Lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã phát động chiến dịch hiệp đồng quy mô lớn nhằm vào các tàu hải quân Mỹ tối 7/5, nhằm đáp trả hai hành động “khiêu khích” của đối phương.
Hành động đầu tiên là khi quân đội Mỹ tấn công tàu chở dầu Iran gần cảng Jask, điều Tehran cho là vi phạm lệnh ngừng bắn. Tiếp đó là việc các khu trục hạm Mỹ tiến vào eo biển Hormuz dù Iran đã cảnh báo không được làm điều đó.
Hải quân IRGC cho hay lực lượng này đã khai hỏa nhiều vũ khí tiên tiến, gồm tên lửa đạn đạo chống hạm, tên lửa hành trình chống hạm và drone tự sát, được trang bị đầu đạn nổ mạnh và “được khai hỏa nhắm trực tiếp vào các tàu khu trục của kẻ thù”.
Video do truyền thông nhà nước Iran công bố cho thấy lực lượng nước này phóng tên lửa và UAV vào các khu trục hạm Mỹ ở eo biển Hormuz.
Theo hải quân IRGC, đòn đánh đã gây ra “thiệt hại đáng kể” cho lực lượng Mỹ và khiến ba tàu khu trục đối phương phải “tháo chạy khỏi khu vực eo biển Hormuz ngay lập tức”.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, xác nhận Iran đã triển khai nhiều tên lửa, UAV và xuồng cao tốc khi tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason đang di chuyển qua eo biển Hormuz để tiến vào vịnh Oman.
“Lực lượng Mỹ đã loại bỏ mối đe dọa đang tiếp cận và nhắm vào các cơ sở quân sự Iran đứng sau vụ tấn công”, CENTCOM cho hay, thêm rằng mục tiêu gồm điểm phóng tên lửa và máy bay không người lái, trung tâm chỉ huy, các cơ sở tình báo, giám sát và trinh sát.
Giới chức Mỹ khẳng định không có khí tài nào bị trúng đòn của đối phương và cáo buộc Iran “hành động thù địch vô cớ”.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran cáo buộc Mỹ đã phối hợp với một số quốc gia trong khu vực để không kích khu vực dân cư ở những tỉnh ven biển nước này.
CBS News dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết cuộc tấn công của Iran dữ dội và kéo dài hơn so với đợt tập kích trước đó vài ngày nhằm vào hai tàu chiến nước này. Đội xuồng tấn công nhanh Iran đã áp sát đến mức các chiến hạm Mỹ buộc phải khai hỏa để ngăn chúng đến gần.
Các quan chức này cho hay trong vài giờ, đội tàu chiến Mỹ và máy bay yểm trợ đã thiết lập lưới phòng thủ nhiều lớp, sử dụng pháo hạm 127 mm và hệ thống phòng thủ tầm cực gần (CIWS) khai hỏa vào đội xuồng Iran.
Ngoài ra, lực lượng Mỹ cũng đã phóng tên lửa Hellfire từ trực thăng Apache và khai hỏa súng máy 12,7 mm trên boong tàu, trong lúc những máy bay khác yểm trợ từ trên không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó nói đây chỉ là “cuộc chạm trán nhẹ” và lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực. Tuy nhiên, ông cảnh báo lực lượng Mỹ sẽ tiến hành thêm đòn không kích nếu Iran không nhanh chóng ký thỏa thuận.
Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn từ hôm 8/4 để tạo điều kiện cho đàm phán. Washington đang chờ Tehran phản hồi về đề xuất nhằm chấm dứt giao tranh.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết nước này sẽ thông báo lập trường của mình cho bên trung gian là Pakistan “sau khi hoàn tất xem xét”.
Theo Hãng tin AFP, dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy hai tàu container siêu lớn - CSCL Indian Ocean và CSCL Arctic Ocean - đã lần lượt đi qua eo biển Hormuz thành công vào ngày 31-3 khi rời vịnh Ba Tư. Con tàu thứ ba không được phía Trung Quốc công bố chi tiết.
