Trong kỳ kinh nguyệt, việc giữ cơ thể ấm áp, khí huyết lưu thông và tâm trạng ổn định chính là phương pháp bảo dưỡng tốt nhất. Bác sĩ Đông y Lý Úc Giai (Li Yu-jia) đã có những phân tích chuyên sâu nhằm tháo gỡ các lầm tưởng phổ biến mà chị em thường gặp phải.
Kiêng gội đầu để tránh “máu ngược”?
Bác sĩ Lý Úc Giai giải thích, Đông y không hoàn toàn phản đối việc gội đầu trong kỳ kinh. Trọng tâm của vấn đề là tránh để hàn tà (khí lạnh) xâm nhập. Gội đầu không khiến máu chảy ngược, nhưng nếu sau khi gội mà không sấy khô da đầu ngay lập tức, các lỗ chân lông và kinh lạc vùng đầu sẽ bị nhiễm lạnh do hơi ẩm.
Nên gội đầu với nước ấm khoảng 40 độ C, sau đó dùng máy sấy tóc sấy khô ngay lập tức, đặc biệt lưu ý giữ ấm huyệt Phong Trì ở sau gáy để tránh bị trúng gió, nhiễm lạnh.
Vận động gây “băng huyết”?
Nhiều người lo ngại vận động sẽ khiến lượng máu kinh ra quá nhiều. Theo bác sĩ Lý, điều này phụ thuộc vào cường độ tập luyện. Thực tế, vận động nhẹ nhàng giúp giảm đau bụng kinh, trong khi việc nằm bất động hoàn toàn lại gây bất lợi cho tuần hoàn khí huyết vùng chậu.
Trong kỳ kinh, nên tránh tập tạ nặng, tập cường độ cao (HIIT) hoặc các động tác ép bụng mạnh. Ưu tiên đi bộ, các bài giãn cơ nhẹ nhàng. Những hoạt động này giúp thúc đẩy khí huyết vùng bụng lưu thông, hỗ trợ đẩy máu kinh ra ngoài trơn tru hơn.
“Ăn kem, uống đá” là điều tối kỵ
Về vấn đề này, bác sĩ Lý Úc Giai khẳng định quan điểm của Đông y và quan sát lâm sàng của Tây y là thống nhất: Thực phẩm lạnh là “kẻ thù” của tử cung.
Đồ lạnh kích thích thần kinh giao cảm, khiến các mạch máu vùng chậu co thắt đột ngột, làm tử cung co bóp dữ dội hơn, dẫn đến các cơn đau co thắt.
Từ một tuần trước kỳ kinh cho đến khi kết thúc, chị em nên tránh ăn kem, uống nước đá, salad, dưa hấu, bưởi và các thực phẩm có tính hàn khác.
Ăn chocolate để giảm đau
Nhiều phụ nữ tìm đến chocolate với hy vọng giảm đau bụng. Tuy nhiên, bác sĩ Lý cho biết chocolate chỉ giúp cải thiện tâm trạng trong chốc lát.
Các loại chocolate thương mại có hàm lượng đường cực cao, dễ gây biến động đường huyết khiến tâm trạng thất thường hơn. Ngoài ra, lượng đường tinh luyện quá lớn có thể kích hoạt phản ứng viêm, làm trầm trọng thêm cơn đau bụng kinh.
Nếu muốn ăn, hãy chọn chocolate đen có độ thuần khiết trên 85% và chỉ nên ăn với lượng vừa phải.
Cẩm nang sức khỏe cho kỳ kinh nguyệt:
Thực phẩm cần tránh: Đồ sống, đồ lạnh, cà phê đậm đặc, thức ăn cay nóng.
Thực phẩm nên dùng: Canh ấm, trà gừng đường đen, thực phẩm giàu sắt.
Thói quen tốt: Đi bộ nhẹ, yoga thư giãn, ngâm chân nước ấm, chườm nóng bụng dưới và giữ ấm vùng cổ.
Bác sĩ lưu ý thêm, nếu đã tránh các điều kiêng kỵ mà vẫn gặp tình trạng đau bụng dữ dội hoặc xuất huyết bất thường, chị em cần đi khám chuyên khoa sớm để được điều trị kịp thời.
Ngày 5.5 nữ bệnh nhân N.T.T.H (37 tuổi, ở Hà Nội) đã được ra viện sau 3 tuần ghép tế bào gốc tự thân điều trị u lympho không Hodgkin tế bào B hệ thần kinh T.Ư, là bệnh ác tính hiếm gặp, dễ tái phát.
Trước đó, năm 2025, chị H. bị liệt, cấp cứu tại bệnh viện về ngoại khoa, được phát hiện u não ác tính. Khi đó, do tính chất khối u, các bác sĩ đã phẫu thuật nhưng chỉ có thể phẫu thuật được khoảng 70%, không thể lấy hết khối u.
