Trong kỳ kinh nguyệt, việc giữ cơ thể ấm áp, khí huyết lưu thông và tâm trạng ổn định chính là phương pháp bảo dưỡng tốt nhất. Bác sĩ Đông y Lý Úc Giai (Li Yu-jia) đã có những phân tích chuyên sâu nhằm tháo gỡ các lầm tưởng phổ biến mà chị em thường gặp phải.
Kiêng gội đầu để tránh “máu ngược”?
Bác sĩ Lý Úc Giai giải thích, Đông y không hoàn toàn phản đối việc gội đầu trong kỳ kinh. Trọng tâm của vấn đề là tránh để hàn tà (khí lạnh) xâm nhập. Gội đầu không khiến máu chảy ngược, nhưng nếu sau khi gội mà không sấy khô da đầu ngay lập tức, các lỗ chân lông và kinh lạc vùng đầu sẽ bị nhiễm lạnh do hơi ẩm.
Nên gội đầu với nước ấm khoảng 40 độ C, sau đó dùng máy sấy tóc sấy khô ngay lập tức, đặc biệt lưu ý giữ ấm huyệt Phong Trì ở sau gáy để tránh bị trúng gió, nhiễm lạnh.
Vận động gây “băng huyết”?
Nhiều người lo ngại vận động sẽ khiến lượng máu kinh ra quá nhiều. Theo bác sĩ Lý, điều này phụ thuộc vào cường độ tập luyện. Thực tế, vận động nhẹ nhàng giúp giảm đau bụng kinh, trong khi việc nằm bất động hoàn toàn lại gây bất lợi cho tuần hoàn khí huyết vùng chậu.
Trong kỳ kinh, nên tránh tập tạ nặng, tập cường độ cao (HIIT) hoặc các động tác ép bụng mạnh. Ưu tiên đi bộ, các bài giãn cơ nhẹ nhàng. Những hoạt động này giúp thúc đẩy khí huyết vùng bụng lưu thông, hỗ trợ đẩy máu kinh ra ngoài trơn tru hơn.
“Ăn kem, uống đá” là điều tối kỵ
Về vấn đề này, bác sĩ Lý Úc Giai khẳng định quan điểm của Đông y và quan sát lâm sàng của Tây y là thống nhất: Thực phẩm lạnh là “kẻ thù” của tử cung.
Đồ lạnh kích thích thần kinh giao cảm, khiến các mạch máu vùng chậu co thắt đột ngột, làm tử cung co bóp dữ dội hơn, dẫn đến các cơn đau co thắt.
Từ một tuần trước kỳ kinh cho đến khi kết thúc, chị em nên tránh ăn kem, uống nước đá, salad, dưa hấu, bưởi và các thực phẩm có tính hàn khác.
Ăn chocolate để giảm đau
Nhiều phụ nữ tìm đến chocolate với hy vọng giảm đau bụng. Tuy nhiên, bác sĩ Lý cho biết chocolate chỉ giúp cải thiện tâm trạng trong chốc lát.
Các loại chocolate thương mại có hàm lượng đường cực cao, dễ gây biến động đường huyết khiến tâm trạng thất thường hơn. Ngoài ra, lượng đường tinh luyện quá lớn có thể kích hoạt phản ứng viêm, làm trầm trọng thêm cơn đau bụng kinh.
Nếu muốn ăn, hãy chọn chocolate đen có độ thuần khiết trên 85% và chỉ nên ăn với lượng vừa phải.
Cẩm nang sức khỏe cho kỳ kinh nguyệt:
Thực phẩm cần tránh: Đồ sống, đồ lạnh, cà phê đậm đặc, thức ăn cay nóng.
Thực phẩm nên dùng: Canh ấm, trà gừng đường đen, thực phẩm giàu sắt.
Thói quen tốt: Đi bộ nhẹ, yoga thư giãn, ngâm chân nước ấm, chườm nóng bụng dưới và giữ ấm vùng cổ.
Bác sĩ lưu ý thêm, nếu đã tránh các điều kiêng kỵ mà vẫn gặp tình trạng đau bụng dữ dội hoặc xuất huyết bất thường, chị em cần đi khám chuyên khoa sớm để được điều trị kịp thời.
Động thái này diễn ra sau khi WHO chính thức tuyên bố đợt bùng phát chủng virus chưa có vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt này là tình trạng khẩn cấp y tế quốc tế, theo Reuters ngày 22/5.
"Chúng tôi đang điều chỉnh mức đánh giá rủi ro của dịch bệnh lên mức 'rất cao' ở quy mô quốc gia, mức 'cao' ở cấp khu vực và vẫn giữ ở mức 'thấp' trên phạm vi toàn cầu", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu trước báo giới.
Ông Tedros cho biết hiện Congo ghi nhận 82 ca mắc và 7 ca tử vong được xác nhận, bên cạnh 177 trường hợp tử vong nghi ngờ và gần 750 ca nghi nhiễm khác. Dự kiến các con số này còn tăng khi công tác giám sát dịch tễ được mở rộng.
