Ngày 8.5, HĐND TP.HCM phối hợp Trường đại học Luật TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia “Luật Đô thị đặc biệt – Đột phá thể chế cho TP.HCM”.
Tại hội thảo, trình bày tham luận về xây dựng cơ chế phân cấp, phân quyền triệt để trong luật Đô thị đặc biệt, ông Lê Minh Đức, Phó trưởng ban Pháp chế HĐND TP.HCM cho biết việc xem xét việc ban hành luật Đô thị đặc biệt là một quyết sách mang tính lịch sử.
Bởi tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM vào ngày 27.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định sự ủng hộ của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ để TP.HCM xây dựng dự thảo luật Đô thị đặc biệt “phản ánh đúng vị thế, tầm vóc, sứ mệnh của TP.HCM; tập trung tạo đột phá về thể chế và quản trị”.
Theo ông Đức, sau khi hoàn tất sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ tháng 7.2025, không gian phát triển của TP.HCM được mở rộng đáng kể, đi kèm với áp lực đô thị hóa mạnh mẽ.
Theo đại diện Ban Pháp chế HĐND TP.HCM, thành phố không thể tiếp tục vận hành hiệu quả trong “chiếc áo chật” của các quy định pháp luật đồng nhất vốn không tính đến các đặc thù của một đô thị đặc biệt.
Từ thực tiễn quản lý, Ban Pháp chế HĐND TP.HCM đề xuất dự thảo luật Đô thị đặc biệt cần tập trung phân quyền ở 6 lĩnh vực lớn.
Thứ nhất là mô hình quản trị siêu đô thị hiện đại, trong đó thành phố được chủ động hơn về tổ chức bộ máy, biên chế và nhân sự. Theo ông Đức, TP.HCM cần được quyền quyết định số lượng biên chế, người lao động trong các cơ quan của hệ thống chính trị dựa trên nhu cầu thực tiễn và khối lượng công việc, thay vì bị đóng khung bởi chỉ tiêu giao từ Trung ương.
“Với tính chất là một siêu đô thị có nhiều thách thức về hạ tầng và an sinh, mô hình quản lý giống như các tỉnh, thành thông thường sẽ thiếu sức lan tỏa và dễ làm bộ máy quá tải”, ông Đức phân tích.
Thứ hai là cơ chế đãi ngộ linh hoạt, cạnh tranh để thu hút nhân tài. Ông Đức cho rằng TP.HCM đang đối mặt với tình trạng “chảy máu chất xám” do thang bảng lương hành chính còn cứng nhắc, trong khi các cơ chế thí điểm trước đây mới chỉ dừng ở mức hệ số, chưa đủ sức cạnh tranh với khu vực tư nhân và doanh nghiệp FDI.
Do đó, luật Đô thị đặc biệt cần trao quyền cho thành phố áp dụng cơ chế sử dụng, quản lý, đãi ngộ cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia, nhà khoa học theo hướng linh hoạt hơn. Thành phố cần được tự quyết định thu nhập, phụ cấp, nhà ở và các phúc lợi khác đối với các vị trí trọng yếu, đòi hỏi chuyên môn sâu.
“Thành phố cần đội ngũ kiến trúc sư thể chế và chuyên gia đầu ngành để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược. Luật hóa cơ chế đãi ngộ linh hoạt là giải pháp gốc rễ để thu hút nhân tài tinh hoa”, ông Đức nêu.
Thứ ba là đột phá trong quản lý tài chính, ngân sách và đầu tư. Theo ông Đức, luật cần quy định rõ thẩm quyền tự chủ ngân sách của TP.HCM gắn với hiệu quả sử dụng ngân sách; đồng thời luật hóa các cơ chế chính sách ưu đãi về tài chính, cho phép thành phố thí điểm huy động vốn ngoài đầu tư công theo phương thức đối tác công – tư trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao, khoa học công nghệ.
Thứ tư là đột phá về đầu tư và FDI, đặc biệt trong tháo gỡ rào cản đất đai. Ông Đức đề xuất phân quyền triệt để cho TP.HCM trong chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh cục bộ quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất mà không phải qua quá nhiều khâu trung gian thẩm định. Thành phố cũng cần được chủ động ban hành cơ chế đặc thù về định giá, bồi thường, hỗ trợ tái định cư để xử lý dứt điểm vướng mắc trong giải phóng mặt bằng.
Thứ năm là đột phá về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo ông Đức, luật cần thiết lập khung pháp lý cho cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, quy trình, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. TP.HCM cũng cần được tự quyết định áp dụng một số tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật vượt trội, phù hợp với định hướng xây dựng đô thị hiện đại.
Thứ sáu là thẩm quyền lập quy. Ông Đức đề xuất giao cho TP.HCM quyền chủ động ban hành văn bản quy phạm pháp luật để hướng dẫn thi hành luật, thậm chí được quy định khác với nghị định, thông tư trong một số lĩnh vực đã được phân quyền, với điều kiện không trái Hiến pháp, không xâm phạm an ninh quốc gia, quyền con người và quyền công dân.
