Ngày 8.5, HĐND TP.HCM phối hợp Trường đại học Luật TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia “Luật Đô thị đặc biệt – Đột phá thể chế cho TP.HCM”.
Tại hội thảo, trình bày tham luận về xây dựng cơ chế phân cấp, phân quyền triệt để trong luật Đô thị đặc biệt, ông Lê Minh Đức, Phó trưởng ban Pháp chế HĐND TP.HCM cho biết việc xem xét việc ban hành luật Đô thị đặc biệt là một quyết sách mang tính lịch sử.
Bởi tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM vào ngày 27.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định sự ủng hộ của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ để TP.HCM xây dựng dự thảo luật Đô thị đặc biệt “phản ánh đúng vị thế, tầm vóc, sứ mệnh của TP.HCM; tập trung tạo đột phá về thể chế và quản trị”.
Theo ông Đức, sau khi hoàn tất sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ tháng 7.2025, không gian phát triển của TP.HCM được mở rộng đáng kể, đi kèm với áp lực đô thị hóa mạnh mẽ.
Theo đại diện Ban Pháp chế HĐND TP.HCM, thành phố không thể tiếp tục vận hành hiệu quả trong “chiếc áo chật” của các quy định pháp luật đồng nhất vốn không tính đến các đặc thù của một đô thị đặc biệt.
Từ thực tiễn quản lý, Ban Pháp chế HĐND TP.HCM đề xuất dự thảo luật Đô thị đặc biệt cần tập trung phân quyền ở 6 lĩnh vực lớn.
Thứ nhất là mô hình quản trị siêu đô thị hiện đại, trong đó thành phố được chủ động hơn về tổ chức bộ máy, biên chế và nhân sự. Theo ông Đức, TP.HCM cần được quyền quyết định số lượng biên chế, người lao động trong các cơ quan của hệ thống chính trị dựa trên nhu cầu thực tiễn và khối lượng công việc, thay vì bị đóng khung bởi chỉ tiêu giao từ Trung ương.
“Với tính chất là một siêu đô thị có nhiều thách thức về hạ tầng và an sinh, mô hình quản lý giống như các tỉnh, thành thông thường sẽ thiếu sức lan tỏa và dễ làm bộ máy quá tải”, ông Đức phân tích.
Thứ hai là cơ chế đãi ngộ linh hoạt, cạnh tranh để thu hút nhân tài. Ông Đức cho rằng TP.HCM đang đối mặt với tình trạng “chảy máu chất xám” do thang bảng lương hành chính còn cứng nhắc, trong khi các cơ chế thí điểm trước đây mới chỉ dừng ở mức hệ số, chưa đủ sức cạnh tranh với khu vực tư nhân và doanh nghiệp FDI.
Do đó, luật Đô thị đặc biệt cần trao quyền cho thành phố áp dụng cơ chế sử dụng, quản lý, đãi ngộ cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia, nhà khoa học theo hướng linh hoạt hơn. Thành phố cần được tự quyết định thu nhập, phụ cấp, nhà ở và các phúc lợi khác đối với các vị trí trọng yếu, đòi hỏi chuyên môn sâu.
“Thành phố cần đội ngũ kiến trúc sư thể chế và chuyên gia đầu ngành để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược. Luật hóa cơ chế đãi ngộ linh hoạt là giải pháp gốc rễ để thu hút nhân tài tinh hoa”, ông Đức nêu.
Thứ ba là đột phá trong quản lý tài chính, ngân sách và đầu tư. Theo ông Đức, luật cần quy định rõ thẩm quyền tự chủ ngân sách của TP.HCM gắn với hiệu quả sử dụng ngân sách; đồng thời luật hóa các cơ chế chính sách ưu đãi về tài chính, cho phép thành phố thí điểm huy động vốn ngoài đầu tư công theo phương thức đối tác công – tư trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao, khoa học công nghệ.
Thứ tư là đột phá về đầu tư và FDI, đặc biệt trong tháo gỡ rào cản đất đai. Ông Đức đề xuất phân quyền triệt để cho TP.HCM trong chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh cục bộ quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất mà không phải qua quá nhiều khâu trung gian thẩm định. Thành phố cũng cần được chủ động ban hành cơ chế đặc thù về định giá, bồi thường, hỗ trợ tái định cư để xử lý dứt điểm vướng mắc trong giải phóng mặt bằng.
Thứ năm là đột phá về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo ông Đức, luật cần thiết lập khung pháp lý cho cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, quy trình, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. TP.HCM cũng cần được tự quyết định áp dụng một số tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật vượt trội, phù hợp với định hướng xây dựng đô thị hiện đại.
Thứ sáu là thẩm quyền lập quy. Ông Đức đề xuất giao cho TP.HCM quyền chủ động ban hành văn bản quy phạm pháp luật để hướng dẫn thi hành luật, thậm chí được quy định khác với nghị định, thông tư trong một số lĩnh vực đã được phân quyền, với điều kiện không trái Hiến pháp, không xâm phạm an ninh quốc gia, quyền con người và quyền công dân.
