Theo nghiên cứu mới từ Đại học Oulu (Phần Lan), thời điểm đi ngủ không nhất quán có thể làm tăng đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng, đặc biệt đối với những người ngủ ít hơn 8 tiếng.
Nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa giờ đi ngủ thất thường và khả năng gia tăng các biến cố liên quan đến tim. Cụ thể, những người có thời gian ngủ dưới 8 tiếng và lịch trình giấc ngủ biến động mạnh phải đối mặt với nguy cơ cao gấp đôi so với những người có thói quen nhất quán hơn.
Đáng chú ý, thời điểm thức dậy lại không phải là yếu tố quan trọng nhất, vì thời gian thức dậy thất thường không cho thấy mối liên hệ rõ ràng với các vấn đề về tim.
Các biến cố tim mạch nghiêm trọng được đề cập trong nghiên cứu này bao gồm các tình trạng cần chăm sóc y tế chuyên khoa, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim hoặc nhồi máu não (đột quỵ).
Nhà nghiên cứu sau tiến sĩ Laura Nauha từ Đại học Oulu cho biết: “Nghiên cứu trước đây đã liên kết các mô hình giấc ngủ thất thường với các rủi ro về sức khỏe tim mạch, nhưng đây là lần đầu tiên chúng tôi xem xét riêng biệt sự biến thiên của giờ đi ngủ, giờ thức dậy và điểm giữa của khoảng thời gian ngủ – cũng như các mối liên hệ độc lập của chúng với các biến cố tim mạch chính”.
Để đi đến kết luận này, các nhà nghiên cứu đã theo dõi 3.231 cá nhân sinh năm 1966 tại Bắc Phần Lan. Thói quen ngủ của họ được theo dõi trong khoảng thời gian một tuần ở tuổi 46 bằng các thiết bị theo dõi hoạt động để đo lường thời gian nằm trên giường. Sau đó, kết quả sức khỏe của họ được giám sát trong hơn 10 năm bằng cách sử dụng dữ liệu từ sổ đăng ký chăm sóc sức khỏe.
Kết quả đã chỉ ra rằng sự nhất quán của giờ đi ngủ là một yếu tố đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe lâu dài. Giải thích về điều này, nhà nghiên cứu Nauha nhận định: “Những phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng đặc biệt là sự đều đặn của giờ đi ngủ, có thể quan trọng đối với sức khỏe tim mạch. Nó phản ánh nhịp điệu của cuộc sống hằng ngày – và mức độ dao động của chúng”.
Theo Nauha, các thói quen sinh hoạt hằng ngày đóng một vai trò vô cùng lớn trong việc định hình sức khỏe tim mạch theo thời gian. Bà chia sẻ thêm: “Duy trì một lịch trình giấc ngủ đều đặn là một yếu tố mà hầu hết chúng ta đều có thể tác động được”.
Do đó, việc xây dựng và tuân thủ một giờ giấc đi ngủ cố định không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn là một biện pháp bảo vệ trái tim thiết thực, đặc biệt là khi con người bước vào tuổi trung niên.
Ngày 10.4, dinh dưỡng viên Đoàn Thị Lương (Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn) cho biết tình trạng trên thường gặp trong mùa nắng nóng và nhiều người dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, say nắng (sốc nhiệt) và ngộ độc thực phẩm có cách khởi phát và biểu hiện khác nhau.
Với say nắng, yếu tố quan trọng nhất là tiếp xúc với môi trường nhiệt độ cao trong thời gian dài. Sau khi đi ngoài trời nắng về, người bệnh thường có biểu hiện đau đầu, choáng váng, mệt lả, da nóng, có thể đỏ, đôi khi khô, nhiệt độ cơ thể tăng cao, trường hợp nặng có thể lú lẫn, thậm chí ngất.
Trong khi đó, ngộ độc thực phẩm lại liên quan rõ hơn đến bữa ăn trước đó, đặc biệt là ăn tại các quán không an toàn vệ sinh thực phẩm. Các dấu hiệu thường gặp là buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng quặn, tiêu chảy, có thể kèm sốt nhẹ.
Ngộ độc thực phẩm gần như luôn có triệu chứng tiêu hóa rõ ràng, còn say nắng thì nổi bật ở tình trạng rối loạn thân nhiệt và thần kinh. Tuy nhiên, trên thực tế cũng có những trường hợp 2 tình trạng này xảy ra cùng lúc, ví dụ vừa đi nắng kéo dài vừa ăn thực phẩm không đảm bảo. Khi đó triệu chứng có thể chồng lấp, khiến việc nhận biết khó hơn.
"Vì vậy, nếu sau khi đi nắng về xuất hiện các biểu hiện như nôn nhiều, không ăn uống được, tiêu chảy liên tục, sốt cao hoặc lơ mơ..., thì không nên tự theo dõi tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm", dinh dưỡng viên Đoàn Thị Lương khuyến cáo.
