Ngày 7.5, ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, chủ trì cuộc họp với chủ đầu tư cùng phường Tân Thành và các đơn vị liên quan để xử lý tình trạng thi công dự án mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau ảnh hưởng đến sản xuất của người dân.
Tại cuộc họp, lãnh đạo tỉnh khẳng định đây là trường hợp bồi thường thiệt hại chứ không phải hỗ trợ. Theo ông Sử, việc xác định thiệt hại không thể chỉ nhìn vào số lượng cây trồng, vật nuôi chết tại một thời điểm mà phải tính đến toàn bộ thu nhập của một mùa vụ, kể cả khoảng thời gian người dân chưa thể tái sản xuất do đất và nguồn nước bị nhiễm mặn.
“Cá là cá nước ngọt, bây giờ nước đã nhiễm mặn thì người dân không thể quay lại nuôi liền được”, ông Sử nhấn mạnh.
Từ đó, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đề nghị xác định mức thu nhập bình quân theo từng nghề bằng cách thu thập dữ liệu từ chính quyền địa phương, người nuôi và thương lái. Sau đó kết hợp với ngày tuổi cây trồng, vật nuôi tại thời điểm thiệt hại để tính hệ số bồi thường và lấy mức trung bình làm cơ sở thương thảo với người dân.
Theo khảo sát của UBND phường Tân Thành và ngành chuyên môn, với diện tích 1.000 m2 nuôi trong 12 tháng, cá chình có chi phí khoảng 238 triệu đồng; nếu tỷ lệ sống đạt 70% thì lợi nhuận khoảng 100 triệu đồng. Cá bống tượng có lợi nhuận khoảng 55 triệu đồng trên cùng diện tích. Đối với lúa, mỗi vụ người dân lãi khoảng 800.000 đồng/1.000 m2.
Ông Sử cũng bác bỏ quan điểm cho rằng cần xem xét yếu tố nắng nóng hay nguồn nước tự nhiên ô nhiễm trước đó để xác định nguyên nhân thiệt hại. Theo ông, không thể đặt lại vấn đề này vào thời điểm hiện nay bởi nguồn nước tại địa phương từ trước đến nay vẫn được người dân sử dụng để sản xuất bình thường. Riêng yếu tố nắng gắt, nếu muốn xác định có tác động hay không thì phải có số liệu cụ thể.
“Trách nhiệm không để nước nhiễm mặn không thuộc về người dân”, ông Sử nói.
Kết luận cuộc họp, ông Sử cho rằng việc xử lý chậm, thiếu bài bản có thể dẫn đến hệ lụy phức tạp. Tỉnh xác định đây là dự án trọng điểm, phải đảm bảo tiến độ, nhưng không thể vì vậy mà làm ảnh hưởng quyền lợi chính đáng của người dân.
Ông Sử yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu khẩn trương khắc phục các vấn đề đang tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất, đặc biệt trong quá trình bơm cát phải đảm bảo không để nước mặn rò rỉ, tràn ra kênh hoặc thấm vào đất sản xuất. Các đơn vị cũng được yêu cầu cử người tham gia tổ công tác để kiểm đếm, kê khai thiệt hại, khảo sát vị trí đặt trạm bơm và tính toán mức thu nhập bình quân của từng loại cây trồng, vật nuôi.
Theo Sở Nông nghiệp – Môi trường tỉnh Cà Mau, sáng cùng ngày, đơn vị đã phối hợp khảo sát thực tế hiện trường thi công dự án. Kết quả cho thấy độ mặn trên kênh Đường Xuồng dao động từ 20% đến 22%. Toàn bộ nước trong hệ thống kênh khu vực đều là nước mặn nên không thể bơm lên ruộng để tháo chua, rửa mặn.
Đoàn khảo sát cũng ghi nhận nhiều đầu nối của đường ống bơm cát bị xì, làm cát và nước mặn chảy trực tiếp ra khu vực sản xuất của người dân. Trong khi đó, bờ bao ranh giới giữa khu vực Cảng hàng không Cà Mau và đất sản xuất đắp chưa đảm bảo, còn thấp, khiến nước từ khu vực san lấp tiếp tục chảy xuống kênh.
Sở Nông nghiệp – Môi trường đề xuất đặt 2 trạm bơm tại đầu kênh Đường Xuồng và kênh Chùa để bơm nước ra kênh Cái Nhúc khi có mưa, tạo điều kiện rút nước trên ruộng xuống kênh để rửa mặn, đồng thời đặt một trạm bơm tại kênh Cống Nhum (đoạn gần Đoàn cải lương Hương Tràm) để bơm nước mặn ra ngoài hệ thống.
Đến nay, trong số 92 hộ dân bị ảnh hưởng với tổng diện tích hơn 85 ha lúa, hoa màu và ao nuôi cá chình, cá bống tượng, các đơn vị đã kiểm đếm thiệt hại được 39 hộ dân.
