Động thái này diễn ra sau khi WHO chính thức tuyên bố đợt bùng phát chủng virus chưa có vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt này là tình trạng khẩn cấp y tế quốc tế, theo Reuters ngày 22/5.
“Chúng tôi đang điều chỉnh mức đánh giá rủi ro của dịch bệnh lên mức ‘rất cao’ ở quy mô quốc gia, mức ‘cao’ ở cấp khu vực và vẫn giữ ở mức ‘thấp’ trên phạm vi toàn cầu”, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu trước báo giới.
Ông Tedros cho biết hiện Congo ghi nhận 82 ca mắc và 7 ca tử vong được xác nhận, bên cạnh 177 trường hợp tử vong nghi ngờ và gần 750 ca nghi nhiễm khác. Dự kiến các con số này còn tăng khi công tác giám sát dịch tễ được mở rộng.
Các chuyên gia xác định chủng virus Bundibugyo khiến đợt dịch này bùng phát là hiếm gặp, lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm hoặc vật dụng bị ô nhiễm. Loại virus này chưa có vaccine hay thuốc đặc trị, tỷ lệ tử vong 25-40%.
Trong khi đó, tình hình dịch bệnh tại quốc gia láng giềng Uganda hiện “nằm trong tầm kiểm soát” với 2 ca nhiễm được xác định là người trở về từ vùng dịch Congo, trong đó một trường hợp đã tử vong.
“Khả năng lây lan nhanh chóng của chủng virus này là rất cao, cực kỳ cao và điều đó đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện trận chiến chống dịch”, ông Abdirahman Mahamud, Giám đốc Bộ phận Cảnh báo và Ứng phó Khẩn cấp Y tế của WHO, cho biết.
Đại diện WHO cho hay các biện pháp can thiệp kịp thời được triển khai tại Uganda gồm quyết liệt truy vết tiếp xúc và hủy bỏ một sự kiện tụ tập đông người, đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong việc ngăn chặn chuỗi lây nhiễm của virus. Liên quan đến các ca bệnh quốc tế, một công dân Mỹ làm việc tại Congo đã được xác nhận nhiễm virus và chuyển sang Đức để điều trị đặc biệt. Một công dân Mỹ khác từng tiếp xúc có nguy cơ cao với người bệnh cũng đã được di lý tới Cộng hòa Czech để theo dõi y tế.
Trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp khẩn cấp, Giám đốc khoa học của WHO, bà Sylvie Briand, cho biết một phương pháp điều trị kháng virus tên là Obeldesivir có thể được sử dụng cho những người từng tiếp xúc với bệnh nhân Ebola nhằm ngăn ngừa nguy cơ phát bệnh.
Obeldesivir là một loại thuốc kháng virus dạng uống dùng trong điều trị Covid-19 đang trong giai đoạn thử nghiệm của hãng dược phẩm Gilead Sciences. “Đây là một loại thuốc điều trị đầy triển vọng nhưng việc đưa vào sử dụng vẫn phải được thực hiện theo một quy trình kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt”, bà Briand nhấn mạnh.
WHO đánh giá hệ thống giám sát dịch tễ đã cho thấy những tín hiệu hiệu quả bước đầu khi phát hiện thêm nhiều ca mắc mới. Dù vậy, cơ quan này đang phải nỗ lực bám đuổi dịch bệnh do đợt bùng phát có thể đã bắt đầu từ hai tháng trước nhưng mới chỉ chính thức được tuyên bố vào cuối tuần trước. “Chúng tôi đang chạy nước rút để có thể thực sự kiểm soát được đợt bùng phát này. Vì virus vẫn đang tiếp tục lây lan vào thời điểm hiện tại, số ca mắc chắc chắn còn tăng cao trong một thời gian nữa”, bà Anne Ancia, đại diện WHO tại Congo, cho biết.
Virus Ebola được cho là lây từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả sang người. Sau thời gian ủ bệnh 2-21 ngày, bệnh nhân sẽ khởi phát đột ngột các triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan, suy thận. Virus lây lan mạnh trong cộng đồng qua tiếp xúc trực tiếp (da trầy xước, niêm mạc) với máu và dịch cơ thể người bệnh, hoặc thông qua các nghi lễ mai táng tiếp xúc trực tiếp với thi thể.