Bên cạnh phân quyền mạnh mẽ, ông Đức nhấn mạnh luật Đô thị đặc biệt phải thiết kế đồng bộ cơ chế trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.
“Quyền lực mạnh mẽ phải đi đôi với cơ chế kiểm tra hiệu quả để ngăn chặn lạm quyền và trục lợi”, ông Đức nói.
Ông Đức cũng đề xuất áp dụng nguyên tắc quản trị hiện đại với tinh thần “sáu rõ”: rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả và rõ hiệu quả. Mọi thẩm quyền, nguồn lực khi được phân cấp, ủy quyền phải được cụ thể hóa bằng chỉ tiêu, tiêu chí định lượng, gắn với đánh giá năng lực cá nhân người đứng đầu và tập thể.
Theo ông, cách làm này nhằm xóa bỏ tình trạng “trách nhiệm chung chung, hòa cả làng”, cũng như thói quen đùn đẩy, xin ý kiến lòng vòng do phân định nhiệm vụ không rõ.
Một nội dung quan trọng khác là thể chế hóa cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Ông Đức cho rằng nếu không có cơ chế bảo vệ rõ ràng, một bộ phận cán bộ sẽ tiếp tục rụt rè, e ngại trách nhiệm, tạo ra vòng luẩn quẩn trong xử lý công việc.
Luật cần làm rõ ranh giới pháp lý, cơ chế miễn trừ trách nhiệm kỷ luật và trách nhiệm hình sự đối với cán bộ, công chức, chuyên gia nếu họ đã tuân thủ đúng quy trình, minh bạch động cơ, không tư lợi, nhưng kết quả không đạt như kỳ vọng do rủi ro khách quan, nhất là trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và cơ chế thử nghiệm.
Như Thanh Niên vừa đề cập, những ngày qua, clip, hình ảnh về một "lớp học đặc biệt" với những đứa trẻ lấm lem bùn đất đi lội ruộng, cấy lúa dưới sự hướng dẫn của "thầy giáo" trẻ lan tỏa khắp các diễn đàn, mạng xã hội thu hút hàng ngàn lượt quan tâm, theo dõi.
Được biết, giáo viên chủ nhiệm kiêm lớp trưởng của "lớp học đặc biệt" này là anh Phan Văn Phương (34 tuổi), hiện sinh sống tại xã Hợp Minh, tỉnh Nghệ An. Anh Phương cho biết ý tưởng về lớp học bắt ốc, cấy lúa cho "khối nghỉ hè" bắt nguồn từ hai con của anh.
"Ở quê nghỉ hè nên tụi nhỏ suốt ngày túm tụm xem điện thoại. Tôi chỉ nghĩ phải làm cái gì đó để các con bớt dùng thiết bị điện tử đi. "Lớp học" là trên mạng họ gọi thôi, chứ thực ra tôi biết gì thì tôi dạy tụi nhỏ cái đó. Lội ruộng cấy lúa, bắt ốc là tuổi thơ của những đứa trẻ như chúng tôi. Tôi muốn các con hiểu để có được bát cơm mỗi ngày là cả quá trình vất vả của người làm nông, để các con biết thương bố mẹ hơn", anh Phương chia sẻ.
"Lớp học" ban đầu chỉ có 5 học sinh gồm 2 con của anh và vài người bạn con hay qua chơi. Dần dần đám trẻ con truyền tai nhau, nhất là sau khi mạng xã hội lan truyền hình ảnh "lớp học" cấy lúa, nhiều em biết đến rủ nhau qua nhà chú Phương học hè. Hiện tại có 15 bạn nhỏ đủ lứa tuổi đang theo "lớp học đặc biệt" này.
Câu chuyện nhẹ nhàng về lớp học cấy lúa, bắt ốc đầu hè đã thực sự gợi lên rất nhiều cảm xúc cho bạn đọc (BĐ) Báo Thanh Niên. BĐ Trần Anh Thi tán thưởng: "Đây là một sáng kiến cộng đồng, một ý tưởng giáo dục thú vị mang lại nhiều giá trị, không chỉ cho các em nhỏ mà còn góp phần gắn kết tình cảm gia đình, tạo cơ hội để các phụ huynh đồng hành cùng con trong việc học những bài học về cuộc sống".
Nhận định này đồng thời được BĐ Vũ Hải Hà An ủng hộ: "Mô hình lớp học cấy lúa, bắt ốc do anh Phan Văn Phương tổ chức là một cách giáo dục vô cùng thiết thực, giúp trẻ em hiểu rõ hơn về giá trị lao động của cha mẹ cũng như rèn luyện kỹ năng sống".