Đại diện chủ đầu tư và đơn vị thi công đề nghị tỉnh hỗ trợ đánh giá nguyên nhân, đồng thời xác định chính xác số hộ thiệt hại do quá trình triển khai dự án gây ra.
Cuộc họp cũng thống nhất thành lập tổ công tác liên ngành gồm cơ quan chuyên môn, đơn vị quản lý, chủ đầu tư và đơn vị thi công để tiếp tục lấy thông tin kê khai thiệt hại, xây dựng phương pháp tính bồi thường cụ thể cho từng nhóm đối tượng.
Theo chỉ đạo của tỉnh, phương án bồi thường sau khi hoàn thiện sẽ được lấy ý kiến chính quyền, Mặt trận, đoàn thể và người có uy tín tại địa phương trước khi tổ chức họp dân công khai phương án chi trả.
Chính phủ ban hành nghị định 234 quy định về xử lý kỷ luật viên chức. Theo đó, nghị định quy định các hình thức kỷ luật với viên chức gồm khiển trách, cảnh cáo, cách chức - áp dụng đối với viên chức quản lý, buộc thôi việc. Nghị định có hiệu lực từ 1-7.
Viên chức bị kỷ luật bằng một trong các hình thức quy định trên còn bị hạn chế thực hiện hoạt động nghề nghiệp theo quy định của pháp luật có liên quan.
Viên chức bị tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo, hoặc bị kết án về tội phạm tham nhũng đương nhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.
Viên chức quản lý phạm tội bị tòa án kết án và bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, đương nhiên thôi giữ chức vụ được bổ nhiệm.
Nghị định quy định 4 trường hợp viên chức bị áp dụng kỷ luật buộc thôi việc.
Cụ thể, thứ nhất, viên chức đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với viên chức quản lý, hoặc cảnh cáo đối với viên chức không giữ chức vụ quản lý mà tái phạm.
Thứ hai, viên chức có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả rất nghiêm trọng thuộc một trong các trường hợp quy định tại điều 8 (quy định 10 trường hợp kỷ luật khiển trách với viên chức) hoặc khoản 3 điều 9 (quy định 2 trường hợp viên chức quản lý bị kỷ luật cảnh cáo).
Sau khi vi phạm, người vi phạm không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 3 điều 4 (quy định 4 trường hợp vi phạm có tình tiết tăng nặng mức kỷ luật).
Thứ ba, viên chức sử dụng văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp để được tuyển dụng vào cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Thứ tư, viên chức nghiện ma túy. Với trường hợp này phải có kết luận của cơ sở y tế hoặc thông báo của cơ quan có thẩm quyền.
Nghị định quy định 3 trường hợp viên chức quản lý vi phạm sẽ bị áp dụng kỷ luật cách chức.
Thứ nhất, viên chức quản lý đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo theo quy định tại điều 9 về áp dụng hình thức kỷ luật cảnh cáo với viên chức mà tái phạm.
Thứ hai, có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả rất nghiêm trọng thuộc một trong các trường hợp quy định tại điều 8 (quy định 10 trường hợp áp dụng kỷ luật khiển trách với viên chức) hoặc khoản 3 điều 9 (quy định 2 trường hợp viên chức quản lý bị kỷ luật cảnh cáo) nhưng chưa đến mức buộc thôi việc.
Cùng với đó người vi phạm có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 4 điều 4 (quy định 5 trường hợp vi phạm có một hoặc một số tình tiết được giảm nhẹ mức kỷ luật).
Thứ ba, sử dụng văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp để được bổ nhiệm chức vụ.
Sở Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND TPHCM đề xuất chủ trương thí điểm mô hình vận tải hành khách công cộng theo nhu cầu (Demand Responsive Transport - DRT), nhằm tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng và kết nối với hệ thống metro, xe buýt hiện hữu.
Theo Sở Xây dựng, dù mạng lưới vận tải hành khách công cộng của thành phố đã có bước phát triển, tỷ lệ đảm nhận đến năm 2025 mới đạt khoảng 7% nhu cầu đi lại của người dân.
Một trong những nguyên nhân là khả năng tiếp cận còn hạn chế tại các khu dân cư phân tán, khu đô thị mới hoặc các tuyến đường nhỏ, khó tổ chức xe buýt cỡ lớn.
Mô hình DRT được nghiên cứu theo hướng sử dụng phương tiện nhỏ, linh hoạt, tương tự xe buýt nhưng vận hành theo nhu cầu thực tế của hành khách trong một khu vực hoặc hành lang đã xác định. Hành khách có thể đặt chuyến thông qua ứng dụng công nghệ, trong khi lộ trình và điểm đón trả sẽ được điều chỉnh linh hoạt để tối ưu hóa cung cầu.
Sở Xây dựng cho biết, mô hình này khác với taxi hoặc xe hợp đồng vì vẫn là loại hình vận tải hành khách công cộng, có điểm đầu - điểm cuối và danh sách điểm đón trả được công bố, quản lý bởi cơ quan Nhà nước.
