AP ngày 11.5 đưa tin làn sóng bạo lực ở bang Guerrero của Mexico bùng phát hôm 8.5 khi một băng nhóm tội phạm đầy quyền lực được gọi là Los Ardillos bắt đầu tấn công dữ dội các cộng đồng ở một vùng núi nông thôn bằng chất nổ tự chế được phóng từ máy bay không người lái (UAV) và vũ khí mạnh. Đến ngày 10.5, các nhóm nhân quyền và cộng đồng ước tính làn sóng bạo lực này đã khiến từ 800 – 1.000 gia đình phải rời bỏ nhà cửa.
Chỉ trong vài ngày, hàng ngàn người ở vùng núi nói trên buộc phải chạy trốn, theo AP. Họ nói rằng đã bị tấn công nhiều năm liên tục và giờ không thể chịu đựng được nữa. Một số video cho thấy nhiều gia đình chạy trốn khỏi nhà vào sáng sớm 10.5 (giờ địa phương), với chỉ những chiếc ba lô trên vai. Những hình ảnh khác được chia sẻ với AP cho thấy tiếng súng nổ trên các trang trại và UAV được gắn chất nổ nằm rải rác trong bụi rậm.
“Những ngày qua thật kinh hoàng. Chúng đã ném bom các khu dân cư bằng UAV, và làm sao mọi người có thể tự vệ trước UAV khi bom rơi từ trên trời xuống?”, AP dẫn lời bà Marina Velasco, thành viên của một tổ chức đại diện cho cộng đồng địa phương, Hội đồng nhân dân bản địa Guerrero – Emiliano Zapata (CIPOG-EZ).
Các nhóm cộng đồng và tổ chức tôn giáo địa phương cho rằng Los Ardillos đã tìm cách chiếm đoạt vùng đất này trong nhiều năm để tranh giành lãnh thổ với một số băng nhóm tội phạm khác. CIPOG-EZ đã ghi nhận 76 người trong vùng thiệt mạng và 25 người mất tích do cuộc xung đột với Los Ardillos những năm gần đây.
Bà Velasco nói rằng dù có sự hiện diện nhỏ của lực lượng an ninh, nhưng người dân địa phương phần lớn đã bị bỏ rơi trước những cuộc tấn công từ các băng nhóm tội phạm. Trước tình trạng này, các cộng đồng ngày càng tự trang bị vũ khí để chống lại những băng nhóm như Los Ardillos.
Trong nhiều năm qua, các băng nhóm ma túy ở Mexico đã sử dụng UAV và nhiều loại vũ khí tinh vi để tiến hành cuộc chiến tranh giành địa bàn. Đây là dấu hiệu cho thấy cuộc xung đột đã ăn sâu đến mức nào ở những khu vực như bang Guerrero, nơi các băng nhóm tội phạm chia rẽ thành những phe phái đối đầu, theo AP.
Các phe phái đối đầu của băng nhóm ma túy đầy quyền lực Sinaloa Cartel cũng đang tranh giành quyền kiểm soát ở bang Sinaloa, thuộc tây bắc Mexico. Tình trạng xung đột như thế khiến hơn 3.000 người chết và nhiều người bị buộc phải di dời trong gần 2 năm qua, dù có sự tăng cường hiện diện đáng kể của lực lượng an ninh tại nhiều khu vực ở Sinaloa, theo mạng truyền hình Al Jazeera.
Ngoài ra, Mexico hiện có hơn 130.000 người mất tích, với số vụ mất tích tăng vọt sau năm 2006, khi chính phủ nước này phát động cuộc chiến chống các băng nhóm ma túy, theo Reuters. Nhóm chính sách công Mexico Evalua phát hiện rằng số vụ mất tích đã tăng 200% trong thập niên qua, do quyền lực của các băng nhóm tội phạm có tổ chức ngày càng tăng.
Ngày 10.5, nhân Ngày của mẹ, các bà mẹ của những người mất tích do cuộc xung đột giữa các băng nhóm ma túy đã dẫn đầu hàng ngàn người tuần hành tại thủ đô Mexico City để phản đối tình trạng bạo lực này, theo Reuters. “Mexico, đứng đầu về số người mất tích”, những người biểu tình hô vang khi tuần hành trên đại lộ Paseo de la Reforma ở Mexico City.
Hãng AFP ngày 6.5 đưa tin Ethiopia và Sudan cáo buộc lẫn nhau vi phạm lãnh thổ và hỗ trợ các lực lượng nổi dậy.
