Ung thư mắt là tình trạng các tế bào bất thường phát triển không kiểm soát trong các cấu trúc hoặc các mô xung quanh mắt.
Ung thư mắt có thể khởi phát ngay trong mắt (ung thư mắt nguyên phát) hoặc lan đến mắt từ các cơ quan khác trong cơ thể (ung thư mắt thứ phát). Đây là bệnh ít gặp nhưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực và sức khỏe nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Nguyên nhân chính xác của ung thư mắt chưa được xác định. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
Ở trẻ em, u nguyên bào võng mạc có thể liên quan đến đột biến gene RB1 được di truyền từ cha mẹ hoặc xuất hiện ngẫu nhiên.
Ung thư mắt giai đoạn đầu thường không gây triệu chứng rõ rệt. Nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi khám mắt định kỳ.
Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu như:
Ở trẻ mắc u nguyên bào võng mạc, dấu hiệu điển hình là đồng tử có ánh trắng bất thường khi chụp ảnh bằng đèn flash, mắt lé hoặc giảm thị lực.
Tùy vị trí xuất hiện, ung thư mắt được chia thành nhiều dạng khác nhau.
U hắc tố nội nhãn
Đây là loại ung thư mắt nguyên phát phổ biến nhất ở người lớn. Khối u phát triển từ các tế bào sắc tố (melanocyte) trong lớp màng bồ đào của mắt, bao gồm mống mắt, thể mi và hắc mạc.
U lympho nội nhãn
Xuất phát từ các tế bào lympho của hệ miễn dịch, thường gặp ở người lớn tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch.
U nguyên bào võng mạc
Đây là là loại ung thư mắt thường gặp nhất ở trẻ em, hình thành từ các tế bào võng mạc chưa trưởng thành. Bệnh thường xuất hiện trước 5 tuổi.
Ung thư kết mạc
Khối u phát triển tại lớp màng mỏng trong suốt phủ bề mặt nhãn cầu và mặt trong mí mắt.
Ung thư hốc mắt và phần phụ của mắt
Các khối u có thể xuất hiện ở mí mắt, tuyến lệ, cơ vận nhãn hoặc các mô quanh mắt.
Bác sĩ có thể chỉ định nhiều phương pháp để xác định bệnh gồm:
Ngoài việc xác định loại ung thư, bác sĩ cũng đánh giá kích thước khối u và mức độ lan rộng để lựa chọn phương án điều trị phù hợp.
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào loại ung thư, kích thước khối u, vị trí tổn thương và tình trạng sức khỏe của người bệnh.
Một số khối u nhỏ chưa ảnh hưởng đến thị lực có thể được theo dõi định kỳ trước khi quyết định can thiệp.
Xạ trị
Xạ trị là một trong những phương pháp điều trị phổ biến đối với ung thư mắt. Bức xạ được sử dụng để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc làm chậm sự phát triển của khối u.
Laser
Điều trị bằng laser có thể được áp dụng với một số khối u nhỏ nhằm phá hủy tế bào ung thư hoặc cắt nguồn máu nuôi khối u.
Phẫu thuật
Bác sĩ có thể cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ khối u. Trường hợp bệnh tiến triển nặng cần phải cắt bỏ nhãn cầu để ngăn ung thư lan rộng.
Hóa trị và liệu pháp miễn dịch
Một số loại ung thư mắt hoặc trường hợp đã di căn có thể cần hóa trị, điều trị nhắm trúng đích hoặc liệu pháp miễn dịch.
Nếu không được điều trị, ung thư mắt có thể dẫn đến:
Hiện chưa có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối ung thư mắt. Tuy nhiên, mọi người có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:
Ngày 17/5, đại diện Sở Y tế TPHCM thông tin với phóng viên Dân trí, cơ quan này vừa ban hành công văn (gửi UBND các xã, phường, đặc khu; cơ sở kinh doanh dược; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh) về việc thu hồi thuốc dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9%.
Theo nội dung công văn, Sở Y tế nhận được Quyết định số 291/QĐ-QLD ngày 11/5 của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) về việc thu hồi trên toàn quốc do vi phạm mức độ 3 của thuốc Natri clorid 0,9% (số giấy đăng ký lưu hành: 893100060724; số lô: 10370725; NSX: 14/7/2025; HD: 14/1/2028), do Công ty cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất.
Mẫu thuốc nhỏ mắt nêu trên được xác định không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu "Độ trong".
Để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Sở Y tế TPHCM đề nghị các cơ sở kinh doanh dược, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người sử dụng ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9% nêu trên, cũng như khẩn trương tiến hành thủ tục thu hồi thuốc vi phạm chất lượng theo quy định.
