Tờ Khmer Times ngày 12.5 dẫn thông cáo của Cảnh sát Quốc gia Campuchia bác bỏ nghi vấn của cơ quan chức năng Thái Lan về việc một nghi phạm người Trung Quốc có liên quan lực lượng cận vệ của Thủ tướng Campuchia Hun Manet.
Vụ việc gây tranh cãi nổ ra sau khi cảnh sát Thái Lan bắt giữ hai công dân Trung Quốc vào tối 8.5 tại tỉnh Chonburi, sau một vụ tai nạn giao thông ở huyện Bang Lamung.
Theo truyền thông Thái Lan, chiếc xe sedan màu trắng bị lật trên con đường song song với tuyến đường sắt cũ, khiến cảnh sát địa phương phải đến hiện trường.
Trong quá trình kiểm tra xe, cảnh sát Thái Lan cho biết đã phát hiện một khẩu súng ngắn và tạm giữ cả hai người đàn ông Trung Quốc liên quan là Ma Yu Hsih và Sun Mingchen để thẩm vấn.
Khám xét một ngôi nhà ở huyện Bang Lamung, lực lượng chức năng phát hiện nhiều vũ khí và thiết bị quân sự.
Sau cuộc điều tra, cảnh sát Thái Lan cho biết nghi phạm Sun Mingchen, sở hữu cả hộ chiếu Trung Quốc và Campuchia, đồng thời có thẻ căn cước màu hồng của Thái Lan cấp cho người nước ngoài.
Thông tin sơ bộ từ chính quyền Thái Lan và truyền thông nước này còn cho rằng nghi phạm có thể có liên hệ với đơn vị vệ sĩ tinh nhuệ của Thủ tướng Campuchia.
Tuy nhiên, Trung tướng Chhay Kimkhoeun, người phát ngôn của Cảnh sát Quốc gia Campuchia, đã bác bỏ những cáo buộc này. Ông khẳng định rằng công dân Trung Quốc bị bắt giữ không có bất kỳ liên hệ nào với trụ sở đội cận vệ của Thủ tướng, đồng thời cho rằng những cáo buộc này là sai sự thật và vô căn cứ.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết động đất xảy ra lúc 16h53 hôm nay (14h53 giờ Hà Nội) ở độ sâu 10 km, ngoài khơi bờ biển phía đông đảo chính Honshu. Cảnh báo sóng thần cao tới 3 m đã được ban bố tại các tỉnh Iwate, Aomori, Miyagi, Fukushima và một số khu vực ở Hokkaido.
Dư chấn của động đất làm rung lắc các tòa nhà lớn ở thủ đô Tokyo, cách đó hàng trăm km. Tàu cao tốc trên tuyến Tokyo - Aomori đã ngừng hoạt động.
"Hãy lập tức sơ tán khỏi các khu vực ven biển và ven sông, đến nơi an toàn hơn như vùng đất cao hoặc trung tâm sơ tán. Sóng thần có thể ập vào theo nhiều đợt. Không nên rời khu vực an toàn cho đến khi cảnh báo được dỡ bỏ", Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cho hay và nhận định sóng thần sẽ gây ra thiệt hại.
Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản cho biết đã thành lập nhóm ứng phó khủng hoảng.
Công ty Điện lực Tokyo đang đánh giá liệu động đất có gây vấn đề gì tại các nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi và Daini hay không. Công ty Điện lực Tohoku cũng tiến hành kiểm tra tương tự tại nhà máy điện hạt nhân Onagawa ở tỉnh Miyagi và Higashidori tại tỉnh Aomori.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới vì nằm trong khu vực kiến tạo rất phức tạp. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.
Nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất mạnh từ 6 độ được ghi nhận trên toàn thế giới.
Trong trận động đất mạnh 9 độ ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản năm 2011, sóng thần cao tới 40 m đã tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima.
Theo Hãng tin Bloomberg ngày 17-6, trong tuyên bố được đưa ra một ngày trước đó, Lầu Năm Góc cho biết việc khôi phục tên gọi USPACOM nhằm tôn vinh lịch sử hơn 70 năm của bộ tư lệnh này.
Cơ quan quân sự Mỹ nhấn mạnh sự thay đổi chỉ liên quan đến tên gọi, không ảnh hưởng đến nhiệm vụ hay phạm vi hoạt động hiện tại.
Theo đó, bộ tư lệnh vẫn phụ trách khu vực rộng lớn kéo dài từ bờ Tây nước Mỹ đến biên giới phía tây của Ấn Độ và tiếp tục theo đuổi mục tiêu duy trì một khu vực "tự do và rộng mở".
Tuy nhiên giới phân tích cho rằng quyết định này mang ý nghĩa chính trị và chiến lược nhiều hơn chỉ là sự thay đổi mang tính hành chính đơn thuần.
Ông Bryan Clark - chuyên gia quốc phòng thuộc Viện Hudson - nhận định việc loại bỏ từ "Ấn Độ Dương" khỏi tên gọi phản ánh xu hướng tập trung nhiều hơn vào lợi ích trực tiếp của Mỹ trong khu vực Thái Bình Dương hơn là dấu hiệu cho thấy có sự thay đổi về hoạt động quân sự thực tế, cũng như phù hợp với khẩu hiểu "nước Mỹ trên hết" mà chính quyền ông Trump theo đuổi.
