Trong nghiên cứu mang tên “Địa hình dạng kênh rạch làm tăng độ nhạy cảm với sự tan chảy của các thềm băng lạnh ở Nam Cực” được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, các nhà khoa học cho biết họ phát hiện “nguồn nhiệt ẩn” dưới thềm băng Nam Cực khiến băng tan từ bên dưới.
Các thềm băng là những khối băng khổng lồ nổi trên mặt biển, đóng vai trò như “tấm chắn” giúp giữ các sông băng trên đất liền không trượt nhanh ra đại dương. Khi các thềm băng suy yếu hoặc tan chảy, lượng băng trên lục địa sẽ dễ dàng đổ xuống biển hơn, từ đó làm mực nước biển tăng nhanh.
Nhóm nghiên cứu phát hiện bên dưới thềm băng Fimbulisen ở Đông Nam Cực tồn tại những kênh dài nằm ở mặt đáy của lớp băng. Các kênh này có khả năng giữ lại nước biển tương đối ấm, khiến nhiệt tích tụ và làm băng tan mạnh hơn ở một số khu vực.
Theo nhà nghiên cứu Tore Hattermann thuộc Trung tâm Nghiên cứu địa cực iC3 (Na Uy), hình dạng đáy của thềm băng không chỉ là một đặc điểm tự nhiên thụ động mà còn có thể “giữ nhiệt đại dương đúng tại những nơi mà sự tan chảy gây tác động lớn nhất”.
Điều khiến các nhà khoa học lo ngại là nghiên cứu được thực hiện ở Đông Nam Cực, khu vực vốn lâu nay được xem là lạnh và ổn định hơn so với Tây Nam Cực. Nhóm nghiên cứu nhận thấy chỉ một lượng nhỏ nước biển ấm cũng đủ làm gia tăng đáng kể tốc độ tan chảy bên dưới các kênh băng. Khi các kênh này mở rộng theo thời gian, cấu trúc của toàn bộ thềm băng có thể trở nên yếu hơn và mất ổn định.
Nhà nghiên cứu Qin Zhou, đồng tác giả công trình, cho biết ngay cả những dòng nước sâu ấm nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lớn nếu chúng liên tục bào mòn phần đáy của thềm băng. Điều đó đồng nghĩa nhiều khu vực băng ở Nam Cực từng được cho là “an toàn” thực tế có thể dễ tổn thương hơn dự kiến.
Để đi đến kết luận này, nhóm khoa học đã sử dụng mô hình máy tính độ phân giải cao kết hợp với bản đồ chi tiết mặt dưới của thềm băng Fimbulisen. Họ mô phỏng nhiều kịch bản khác nhau, từ điều kiện đại dương lạnh đến ấm hơn, nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của các kênh ngầm tới dòng hải lưu và tốc độ tan băng.
Theo các nhà nghiên cứu, vấn đề đáng lo ngại nhất là nhiều mô hình khí hậu hiện nay chưa tính đầy đủ tác động của những kênh ngầm dưới thềm băng. Điều này có thể khiến các dự báo về mực nước biển dâng bị đánh giá thấp.
Nếu thềm băng tiếp tục mỏng đi và suy yếu, các sông băng phía sau sẽ chảy nhanh hơn ra đại dương, tạo nên hiệu ứng dây chuyền làm mực nước biển tăng tốc.
Nhà nghiên cứu Tore Hattermann cảnh báo rằng các mô hình hiện nay có nguy cơ đánh giá thấp độ nhạy cảm của những thềm băng “lạnh” ở Đông Nam Cực trước các biến đổi nhỏ của nhiệt độ đại dương ven bờ. Trong khi đó, tình trạng nước biển ấm lên đã được ghi nhận và dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai do biến đổi khí hậu.
Ngoài nguy cơ nước biển dâng, sự tan chảy nhanh của băng Nam Cực còn có thể ảnh hưởng tới dòng hải lưu toàn cầu và hệ sinh thái biển ở Nam Đại Dương.
Thông tin trên đã được người phát ngôn của Văn phòng Công tố thành phố Eisenstadt thuộc bang miền nam Burgenland của Áo xác nhận với Hãng tin DPA. Còn Hãng tin APA dẫn lời cảnh sát cho biết nghi phạm trong vụ hạ độc thức ăn dặm HiPP đã bị bắt ở bang Burgenland.
Văn phòng công tố xác nhận nghi phạm đã bị bắt tại Áo, danh tính tạm thời chưa được công khai vì cuộc điều tra đang diễn ra. Phía cảnh sát đang tiến hành thẩm vấn người này.
Giới hữu trách Áo cho biết một cá nhân chưa rõ danh tính đã tìm cách tống tiền nhà sản xuất thực phẩm cho trẻ em HiPP của Đức bằng cách trộn thuốc chuột vào một số lọ sản phẩm ăn dặm cho trẻ em của hãng.