Nếu trước đây uống cà phê không vấn đề gì nhưng nay lại thấy hồi hộp hoặc khó chịu, đó không phải do “tâm lý”. Khi lớn tuổi, các enzyme gan hoạt động kém hiệu quả hơn, khiến caffeine tồn tại lâu hơn trong cơ thể. Điều này có thể gây ra cảm giác lo lắng, hồi hộp bất thường, bồn chồn, tim đập nhanh.
Bên cạnh đó, biểu hiện khó ngủ hoặc ngủ không sâu cũng là dấu hiệu phổ biến nhất của việc tăng nhạy cảm với caffeine (ngay cả khi dùng caffeine trước giờ ngủ khoảng 6 tiếng), dễ dẫn đến mệt mỏi ban ngày và giảm chất lượng cuộc sống.
Khi sử dụng ở mức vừa phải, caffeine có thể mang lại một số lợi ích sức khỏe như sau.
Hỗ trợ nhận thức: Những người uống cà phê hằng ngày được ghi nhận có tỷ lệ mắc Alzheimer và suy giảm nhận thức thấp hơn. Một số nghiên cứu cho thấy caffeine có thể giúp bảo vệ hàng rào máu não và giảm tích tụ beta-amyloid - yếu tố liên quan đến Alzheimer.
Cải thiện tâm trạng: Các hợp chất tự nhiên trong cà phê có thể giúp tinh thần thoải mái hơn, đồng thời liên quan đến nguy cơ trầm cảm thấp hơn.
Lợi ích thể chất: Uống caffeine hợp lý có thể giúp giảm nguy cơ tiểu đường và một số loại ung thư. Gan cũng được cho là hưởng lợi từ cả cà phê thường lẫn cà phê decaf (chứa rất ít caffeine).
Chuyển sang cà phê ít caffeine hoặc decaf: Đây là cách đơn giản nhất để giảm tác động của caffeine.
Thử các thức uống “không caffeine”: Trà hoa cúc, trà bạc hà, trà gừng, những loại này vừa tạo cảm giác thư giãn, vừa hỗ trợ tiêu hóa mà không gây tác động mạnh như caffeine.
Ngoài ra, để hạn chế tác động tiêu cực của caffeine, người lớn tuổi có thể uống thêm nước để hạn chế cơ thể mất nước.
Caffeine có thể tương tác với nhiều loại thuốc và đôi khi làm giảm hiệu quả thuốc. Do đó, nên trao đổi kỹ với bác sĩ trước khi dùng nếu bạn đang có bệnh nền hoặc tình trạng sức khỏe đặc biệt; bác sĩ sẽ giúp đánh giá mức độ phù hợp dựa trên các bệnh tim mạch, độ mất ngủ, lo âu, thuốc đang sử dụng và mức độ nhạy cảm của từng người, theo Front Porch (Mỹ).
Ngày 2.7, bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Quang Hòa, Khoa Ngoại thận - tiết niệu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam Cuba Đồng Hới (Quảng Trị), cho biết vừa cùng ê kíp phẫu thuật lấy sỏi thận san hô cho một nữ bệnh nhân.
Theo đó, bệnh nhân N.T.Đ (39 tuổi, ở phường Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị) nhập viện vì đau hông phải. Trước đó, bệnh nhân đã phát hiện sỏi thận nhưng chủ quan không điều trị.
Kết quả CT scan cho thấy, bệnh nhân có sỏi san hô toàn phần, kích thước 70 x 50 mm, hình giống củ gừng, gây nguy cơ biến chứng nếu không can thiệp kịp thời. Do đặc thù sỏi lớn và phức tạp, các bác sĩ quyết định phẫu thuật kết hợp mổ hở và nội soi mềm trong mổ để lấy toàn bộ sỏi, tăng tỷ lệ sạch sỏi và hạn chế biến chứng.
Theo bác sĩ Hòa, mổ hở đơn thuần không thể giải quyết triệt để sỏi san hô. Việc kết hợp nội soi mềm giúp kiểm tra kỹ bên trong. Sau phẫu thuật, bệnh nhân hậu phẫu ổn định và sạch sỏi gần như hoàn toàn.
Bác sĩ Hòa cũng khuyến cáo, người dân cần duy trì lối sống lành mạnh, uống đủ nước 2,5 - 3 lít/ngày, giảm muối dưới 5 gram, hạn chế đạm động vật, tăng rau quả, duy trì cân nặng hợp lý và hạn chế nhịn tiểu.
Hiện nay, nội soi tán sỏi qua da phát triển nhanh nhưng với những sỏi lớn, phức tạp, mổ hở vẫn còn vai trò quan trọng. Kết hợp nội soi trong mổ là phương pháp được lựa chọn để tăng tỷ lệ sạch sỏi, bảo đảm an toàn cho bệnh nhân.