Một cuộc giao tranh trong nước đã tàn phá Sudan kể từ năm 2023, trong khi nước láng giềng Ethiopia đối diện nhiều cuộc nổi dậy trên lãnh thổ của mình. Các nhà phân tích cho rằng các cuộc xung đột ngày càng chồng chéo và lôi kéo các tác nhân bên ngoài.
Hôm 5.5, Bộ Ngoại giao Ethiopia cáo buộc quân đội Sudan hỗ trợ "lính đánh thuê" thuộc Mặt trận Giải phóng Nhân dân Tigray (TPLF). TPLF là lực lượng vũ trang đã tiến hành cuộc nội chiến chống lại chính phủ Ethiopia từ năm 2020 đến năm 2022.
Bộ Ngoại giao Ethiopia cáo buộc Sudan đang đóng vai trò là trung tâm cho nhiều lực lượng chống Ethiopia, đồng thời cáo buộc lực lượng TPLF hoạt động như lính đánh thuê ở Sudan.
"Lực lượng vũ trang Sudan cũng đã cung cấp vũ khí và hỗ trợ tài chính cho những lính đánh thuê này, tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc xâm nhập của chúng dọc theo biên giới phía tây của Ethiopia", theo Bộ Ngoại giao Ethiopia.
Thành viên cấp cao Amanuel Assefa của TPLF khẳng định lực lượng này không có bất kỳ liên hệ nào với chính quyền Sudan. Ông nói rằng chính phủ Ethiopia đang đổ lỗi cho mọi bên "trừ chính họ về những thất bại của mình".
Trong khi đó, Sudan tuyên bố sẽ triệu hồi đại sứ tại Ethiopia về nước để tham vấn, sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV).
Người phát ngôn quân đội Sudan Assim Awad cáo buộc các cuộc tấn công này đang được thực hiện từ Ethiopia với sự hợp tác của Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).
UAE được xem là nước hậu thuẫn chính của Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF), một nhóm bán quân sự đã giao tranh với quân đội của chính phủ Sudan từ năm 2023, dù UAE phủ nhận cáo buộc.
Nhà bán hàng trực tuyến hàng đầu Thái Lan Pimradaporn "Pimrypie" Benjawattanapat tối 28/4 dẫn dắt phiên livestream sôi động, chào bán sản phẩm tới 31 triệu người theo dõi trên TikTok và Facebook.
Ngoài nhiều mặt hàng từ nước mắm đến nước hoa, Pimrypie chào bán sầu riêng Monthong loại tuyển, giá thấp nhất 100 baht (3 USD) một quả, thấp hơn nhiều so với mặt bằng thị trường. Quả cỡ lớn (jumbo) được bán với giá 480 baht, trong khi giá thị trường thường là 700-800 baht.
"Tôi kêu gọi người Thái cùng nhau giữ lấy trái tim cuối cùng của quốc gia, loại trái vẫn còn mang lại thu nhập cho chúng ta: sầu riêng. Đừng để niềm tự hào này héo úa trong vườn", Pimrypie nói trên phiên livestream kéo dài 4 tiếng.
Phiên livestream thu hút lượt xem cùng lúc cao nhất là 800.000 trên các nền tảng. Riêng trên Facebook, gần 8 triệu người đã xem livestream của Pimrypie, với gần hai triệu bình luận.
Theo Pimrypie, cô chấp nhận lỗ 10 triệu baht (307.000 USD) để tổ chức chiến dịch "giải cứu" sầu riêng nhằm giúp nông dân Thái Lan giải phóng nguồn cung dư thừa 30% khi nhu cầu suy yếu. "Tôi trực tiếp đến Chanthaburi, mua trọn vườn, tự gánh lỗ".
Tuy nhiên, phiên livestream của cô vấp phải làn sóng chỉ trích, cho rằng cô làm méo mó giá thị trường. Trả lời truyền thông Thái Lan, Pimrypie cho biết cô chưa từng thực hiện một chiến dịch nông sản quy mô lớn như vậy, và đã chịu sức ép từ cả những người chỉ trích lẫn các nhà cung cấp.
Một số vườn tăng giá, số khác hạ giá lúc thị trường xáo động, nên Pimrypie quyết định mua trọn vườn. Streamer này chưa công bố tổng đơn hàng có được sau phiên livestream, nhưng Bangkok Post ước tính số đơn có thể vượt 200.000.
Chiến dịch giải cứu của Pimrypie còn bị chỉ trích vì sự xuất hiện của Bộ trưởng Thương mại Suphajee Suthumpun trong một video quảng bá cùng cô. Bộ trưởng Suphajee sau đó phủ nhận liên quan, nói rằng bộ không tổ chức hay bảo chứng cho các chiến dịch bán hàng cụ thể, mà chỉ giám sát tiêu chuẩn.
