Iran cảnh báo tấn công căn cứ Mỹ “cho đến khi chiến thắng”

Ngày 1-6, Hãng tin Reuters dẫn Hãng thông tấn Tasnim (Iran) cho biết nhóm đàm phán của Iran đã ngừng trao đổi thông điệp với Mỹ thông qua các bên trung gian, nhằm phản đối các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.

Để trừng phạt Israel và các bên ủng hộ nước này, Iran cùng "mặt trận kháng chiến" - bao gồm các đồng minh ở Yemen, Lebanon và Iraq - đã đặt ra mục tiêu phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz. Đồng thời kích hoạt các mặt trận khác như eo biển Bab El Mandeb - tuyến hàng hải chiến lược kiểm soát luồng tàu thuyền đi qua kênh đào Suez.

"Giới chức và các nhà đàm phán Iran đã nhấn mạnh việc chấm dứt ngay lập tức các hành động quân sự của chế độ Zionist (cách Iran gọi Israel - PV) ở Gaza và Lebanon, cùng với đó là sự cần thiết phải rút quân hoàn toàn khỏi các vùng bị chiếm đóng ở Lebanon.

Sẽ không có cuộc đàm phán nào cho đến khi quan điểm của Iran và lực lượng kháng chiến về vấn đề này được đáp ứng", Tasnim cho biết.

Ngay sau thông tin này, dầu Brent tăng 4,9% ở mức 95,60 USD/thùng, dầu WTI tăng 5,9% ở mức 92,55 USD/thùng, theo AFP.

Tình hình xung đột ở Trung Đông tiếp tục diễn biến căng thẳng nhiều ngày qua, trong bối cảnh đàm phán Mỹ - Iran gặp khó vì Israel tiếp tục không kích vào mục tiêu Hezbollah ở miền nam Lebanon.

Lực lượng Hezbollah thân Iran đã đánh vào Israel hồi đầu tháng 3 nhằm ủng hộ Tehran, sau khi Mỹ và Israel phát động tấn công Iran.

Trong các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột với Mỹ, Iran yêu cầu đưa ngừng bắn ở Lebanon làm điều kiện để ngừng bắn với Washington.

Ngày 1-6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã ra lệnh tấn công vào miền nam thủ đô Beirut của Yemen - khu vực do Hezbollah kiểm soát, đẩy tình hình ở đây thêm nóng.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngay lập tức cảnh báo "vi phạm ngừng bắn ở một nơi là vi phạm ngừng bắn ở mọi mặt trận", đồng thời cảnh báo Israel và Mỹ phải chịu trách nhiệm cho hậu quả với mọi vi phạm.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) từ hôm nay, theo thông báo được đưa ra một cách bất ngờ ngày 28/4. Giới chức UAE cho biết quyết định này "phản ánh tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn, cùng sự thay đổi trong định hướng phát triển năng lượng của đất nước".

"Giờ là lúc chúng tôi tập trung nguồn lực vào những ưu tiên liên quan lợi ích quốc gia", hãng thông tấn WAM đưa tin.

Động thái cho thấy việc UAE rời OPEC không đơn thuần là vì kinh tế, mà nước này dường như đang chủ động tách khỏi những ràng buộc cũ để xây dựng vị thế riêng ở Trung Đông, theo Kristin Diwan, chuyên gia tại Viện Các nước Arab vùng Vịnh, trụ sở tại Mỹ.

"Đó là tuyên bố độc lập của UAE", Diwan nhận định. "Abu Dhabi không còn cảm thấy cần gắn bó với những thể chế không phù hợp với lợi ích của họ".

OPEC được thành lập năm 1960 bởi 5 quốc gia gồm Iran, Iraq, Kuwait, Arab Saudi và Venezuela với mục tiêu bảo vệ lợi ích của các thành viên thông qua phối hợp điều tiết sản lượng dầu mỏ. OPEC hiện có 12 thành viên, trong đó UAE gia nhập tổ chức năm 1967.