UBND xã, phường, đặc khu tại TPHCM được đề nghị thông báo việc thu hồi lô thuốc nêu trên đến cơ sở kinh doanh dược, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn quản lý; kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh, sử dụng thực hiện thu hồi lô thuốc nêu trên; xử lý nghiêm hành vi vi phạm (nếu có).
Sở Y tế TPHCM giao Phòng Nghiệp vụ Dược phối hợp với Phòng Kiểm tra - Pháp chế kiểm tra và giám sát các đơn vị thực hiện thông báo này, xử lý những đơn vị vi phạm (nếu có) theo quy định hiện hành. Các đơn vị chức năng phải báo cáo việc kiểm tra về Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) và các cơ quan chức năng có liên quan.
"Sở Y tế thông báo để các đơn vị biết và khẩn trương thực hiện", cơ quan quản lý y tế ở TPHCM nêu.
Trước đó, Sở Y tế Lâm Đồng cũng có thông báo thu hồi lô thuốc dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do Công ty Pharmedic sản xuất, vì không đạt tiêu chuẩn chất lượng "Độ trong".
Theo quy định, dung dịch thuốc nhỏ mắt phải đáp ứng tiêu chí hoàn toàn trong suốt và không chứa tiểu phân lơ lửng. Màu sắc của dung dịch chỉ được chấp nhận nếu phản ánh đặc trưng của dược chất và quan sát dưới điều kiện ánh sáng thông thường.
Bên cạnh độ trong, thuốc nhỏ mắt phải đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng về kích thước tiểu phân, độ vô khuẩn, thể tích và độ ổn định.
Ngày 20.4, tin từ Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau cho biết, tỉnh này chính thức triển khai kế hoạch khám sức khỏe định kỳ toàn dân giai đoạn 2026 - 2030, với yêu cầu mỗi người dân được khám ít nhất 1 lần/năm theo lộ trình, kết quả cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử để quản lý xuyên suốt.
Kế hoạch khám sức khỏe định kỳ toàn dân đặt mục tiêu phủ kín 100% các nhóm dân cư, từ trẻ em, học sinh, người lao động đến người cao tuổi và cả lao động tự do, nhóm lâu nay dễ bị bỏ sót.
Đáng chú ý, chi phí khám sức khỏe định kỳ toàn dân được bảo đảm từ ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế, nguồn thu sự nghiệp của đơn vị và các nguồn hợp pháp khác; các cơ quan, đơn vị chủ động chi trả cho cán bộ, người lao động trong phạm vi quản lý đến khi bảo hiểm y tế thực hiện chi trả.
Việc tổ chức khám được triển khai linh hoạt tại cơ sở y tế, trường học, doanh nghiệp hoặc khám lưu động, bảo đảm thuận tiện tiếp cận, không bỏ sót người dân.
Toàn bộ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ toàn dân sẽ được số hóa, kết nối hệ thống y tế, tạo nền tảng quản lý sức khỏe theo vòng đời, giảm chi phí và phát hiện sớm bệnh tật.
Theo báo cáo của UBND phường Sa Đéc, đến sáng 23/5 ghi nhận 73 học sinh, 8 người lớn nhập viện với các triệu chứng sốt, buồn nôn, tiêu chảy, tăng 19 ca so với hai ngày trước.
Hiện một bệnh nhân xin chuyển viện, 42 bệnh nhân đang điều trị với sức khỏe ổn định, số còn lại đã xuất viện hoặc theo dõi tại nhà.
Điểm chung của 81 ca nghi ngộ độc là đều dùng bữa ăn bán trú tại trường hôm 18/5. Thực đơn gồm các món cơm trắng, xíu mại thịt heo, canh cải ngọt nấu tép, rau muống, chuối cau và ăn chiều với bánh su kem. Sau khi đối chiếu thực tế, bữa ăn này còn thiếu món đu đủ xào.
Bữa ăn bán trú ngày 19/5 gồm cơm trắng, sườn nấu bắp, canh bí đỏ thịt bằm, sữa tươi và sữa đậu nành.
Ngành y tế đã lấy 13 mẫu thực phẩm được lưu của hai bữa ăn nghi gây ngộ độc nói trên và 39 mẫu bệnh phẩm để kiểm tra tìm nguyên nhân. Hiện chưa có kết quả xét nghiệm.
Suất ăn được cung cấp bởi đơn vị bên ngoài, do nhà trường hợp đồng dịch vụ. Đơn vị này chỉ cấp duy nhất cho trường học Kim Đồng. Lãnh đạo phường đã đề nghị trường ngừng dịch vụ bữa ăn bán trú, chờ kết luận nguyên nhân.
Ngày 21/5, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế có công văn yêu cầu địa phương khẩn trương điều tra, xử lý vụ nghi ngộ độc thực phẩm.
