Pháp luật chúng ta quy định thế nào về loại tội phạm này, và thực tiễn xét xử cho thấy những người ra tay với trẻ nhỏ sẽ phải trả giá ra sao?
Những năm gần đây, mức độ các vụ bạo hành ngày càng nghiêm trọng, nhiều vụ để lại thương tích nặng nề hoặc khiến nạn nhân tử vong. Điểm chung của hầu hết các vụ: thủ phạm là người thân trong gia đình, người tình của cha hoặc mẹ, hoặc người được giao trực tiếp trông nom trẻ.
Trẻ em, đặc biệt trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, hoàn toàn không có khả năng tự vệ, không thể cầu cứu, không thể kể lại sự thật với ai.
Đó là lý do pháp luật dành sự bảo vệ đặc biệt và nghiêm khắc đặc biệt cho nhóm nạn nhân này.
Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định chặt chẽ, đủ sức trừng trị mọi hành vi bạo hành trẻ em, tùy theo tính chất, mức độ và mối quan hệ giữa người gây hại với nạn nhân. Cụ thể:
– Người không phải cha mẹ ruột nhưng đang sống chung, trực tiếp chăm sóc trẻ mà có hành vi đối xử tàn ác, đánh đập, bỏ đói, hành hạ bị xử lý về tội “hành hạ người khác” theo Điều 140 Bộ luật Hình sự năm 2015. Khi nạn nhân là trẻ dưới 16 tuổi, phạt tù từ 1-3 năm. Đây là hành vi phổ biến trong các vụ người tình của cha hoặc mẹ bạo hành con riêng.
– Cha, mẹ hoặc người có trách nhiệm nuôi dưỡng mà ngược đãi, hành hạ con cái bị xử lý về tội “ngược đãi hoặc hành hạ con” theo Điều 185 Bộ luật Hình sự năm 2015. Không cần gây thương tích nặng, chỉ cần hành vi thường xuyên gây đau đớn về thể xác hoặc tinh thần là đã cấu thành tội phạm. Mức hình phạt tối đa đến 5 năm tù khi nạn nhân là trẻ dưới 16 tuổi.
– Hành vi nghiêm trọng nhất là cố ý đánh đập gây thương tích thực tế được xử lý về tội “cố ý gây thương tích” theo Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Với nạn nhân dưới 16 tuổi, dù tỉ lệ thương tích chỉ dưới 11% vẫn bị truy cứu hình sự – mức bảo vệ pháp lý cao hơn nhiều so với nạn nhân là người lớn. Hình phạt tăng dần theo mức độ thương tích và hậu quả.
Đặc biệt, nếu nạn nhân tử vong, người phạm tội đối mặt với mức hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, tùy thuộc vào quá trình điều tra, truy tố và xét xử của cơ quan tiến hành tố tụng.
Nhiều vụ án, tòa án áp dụng đồng thời nhiều tội danh đối với cùng một bị cáo. Ví dụ vừa bị xử về tội hành hạ người khác, vừa bị xử về tội cố ý gây thương tích. Các hình phạt được tổng hợp lại theo quy định. Nghĩa là hình phạt thực tế người phạm tội phải chịu có thể rất cao, không phải chỉ tính theo một tội danh.
Từ thực tiễn xét xử có thể rút ra một số nhận xét sau:
Một là, lý do “dạy con” hay “dạy dỗ nghiêm khắc” không được tòa án chấp nhận là tình tiết miễn hoặc giảm nhẹ đáng kể. Ranh giới pháp luật và thực tiễn xét xử xác định rất rõ: đánh đập nhiều lần, bỏ đói, dùng vật cứng gây thương tích, dùng tay không nhưng tác động vào vùng đầu, cổ – đó là hành vi phạm tội, không phải dạy dỗ.
Hai là, tuổi trẻ của bị cáo không phải lá chắn. Nhiều người lầm tưởng rằng bị cáo còn trẻ, lần đầu phạm tội sẽ được giảm nhẹ mạnh.
Trong các vụ bạo hành trẻ nhỏ gây hậu quả nghiêm trọng, hội đồng xét xử luôn ưu tiên bảo vệ nạn nhân và răn đe xã hội.
Không ít bản án trong loại tội phạm này ở mức trên 10 năm tù, thậm chí tù chung thân khi nạn nhân tử vong.