UAE đã ám chỉ khả năng rời OPEC suốt nhiều năm, từ khi xuất hiện bất đồng với Arab Saudi về cách điều hành chính sách dầu mỏ trước thềm hội nghị thượng đỉnh OPEC+ hồi tháng 11/2020. Rạn nứt bộc lộ rõ ràng hơn trong cuộc họp tiếp theo vào tháng 7/2021.

UAE muốn nâng sản lượng dầu, vốn đã bị OPEC cắt giảm mạnh trong giai đoạn đại dịch Covid-19, trong khi Arab Saudi chủ trương duy trì chính sách này để giữ giá dầu cao. Khác biệt này xuất phát từ việc Arab Saudi cần giá dầu cao để đảm bảo nguồn thu, tài trợ cho các dự án hạ tầng tốn kém. UAE lại có nền kinh tế đa dạng hơn, ít phụ thuộc trực tiếp vào dầu mỏ.

Arne Lohmann Rasmussen, trưởng bộ phận nghiên cứu tại tổ chức tư vấn rủi ro GRM, trụ sở Đan Mạch, cho biết lập luận của UAE khá rõ ràng. Lượng dầu nằm dưới lòng đất có thể không còn nguyên giá trị trong 5-10 năm tới, khi thế giới đẩy nhanh chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Vì thế, khai thác dầu sớm, bán nhiều và giành thị phần khi thị trường còn hấp thụ được là lựa chọn hợp lý hơn.

Abu Dhabi những năm gần đây đã đầu tư để tăng công suất khai thác, với mục tiêu nâng sản lượng từ khoảng 3,4 triệu thùng một ngày lên 5 triệu thùng một ngày vào năm 2027, thậm chí có thể cao hơn về sau. Do đó, một khi rời OPEC, UAE sẽ không còn bị ràng buộc bởi hạn ngạch, có nhiều dư địa hơn để tăng sản lượng nếu muốn, khi chiến sự Iran kết thúc và eo biển Hormuz mở cửa trở lại.

Theo bà Diwan, trong nhiều năm, UAE ở lại OPEC phần nhiều là "vì nể nang vai trò dẫn dắt của Arab Saudi". Nhưng thông báo hôm 28/4 cho thấy "họ sẽ không còn mặc nhiên đi theo sự dẫn dắt của Riyadh nữa".

UAE và Arab Saudi từng là cặp đồng minh quyền lực nhất thế giới Arab, phối hợp chặt chẽ trong nhiều vấn đề, từ cuộc xung đột ở Yemen cho đến kiềm chế ảnh hưởng của Iran. Tuy nhiên, khác biệt chiến lược giữa hai bên ngày càng lộ rõ. Arab Saudi muốn trở thành trung tâm chính trị và kinh tế của khu vực Arab, một cực quyền lực lớn với ảnh hưởng trải rộng từ năng lượng, tài chính tới ngoại giao.

Trong khi đó, UAE lại theo đuổi một mô hình linh hoạt, thực dụng và mang tính toàn cầu hóa hơn. Ở nhiều điểm, tầm nhìn của Abu Dhabi không còn trùng khớp với Riyadh. UAE dần có những tính toán riêng ở Yemen, nội chiến tại Sudan, cũng như cách định hình cấu trúc an ninh vùng Vịnh.

"Những gì chúng ta đang chứng kiến là một UAE hoàn toàn mới", Abdulkhaleq Abdulla, nhà khoa học chính trị có tiếng tại UAE, nói. "Trong tương lai, Abu Dhabi sẽ thể hiện vai trò của mình mạnh mẽ hơn, cả ở khu vực lẫn trên thế giới".

Cuộc xung đột hiện tại giữa Mỹ, Israel với Iran càng thúc đẩy sự tách rời đó. Các đợt tập kích tên lửa và UAV đáp trả từ Iran nhằm vào hạ tầng vùng Vịnh cho thấy sự đoàn kết của khối Arab không mạnh như kỳ vọng.