BĐ Trần Quốc Khánh chia sẻ thêm: "Không thể chê trách việc trẻ làm bạn với điện thoại hay máy tính bảng là sai, vì cách học ngày nay đa dạng và cần thiết gắn với công nghệ. Nhưng khuyến khích trải nghiệm thực tế, hoạt động xã hội bên ngoài sẽ giúp trẻ em không chỉ phát triển kỹ năng mềm mà còn cân bằng giữa thực tế và công nghệ".
Đa số BĐ mong muốn các bậc cha mẹ cùng nhau chia sẻ những mô hình cộng đồng, những lớp học trải nghiệm thực tế tại các địa phương để mọi người tham khảo, ủng hộ. BĐ Trần Thanh Diệp viết: "Việc trẻ em được trực tiếp trải nghiệm công việc đồng áng thay vì dành hết thời gian cho các thiết bị điện tử là xu hướng giáo dục rất đáng được nhân rộng, không chỉ trong dịp nghỉ hè, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ ngày càng lấn át các hoạt động truyền thống".
BĐ ThuyLe nêu thêm thực tiễn: "Thực tế có nhiều những lớp học như vậy được các bạn đoàn viên, các bác cựu chiến binh, các thầy cô giáo hưu trí… tổ chức trong thôn, xóm của mình, thu hút các bé. Chúng ta cần biết đến nhiều hơn những lớp học như vậy". Trong khi đó, BĐ Trường Lưu bày tỏ: "Rất cần có thêm sự chung tay của cả xã hội, cộng đồng để phát triển thêm nhiều mô hình vui chơi, giáo dục phù hợp với trẻ em trong dịp hè. Đơn cử như trước đây, khi mô hình học kỳ hè quân đội ra đời, rất nhiều phụ huynh đã ủng hộ. Cần có thêm những mô hình cộng đồng tương tự".
"Khói đen kèm mùi khét bao trùm cả hẻm, nhiều gia đình phải bế con nhỏ chạy ra ngoài", ông Hưng nói.
Theo người dân, căn nhà thường có hai vợ chồng cùng 5 người con sinh sống. Khi cháy xảy ra, chỉ một người con gái lớn ở nhà.
Nhiều xe cứu hỏa cùng hơn 20 chiến sĩ được điều đến hiện trường. Do căn nhà nằm sâu trong hẻm nhỏ rộng hơn một mét, lực lượng chức năng phải kéo vòi rồng vào bên trong để khống chế đám cháy.
Sau khoảng 20 phút, hỏa hoạn được dập tắt. Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng nhiều tài sản, đồ đạc trong nhà bị thiêu rụi.
Tại buổi làm việc, sau khi trực tiếp kiểm tra và nghe chỉ huy Trung đoàn 10 báo cáo, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa ghi nhận, biểu dương những kết quả nổi bật mà cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 10 đã nỗ lực đạt được.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa đánh giá tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, sự chủ động, sáng tạo của Đảng ủy, chỉ huy đơn vị trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ toàn diện trên các mặt công tác; nhất là việc duy trì nghiêm kỷ luật, nâng cao chất lượng huấn luyện, xây dựng nền nếp chính quy, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội.
Về phương hướng thời gian tới, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa yêu cầu Đảng ủy Ban Chỉ huy Trung đoàn 10 tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các nghị quyết và văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của trên về công tác quân sự, quốc phòng.
Duy trì nghiêm nền nếp, chế độ sẵn sàng chiến đấu, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống; tổ chức huấn luyện chặt chẽ, đúng kế hoạch.
Tổ chức huấn luyện sát với nhiệm vụ, đối tượng, địa bàn; coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, nâng cao khả năng cơ động, xử trí tình huống cho bộ đội.
Cùng với đó đơn vị cần tiếp tục làm tốt công tác Đảng, công tác chính trị; nắm chắc tình hình tư tưởng cán bộ, chiến sĩ, kịp thời định hướng, giải quyết những vấn đề nảy sinh, tạo sự thống nhất, đồng thuận cao trong toàn đơn vị.
Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng; phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên.
Thực hiện tốt công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, chăm lo đời sống bộ đội, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đoàn kết, kỷ cương.
Dịp này, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa gửi lời chúc mừng tốt đẹp đến cán bộ, chiến sĩ trung đoàn nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày Truyền thống đơn vị (15-4-1966 - 15-4-2026).
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa bày tỏ mong muốn đơn vị tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng của Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác, không ngừng phấn đấu, lập nhiều thành tích tiêu biểu hơn nữa trong huấn luyện, công tác, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.
Trước đó, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa và đoàn công tác đã đến dâng hoa, dâng hương tại Đền thờ Anh hùng liệt sĩ Chiến khu Rừng Sác.
Trong không khí trang nghiêm, các đại biểu đã dành phút mặc niệm, bày tỏ lòng thành kính và tri ân sâu sắc công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ - những chiến sĩ Đặc công Rừng Sác đã anh dũng chiến đấu, bám trụ nơi rừng ngập mặn khắc nghiệt, lập nên nhiều chiến công vang dội.