Phát biểu tại họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết: "Sau khi phối hợp với các bên liên quan, ba tàu Trung Quốc gần đây đã đi qua eo biển Hormuz; chúng tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với sự hỗ trợ đã nhận được", nhưng không đề cập trực tiếp đến Iran.
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới - đã bị gián đoạn nghiêm trọng kể từ khi chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran bùng nổ hồi cuối tháng 2. Trong đó, Iran tuyên bố kiểm soát hoàn toàn eo biển này, chỉ cho phép tàu của "các quốc gia thân thiện" đi qua, và Trung Quốc là một trong số những nước được Iran nêu tên.
Hai tàu nói trên thuộc tập đoàn vận tải nhà nước Trung Quốc Cosco, đã đi sát đảo Larak do Iran kiểm soát và đang trên đường đến cảng Port Klang (Malaysia).
Trước đó vài ngày, Cosco cũng thông báo đã nối lại việc nhận đơn vận chuyển từ châu Á tới một số nước vùng Vịnh gồm UAE, Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq.
Cùng ngày, Trung Quốc kêu gọi các bên chấm dứt chiến sự ngay lập tức, đặc biệt là Mỹ và Israel - theo kênh Al Jazeera. Bắc Kinh cũng lên tiếng phản đối các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân và cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy quá trình hạ nhiệt căng thẳng, khôi phục hòa bình.
Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cũng đã đến Bắc Kinh và có cuộc gặp với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị để trao đổi về tình hình khu vực, chiến sự tại Iran và quan hệ song phương.
Qua đó, Bắc Kinh khẳng định hai nước có lập trường tương đồng trong nhiều vấn đề quốc tế, trong khi phía Islamabad cũng bày tỏ sẵn sàng đứng ra tổ chức các "cuộc đối thoại có ý nghĩa" giữa Mỹ và Iran, nhằm tìm kiếm giải pháp ngoại giao kết thúc xung đột Trung Đông.
Trong khi đó, quân đội Israel cho biết đã chuẩn bị cho "nhiều tuần" giao tranh tiếp theo tại Iran.
"Chúng tôi đã sẵn sàng tiếp tục hoạt động trong nhiều tuần tới. Chúng tôi có mục tiêu, có đạn dược và có nhân lực cho điều đó, và việc triển khai ra sao phụ thuộc vào quyết định của giới lãnh đạo", trung tá Nadav Shoshani tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh quyết định cuối cùng sẽ thuộc về các lãnh đạo chính trị.
Tổng thống Aleksandar Vucic ngày 5/4 cho biết quân đội và cảnh sát Serbia đã tìm thấy hai ba lô chứa "những gói chất nổ lớn kèm kíp nổ" gần đường ống khí đốt thuộc dự án Dòng chảy Balkan tại khu vực Kanjiza, miền bắc đất nước.
Giới chức Serbia chưa công bố kết luận về động cơ âm mưu đánh bom đường ống khí đốt Dòng chảy Balkan. Tổng thống Vucic cho biết lực lượng chức năng đã thu thập được "một số dấu vết" nhưng chưa thể tiết lộ. Ông cảnh báo nếu vụ nổ xảy ra có thể gây nguy hiểm cho nhiều người và gây thiệt hại lớn cho đường ống.
Dòng chảy Balkan là phần mở rộng của tuyến đường ống Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ, vận chuyển khí đốt từ Nga tới Serbia và Hungary, được coi là hạ tầng năng lượng quan trọng đối với quốc gia Đông Âu.
Ông Vucic cho biết đã thông báo sự việc cho Thủ tướng Hungary Viktor Orban. Lãnh đạo Hungary coi đây là "âm mưu nhắm vào hạ tầng khí đốt then chốt của đất nước" và đã lập tức triệu tập cuộc họp khẩn của Hội đồng Quốc phòng Quốc gia.