Các chuyên gia xác định chủng virus Bundibugyo khiến đợt dịch này bùng phát là hiếm gặp, lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm hoặc vật dụng bị ô nhiễm. Loại virus này chưa có vaccine hay thuốc đặc trị, tỷ lệ tử vong 25-40%.
Trong khi đó, tình hình dịch bệnh tại quốc gia láng giềng Uganda hiện "nằm trong tầm kiểm soát" với 2 ca nhiễm được xác định là người trở về từ vùng dịch Congo, trong đó một trường hợp đã tử vong.
"Khả năng lây lan nhanh chóng của chủng virus này là rất cao, cực kỳ cao và điều đó đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện trận chiến chống dịch", ông Abdirahman Mahamud, Giám đốc Bộ phận Cảnh báo và Ứng phó Khẩn cấp Y tế của WHO, cho biết.
Đại diện WHO cho hay các biện pháp can thiệp kịp thời được triển khai tại Uganda gồm quyết liệt truy vết tiếp xúc và hủy bỏ một sự kiện tụ tập đông người, đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong việc ngăn chặn chuỗi lây nhiễm của virus. Liên quan đến các ca bệnh quốc tế, một công dân Mỹ làm việc tại Congo đã được xác nhận nhiễm virus và chuyển sang Đức để điều trị đặc biệt. Một công dân Mỹ khác từng tiếp xúc có nguy cơ cao với người bệnh cũng đã được di lý tới Cộng hòa Czech để theo dõi y tế.
Trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp khẩn cấp, Giám đốc khoa học của WHO, bà Sylvie Briand, cho biết một phương pháp điều trị kháng virus tên là Obeldesivir có thể được sử dụng cho những người từng tiếp xúc với bệnh nhân Ebola nhằm ngăn ngừa nguy cơ phát bệnh.
Obeldesivir là một loại thuốc kháng virus dạng uống dùng trong điều trị Covid-19 đang trong giai đoạn thử nghiệm của hãng dược phẩm Gilead Sciences. "Đây là một loại thuốc điều trị đầy triển vọng nhưng việc đưa vào sử dụng vẫn phải được thực hiện theo một quy trình kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt", bà Briand nhấn mạnh.
WHO đánh giá hệ thống giám sát dịch tễ đã cho thấy những tín hiệu hiệu quả bước đầu khi phát hiện thêm nhiều ca mắc mới. Dù vậy, cơ quan này đang phải nỗ lực bám đuổi dịch bệnh do đợt bùng phát có thể đã bắt đầu từ hai tháng trước nhưng mới chỉ chính thức được tuyên bố vào cuối tuần trước. "Chúng tôi đang chạy nước rút để có thể thực sự kiểm soát được đợt bùng phát này. Vì virus vẫn đang tiếp tục lây lan vào thời điểm hiện tại, số ca mắc chắc chắn còn tăng cao trong một thời gian nữa", bà Anne Ancia, đại diện WHO tại Congo, cho biết.
Virus Ebola được cho là lây từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả sang người. Sau thời gian ủ bệnh 2-21 ngày, bệnh nhân sẽ khởi phát đột ngột các triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan, suy thận. Virus lây lan mạnh trong cộng đồng qua tiếp xúc trực tiếp (da trầy xước, niêm mạc) với máu và dịch cơ thể người bệnh, hoặc thông qua các nghi lễ mai táng tiếp xúc trực tiếp với thi thể.
Bộ Y tế Việt Nam hôm 22/5 cảnh báo chuẩn bị ứng phó dịch Ebola trong bối cảnh số ca thực tế tại Congo và Uganda cao hơn báo cáo. Trước đó, cơ quan này cũng khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần tự theo dõi sức khỏe 21 ngày nếu trở về từ vùng dịch.
Trong lúc sinh hoạt, chị Đ.T.T. (29 tuổi) va mạnh vào cây chổi quét nhà có quấn nhiều sợi kẽm bị bung ra. Sau va chạm, chị chỉ thấy đau nhẹ vùng ngực phải nên tự mua thuốc uống và tiếp tục theo dõi tại nhà.
Tuy nhiên, khoảng 48 giờ sau, tình trạng đau ngực ngày càng tăng, kèm khó thở, mệt mỏi và sưng nề vùng cổ. Lúc này, gia đình đưa bệnh nhân đến bệnh viện kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng kết hợp chụp CT lồng ngực, các bác sĩ phát hiện một dị vật kim loại dài khoảng 18cm nằm trong khoang màng phổi phải. Dị vật xuyên sâu vào lồng ngực, gây tổn thương, dẫn đến tràn khí màng phổi và tràn khí dưới da. Nếu không được xử trí kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ suy giảm nghiêm trọng chức năng hô hấp.