Bộ Y tế Việt Nam hôm 22/5 cảnh báo chuẩn bị ứng phó dịch Ebola trong bối cảnh số ca thực tế tại Congo và Uganda cao hơn báo cáo. Trước đó, cơ quan này cũng khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần tự theo dõi sức khỏe 21 ngày nếu trở về từ vùng dịch.
Bộ Y tế đã có công văn gửi UBND các tỉnh thành, bệnh viện và đơn vị sản xuất kinh doanh dược phẩm, đề nghị chủ động ứng phó, bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc với giá hợp lý; không để xảy ra tình trạng thiếu thuốc, gián đoạn nguồn cung, đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý; chủ động đảm bảo nguồn cung thuốc phục vụ công tác khám chữa bệnh (KCB).
Theo đó, UBND các tỉnh, thành chỉ đạo sở y tế và các cơ quan liên quan theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động mua sắm, dự trữ thuốc và phương án điều tiết, đảm bảo cân đối cung - cầu thuốc trên địa bàn; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về kinh doanh thuốc, quản lý giá thuốc; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; chỉ đạo các cơ sở sản xuất, xuất nhập khẩu, kinh doanh dược trên địa bàn đảm bảo cung ứng, không lợi dụng tình hình để đầu cơ, găm hàng, tăng giá thuốc và nguyên liệu làm thuốc trái quy định.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở KCB rà soát, đánh giá tình hình sử dụng, tồn kho và khả năng cung ứng thuốc theo từng nhóm, tập trung 4 nhóm thuốc: thuốc thiết yếu; thuốc cấp cứu, hồi sức tích cực; thuốc điều trị bệnh mạn tính, bệnh truyền nhiễm; thuốc phụ thuộc nguồn nhập khẩu… để có các phương án mua sắm, dự trữ thuốc phù hợp với quy mô hoạt động và mô hình bệnh tật.
Bộ Y tế lưu ý ưu tiên sử dụng thuốc sản xuất trong nước đã được công bố đáp ứng yêu cầu điều trị, có nguồn cung ổn định để thay thế thuốc nhập khẩu có nguy cơ gián đoạn. Đặc biệt, cần thiết lập cơ chế theo dõi, cảnh báo sớm nguy cơ thiếu thuốc; kịp thời báo cáo cơ quan quản lý khi có biến động.
Bộ Y tế đã chỉ đạo các cơ sở chủ động kế hoạch sản xuất, nhập khẩu, dự trữ; đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và thuốc thành phẩm; hạn chế phụ thuộc vào một hoặc một số thị trường; tăng cường năng lực dự trữ, vận chuyển, phân phối; bảo đảm cung ứng liên tục, ổn định, nhất là đối với thuốc thiết yếu và thực hiện nghiêm quy định về quản lý giá thuốc: niêm yết giá và bán không cao hơn giá niêm yết; bán buôn thuốc kê đơn không cao hơn giá đã công bố hoặc công bố lại, theo quy định.
Đặc biệt, nghiêm cấm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, tăng giá thuốc bất hợp lý. Trường hợp chi phí đầu vào tăng (nguyên liệu, thuốc nhập khẩu, vận chuyển, tỷ giá…), chủ động rà soát, tiết giảm chi phí không cần thiết để góp phần bình ổn giá thuốc. Ưu tiên bảo đảm cung ứng đầy đủ, đúng tiến độ theo hợp đồng đã ký với cơ sở KCB.
Ngày 1-4, Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng) cho biết đã phẫu thuật và điều trị thành công cho một bệnh nhân bị tai biến thẩm mỹ nặng.
Bệnh nhân là chị V.T.A.Đ. (33 tuổi, Cần Thơ), năm 2024 chị Đ. có thực hiện phẫu thuật hút mỡ bụng và cấy mỡ tự thân vào hai bên thái dương tại một phòng khám thẩm mỹ tư nhân.