Bên cạnh phân quyền mạnh mẽ, ông Đức nhấn mạnh luật Đô thị đặc biệt phải thiết kế đồng bộ cơ chế trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.
“Quyền lực mạnh mẽ phải đi đôi với cơ chế kiểm tra hiệu quả để ngăn chặn lạm quyền và trục lợi”, ông Đức nói.
Ông Đức cũng đề xuất áp dụng nguyên tắc quản trị hiện đại với tinh thần “sáu rõ”: rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả và rõ hiệu quả. Mọi thẩm quyền, nguồn lực khi được phân cấp, ủy quyền phải được cụ thể hóa bằng chỉ tiêu, tiêu chí định lượng, gắn với đánh giá năng lực cá nhân người đứng đầu và tập thể.
Theo ông, cách làm này nhằm xóa bỏ tình trạng “trách nhiệm chung chung, hòa cả làng”, cũng như thói quen đùn đẩy, xin ý kiến lòng vòng do phân định nhiệm vụ không rõ.
Một nội dung quan trọng khác là thể chế hóa cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Ông Đức cho rằng nếu không có cơ chế bảo vệ rõ ràng, một bộ phận cán bộ sẽ tiếp tục rụt rè, e ngại trách nhiệm, tạo ra vòng luẩn quẩn trong xử lý công việc.
Luật cần làm rõ ranh giới pháp lý, cơ chế miễn trừ trách nhiệm kỷ luật và trách nhiệm hình sự đối với cán bộ, công chức, chuyên gia nếu họ đã tuân thủ đúng quy trình, minh bạch động cơ, không tư lợi, nhưng kết quả không đạt như kỳ vọng do rủi ro khách quan, nhất là trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và cơ chế thử nghiệm.
Ngày 25.6, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM tổ chức vòng chung kết xếp hạng hội thi Báo cáo viên giỏi TP.HCM năm 2026 với chủ đề "Son sắt niềm tin - Vững vàng lý tưởng".
Tham dự có bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM; ông Dương Anh Đức, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM; ông Nguyễn Thọ Truyền, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM; 12 thí sinh xuất sắc được tuyển chọn từ vòng sơ khảo, chung khảo của 179 cơ quan, đơn vị trên địa bàn; cùng lãnh đạo nhiều ban ngành TP.HCM.
Phát biểu chỉ đạo tại vòng chung kết, bà Văn Thị Bạch Tuyết nhấn mạnh công tác tuyên truyền miệng và hoạt động của đội ngũ báo cáo viên không chỉ là cầu nối gắn kết ý Đảng với lòng dân mà còn là "vũ khí sắc bén" trong định hướng dư luận và tạo sự đồng thuận xã hội.
Theo bà, hội thi Báo cáo viên giỏi TP.HCM năm 2026 là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, đồng thời là dịp kiểm tra thực chất bản lĩnh, kỹ năng xử lý thông tin của đội ngũ báo cáo viên trước yêu cầu mới của thực tiễn đô thị.
"Mục tiêu tối thượng là biến những bài thi xuất sắc thành tài liệu sinh hoạt chuyên đề sống động tại cơ sở, giúp người dân hiểu đúng, đồng lòng và chủ động thực hiện các chủ trương lớn của TP.HCM", bà Tuyết nhấn mạnh.
Tại vòng chung kết, 12 thí sinh bốc thăm các chuyên đề về những nội dung cốt lõi, điểm mới của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ I nhiệm kỳ 2025 - 2030, cùng các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị như Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia...
Các thí sinh được chia thành 4 nhóm, mỗi nhóm 3 người để tranh tài. Kết quả, ban tổ chức trao 6 giải khuyến khích, 3 giải ba, 2 giải nhì và 1 giải nhất.
Giải nhất thuộc về bà Phạm Thị Thanh Tuyền, Đảng ủy phường Thới An, với chuyên đề "Sức khỏe nhân dân - nền tảng của khát vọng phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới".
Theo ban tổ chức, hội thi nhằm tuyên truyền sâu rộng đến cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân những nội dung cốt lõi, điểm mới của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Qua đó, cổ vũ và động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phát huy tinh thần yêu nước; ý chí tự lực, tự cường, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc để sớm đưa nghị quyết vào cuộc sống.
Đồng thời, hội thi góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm chính trị của các cấp ủy, tổ chức đảng đối với công tác tuyên truyền miệng; thúc đẩy đổi mới phương thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên trong tình hình mới.
Nhận định được thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP HCM, nêu sáng 11/7, khi đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, kiểm tra công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng.
Theo thiếu tướng Trung, sau một tuần tìm kiếm, lực lượng chức năng phát hiện 29 hài cốt nằm xếp thành nhiều lớp trong hố sâu khoảng 2 m. Các di vật thu được mang đặc trưng của quân giải phóng và lực lượng Biệt động Sài Gòn.
