Bác sĩ ngoại khoa Hoàng Sĩ Duy (Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ trên trang cá nhân rằng nhiều người lầm tưởng thức ăn qua đêm được bảo quản trong tủ lạnh hoặc nếu không có mùi lạ, vẻ ngoài không có dấu hiệu ôi thiu thì vẫn an toàn.
Tuy nhiên, bác sĩ Duy cảnh báo thực tế không phải loại thực phẩm nào sau khi làm chín, để qua đêm trong tủ lạnh cũng có thể ăn lại được. Cố ăn những món này có thể khiến hệ tiêu hóa phải trả giá đắt, thậm chí đối mặt với nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng.
Dưới đây là 5 món ăn không nên sử dụng khi để qua đêm:
Các loại rau lá xanh
Rau lá xanh vốn chứa hàm lượng nitrat khá cao. Sau khi nấu chín và để trong thời gian dài, vi khuẩn sẽ phân hủy và chuyển hóa nitrat thành nitrit (một chất có khả năng gây ung thư và ngộ độc).
Đáng lưu ý, ngay cả khi bạn bảo quản rau trong môi trường nhiệt độ thấp của tủ lạnh, quá trình chuyển hóa này vẫn diễn ra và không thể ngăn chặn hoàn toàn.
Hải sản
Hải sản có tốc độ ôi thiu nhanh hơn rất nhiều so với các loại thực phẩm khác do cấu trúc protein đặc biệt. Ngay cả khi được bảo quản lạnh, protein trong hải sản vẫn bị phân hủy nhanh chóng và sản sinh ra histamine (chất gây dị ứng, ngộ độc).
Ngoài ra, bề mặt hải sản chứa rất nhiều chủng vi khuẩn khác nhau, nhiệt độ thấp của tủ lạnh chỉ có thể làm chậm chứ không thể ngăn chặn hoàn toàn sự phát triển của chúng.
Trứng lòng đào, trứng chưa chín kỹ
Trong khi trứng luộc chín hoàn toàn có thể bảo quản lạnh khá an toàn, thì trứng chưa chín kỹ lại là “thiên đường” cho vi khuẩn sinh sôi.
Do đó, các món như trứng lòng đào, trứng ngâm tương (tương tự trứng ramen), hay trứng có phần lòng đỏ chưa đông đặc hoàn toàn đều không thích hợp để lưu trữ qua đêm.
Các món ăn từ nấm
Đặc tính của các loại nấm là chứa lượng protein cao và cực kỳ dễ biến chất. Nấm sau khi nấu chín nếu để quá lâu có thể sản sinh ra một lượng lớn các chất chuyển hóa của vi khuẩn.
Dù nhóm thực phẩm này không gây ra các phản ứng ngộ độc thực phẩm ngay lập tức, nhưng chúng vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe, đặc biệt là với những người có hệ tiêu hóa yếu.
Ngân nhĩ (mộc nhĩ trắng) và mộc nhĩ đen
Ngân nhĩ và mộc nhĩ sau khi ngâm nước và nấu chín sẽ giải phóng một lượng lớn đường đa (polysaccharides). Đây chính là nguồn dinh dưỡng lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi nảy nở.
Canh ngân nhĩ (như chè dưỡng nhan, chè hạt sen ngân nhĩ…) để qua đêm bị thất thoát chất dinh dưỡng, có nguy cơ sản sinh ra axit bongkrekic – độc tố trong mộc nhĩ/ngân nhĩ bị biến chất. Tỷ lệ xuất hiện độc tố này không quá cao, nhưng một khi đã ngộ độc thì hậu quả vô cùng khôn lường, thậm chí dẫn đến tử vong vì hiện tại chưa có thuốc giải độc đặc hiệu.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, bác sĩ Duy nhắc nhở người dân nên xây dựng thói quen ăn uống khoa học:
Nấu lượng vừa đủ: Cố gắng nấu lượng thức ăn vừa phải, ăn bữa nào hết bữa đó và ưu tiên ăn đồ tươi sống, chế biến ngay.