Tháng trước, phía cơ quan chức năng đã thu hồi 5 lọ thực phẩm HiPP bị trộn thuốc chuột ở Áo, CH Czech và Slovakia trước khi được khách hàng tiêu thụ. HiPP đã tổ chức thu hồi sản phẩm tại Áo.
Cũng tại Áo, các nhà điều tra phát hiện tổng cộng 15 microgram thuốc chuột trong một lọ 190 gram thực phẩm ăn dặm vị "cà rốt với khoai tây". Lọ này được mua tại siêu thị Spar ở thành phố Eisenstadt (bang Burgenland).
Hiện giới chức tiếp tục truy tìm một lọ sản phẩm khác có khả năng cũng bị trộn thuốc chuột tại Áo.
Trong khi đó, HiPP cho biết các sản phẩm phân phối tại Đức không bị ảnh hưởng.
Ngay sau khi vụ việc bị phanh phui, báo Die Presse của Áo đưa tin một email đã được gửi đến địa chỉ của HiPP từ tháng 3, trong đó đòi hãng phải trả 2 triệu euro trong vòng 6 ngày. Tuy nhiên, công ty chỉ phát hiện email này hai tuần sau khi đến hạn.
Sáng sớm 28.5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ của Mỹ mà IRGC cho là địa điểm tiến hành cuộc tấn công vào TP.Bandar Abbas thuộc miền nam Iran trước đó, theo AFP dẫn lại thông tin từ Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB. IRGC không nêu rõ tên căn cứ Mỹ bị nhắm mục tiêu, trong khi Kuwait thông báo đã đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào sáng 28.5.
IRGC đưa ra tuyên bố trên vài giờ sau khi một quan chức Mỹ tiết lộ quân đội nước này đã bắn hạ 4 UAV của Iran và không kích một trung tâm điều khiển ở TP.Bandar Abbas, đồng thời mô tả hành động này là "hoàn toàn mang tính phòng thủ". Cuộc tấn công mới diễn ra chỉ vài ngày sau khi quân đội Mỹ tập kích một số địa điểm phóng tên lửa và tàu rải thủy lôi trong cùng khu vực.
Phát biểu tại cuộc họp ở Nhà Trắng hôm 27.5, Tổng thống Trump cho hay ông chưa hài lòng với những đề nghị của Iran và ông không vội vàng đạt được một thỏa thuận để chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông, theo Reuters. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định ông không lo ngại về những hậu quả chính trị của một cuộc xung đột kéo dài với Iran, và cảnh báo rằng các nhà lãnh đạo Iran đã tính toán sai lầm nếu họ nghĩ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 sẽ buộc ông phải nhượng bộ để đạt thỏa thuận đình chiến.
Tổng thống Trump cũng bác bỏ bản tin của đài truyền hình nhà nước Iran về một bản dự thảo không chính thức của thỏa thuận khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz về mức trước xung đột trong vòng một tháng, và Iran sẽ cùng Oman quản lý giao thông ở tuyến đường thủy quan trọng này. Ông Trump nhấn mạnh không quốc gia nào sẽ kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo: "Oman sẽ hành xử giống như các bên khác hoặc chúng ta sẽ phải khiến họ nổ tung".
Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 28.5 tuyên bố Tehran sẽ "thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia" và lên án những gì ông gọi là "lời lẽ đe dọa của các quan chức Mỹ đối với Iran và một số quốc gia trong khu vực", theo AFP.
Giữa lúc xung đột Trung Đông chưa rõ lối thoát, chuyện kho tên lửa Mỹ trở thành đề tài bàn luận. Trong bài phân tích công bố hôm 27.5, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS, Mỹ) ước tính Mỹ đã phóng hơn 1.000 tên lửa Tomahawk, vượt xa mức mua sắm trung bình hằng năm 86 quả trong thập niên qua, và việc bổ sung có thể kéo dài đến năm 2030 hoặc 2031. CSIS cũng khẳng định có tới 290 tên lửa đánh chặn thuộc Hệ thống phòng thủ khu vực tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) đã được sử dụng, và kho dự trữ loại tên lửa này chỉ trở lại mức trước đó vào giữa hoặc cuối năm 2029. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng thừa nhận việc bổ sung kho vũ khí của Lầu Năm Góc sẽ mất "nhiều tháng và nhiều năm", tùy thuộc vào hệ thống cụ thể, nhưng nhấn mạnh quá trình này đang được tiến hành.
Trong chiến dịch Epic Fury do Mỹ phát động chống Iran từ ngày 28.2, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tuyên bố hơn 12.000 mục tiêu đã bị tấn công, theo chuyên trang MilitaryTimes ngày 28.5. Lầu Năm Góc chưa công khai quy mô vũ khí đã sử dụng trước khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran có hiệu lực vào ngày 8.4.