Tháng 5.2025, bệnh nhân vào điều trị tại Trung tâm Huyết học, Bệnh viện 19 - 8 trong tình trạng nặng do đã ở giai đoạn muộn của bệnh, khối u kích thước khá lớn (8 x 10 mm).
Tại đây, sau 3 đợt truyền hóa chất, với phác đồ điều trị hóa chất liều rất cao, khối u đã "tiêu" hết. Quá trình điều trị bệnh nhân cũng đã trải qua các diễn biến rất nặng: suy thận cấp, suy giảm toàn bộ miễn dịch, nấm họng, loét miệng…, được điều trị, chăm sóc toàn diện bởi các chuyên khoa: huyết học truyền máu, chống nhiễm khuẩn, dinh dưỡng…
"Tuy nhiên, đây là bệnh nguy hiểm, khả năng tái phát rất cao, do đó, bệnh nhân được hội chẩn và được chỉ định ghép tế bào gốc tự thân để ngăn ngừa tái phát, sau 7 đợt truyền hóa chất, với sự hỗ trợ của Viện Huyết học - truyền máu T.Ư", bác sĩ Lê Thị Thùy Dương (Trung tâm Huyết học - truyền máu, Bệnh viện 19 - 8) cho biết.
Theo bác sĩ Dương, quá trình ghép tế bào gốc yêu cầu rất ngặt nghèo về kiểm soát nhiễm khuẩn, do người bệnh cần truyền hóa chất liều rất cao, miễn dịch gần như bằng không. Bệnh nhân được theo dõi, chăm sóc y tế đặc biệt, theo dõi sát sao diễn biến sức khỏe. Sau khoảng 3 tuần truyền tế bào gốc, bệnh nhân H. ra viện với tình trạng sức khỏe khả quan.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Phạm Thị Việt Anh, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Huyết học - truyền máu, Bệnh viện 19-8, cho biết, trong lực lượng y tế công an nhân dân, Bệnh viện 19 - 8 là đơn vị đi đầu triển khai kỹ thuật ghép tế bào gốc tự thân trong điều trị các bệnh lý huyết học.
"Trước đây, vào điều trị chủ yếu là cán bộ, chiến sĩ công an. Với bệnh nhân H., đây là lần đầu tiên chúng tôi thực hiện thành công ca ghép cho một bệnh nhân ngoài lực lượng công an nhân dân. Các kỹ thuật chuyên sâu, công nghệ cao của bệnh viện không chỉ phục vụ lực lượng công an mà đang từng bước được mở rộng để phục vụ người dân", bác sĩ Phạm Thị Việt Anh chia sẻ.
Với thành công trong điều trị ca bệnh ác tính hiếm gặp, PGS-TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8, nhìn nhận, ca ghép khẳng định đội ngũ y bác sĩ của bệnh viện đã làm chủ các kỹ thuật điều trị chuyên sâu, hiện đại, là tiền đề quan trọng để bệnh viện tiếp tục phát triển các kỹ thuật chuyên sâu trong thời gian tới, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, thêm cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh.
Ngày 17/5, đại diện Sở Y tế TPHCM thông tin với phóng viên Dân trí, cơ quan này vừa ban hành công văn (gửi UBND các xã, phường, đặc khu; cơ sở kinh doanh dược; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh) về việc thu hồi thuốc dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9%.
Theo nội dung công văn, Sở Y tế nhận được Quyết định số 291/QĐ-QLD ngày 11/5 của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) về việc thu hồi trên toàn quốc do vi phạm mức độ 3 của thuốc Natri clorid 0,9% (số giấy đăng ký lưu hành: 893100060724; số lô: 10370725; NSX: 14/7/2025; HD: 14/1/2028), do Công ty cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất.
Mẫu thuốc nhỏ mắt nêu trên được xác định không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu "Độ trong".
Để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Sở Y tế TPHCM đề nghị các cơ sở kinh doanh dược, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người sử dụng ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9% nêu trên, cũng như khẩn trương tiến hành thủ tục thu hồi thuốc vi phạm chất lượng theo quy định.
UBND xã, phường, đặc khu tại TPHCM được đề nghị thông báo việc thu hồi lô thuốc nêu trên đến cơ sở kinh doanh dược, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn quản lý; kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh, sử dụng thực hiện thu hồi lô thuốc nêu trên; xử lý nghiêm hành vi vi phạm (nếu có).
Sở Y tế TPHCM giao Phòng Nghiệp vụ Dược phối hợp với Phòng Kiểm tra - Pháp chế kiểm tra và giám sát các đơn vị thực hiện thông báo này, xử lý những đơn vị vi phạm (nếu có) theo quy định hiện hành. Các đơn vị chức năng phải báo cáo việc kiểm tra về Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) và các cơ quan chức năng có liên quan.
"Sở Y tế thông báo để các đơn vị biết và khẩn trương thực hiện", cơ quan quản lý y tế ở TPHCM nêu.