Ba là, người mẹ hoặc cha biết con bị bạo hành mà im lặng, bao che, hoặc tiếp tục giao con cho kẻ bạo hành cũng đối mặt với trách nhiệm hình sự. Nghĩa vụ bảo vệ con là nghĩa vụ pháp lý ghi trong luật, không chỉ là đạo lý. Im lặng trước hành vi bạo hành con mình là vi phạm pháp luật.
Bốn là, thái độ sau khi gây án có ý nghĩa lớn trong quyết định hình phạt. Những bị cáo kịp thời đưa trẻ đi cấp cứu, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải thực sự được tòa án ghi nhận. Ngược lại, bỏ mặc nạn nhân, tạo dựng lý do che giấu, không hợp tác điều tra – những điều này luôn khiến mức án cao hơn đáng kể.
Thực tiễn xét xử tại các tòa án cho thấy: những người bạo hành trẻ em đều phải trả giá rất đắt. Pháp luật chỉ phát huy hiệu quả khi vụ việc được phát hiện kịp thời. Và người phát hiện trước hết không phải cơ quan chức năng mà là hàng xóm, người thân, chủ nhà trọ, giáo viên, nhân viên y tế.
Điều 51 Luật Trẻ em năm 2016 quy định rõ: mọi cá nhân, tổ chức khi phát hiện trẻ bị xâm hại hoặc nghi ngờ bị xâm hại đều phải thông báo ngay cho cơ quan chức năng. Không lên tiếng khi biết cũng là vi phạm.
Nhìn lại các bản án về bạo hành trẻ em đã được xét xử, điều day dứt nhất không phải là mức hình phạt mà là câu hỏi: liệu có ai đó biết sớm hơn, lên tiếng sớm hơn thì kết cục có khác không?
Điều còn thiếu là sự dũng cảm của một người hàng xóm, một tiếng gõ cửa đúng lúc, một cuộc gọi không ngại phiền. Bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội.
Thông tin trên được Phó Chủ tịch UBND phường Đông Hòa Nguyễn Văn Yêm cho biết tại hội nghị tiếp xúc cử tri của tổ đại biểu số 9, HĐND TPHCM khóa XI, diễn ra ngày 12/6.
Tại hội nghị, cử tri Võ Văn Thọ (ngụ khu phố Tân Lập, phường Đông Hòa) phản ánh người dân tại Khu dân cư 710 đã sử dụng đất hơn 20 năm, nhưng đến nay vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Phản hồi ý kiến cử tri, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Hòa Nguyễn Văn Yêm cho biết, Thanh tra thành phố đã mời UBND phường Đông Hòa làm việc để thống nhất các nội dung liên quan đến dự án Khu dân cư 710. Dự kiến trong tuần tới, cơ quan chức năng ban hành kết luận thanh tra đối với dự án này.
Theo ông Yêm, sau khi có kết luận thanh tra và các kết luận điều tra liên quan, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tham mưu UBND TPHCM giao đất cho UBND phường Đông Hòa để thực hiện các thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.
“Trước đây, Khu dân cư 710 có liên quan đến một vụ án hình sự. Hiện nay, tình hình đang rất thuận lợi. Hy vọng đến cuối năm nay, sau khi được bàn giao, UBND phường Đông Hòa chỉ đạo Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục cần thiết, tiến tới cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”, ông Nguyễn Văn Yêm thông tin.
Khu dân cư 710 là khu nhà ở của cán bộ, công nhân viên thuộc Công ty Công trình giao thông 710 (Công ty 710) được UBND tỉnh Bình Dương (cũ) chấp thuận chủ trương vào năm 2001 trên khu đất rộng gần 4,7ha, tại khu phố Tân Lập, phường Đông Hòa (TP Dĩ An cũ).
Tuy nhiên, dự án chưa lập thủ tục đất đai, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính, nhưng công ty đã phân chia thành 246/251 nền đất cho cán bộ, công nhân viên xây nhà. Do đó, năm 2014, UBND tỉnh Bình Dương giao Thanh tra tỉnh chủ trì cùng các ngành liên quan thanh tra toàn diện dự án.
Từ kết luận thanh tra, cơ quan chức năng đã thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và dự án Khu dân cư 710; đồng thời chuyển hồ sơ cho cơ quan công an để điều tra.
