Cũng như nhiều vườn khác, chủ vườn cam sành này đành bỏ mặc vườn cam của mình chín rục.
Chỉ năm ngoái thôi, những trái cam trong khu vườn này đã cho gia đình ông bay bổng trong cảnh được mùa được giá, nhưng năm nay, vẫn những trái cam mọng nước ấy, lại đang héo hon trong cảnh giá thu mua chạm đáy ngay tại vườn.
Lang thang cùng lão nông nhỏ thó, khắc khổ, giữa những luống cam trĩu quả, tôi biết, người chủ vườn này không trồng sai, ông tin vào những gì đã từng đúng, nên giờ vẫn đang ngơ ngác trước những đổi thay thời thế chóng mặt đang xoay chuyển liên tục bên ngoài vườn cam của ông.
Và có lẽ, chính điều đó mới là vấn đề.
Câu chuyện những vườn cam đã từng rực rỡ rồi lại bỏ không, có thể nói là một lát cắt phản ảnh toàn bộ nền Nông nghiệp Việt Nam hôm nay – nơi mà người nông dân vẫn làm việc chăm chỉ, nhưng kết quả ngày càng phụ thuộc vào may rủi.
Khi thị trường thay đổi theo từng vụ mùa và khí hậu, cũng như những câu chuyện mang tính đổi thay địa chính trị, mọi thứ không còn vận hành theo quy luật cũ, những quyết định dựa vào kinh nghiệm xưa cũ của cả hệ sinh thái nông nghiệp nói riêng cũng dần trở nên lạc nhịp.
Nông nghiệp Việt nói chung không thiếu đất, không thiếu người cũng như cả những quyết tâm, tất cả chỉ đang thiếu một cách nghĩ phù hợp với thời thế mới. Và vì thế, xét về bản chất, thì Nông nghiệp Việt vẫn đang phiêu lưu đến ngày mai bằng chính dữ liệu của quá khứ.
Trước đây, nông nghiệp Việt hầu như vận hành dựa vào kinh nghiệm không phải là sai. Ngược lại, đó từng là lựa chọn hợp lý và hiệu quả. Khi thị trường trong và ngoài nước còn tương đối ổn định, các chỉ số về sản lượng luôn đi theo quy mô dân số, nhu cầu, thì việc “đạt năng suất cao” gần như đảm bảo cho cả một hệ thống sẽ tích luỹ được thặng dư.
Người nông dân không cần dự báo gì xa xôi, họ chỉ cần dựa theo kinh nghiệm và sự hiểu biết của mình, học hỏi lẫn nhau rồi xắn tay gieo thêm những gì đã từng mang lại kết quả.
Kinh nghiệm, vì thế, trở thành một dạng “dữ liệu sống” – được tích lũy qua năm tháng, truyền từ thừa qua nhiều thế hệ. Nó không chỉ là “trăm hay”, mà còn là trục niềm tin được mặc định. Khi một loại cây từng giúp cả làng thoát nghèo, thì việc tiếp tục trồng nó không chỉ là quyết định mang tính kế thừa, mà còn có thể gọi là truyền thống, không thể khác, không cần tính toán xa xôi.
Trong một thế giới ít biến động, tư duy ấy đã từng đúng. Và chính vì cũng đã từng đúng trong thời gian đủ dài, người nông dân nói riêng có lý do để tin vào nó -thậm chí gắn chặt đời mình vào niềm tin đó – như một cách để “phòng thân” giữa cuộc sống nhiều rủi ro.
Cũng như trong nhiều lĩnh vực khác, những gì từng đúng trong Nông nghiệp cũng đang dần đổi thay. Thị trường nông sản hôm nay không còn vận hành theo nhịp năm, mà theo nhịp tháng, thậm chí từng tuần. Một loại nông sản có thể “sốt giá” trong một mùa, nhưng ngay sau đó lại nhanh chóng rơi vào tình trạng “giải cứu” vì rất nhiều lý do. Và trong câu chuyện thay đổi này, khoảng trễ giữa sản xuất và thông tin, luôn là vấn đề mấu chốt.
Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đang làm xáo trộn những quy luật quen thuộc. Ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng, nước mặn xâm nhập sâu hơn, hạn hán, mưa lũ trái mùa kéo dài hơn, đất đai cũng đâu “dễ thở” như trước. Vì thế, những kinh nghiệm từng tích lũy qua nhiều thế hệ của người nông dân dần trở nên kém chính xác trong một môi trường ngày càng bất định.
Ở quy mô lớn hơn, nông nghiệp giờ đây không chỉ là câu chuyện trồng trọt, mà còn là một phần của chuỗi giá trị toàn cầu. Giá trị không còn nằm chủ yếu ở sản lượng, mà ở khả năng chế biến theo chuẩn, xây dựng thương hiệu và liên tục mở rộng cũng như tiếp cận thị trường mới. Khi phần lớn lợi nhuận nằm ở cuối chuỗi, việc chỉ tập trung vào sản xuất khiến người nông dân luôn ở vị thế yếu. Và khi người làm nông ở vị thế thấp như vậy, thì nền Nông nghiệp nước nhà sẽ khó bay cao.
Đơn cử như ở Israel, một quốc gia không có lợi thế về tài nguyên đất và nước như Việt Nam, nhưng nền nông nghiệp của họ được tổ chức theo một hệ thống có thể dự báo và kiểm soát. Chính Phủ cũng như người làm nông nước họ không chờ thời tiết thuận lợi, mà thiết kế giải pháp để thích nghi, không trồng theo thói quen, mà ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Khi không có một hệ thống dữ liệu đáng tin cậy, quyết định sản xuất thường phải dựa vào những gì họ nghe được: từ thương lái, từ đồng nghiệp, thậm chí từ cả thế giới mạng. Đó có thể là kiểu thông tin “năm nay mít được giá” rất mơ hồ nhưng dễ lan nhanh. Trong khoảng trống thông tin như vậy, nguồn tin không chính thống nghiễm nhiên trở thành dữ liệu.
Phần lớn nông dân vẫn sản xuất nhỏ lẻ, khó liên kết với nhau để tạo thành sức mạnh chung. Khi đến mùa thu hoạch, họ không quyết định được giá bán, mà chờ người khác đến định giá. Không có hợp đồng dài hạn, không có kênh tiêu thụ thật sự ổn định, cho nên mỗi vụ mùa đều chuyên chở cả những “hên xui”. Hãy nhân rộng vấn đề hiện tại lên, bức tranh toàn cảnh của một nền Nông nghiệp đầy phập phồng sẽ hiện ra.
Người nông dân sẵn sàng thử giống mới, học cách làm mới, thậm chí vay vốn để đầu tư. Nhưng trong một hệ thống thiếu thông tin, thiếu liên kết và thiếu bảo đảm, mỗi thay đổi đều đi kèm rủi ro lớn.
Cho nên, câu chuyện thực tế đằng sau hàng loạt sự kiện “giải cứu” qua nhiều năm, ta có thể thấy rằng. Người nông dân không thiếu ý chí thay đổi – họ đang thiếu một hệ thống giúp họ thay đổi.
Ở cấp quản lý, điều cần thiết không chỉ là chính sách, mà là một hệ thống vận hành đồng bộ đính kèm: hành lang pháp lý rõ ràng để khuyến khích chia sẻ dữ liệu và liên kết sản xuất; cơ chế tín dụng linh hoạt, cho phép vay vốn dựa trên phương án sản xuất thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp; các chương trình đào tạo thực chất để “xóa mù công nghệ”, giúp người nông dân hiểu và sử dụng được công cụ mới. Quan trọng không kém là vai trò kết nối thị trường – từ hỗ trợ xây dựng thương hiệu đến mở rộng kênh tiêu thụ – để người sản xuất không còn đứng một mình ở đầu chuỗi.
Tôi rời khu vườn cam mà lòng cũng nặng trĩu. Rồi khu vườn cam này sẽ lại được trồng. Người nông dân như ông chủ vườn vẫn sẽ xuống giống, vẫn sẽ chăm sóc, vẫn đặt hy vọng vào một mùa vụ mới.