Không để qua đêm thực phẩm dễ hỏng: Đối với các nguyên liệu dễ biến chất, tuyệt đối không nên tiếc của mà giữ lại qua đêm.
Bảo quản và hâm nóng đúng cách: Trong trường hợp bắt buộc phải lưu trữ thức ăn thừa, hãy đảm bảo quá trình bọc kín, làm lạnh và hâm nóng lại sau đó phải đạt chuẩn nhiệt độ để giảm thiểu tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Giá trị dinh dưỡng của cá không chỉ phụ thuộc vào việc chúng được nuôi hay đánh bắt tự nhiên, mà còn liên quan đến loài cá, nguồn thức ăn, vùng đánh bắt, phương pháp nuôi trồng và cách bảo quản sau khi bắt, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Trong một số trường hợp, cá tự nhiên có tỷ lệ omega-3 cao hơn. Nhưng ở những trường hợp khác, cá nuôi lại có hàm lượng omega-3 tương đương, giá rẻ và đôi khi có mức thủy ngân thấp hơn.
Với protein, một số quan điểm rằng cá tự nhiên giàu protein hơn vì chúng phải bơi nhiều hơn trong môi trường tự nhiên. Điều này có thể đúng ở một số loài nhưng mức chênh lệch thường không đáng kể.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Current Research in Food Science cho thấy cá hồi tự nhiên có hàm lượng protein và tổng a xít amin cao hơn một chút so với cá hồi nuôi. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cho thấy mức khác biệt này không quá lớn.
Trên thực tế, nếu ăn cá đều đặn mỗi tuần, lựa chọn cá nuôi hay cá tự nhiên thường không ảnh hưởng quá nhiều đến tổng lượng protein hấp thụ.
Một trong những khác biệt dễ thấy nhất giữa cá nuôi và cá tự nhiên là tổng lượng mỡ cá. Cá nuôi thường được cho ăn theo chế độ giúp tăng trưởng nhanh hơn, đồng thời mức vận động cũng thấp hơn cá sống ngoài tự nhiên. Điều này khiến nhiều loại cá nuôi có xu hướng có nhiều mỡ hơn.
Ví dụ điển hình là cá hồi nuôi thường có phần thịt béo hơn, mềm hơn và nhiều calo hơn cá hồi tự nhiên. Trong khi đó, cá đánh bắt tự nhiên thường có phần thịt săn chắc hơn, ít mỡ hơn và phù hợp với những người đang muốn kiểm soát calo.
Một quan niệm khá phổ biến là cá sống trong môi trường tự nhiên luôn sạch hơn cá nuôi. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Cá tự nhiên có thể tiếp xúc với thủy ngân, vi nhựa và nhiều chất ô nhiễm khác tồn tại trong sông, hồ hoặc đại dương. Đặc biệt, những loài cá lớn sống lâu và đứng cao trong chuỗi thức ăn như cá kiếm, cá mập hoặc cá thu thường có nguy cơ tích lũy thủy ngân cao hơn.
Trong khi đó, một số nghiên cứu cho thấy nhờ thay đổi công thức thức ăn chăn nuôi, nhiều trang trại thủy sản hiện đại đã có thể giảm nồng độ một số chất ô nhiễm hữu cơ trong cá nuôi. Vì vậy, yếu tố quan trọng hơn không nằm ở cá được nuôi hay đánh bắt mà là loài cá và nguồn gốc của chúng.
Bên cạnh yếu tố cá nuôi hay cá tự nhiên, mọi người cũng nên quan tâm nhiều hơn đến loại cá cụ thể và nguồn gốc sản phẩm. Ưu tiên các loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp, nguồn cung rõ ràng và được bảo quản đúng cách, theo Healthline.
Hoạt động trong giới giải trí nhiều năm, mỗi lần xuất hiện trước công chúng, Lâm Tâm Như đều duy trì được phong độ sắc vóc ở thời kỳ đỉnh cao. Dù đã bước sang tuổi 50, trạng thái xuất sắc của cô vẫn nhận được cơn mưa lời khen từ truyền thông và người hâm mộ, xứng danh "nữ thần không tuổi".