Theo ghi nhận của Dân trí, Khu dân cư 710 hiện có khoảng 250 hộ dân sinh sống. Hạ tầng tại khu dân cư này được đầu tư đồng bộ với hệ thống đèn chiếu sáng, cống thoát nước và cây xanh...
Do nằm giáp với Khu đô thị Đại học Quốc gia TPHCM, Khu dân cư 710 có mật độ dân đông đúc, hoạt động mua bán, sinh hoạt diễn ra khá sôi động.
Tổ đại biểu số 9 HĐND TPHCM khoá XI gồm: Bí thư Đảng ủy phường Thủ Đức Mai Hữu Quyết, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM Võ Hoàng Ngân và Phó Chủ tịch HĐND TPHCM Huỳnh Thanh Nhân.
Sáng 12/6, tổ đại biểu số 9 đã có buổi tiếp xúc cử tri trước kỳ họp thứ 3, HĐND TPHCM khóa XI tại các phường Đông Hòa, Linh Xuân và Thủ Đức.
Theo quyết định phê duyệt dự án, mục tiêu cốt yếu của dự án là khẩn trương khắc phục và chủ động phòng chống tình trạng sạt lở, sụt lún bờ sông Tiền vốn đang diễn biến khó lường. Việc xây dựng tuyến kè không chỉ đơn thuần là công trình hạ tầng mà còn là nhiệm vụ cấp bách nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản của người dân và doanh nghiệp trong khu vực.
Bên cạnh đó, công trình còn góp phần bảo vệ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và mạng lưới giao thông đi lại của người dân, đảm bảo an toàn cho các công trình phòng chống thiên tai tại xã Thường Phước. Đây là khu vực có vị trí quan trọng, trước đây thuộc thị trấn Thường Thới Tiền, nay là xã Thường Phước.
Tuyến kè có tổng chiều dài khoảng 1.100m, được chia thành nhiều đoạn với các kết cấu khác nhau để phù hợp với đặc điểm địa chất và dòng chảy từng vị trí.
Một số đoạn sử dụng kè bê tông cốt thép kết hợp cọc bê tông cốt thép, mái phía sông gia cố bằng túi cát vải địa kỹ thuật và thảm đá dày 0,5m.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hôm nay 28-4, thời tiết các tỉnh Bắc Bộ ngày nắng. Khoảng đêm nay, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ, sau đó ảnh hưởng đến Bắc Trung Bộ, một số nơi ở Tây Bắc Bộ và Trung Trung Bộ.
Gió chuyển hướng đông bắc cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3-4. Từ chiều tối nay đến sáng mai mưa vừa, có nơi mưa to đến rất to.
Nhiệt độ Bắc Bộ 20-23 độ C, vùng núi có nơi dưới 20 độ C. Bắc Trung Bộ 21-24 độ C. Trời chuyển mát.
Hà Nội chiều tối nay mưa rào và dông, có nơi mưa to, trời chuyển mát.
Trung Trung Bộ ngày nắng, phía bắc có nơi nắng nóng, riêng chiều tối mưa rào và dông, mưa dông tập trung ở vùng núi phía tây.
Các khu vực khác ngày nắng, Nam Bộ nắng nóng. Chiều tối và đêm mưa rào và dông. Trong mưa dông khả năng có lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
TP Hà Nội có mây, ngày nắng, chiều tối mưa dông. Nhiệt độ thấp nhất 23-25 độ C, cao nhất 30-33 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng, riêng khu vực Tây Bắc nắng nóng, chiều tối mưa dông. Nhiệt độ thấp nhất 20-24 độ C, cao nhất 31-35 độ C.
Đông Bắc Bộ có mây, ngày nắng, chiều tối mưa dông. Nhiệt độ thấp nhất 21-25 độ C, cao nhất 30-33 độ C.
Thanh Hóa đến Huế có mây, ngày nắng, riêng vùng núi phía tây nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 22-25 độ C, cao nhất 31-35 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ có mây, ngày nắng, phía bắc nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 31-35 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ có mây, ngày nắng, chiều tối mưa rào và dông rải rác. Nhiệt độ thấp nhất 20-23 độ C, cao nhất 29-32 độ C.
Nam Bộ có mây, ngày nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 25-28 độ C, cao nhất 34-37 độ C.
TP.HCM có mây, ngày nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 25-28 độ C, cao nhất 34-36 độ C.