Nhưng nếu cách quyết định không thay đổi, thì kết cục có thể cũng sẽ không sáng sủa gì cho cam. Bởi cuối cùng, thứ quyết định tương lai của cả khu vườn không phải là cây cam, mà là lý do chính xác người ta phải trồng thứ gì trên nó.
Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) vừa đưa cổ phiếu BMI của Tổng công ty cổ phần Bảo Minh vào diện cảnh báo kể từ ngày 10-4 tới.
Lý do tổ chức kiểm toán có ý kiến kiểm toán ngoại trừ đối với báo cáo tài chính tổng hợp năm 2025 đã được kiểm toán của tổ chức niêm yết.
Trước đó, BMI đã công bố báo cáo tài chính năm 2025 đã qua kiểm toán PwC Việt Nam kiểm toán. Theo đó, kiểm toán viên đưa ra ý kiến ngoại trừ về khoản tài sản thiếu chờ xử lý với giá trị hơn 155,9 tỉ đồng của BMI.
"Chúng tôi không thể thu thập được đầy đủ bằng chứng kiểm toán phù hợp liên quan đến khả năng thu hồi của khoản này. Do đó, chúng tôi không thể xác định liệu có cần thiết phải lập dự phòng phải thu khó đòi đối với khoản này hay không", kiểm toán viên lưu ý.
Trong văn bản giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, BMI cho biết đây là tài sản chênh lệch, phát sinh trong một vụ gian lận có liên quan đến một nhân viên Tổng công ty đối với một tài khoản thanh toán của ở một ngân hàng trong nước.
"Vụ việc này hiện đang trong quá trình xác định nguyên nhân và chờ quyết định xử lý của cơ quan chức năng", BMI cho hay.
Cũng theo văn bản thì Tổng công ty này đã chủ động gửi đơn tố giác vụ việc đến cơ quan công an để trình báo, đồng thời thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết nhằm làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Do vụ việc đang trong quá trình điều tra của cơ quan chức năng nên PwC Việt Nam không thể thu thập được bằng chứng kiểm toán phù hợp liên quan đến khả năng thu hồi của khoản này. Đồng thời không xác định được liệu có cần thiết phải lập dự phòng phải thu khó đòi đối với khoản này hay không, do đó kiểm toán viên đã đưa ý kiến ngoại trừ đối với khoản phải thu này.
Bảo Minh được thành lập từ năm 1994, giai đoạn đầu hình thành thị trường bảo hiểm Việt Nam. Đây cũng là doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lớn tại Việt Nam.
Hiện cổ đông lớn nhất là Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) nắm 50,7% vốn, tiếp đến là Tập đoàn Tài chính - Bảo hiểm AXA (Pháp) với tỉ lệ 16,65%, còn Firstland Company Limited hơn 5%.
Về hoạt động kinh doanh, Bảo Minh hiện đứng thứ 3 thị phần doanh thu phí bảo hiểm toàn ngành, sau PVI và Bảo Việt. Theo báo cáo tài chính năm 2025, công ty này ghi nhận doanh thu phí bảo hiểm thuần 5.059 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 257 tỉ đồng.
Ngày 22-4, Bộ Tài chính công bố dự thảo nghị định sửa đổi chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh để lấy ý kiến góp ý trước khi trình Chính phủ.
Theo đó, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng.
Mức đề xuất này cũng thống nhất với quy định hiện hành về hóa đơn điện tử. Theo đó hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Bộ Tài chính cho biết việc nâng ngưỡng miễn thuế xuất phát từ bối cảnh kinh tế trong và ngoài nước còn nhiều biến động, giá nhiên liệu tăng làm chi phí đầu vào tăng cao, sức mua suy giảm, khiến hoạt động của hộ kinh doanh gặp nhiều khó khăn.
Theo dự thảo tờ trình gửi Chính phủ, cơ quan thuế tính toán hiện cả nước có khoảng 2.556.042 hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm.