Sau khi hoàn tất các cận lâm sàng cần thiết, ê-kíp bác sĩ khoa Ngoại Tổng quát khẩn trương dẫn lưu màng phổi phải qua khoang liên sườn 4-5 ở đường nách giữa. Tiếp đó, các bác sĩ bóc tách cơ ngực và sử dụng hệ thống C-arm để xác định chính xác vị trí dị vật, lấy thành công cọng kẽm dài ra khỏi lồng ngực bệnh nhân an toàn.
Sau can thiệp, tình trạng khó thở của người bệnh cải thiện rõ rệt, các chỉ số sinh tồn ổn định. Bệnh nhân tiếp tục được điều trị kháng sinh, giảm đau và chăm sóc hậu phẫu. Hiện sức khỏe người bệnh đã hồi phục tốt và được xuất viện.
Trước đó, vào tháng 4, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM) tiếp nhận một bé trai 3 tuổi ở Đồng Tháp trong tình trạng khó thở, ho ra máu đỏ tươi nhiều lần.
Qua kết quả chụp X-quang và CT phổi, các bác sĩ ghi nhận dị vật cản quang ở thùy dưới phổi trái. Bệnh nhi được ê-kíp điều trị nội soi đường thở, lấy ra dị vật là đoạn kẽm nhung dài 2cm dính máu đen. Sau gần 1 tuần điều trị tích cực, bệnh nhi qua cơn nguy kịch.
BSCKII Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết kẽm là kim loại có độ bền cao, thường được dùng để tạo khung cho các vật trang trí. Lớp nhung phủ bên ngoài có đặc tính mềm mại, mịn, nên dễ thu hút trẻ nhỏ.
Do bất cẩn, nhiều phụ huynh sau khi làm đồ thủ công bằng kẽm nhung không dọn sạch các mảnh vụn. Trẻ nhỏ nhìn thấy dễ cho vào miệng, dẫn đến hóc dị vật.
Các bác sĩ khuyến cáo, sau những tai nạn liên quan đến vật sắc nhọn hoặc dị vật kim loại, người dân không nên chủ quan dù vết thương ngoài da nhỏ hoặc ít đau. Nhiều trường hợp tổn thương bên trong cơ thể có thể diễn tiến âm thầm và chỉ biểu hiện triệu chứng sau nhiều giờ hoặc nhiều ngày.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, sưng nề, đau tăng dần hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào sau chấn thương, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm, tránh biến chứng nguy hiểm.
Ngoài ra, phụ huynh cần để xa tầm với của trẻ các loại vật dụng, thuốc và hóa chất; không cho trẻ dưới 5 tuổi (đặc biệt là dưới 3 tuổi) tiếp cận đồ vật sắc nhọn hoặc đồ chơi có kích thước nhỏ dễ gây hóc dị vật đường thở, đe dọa tính mạng.
Ngày 1/7, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị cho biết bệnh nhân đã tỉnh táo sau phẫu thuật, sức khỏe ổn định và cảm thấy nhẹ bụng.
Cuối tháng 6, người bệnh nhập viện trong tình trạng đau nhiều vùng hông trái lan xuống hạ vị. Khai thác bệnh sử cho thấy từ khoảng tháng 7/2025, bà nhận thấy bụng to dần nhưng không đi khám, vì cho rằng đây là thay đổi bình thường theo tuổi tác. Chỉ khi cơn đau ngày càng tăng, bà mới đến bệnh viện.
Kết quả xét nghiệm và chụp cắt lớp vi tính (CT) vùng bụng - tiểu khung phát hiện một khối u rất lớn trong ổ bụng. Các bác sĩ chẩn đoán u buồng trứng phải, đồng thời đặt ra khả năng cần phân biệt với khối u xuất phát từ ổ bụng.
Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật mở bụng theo đường trắng giữa trên và dưới rốn. Sau 6 giờ, các bác sĩ cắt bỏ thành công khối u kích thước khoảng 40 x 30 cm, nặng khoảng 5 kg, tương đương một trẻ sơ sinh.
Sau khi lấy khối u, êkíp tiếp tục kiểm tra phần phụ bên trái, hai niệu quản, mạc nối lớn và các tạng trong ổ bụng, chưa phát hiện bất thường. Mẫu bệnh phẩm đã được gửi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh để xác định bản chất khối u và xây dựng hướng điều trị tiếp theo.
Theo êkíp điều trị, đây là ca mổ có độ khó cao vì khối u phát triển quá lớn, chiếm gần toàn bộ ổ bụng. Thách thức lớn nhất là bóc tách và lấy trọn khối u mà không làm vỡ, nhằm hạn chế nguy cơ gieo rắc tế bào trong ổ bụng nếu khối u có bản chất ác tính, đồng thời bảo tồn các cơ quan lân cận và giảm tối đa biến chứng.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ, đặc biệt là người trung niên và sau mãn kinh, không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như bụng to bất thường, đau hoặc căng tức bụng kéo dài. Việc khám sớm giúp phát hiện bệnh kịp thời, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng.