Tuy nhiên, lãnh đạo đối lập Hungary Peter Magyar bày tỏ hoài nghi, cho rằng đây có thể là sự việc được dàn dựng nhằm tác động lên kế hoạch tổ chức tổng tuyển cử. "Trong nhiều tuần qua, chúng tôi đã nhận được cảnh báo từ nhiều nguồn rằng có thể sẽ xảy ra một sự cố 'tình cờ' tại Serbia, liên quan đến đường ống khí đốt, vào dịp lễ Phục sinh", ông viết trên mạng xã hội.
Cử tri Hungary sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 12/4 trong cuộc bầu cử được xem là quan trọng nhất ở châu Âu trong năm nay.
Các kết quả thăm dò cho thấy phe đối lập đạt khoảng 50% số phiếu trên toàn quốc, đảng Fidesz của Thủ tướng Orban ở mức 39%. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo những khảo sát toàn quốc không phản ánh đầy đủ sự phức tạp của khu vực bầu cử.
Serbia, quốc gia đang trong tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU), phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung khí đốt Nga, với lượng nhập khẩu khoảng 6 triệu m3 mỗi ngày ở mức giá ưu đãi. Hungary cũng phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Nga.
Thủ tướng Orban gần đây cáo buộc Kiev cố tình trì hoãn sửa chữa một tuyến đường ống khác đi qua lãnh thổ Ukraine, làm gián đoạn dòng chảy dầu tới Hungary và Slovakia. Tranh cãi về năng lượng đã khiến Hungary chặn kế hoạch của EU về khoản vay hơn 100 tỷ USD cho Ukraine.
Theo Hãng tin Reuters, truyền thông Kuwait đưa tin cuộc không kích của Iran ngày 3-6 đã đánh trúng nhà ga số 1 (T1) của sân bay quốc tế Kuwait, gây "thiệt hại vật chất nghiêm trọng" cho công trình.
Ngay sau sự việc, giới chức hàng không đã đình chỉ các chuyến bay và chuyển hướng máy bay đến các sân bay thay thế.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Kuwait, chuẩn tướng Saud Abdulaziz Al-Atwan, lên án vụ việc là "hành động gây hấn của Iran", đồng thời cho biết nhiều người bị thương đã được điều trị y tế.
Hiện chưa rõ có bao nhiêu người bị thương trong vụ tấn công sân bay và mức độ nghiêm trọng của các trường hợp.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nói Iran đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo về phía các nước láng giềng vùng Vịnh, nhưng "tất cả đều không đánh trúng mục tiêu".
Theo CENTCOM, hai tên lửa Iran nhắm vào Kuwait đã rơi giữa đường hoặc vỡ khi đang bay, còn ba tên lửa phóng về Bahrain bị lực lượng Mỹ và Bahrain đánh chặn thành công.
CENTCOM cũng cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt tấn công vào đảo Qeshm của Iran để đáp trả các nỗ lực tấn công của Tehran trên khắp Trung Đông. Mỹ tuyên bố đã bắn hạ nhiều tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (drone) của Iran.
Đáp lại cùng ngày, Bộ Ngoại giao Iran khẳng định Kuwait và Bahrain phải "chịu trách nhiệm trực tiếp" vì đã cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ cùng cơ sở hạ tầng của hai nước để tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào Iran.
Đồng thời, Iran lên án cuộc tấn công vào đảo Qeshm, gọi đó là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và luật pháp quốc tế.
Kuwait - đồng minh thân cận của Mỹ tại vùng Vịnh - thời gian qua đã liên tiếp trở thành mục tiêu của Iran khi căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Phía Tehran cáo buộc Kuwait cho phép lực lượng Mỹ sử dụng lãnh thổ nước này làm bàn đạp cho các cuộc không kích nhắm vào Iran.