Từ ngày 4/7, đội quy tập đào rãnh đầu tiên rộng 25 m2, tìm thấy 11 hài cốt. Trong hai ngày 9 và 10/7, lực lượng tiếp tục phát hiện 18 hài cốt tại hố rộng khoảng 20 m2. Khu vực tìm kiếm hiện được mở rộng thành rãnh hình chữ T, dài khoảng 50 m, rộng 3 m.
Trong số các hài cốt, lực lượng chức năng bước đầu xác định danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, thuộc Tiểu đoàn 1 Long An, qua giấy tờ tùy thân và đối chiếu tài liệu lịch sử. Đơn vị này từng tham gia trận đánh cầu Chữ Y trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa đánh giá việc phát hiện các hài cốt tại công viên Lê Thị Riêng là điểm nhấn của đợt cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ. Ông yêu cầu công tác tìm kiếm phải được thực hiện tận tâm, thể hiện sự tri ân đối với những người đã hy sinh.
Hoạt động tìm kiếm tại công viên Lê Thị Riêng nằm trong "Chiến dịch 500 ngày đêm" hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Chiến dịch diễn ra từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, đặt mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt và xác định danh tính từ 18.000 mẫu sinh phẩm.
Thông tư 72 quy định, mọi hoạt động của Bộ Quốc phòng phải tuân thủ hiến pháp và pháp luật Việt Nam, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.
Bộ trưởng, các thứ trưởng giao nhiệm vụ đến cơ quan, đơn vị trực thuộc bộ; trường hợp cần thiết, giao nhiệm vụ trực tiếp đến cấp dưới của cơ quan, đơn vị trực thuộc bộ; chỉ huy cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ phải có trách nhiệm báo cáo cấp trên trực tiếp.
Trong quản lý và phân công công việc phải bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả, rõ thẩm quyền.
Một người hoặc một cơ quan, đơn vị được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ, nhưng mỗi nhiệm vụ chỉ giao cho một người hoặc một cơ quan, đơn vị chủ trì chịu trách nhiệm chính, cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan phối hợp thực hiện.
Bộ Quốc phòng chú trọng đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nhất là cải cách thủ tục hành chính, xử lý công việc trên môi trường điện tử; tinh giản ít nhất 10% số lượng cuộc họp hằng năm và chỉ tổ chức họp, hội nghị khi thực sự cần thiết; khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám tham mưu, dám chịu trách nhiệm, đề xuất những vấn đề mới có tính chất phức tạp, vì lợi ích chung.
Thông tư cũng quy định rõ về trách nhiệm, phạm vi, cách thức giải quyết công việc của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Theo đó, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chỉ đạo, quản lý, điều hành toàn diện mọi hoạt động thuộc chức năng, nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng; phân công nhiệm vụ đối với các lãnh đạo bộ; thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định pháp luật và các nhiệm vụ do cấp có thẩm quyền giao, bao gồm cả các công việc được ủy quyền; chịu trách nhiệm cá nhân về mọi mặt công tác của Bộ Quốc phòng.
Bộ trưởng không trực tiếp giải quyết công việc đã phân công, phân cấp, ủy quyền cho thứ trưởng, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trực thuộc bộ; trừ trường hợp cần thiết. Chỉ đạo, điều phối hoạt động giữa các lãnh đạo bộ. Chỉ đạo, kiểm tra hoạt động của chỉ huy cơ quan, đơn vị trực thuộc bộ. Trực tiếp chỉ đạo, điều hành các công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng.
Về cách thức giải quyết công việc, bộ trưởng quyết định, chỉ đạo xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách; ban hành các văn bản hành chính theo thẩm quyền để thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực được phân công.
Cùng đó, đề nghị cấp có thẩm quyền áp dụng các biện pháp cấp bách khác với quy định pháp luật hiện hành hoặc các biện pháp pháp luật chưa quy định trong các trường hợp thật cần thiết vì lợi ích quốc gia, phòng, chống, khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh, bảo đảm tính mạng, sức khỏe, tài sản của nhân dân.
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cũng quyết định theo thẩm quyền hoặc trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định các vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Quốc phòng; trường hợp cần thiết, bộ trưởng có thể yêu cầu lấy ý kiến của các thứ trưởng hoặc các lãnh đạo bộ...
Trong trường hợp cần thiết, bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo giải quyết những công việc đã phân công, ủy quyền cho thứ trưởng hoặc những việc liên quan đến các thứ trưởng nhưng còn ý kiến khác nhau.
Bộ trưởng ủy quyền tổng tham mưu trưởng - thứ trưởng Bộ Quốc phòng giải quyết các công việc của Bộ Quốc phòng trong thời gian bộ trưởng vắng mặt. Phân công các thứ trưởng theo dõi, chỉ đạo, giải quyết một số công việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ Quốc phòng.
Bộ trưởng thành lập các tổ chức phối hợp liên ngành để giúp bộ trưởng chỉ đạo, điều hành, xử lý các vấn đề phức tạp, quan trọng liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc đúng thẩm quyền nhưng nội dung quan trọng, phức tạp, có tính liên ngành thì phối hợp với bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ có liên quan để hoàn chỉnh hồ sơ trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định...
