dẫn đầu, mà còn cho thấy sự áp đảo tuyệt đối trước các đối thủ. Bởi lẽ, tổng lượng xe bán ra của nhóm xe MPV cỡ nhỏ sử dụng động cơ xăng trong tháng 3 cũng chỉ đạt chưa đến 6.000 xe, tức chỉ hơn phân nửa so với doanh số của VinFast Limo Green. Điều này phản thực tế rằng mẫu xe điện thương hiệu Việt gần như đang "gánh" phần lớn thị phần của toàn phân khúc, đồng thời phản ánh xu hướng dịch chuyển ngày càng rõ nét của người tiêu dùng sang các dòng xe điện có ưu thế tiết kiệm trong tầm giá phổ thông.
Ở chiều ngược lại, nhóm xe sử dụng động cơ đốt trong dù vẫn ghi nhận mức tăng trưởng so với tháng trước, nhưng vẫn hoàn toàn lép vế trước sức bật của xe điện. Như đã đề cập, số liệu tổng hợp cho thấy, kết thúc tháng 3, tổng doanh số của toàn bộ nhóm xe MPV trang bị động cơ xăng (được công bố kết quả bán hàng) chỉ chưa tới 6.000 xe. Con số này thấp hơn đáng kể nếu so với hơn 9.300 xe của riêng mẫu xe điện VinFast Limo Green.
Trong đó, Mitsubishi Xpander vẫn là cái tên giữ vai trò "đầu tàu" khi bán ra 1.763 xe, tăng mạnh so với tháng trước. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn chưa đủ để giúp mẫu xe này thu hẹp khoảng cách với vị trí dẫn đầu, khi chênh lệch đã lên tới hàng nghìn xe.
Xếp ngay phía sau Xpander là bộ đôi xe Toyota, gồm Innova Cross và Veloz Cross. Toyota Innova Cross tháng vừa qua bán ra 1.576 xe, tăng gần 1.200 xe so với tháng 2. Trong khi "đàn em" Toyota Veloz Cross - mẫu xe từng có thời điểm cạnh tranh quyết liệt với Xpander lại đang cho thấy dấu hiệu hụt hơi. Trong tháng cuối quý 1 vừa qua, doanh số Veloz Cross chỉ đạt 719 xe, thấp hơn đáng kể so với đối thủ xếp trên và ngày càng bị nới rộng khoảng cách. So với giai đoạn trước khi thường xuyên bám sát Xpander, kết quả hiện tại cho thấy mẫu xe này đang dần đánh mất lợi thế cạnh tranh.
Ở nhóm còn lại, KIA Carens ghi nhận doanh số đạt 505 xe. Hyundai Stargazer bán ra 401 xe. Trong khi Honda BR-V đạt 352 xe. Suzuki XL7 tiếp tục nằm trong nhóm cuối với 196 xe bán ra. Các mẫu xe này dù có cải thiện doanh số so với tháng trước, nhưng vẫn chưa đủ tạo ra ảnh hưởng đáng kể đến cục diện chung của phân khúc.
Xét lũy kế quý 1/2026, toàn phân khúc xe gia đình cỡ nhỏ tầm giá dưới 1 tỉ đồng tại Việt Nam đạt tổng doanh số 29.373 xe. Trong đó, VinFast Limo Green đóng góp hơn 16.000 xe, chiếm trên 50% thị phần. Mitsubishi Xpander là mẫu xe xăng bán chạy nhất với hơn 4.200 xe. Trong khi Toyota Innova Cross đạt hơn 2.500 xe. Đáng chú ý, áp lực cạnh tranh ngày càng cao đang khiến Toyota Veloz bị đẩy khỏi top 3, khi chỉ mới ghi nhận doanh số lũy kế sau 3 tháng đạt khoảng 2.000 xe.
Theo dự báo của một số chuyên gia trong ngành ô tô, năm 2026, nhóm xe gia đình cỡ tiếp tục là "điểm nóng" của thị trường. Đây cũng là một trong những chiến địa cạnh tranh gay gắt nhất. Đặc biệt, áp lực dồn lên các dòng xe xăng truyền thống được dự báo sẽ còn gia tăng trong thời gian tới, khi xu hướng chuyển dịch sang xe điện ngày càng rõ rệt.
Mới đây, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 108/2026/TT-BCA quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe; cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế, thay thế Thông tư số 12/2025/TT-BCA. Một trong những thay đổi đáng chú ý là quy định mới về việc cấp đổi giấy phép lái xe quá hạn.
Cụ thể, theo điểm a, khoản 2, điều 19 của Thông tư 108/2026, trường hợp giấy phép lái xe (GPLX) quá thời hạn sử dụng từ đủ 30 ngày đến dưới 1 năm kể từ ngày hết hạn đến thời điểm nộp đủ hồ sơ hợp lệ thì phải sát hạch lý thuyết cấp đổi giấy phép lái xe.
Trường hợp giấy phép lái xe quá thời hạn sử dụng từ đủ 1 năm trở lên kể từ ngày hết hạn thì phải sát hạch lý thuyết, thực hành lái xe trong hình và trên đường để cấp đổi giấy phép lái xe.
Theo quy định trước đây tại Thông tư 12/2025, người có GPLX quá hạn dù chỉ một ngày cũng phải thi sát hạch lý thuyết, và GPLX quá hạn từ 1 năm trở lên sẽ phải tham gia sát hạch cả lý thuyết và thực hành. Chỉ trường hợp không thể cấp đổi GPLX do ốm đau, thiên tai, hỏa hoạn hoặc dịch bệnh và có căn cứ chứng minh thì mới được miễn sát hạch lý thuyết.
Quy định mới có hiệu lực từ 1/7, được đánh giá là tạo thuận tiện hơn cho tài xế, vì việc lỡ để quên hoặc bận công việc khiến GPLX quá hạn vài ngày là khá phổ biến.
Ngoài thay đổi trên, Thông tư 108/2026 của Bộ Công an còn bỏ phần thi sát hạch mô phỏng các tình huống giao thông.
Trước đó, ở phần thi mô phỏng, thí sinh phải ngồi trước máy tính để xử lý tình huống giao thông 3D, xem video và bấm chọn thời điểm bắt đầu xảy ra nguy hiểm. Sau khoảng 4 năm triển khai, cơ quan chức năng cho rằng bài thi trên chưa sát với thực tế, thiếu tính thực tiễn và chưa phản ánh đúng các tình huống giao thông.