Theo đề xuất, trong giờ cao điểm, phương tiện sẽ hoạt động theo tuyến và điểm dừng cố định tương tự xe buýt truyền thống. Vào giờ thấp điểm, xe sẽ vận hành linh hoạt theo yêu cầu, chỉ dừng tại các điểm có hành khách đăng ký trước thông qua ứng dụng.
TPHCM dự kiến triển khai thí điểm quy mô nhỏ tại một số khu vực có nhu cầu đi lại lớn nhưng khả năng tiếp cận giao thông công cộng còn hạn chế, như khu vực Đại học Quốc gia TPHCM, trung tâm thành phố và dọc các ga tuyến Metro số 1.
Thời gian thí điểm dự kiến không quá 3 năm. Sau năm đầu tiên, cơ quan chức năng sẽ đánh giá hiệu quả khai thác, khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại và mức độ kết nối với hệ thống vận tải công cộng hiện hữu để xem xét mở rộng mô hình.
Sở Xây dựng đề xuất áp dụng giá vé tương đương xe buýt hiện nay và có chính sách hỗ trợ kinh phí trong giai đoạn đầu nhằm khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ. Thành phố cũng dự kiến tận dụng các xe buýt sức chứa nhỏ hiện có để triển khai, hạn chế phát sinh áp lực tài chính cho đơn vị vận hành.
Theo cơ quan này, mô hình DRT đã được triển khai tại một số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc và được đánh giá có khả năng hỗ trợ kết nối chặng đầu - cuối cho hành khách đi metro.
Tuy nhiên, Luật Đường bộ năm 2024 hiện chưa có quy định cụ thể đối với mô hình vận tải theo nhu cầu như một loại hình vận tải độc lập. Vì vậy, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TPHCM báo cáo, đề xuất Chính phủ cho phép thành phố thí điểm để có cơ sở đánh giá và hoàn thiện hành lang pháp lý trong thời gian tới.
Trao đổi với Thanh Niên ngày 3.5, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đã phân tích, lý giải nguyên nhân xảy ra mưa đá ở các tỉnh miền Bắc trong kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5 năm nay.
Theo ghi nhận của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ ngày 1 - 2.5, khu vực Tây Bắc bộ liên tục xuất hiện mưa giông. Đặc biệt, trong chiều và tối 2.5, mưa giông mạnh không chỉ xuất hiện ở Tây Bắc bộ mà còn xảy ra tại Hà Nội, Phú Thọ, Thái Nguyên...
Ông Mai Văn Khiêm cho biết, nguyên nhân của những cơn mưa giông này được xác định là do một rãnh thấp trong đới gió tây hoạt động mạnh trên độ cao 5.000 m di chuyển từ vùng Thượng Lào sang.
Ngoài ra, trên mặt đất khu vực miền Bắc còn có thêm tác động của rìa phía nam của khối không khí lạnh đang di chuyển về phía nước ta. Quá trình di chuyển của khối không khí lạnh từ phía nam của Trung Quốc về phía nước ta tạo ra sự tranh chấp ở phần phía trước của khối không khí lạnh, cộng thêm tác động của vùng hội tụ gió trên mực 5.000 m khiến cho mây đối lưu phát triển mạnh và gây mưa giông mạnh, kèm theo mưa đá xảy ra ở một loạt tỉnh vùng núi phía bắc và Hà Nội.
Ông Mai Văn Khiêm cũng cho biết, dự báo thời tiết ngày 3.5, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến nước ta cộng thêm vùng hội tụ gió mực 5.000 m di chuyển từ Thượng Lào sang vẫn còn duy trì tác động. Các tỉnh miền Bắc trong ngày và đêm 3.5 sẽ xuất hiện mưa rào và giông, kèm theo đó là nguy cơ rất cao về hiện tượng tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, mưa đá, giông lốc thường xảy ra vào giai đoạn giao mùa (từ khoảng tháng 4 - tháng 5 và giai đoạn tháng 9 - tháng 10). Dự báo trong tháng 5 và thời gian tới, giông lốc, mưa đá còn có khả năng xuất hiện nhiều hơn ở nhiều khu vực trên cả nước.
Cho đến sáng nay 3.5, các địa phương xảy ra mưa đá ở Thái Nguyên, Phú Thọ vẫn đang tiếp tục thống kê thiệt hại do mưa đá.
Theo thống kê sơ bộ, mưa đá trong ngày 2.5 khiến 38 nhà dân ở xã Yên Sơn (Phú Thọ) bị tốc mái. Mưa đá, giông lốc làm gãy đổ gần 30 ha lúa và gần 13 ha hoa màu.
Còn tại tỉnh Thái Nguyên, mưa đá gây thiệt hại tại 7/48 xóm thuộc xã Phú Lạc, trong đó 4 xóm bị thiệt hại nặng; thống kê nhanh tại xã Phú Lạc đã 3 trường học bị tốc mái hoàn toàn, 20 cột điện bị gãy đổ và hơn 100 ngôi nhà bị tốc mái, hư hỏng nặng.