Nếu đề xuất được áp dụng, nhóm này sẽ thuộc diện miễn thuế.
Ước tính ngân sách nhà nước sẽ giảm thu khoảng 16.650 tỉ đồng so với năm 2025 (thời điểm còn áp dụng cơ chế thuế khoán và ngưỡng miễn thuế 100 triệu đồng/năm).
So với chính sách hiện hành với ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm, mức giảm thu ngân sách khoảng 4.850 tỉ đồng.
Để đồng bộ với ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh, Bộ Tài chính cũng đề xuất ngưỡng thu nhập được miễn thuế của doanh nghiệp có doanh thu không quá 1 tỉ đồng/năm.
Theo cơ quan soạn thảo, việc này nhằm đảm bảo công bằng giữa các mô hình kinh doanh, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp với phương thức quản trị bài bản hơn.
Ước tính số thuế thu nhập doanh nghiệp được miễn khoảng 2.164 tỉ đồng, với khoảng 235.800 doanh nghiệp được hưởng chính sách này.
Bộ Tài chính kiến nghị chính sách mới có hiệu lực từ 1-1-2026.
Cơ quan này cũng cho biết với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự xác định doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở xuống nhưng đã kê khai, nộp thuế theo quy định hiện hành, số thuế nộp thừa sẽ được bù trừ hoặc hoàn trả.
Doanh nghiệp đã tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp quý 1-2026 nhưng dự kiến tổng doanh thu cả năm không quá 1 tỉ đồng thì không phải tiếp tục tạm nộp các quý sau.
Khi quyết toán năm, nếu đủ điều kiện miễn thuế, khoản đã nộp sẽ được bù trừ vào kỳ sau hoặc hoàn lại.
Tại kỳ mở thưởng tối nay, vé trúng giải Jackpot của sản phẩm Mega 6/45 có dãy 07-08-10-16-28-35. Giải thưởng này có trị giá hơn 79,1 tỷ đồng. Như vậy, sau khi nộp thuế thu nhập cá nhân, khách hàng này có thể nhận về khoản tiền xấp xỉ 71,2 tỷ đồng.
Công ty Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott) sẽ công bố kênh phát hành vé trúng thưởng này sau khi hoàn thành việc tra soát. Theo quy định của công ty, chi nhánh quản lý địa bàn phát hành vé trúng thưởng sẽ tiếp nhận đề nghị và tổ chức trao thưởng cho khách hàng (nếu mua vé qua kênh đại lý truyền thống).
Bên cạnh giải cao nhất, hôm nay Vietlott cũng tìm được 59 khách trúng giải nhất (10 triệu đồng), 2.421 giải nhì (300.000 đồng) và hơn 40.000 giải ba (30.000 đồng).
Đến nay, hệ thống phân phối của Vietlott hơn 6.620 thiết bị đầu cuối để bán vé trực tiếp và hơn 3 triệu tài khoản đăng ký dự thưởng qua điện thoại. Sau khoảng 9 năm kinh doanh, hãng xổ số điện toán này đã trả thưởng cho khách hàng gần 1 tỷ USD. Mức này tương đương trên 2.800 tỷ đồng mỗi năm.
Theo kế hoạch mới công bố, 2026 là năm đầu tiên Vietlott đặt mục tiêu doanh thu trên 10.000 tỷ đồng kể từ khi ra mắt sản phẩm đầu tiên vào năm 2016. Mục tiêu này tương ứng doanh số bình quân mỗi ngày khoảng 30 tỷ đồng, gấp 9 lần 10 năm trước.
Kênh bán vé qua điện thoại dự kiến đóng góp 6.030 tỷ đồng, chiếm hơn 55%. Khoảng 4.760 tỷ đồng đến từ kênh phân phối qua thiết bị đầu cuối (máy bán vé), còn lại số ít là doanh thu tài chính.
Vietlott là doanh nghiệp nhà nước do Bộ Tài chính đại diện sở hữu 100% vốn. Công ty hiện có 7 sản phẩm xổ số tự chọn theo ma trận, dãy số và quay số nhanh.