Trước sự tò mò của công chúng, Lâm Tâm Như đã không ngần ngại công khai chi tiết thực đơn và chế độ lành mạnh giúp cô đẩy lùi lão hóa.
Lâm Tâm Như tiết lộ cô duy trì tần suất tập luyện đều đặn 5 ngày một tuần, đồng thời giữ thói quen ngủ sớm, dậy sớm. Các bài tập tại phòng gym từ nâng tạ, cardio cho đến đấm bốc đều không làm khó được cô.
Về chế độ ăn uống, nữ diễn viên ưu tiên các loại thực phẩm tự nhiên, chưa qua chế biến (whole foods), chú trọng bổ sung protein và ăn nhiều rau xanh. Hiện tại, vì mục đích sức khỏe, cô gần như đã từ bỏ thói quen nhâm nhi rượu bia. Ngay cả món bánh mì yêu thích cũng chỉ thỉnh thoảng mới ăn một chút.
Nhờ kỷ luật nghiêm ngặt, tỷ lệ mỡ cơ thể của Lâm Tâm Như hiện chỉ còn 22,2% - một con số lý tưởng giúp trạng thái cơ thể cô thậm chí còn săn chắc hơn cả thời điểm trước khi sinh con.
Nhiều người vì muốn giảm cân mà không dám chạm môi vào bánh mì, thậm chí coi đây là "thực phẩm cấm kỵ" vì nghĩ rằng chỉ cần ăn một miếng là sẽ phát phì. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng Liêu Hân Nghi (Liao Xinyi) chỉ ra rằng: Chìa khóa thực sự nằm ở việc kiểm soát tổng lượng calo nạp vào cơ thể. Chỉ cần biết cách lựa chọn và kết hợp thực phẩm thông minh, bạn hoàn toàn có thể thỉnh thoảng thưởng thức món bánh mì yêu thích mà không cần phải mang cảm giác tội lỗi.
Chuyên gia Liêu Hân Nghi giải thích, lý do khiến nhiều người tăng cân khi ăn bánh mì là bởi thành phần cơ bản của món này vốn chứa "bột mỳ, dầu và đường". So với các món chính như cơm trắng hay mì sợi, bánh mì đã được thêm một lượng chất béo nhất định trong quá trình chế biến. Nếu người tiêu dùng chọn các loại bánh có nhân hoặc mứt phết kèm như nhân đậu đỏ, bơ đậu phộng, sốt kem, bơ... thì hàm lượng đường và chất béo nạp vào cơ thể sẽ tăng lên một cách đáng báo động.
Bà Liêu cảnh báo chỉ cần ăn một chiếc bánh mì nhân ngọt như vậy, lượng dầu và đường nạp vào đã có thể chạm ngưỡng, thậm chí vượt quá tiêu chuẩn cho phép của cả một ngày. Đây chính là lý do định kiến "ăn bánh mì chắc chắn béo" lại hằn sâu vào tâm trí của nhiều người đến thế.
Chuyên gia dinh dưỡng khẳng định giai đoạn giảm cân không đồng nghĩa với việc phải đoạn tuyệt hoàn toàn với bánh mì. Bà gợi ý người tiêu dùng nên chọn những loại bánh mì có thành phần đơn giản như bánh mì gối (bánh mì sandwich), bánh mì ổ nhỏ, hoặc vỏ bánh hamburger.
Sau đó, hãy kết hợp chúng với các nguồn protein như trứng, thịt nướng, cùng các loại rau xanh như xà lách, dưa chuột, cà chua. Sự kết hợp này hoàn toàn có thể tạo nên một bữa ăn cân bằng dinh dưỡng và rất dễ kiểm soát lượng calo.