Sầu riêng là một trong những mặt hàng nông sản giá trị nhất của Thái Lan. Năm 2025, Thái Lan xuất khẩu hơn 979.000 tấn sầu riêng, trị giá 4,37 tỷ USD.
Cuộc tranh cãi liên quan đến phiên livestream của Pimrypie xuất hiện trong lúc sản lượng sầu riêng mùa này dự kiến tăng 33% lên 2,1 triệu tấn, với vụ thu hoạch đạt đỉnh trong tháng này, song nhu cầu nhập khẩu của các nước giảm. Nông dân trồng sầu riêng ở Thái Lan cũng bị ảnh hưởng bởi chiến sự Trung Đông.
Krit Silapachai, nghị sĩ đảng Nhân dân tại Rayong, trong phiên họp quốc hội ngày 29/4 cảnh báo tình trạng thu hoạch non và suy giảm chất lượng, đồng thời chỉ trích chiến dịch bán sầu riêng 100 baht của Pimrypie vì làm dấy nguy cơ gây xáo trộn thị trường.
Pai Leeke, nghị sĩ đảng Klatham tại Kamphaeng Phet, đặt câu hỏi liệu mức giá 100 baht có phản ánh đúng thực tế hay không và cảnh báo điều này có thể khiến người tiêu dùng hiểu sai. Ông kêu gọi chính phủ cải thiện quản lý nông nghiệp, bình ổn giá và thúc đẩy cải cách dài hạn.
Tổng thống Donald Trump đưa ra phát biểu trong cuộc họp nội các tại Nhà Trắng ngày 27/5, khi được hỏi liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận ngắn hạn cho phép Oman cùng Iran kiểm soát eo biển Hormuz hay không.
"Không, eo biển phải được mở cho tất cả mọi người, đây là vùng biển quốc tế. Chúng ta sẽ giám sát nó, nhưng không ai được phép kiểm soát nó cả. Đó là một phần trong tiến trình đàm phán. Họ muốn kiểm soát nó, nhưng không ai có thể làm vậy. Oman cũng sẽ phải biết điều như bao nước khác, bằng không chúng ta sẽ thổi bay họ. Họ hiểu rõ điều đó và họ sẽ ổn thôi", ông nói.
Một số người cho rằng Tổng thống Trump đã nói nhầm "Oman" với "Iran", song tài khoản X của Bộ Ngoại giao Mỹ sau đó nhanh chóng đăng video ghi lại phát biểu của ông, dường như nhằm tái khẳng định thông điệp.
Giới chức Oman chưa bình luận về thông tin.
Oman, quốc gia nổi tiếng với lập trường trung lập, chưa từng tuyên bố muốn cùng Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Mỹ và Oman là những đồng minh thân thiết với quan hệ bền chặt đã kéo dài hơn 200 năm.
Trong thời bình, eo biển Hormuz là nơi tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu. Eo biển nằm dưới sự chia sẻ quản lý của Iran và Oman, không thuộc nhóm vùng biển quốc tế và tàu thuyền được đi qua miễn phí.
Tình trạng eo biển Hormuz đóng cửa suốt 3 tháng qua đã làm đảo lộn thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá năng lượng thế giới tăng vọt.
Mỹ đã nỗ lực mở lại eo biển, trong đó có cả phương án triển khai chiến hạm hộ tống tàu thương mại, nhưng không đạt được nhiều kết quả. Kế hoạch triển khai hải quân hỗ trợ tàu hàng cũng bị Washington hủy bỏ chỉ hai ngày sau khi được công bố hồi đầu tháng.
Tổng thống Trump đang nỗ lực tìm kiếm lối thoát cho xung đột, thúc đẩy Iran tiến tới thỏa thuận hòa bình ngay cả khi ông liên tục bác bỏ những đề xuất từ phía Tehran. Lãnh đạo Mỹ hôm 27/5 cảnh báo có thể từ bỏ thỏa thuận hòa bình với Iran, trừ khi các quốc gia Trung Đông khác chịu đồng ý ký kết Hiệp định Abraham nhằm bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Israel.
Mỹ không có căn cứ quân sự thường trực tại Oman, nhưng vẫn duy trì các thỏa thuận tiếp cận chiến lược cho phép Washington sử dụng một số sân bay và cảng biển cho mục đích hậu cần, tiếp nhiên liệu và thực hiện những sứ mệnh trong khu vực.
Cảng Duqm của Oman, cảng nước sâu có vị trí chiến lược tối quan trọng nằm ngoài eo biển Hormuz, từng được hải quân Mỹ sử dụng để bảo dưỡng và sửa chữa chiến hạm.