Khi các nước vùng Vịnh còn cân nhắc cách đối phó Iran, Abu Dhabi đã cắt đứt nhiều mối liên hệ văn hóa và kinh tế lâu năm với Tehran. Arab Saudi lên án Iran nhưng vẫn ủng hộ nỗ lực ngoại giao do Pakistan dẫn dắt. UAE chọn giữ khoảng cách với sáng kiến này, cho thấy Abu Dhabi không hoàn toàn đồng tình với hướng tiếp cận mềm mỏng mà một số đồng minh trong khu vực đang theo đuổi.

"Tất cả các nước vùng Vịnh đều có chính sách riêng nhằm kiềm chế Iran, nhưng mọi nỗ lực đó đều thất bại", Anwar Gargash, một quan chức cấp cao của UAE, phát biểu tại một hội nghị ở Dubai hôm 27/4. "Chúng ta đã thất bại hoàn toàn trong các chính sách của mình".

Ông cho rằng sự đoàn kết của các nước vùng Vịnh "không tương xứng với mức độ nghiêm trọng của thách thức" mà cuộc chiến đặt ra. Trong khi đó, chiếc ô an ninh của Mỹ vẫn tồn tại, nhưng không còn mang cảm giác chắc chắn tuyệt đối như trước.

"Các quốc gia trong khu vực đều phải thích nghi với một thực tế mới là Mỹ không còn là chỗ dựa như trước", bà Diwan nhận định. "Điều đó buộc mỗi nước phải tự tìm con đường riêng".

Điều đó lý giải vì sao UAE ưu tiên các quan hệ song phương có giá trị thực tế, từ Mỹ đến Israel, đồng thời lạnh nhạt với những khuôn khổ khu vực mà họ cho là kém hiệu quả.

UAE tháng 9/2020 ký Hiệp định Abraham, do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian, trở thành quốc gia Arab đầu tiên tại Trung Đông bình thường hóa quan hệ với Israel trong hơn 25 năm. Abu Dhabi coi quan hệ với Tel Aviv là đòn bẩy để tăng ảnh hưởng tại khu vực và là kênh đặc biệt để tiếp cận Washington.

"Không loại trừ khả năng việc UAE rời OPEC là một thỏa thuận ngầm nào đó giữa nước này với Mỹ và Israel, trong đó Abu Dhabi giáng đòn vào OPEC để được Washington và Tel Aviv bảo vệ", Ellen Wald, chuyên gia tại Hội đồng Đại Tây Dương, nói với Middle East Eye. "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu có một thỏa thuận quốc phòng nào đó giữa các bên được công bố trong tương lai gần".

Giới chức cùng các nhà bình luận thân chính phủ UAE gần đây liên tục đề cập những bước đi tiếp theo mà Abu Dhabi có thể thực hiện nếu theo đuổi hướng đi độc lập hơn. Một số ý kiến cho rằng UAE cũng đang cân nhắc rút khỏi Liên đoàn Arab, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh hoặc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, những khuôn khổ đa phương tại khu vực.

Ông Abdulla không loại trừ khả năng UAE sớm có động thái với Liên đoàn Arab, có thể là đóng băng tư cách thành viên, ngừng tài trợ cho tổ chức này, hoặc thậm chí rút lui hoàn toàn.

"UAE cuối cùng đã hành động và nhiều khả năng là vì chiến sự Iran. Đây là thời điểm mở ra cơ hội cho những quyết định mang tính bước ngoặt", Bernard Haykel, giáo sư về vùng Cận Đông tại Đại học Princeton, Mỹ, nhận định.

Tareq al-Otaiba, nhà nghiên cứu người UAE tại Trung tâm Belfer, Đại học Harvard, đã dự đoán được việc nước này rút khỏi OPEC trong một bài luận công bố tuần trước.

"Cuộc xung đột đã cho thấy ai mới là người bạn thực sự", ông al-Otaiba viết. "Điều quan trọng hơn là thế giới Arab sẽ thay đổi ra sao khi UAE quyết định tách khỏi lối đi chung và theo đuổi con đường riêng của mình".