Trước đó, Sở Y tế Lâm Đồng cũng có thông báo thu hồi lô thuốc dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do Công ty Pharmedic sản xuất, vì không đạt tiêu chuẩn chất lượng "Độ trong".
Theo quy định, dung dịch thuốc nhỏ mắt phải đáp ứng tiêu chí hoàn toàn trong suốt và không chứa tiểu phân lơ lửng. Màu sắc của dung dịch chỉ được chấp nhận nếu phản ánh đặc trưng của dược chất và quan sát dưới điều kiện ánh sáng thông thường.
Bên cạnh độ trong, thuốc nhỏ mắt phải đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng về kích thước tiểu phân, độ vô khuẩn, thể tích và độ ổn định.
ThS.BS Phạm Thị Mộng Đào, Trưởng khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Gia An 115, cho biết mỡ máu cao không chỉ gây hại cho hệ tim mạch mà còn ảnh hưởng đáng kể đến chức năng thận, nhất là khi kèm các rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng acid uric hoặc béo phì.
Mỡ máu cao thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu, trong đó có động mạch thận, làm giảm lưu lượng máu nuôi thận và ảnh hưởng dần đến chức năng lọc. Ngoài ra, rối loạn chuyển hóa kéo dài cũng làm tăng nguy cơ tổn thương vi mạch và gây viêm mạn tính mạch máu tại thận.
Quá trình này thường diễn ra âm thầm trong thời gian dài, người bệnh khó nhận biết sớm nếu không kiểm tra định kỳ. Phần lớn trường hợp tổn thương thận giai đoạn sớm hầu như không có biểu hiện rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã giảm hoặc suy thận giai đoạn cuối.
Vì vậy, ngay cả khi chưa có triệu chứng, người có mỡ máu cao - đặc biệt nếu kèm tăng huyết áp, tăng đường huyết, tăng acid uric hoặc thừa cân - nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để tầm soát sớm nguy cơ tổn thương thận.
Những dấu hiệu nào cho thấy thận có thể đang bị ảnh hưởng?
Ở giai đoạn đầu, bệnh thận thường diễn tiến khá "im lặng". Khi tổn thương rõ hơn, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài; phù chân, mí mắt hoặc mặt; tiểu đêm nhiều lần; huyết áp khó kiểm soát. Ngoài ra, nước tiểu có bọt nhiều hoặc sẫm màu bất thường
Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên, người bệnh nên đi khám sớm.
Ngoài xét nghiệm máu đánh giá chức năng thận như creatinine, eGFR, việc kiểm tra nước tiểu định kỳ - đặc biệt là đạm trong nước tiểu (protein niệu) - rất quan trọng để phát hiện sớm tổn thương thận.
Ai cần tầm soát thận sớm hơn khi bị mỡ máu cao?
Người có mỡ máu cao kèm theo tăng huyết áp, tăng đường huyết hoặc đái tháo đường, tăng acid uric, thừa cân - béo phì, có tiền sử bệnh thận hoặc bản thân từng sinh non, nhẹ cân khi sinh, nên được tầm soát sớm và theo dõi thường xuyên hơn.
Đây là nhóm có nguy cơ cao xuất hiện tổn thương thận do hội chứng chuyển hóa và các bệnh lý mạch máu đi kèm.
Làm gì để bảo vệ thận khi đã bị mỡ máu cao?
Điều quan trọng là kiểm soát toàn diện các yếu tố nguy cơ chuyển hóa, không chỉ riêng mỡ máu.
Người bệnh nên điều chỉnh chế độ ăn theo hướng giảm chất béo xấu, hạn chế đường và thực phẩm chế biến sẵn, tăng rau xanh, cá và các loại hạt. Đồng thời, duy trì vận động đều đặn, kiểm soát cân nặng và ngủ đủ giấc.
Nếu được chỉ định thuốc hạ mỡ máu, cần dùng đúng hướng dẫn và tái khám định kỳ. Ngoài ra, kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và acid uric cũng góp phần quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Dùng thuốc hạ mỡ máu có ảnh hưởng đến thận không?
Phần lớn thuốc chữa hạ mỡ máu, đặc biệt là statin, được đánh giá là an toàn đối với thận khi sử dụng đúng chỉ định và có theo dõi phù hợp. Ở nhiều trường hợp, kiểm soát tốt mỡ máu còn giúp giảm nguy cơ tổn thương mạch máu và làm chậm tiến triển bệnh thận.
Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hoặc tự ngưng thuốc. Trong quá trình điều trị, cần tái khám định kỳ để theo dõi chức năng gan, thận và các chỉ số liên quan. Một số tác dụng phụ hiếm gặp như đau cơ nhiều, mệt mỏi bất thường hoặc nước tiểu sẫm màu cần được lưu ý và đi khám sớm để được đánh giá kịp thời.