Đối với quan niệm của số đông cho rằng "ăn bánh mì nguyên cám thì không sợ béo", chuyên gia Liêu Hân Nghi đính chính đây cũng là một lầm tưởng. Các loại "bánh mì nguyên cám" thương mại bày bán trên thị trường phần lớn vẫn được pha trộn với bột mì tinh chế. Để cốt bánh giữ được độ mềm mại, nhà sản xuất thậm chí có thể phải cho thêm nhiều dầu hoặc đường hơn.
Tuy nhiên, nếu đặt lên bàn cân so sánh, bánh mì nguyên cám thực sự chứa nhiều chất xơ và vitamin nhóm B hơn so với các sản phẩm làm từ bột mì trắng. Do đó, chuyên gia vẫn khuyến nghị người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm nguyên cám. Dẫu vậy, bà Liêu đặc biệt lưu ý điểm mấu chốt là không được chủ quan ăn quá nhiều chỉ vì nghĩ đó là đồ nguyên cám.
"Bánh mì không phải là món không thể ăn, mà điều quan trọng là bạn phải chú ý đến chủng loại, cách kết hợp thực phẩm đi kèm và phân lượng của nó", chuyên gia Liêu nhấn mạnh, thêm rằng muốn vừa được tận hưởng món ăn ngon, vừa không sợ béo, chìa khóa duy nhất là hãy ăn một cách thông minh.
Bác sĩ Tân cho biết kinh nghiệm giảm cân là bữa sáng nên hạn chế tinh bột để tránh gây buồn ngủ và khiến đường huyết tăng cao khiến cơ thể khó đốt mỡ. Protein và rau củ nên là ưu tiên hàng đầu.
Một bữa sáng giảm cân tối đa 30 phút để chuẩn bị, sử dụng 100% thực phẩm tốt cho giảm cân, không hoặc rất ít làm tăng đường huyết (rau củ, protein). Tối thiểu 20 g protein/bữa, thật nhiều rau củ không chứa tinh bột. Ưu tiên các món cả nhà cùng ăn.
Đây là cấu trúc một thực đơn bữa sáng giảm cân điển hình một tuần:
- Thứ 2: Bánh mì nguyên cám phết bơ mè hữu cơ, kẹp cá hồi áp chảo và xà lách, cà chua.
- Thứ 2: Bánh mì nguyên cám kẹp trứng ốp la, xà lách, cà chua
- Thứ 3: Cá hồi nướng ớt chuông
- Thứ 4: Trứng luộc hồng đào + đậu Hà Lan luộc + cải ngọt luộc
- Thứ 5: Đậu Hà Lan tách hạt luộc + trứng gà ta luộc + cải cay luộc
- Thứ 6: Trứng ốp la ăn kèm rau cầu vồng (măng tây, kale, cà chua bi, xà lách tím, dưa leo...)
- Thứ 7: Mì quảng gà ít bánh, gà thêm rau thêm
- Chủ nhật: Bún cá ngừ
Bác sĩ Tân cho biết áp dụng thực đơn trong mỗi chu kỳ 21 ngày sẽ góp phần cắt khoảng 2% chất béo và giảm 3 kg. Công thức làm bữa sáng tại nhà nên hạn chế tinh bột, đặc biệt là tinh bột "xấu" như cơm trắng, bánh mì, bánh cuốn, miến, phở... bởi chúng có khả năng làm tăng đường huyết, ảnh hưởng quá trình đốt cháy năng lượng. Ngoài ra, chọn loại dầu ăn "tốt" như olive extra virgine, dầu quả bơ ép thủ công, dầu dừa/dầu mè...
Ăn uống chánh niệm là một trong những kỹ thuật giảm cân giúp bạn có thể giảm cân mọi lúc mọi nơi, dù cho bạn có rơi vào tình huống bất khả kháng, không thể chuẩn bị một thực đơn giảm cân chuẩn. Khởi đầu đơn giản: Nhai kỹ ít nhất 20 lần, bữa ăn kéo dài ít nhất 25 phút và đặc biệt là ăn uống tập trung, không vừa ăn vừa làm việc, dùng điện thoại. Nhờ vậy, bạn sẽ cảm nhận được ngưỡng no 8 phần để ngừng lại.