Tin Gốc: Vnexpress

Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 25/4 được mật vụ sơ tán khỏi tiệc chiêu đãi phóng viên chuyên trách Nhà Trắng sau khi có tiếng súng nổ. "Một người đàn ông mang theo nhiều vũ khí đã xông vào trạm kiểm soát an ninh", ông Trump cho biết trong cuộc họp báo sau đó ở Nhà Trắng.

Theo cảnh sát, nghi phạm dường như hành động một mình và mang theo súng shotgun, súng ngắn và nhiều con dao. Fox News cho biết anh ta là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, sống tại thành phố Torrance ở bang California. Người này có thể là khách lưu trú tại Washington Hilton.

Video được quay bằng camera giám sát do ông Trump đăng trên mạng xã hội cho thấy nghi phạm chạy nhanh qua máy dò kim loại. Lực lượng an ninh lập tức quay về hướng nghi phạm và chĩa súng.

Nghi phạm đã đấu súng với mật vụ Mỹ nhưng không trúng đạn. Các đặc vụ sau đó khống chế được kẻ tấn công.

Ông Trump ca ngợi mật vụ Mỹ cũng như lực lượng hành pháp đã hành động "rất nhanh chóng" để chặn nghi phạm trước khi người này vào được hội trường tiệc. Tổng thống Trump tiết lộ một sĩ quan đã bị bắn ở khoảng cách gần, song được cứu nhờ mang áo chống đạn. "Tôi vừa nói chuyện với sĩ quan đó, anh ấy hiện rất ổn", ông cho biết.

Tổng thống Mỹ giải thích ông công bố video trên mạng xã hội nhằm cho thấy "hành động bạo lực của tên côn đồ đã tấn công Hiến pháp", cũng như "mật vụ và lực lượng hành pháp đã hành động nhanh như thế nào".

Công tố viên liên bang thông báo nghi phạm sẽ ra trình diện trước thẩm phán liên bang ở Washington vào ngày 27/4. Người này sẽ bị cáo buộc tội sử dụng súng trong lúc thực hiện hành vi bạo lực và tấn công nhân viên liên bang bằng vũ khí nguy hiểm.

Khi được hỏi liệu bản thân có phải mục tiêu của nghi phạm hay không, ông Trump đáp "tôi nghĩ vậy". Dựa vào thông tin đã có, lãnh đạo Mỹ không cho rằng sự việc có liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Dù vậy, Tổng thống Trump cho biết các hành động do ông tiến hành nhằm vào Iran có thể khiến bản thân trở thành mục tiêu và ông sẽ không chùn bước.

Theo Tổng thống Mỹ, sự việc cho thấy cần phải thắt chặt an ninh hơn. Ông cũng cho rằng khách sạn Washington Hilton "không phải tòa nhà đặc biệt an toàn" và nhắc đến dự án phòng khiêu vũ đang được xây dựng ở Nhà Trắng, nơi sẽ được trang bị các biện pháp chống thiết bị bay không người lái và kính chống đạn.

"Đây không phải lần đầu trong những năm qua nền cộng hòa của chúng ta bị tấn công bởi một kẻ muốn trở thành sát thủ", ông nói, đồng thời kêu gọi người dân Mỹ "giải quyết những khác biệt bằng biện pháp hòa bình".

Ông Trump cho rằng bữa tiệc không nên bị hủy bỏ, thêm rằng đã mong muốn được ở lại song cuối cùng vẫn rời đi theo đề nghị của lực lượng an ninh, vì các đặc vụ không rõ liệu còn mối đe dọa nào khác không. Tổng thống Mỹ cho biết sự kiện sẽ được tổ chức lại trong vòng 30 ngày tới với quy mô "lớn hơn, tốt hơn và thậm chí còn đẹp hơn".

Tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng là sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, diễn ra lần đầu vào năm 1921. Sự kiện năm nay có khoảng 2.600 người tham gia.

Đây là lần đầu tiên ông Trump dự tiệc sau hơn một thập kỷ, cũng là lần đầu tiên với tư cách tổng thống. Mỗi năm WHCA đều mời tổng thống đương nhiệm dự tiệc nhưng ông Trump đã từ chối vào những năm trước đó.

Tin Gốc: Vnexpress