Khoảng 60 phút sau thủ thuật, bệnh nhân xuất hiện tình trạng mệt mỏi, tiếp xúc chậm, không nói được và yếu nửa người phải.
Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Quân y 175, tại đây các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não cấp tính.
Bác sĩ Thân Văn Hùng - Phó chủ nhiệm khoa bỏng - tạo hình, Viện Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175 - cho biết biến chứng thuyên tắc mỡ sau cấy mỡ tự thân là trường hợp cực kỳ hiếm nhưng khi xảy ra thì hậu quả rất nặng.
Sau hai ngày điều trị, tình trạng phù não của bệnh nhân tiếp tục tăng nặng. Hình ảnh CT sọ não cho thấy nhồi máu diện rộng bán cầu trái gây đẩy lệch đường giữa.
Bệnh nhân được chỉ định mổ mở sọ giải áp cấp cứu do bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật sọ não thực hiện.
Sau phẫu thuật giải áp, bệnh nhân dần cải thiện tri giác, tổn thương nhu mô não giảm dần trên hình ảnh học và được chuyển ra khỏi khoa hồi sức sau 13 ngày điều trị tích cực.
Khi xuất viện, bệnh nhân vẫn còn yếu nửa người phải, khó khăn trong vận động, phát âm và nhận thức.
Sau nhiều đợt vật lý trị liệu phục hồi chức năng, tình trạng vận động cải thiện từng bước. Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho ê kíp điều trị là vá khuyết sọ vùng thái dương đỉnh trái, cắt bỏ sẹo giãn diện rộng và phục hồi tóc và thẩm mỹ vùng da đầu.
Tháng 11-2025, bệnh nhân được phẫu thuật đặt túi giãn da 450cc tại vùng thái dương. Túi giãn được bơm định kỳ nhằm tăng dần diện tích da đầu có tóc, chuẩn bị cho giai đoạn tạo hình tiếp theo.
Tháng 1-2026, bệnh nhân được thực hiện phẫu thuật, vá màng sọ bằng lưới titan, cắt bỏ sẹo giãn diện rộng 90cm, lấy túi giãn và chuyển vạt da đầu có tóc che phủ toàn bộ vùng khuyết.
Hiện bệnh nhân đã xuất viện, sinh hoạt ổn định và dần trở lại cuộc sống bình thường.
Thông qua hợp tác này, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM kỳ vọng mạng lưới KMOLs (đội ngũ chuyên gia y tế tạo ảnh hưởng - Key Medical Opinion Leaders) không chỉ đóng vai trò chuyên môn mà còn góp phần lan tỏa kiến thức y khoa chính thống, giúp nâng cao nhận thức và hành vi chăm sóc sức khỏe của người dân.
Phát biểu tại sự kiện, phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Lê Khắc Bảo, Phó giám đốc bệnh viện, cho biết trong bối cảnh thông tin y tế trên môi trường số ngày càng đa chiều, việc bảo đảm tính chính xác và định hướng đúng cho cộng đồng là trách nhiệm của cơ sở y tế và đội ngũ chuyên gia.
Theo thạc sĩ Đỗ Thị Nam Phương, Trưởng Trung tâm Truyền thông bệnh viện, truyền thông trong lĩnh vực y tế cần bảo đảm tính chuẩn mực, tinh tế và nhân văn. Việc phối hợp với Red Communications được kỳ vọng giúp mở rộng hoạt động của các chuyên gia y tế trên nền tảng truyền thông số, đồng thời tăng cường năng lực truyền đạt kiến thức chuyên môn một cách phù hợp, chính xác và bền vững.
Bà Sue Le, Giám đốc Điều hành Red Communications, cho rằng các KMOLs không chỉ giữ vai trò chuyên môn mà còn tham gia định hướng thông tin và đối thoại xã hội về sức khỏe.
Sự hợp tác này hướng đến kết nối giữa năng lực chuyên môn của bệnh viện và kinh nghiệm truyền thông, thông qua các nền tảng nội dung và chương trình đào tạo, giúp chuyên gia y tế nâng cao kỹ năng truyền đạt kiến thức khoa học một cách dễ tiếp cận với cộng đồng.