"Đây là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm đưa chính sách của Mỹ trở lại giai đoạn tập trung mạnh vào lợi ích quốc gia. Mỹ có nhiều lãnh thổ và hiện diện lâu dài tại Thái Bình Dương, nhưng gần như không có lãnh thổ nào ở Ấn Độ Dương", ông Clark nhận xét.
Ông cũng cho rằng việc đổi tên giúp đơn giản hóa thông điệp chiến lược của Washington, nhấn mạnh vai trò của Mỹ với tư cách một cường quốc thường trú tại Thái Bình Dương.
Tuy nhiên động thái này cũng làm dấy lên câu hỏi liệu chính quyền ông Trump có đang giảm bớt sự coi trọng đối với chiến lược "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" hay không.
Trong nhiều năm qua, khái niệm này là nền tảng cho sự phối hợp giữa Mỹ với các đối tác như Ấn Độ, Nhật Bản và Úc nhằm duy trì ảnh hưởng và cân bằng sức mạnh của Trung Quốc trong khu vực.
Ông Derek Grossman, chuyên gia về an ninh châu Á, cho rằng chính quyền ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai đang chủ động xem xét lại khuôn khổ địa chiến lược này. Ông lưu ý rằng Washington gần đây nhiều lần sử dụng thuật ngữ "châu Á - Thái Bình Dương" trong các văn bản chính thức.
Theo ông Grossman, xu hướng đó có thể cho thấy Mỹ đang hướng tới cách tiếp cận ít đối đầu hơn với Trung Quốc và ưu tiên tăng cường tiếp xúc, hợp tác thay vì cạnh tranh chiến lược gay gắt như trước đây.
Nghị quyết về quyền hạn chiến tranh được các nghị sĩ Dân chủ đệ trình lên Hạ viện Mỹ, yêu cầu Tổng thống Donald Trump phải được quốc hội phê chuẩn trước khi ra lệnh sử dụng vũ lực, nhấn mạnh rằng Hiến pháp Mỹ chỉ cho phép quốc hội, chứ không phải tổng thống, phát động chiến tranh.
Trong cuộc bỏ phiếu ngày 16/4, nghị quyết bị Hạ viện do phe Cộng hòa kiểm soát, bác bỏ với 214 phiếu chống, 213 phiếu thuận. Gần như toàn bộ nghị sĩ Cộng hòa phản đối nghị quyết, trừ nghị sĩ Thomas Massie bỏ phiếu thuận và nghị sĩ Warren Davidson của bang Ohio bỏ phiếu "có mặt", tương đương phiếu trắng. Ở phía Dân chủ, nghị sĩ Jared Golden của bang Maine bỏ phiếu chống.
Nghị quyết bị bác bỏ một ngày sau khi đề xuất tương tự không vượt qua được Thượng viện.
Kể từ khi xung đột Iran bùng phát, đây là lần thứ hai Hạ viện Mỹ bác bỏ nghị quyết nhằm hạn chế thẩm quyền phát động chiến tranh của ông Trump. Theo giới quan sát, cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện cho thấy ông Trump vẫn được các đồng minh Cộng hòa tại quốc hội ủng hộ trong chính sách đối với Iran.
Quốc hội Mỹ năm 1973 thông qua Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh, quy định tổng thống Mỹ không được phép điều động quân đội tham gia xung đột kéo dài khi chưa được quốc hội phê chuẩn.
Tuy nhiên, các đời tổng thống Mỹ từ cả hai đảng từ lâu cho rằng những quy định về quyền phát động chiến tranh của tổng thống trong Hiến pháp không áp dụng đối với các chiến dịch quân sự ngắn hạn, hoặc trong trường hợp an ninh quốc gia đối mặt mối đe dọa khẩn cấp.
Nhà Trắng và gần như toàn bộ nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ ông Trump tại quốc hội cho rằng việc ông ra lệnh tấn công Iran là hợp pháp và nằm trong "thẩm quyền tổng tư lệnh", nhằm bảo vệ nước Mỹ bằng các chiến dịch quân sự hạn chế.
Dù đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần từ ngày 7/4, Mỹ và Iran vẫn còn bất đồng về nhiều vấn đề trong quá trình đàm phán, mấu chốt là chương trình hạt nhân của Tehran. Mỹ được cho là đề xuất đình chỉ chương trình làm giàu uranium của Iran 20 năm, trong khi Tehran đưa ra mốc 5 năm và bị Washington bác bỏ.
Hai bên được cho là sẽ nối lại đàm phán trong những ngày tới. Ông Trump ngày 16/4 tuyên bố Iran đã đồng ý bàn giao uranium cho Mỹ, nhưng không nêu bằng chứng. Giới chức Iran chưa lên tiếng về thông tin, Tehran trước đây cũng chưa phát bất kỳ tín hiệu công khai nào cho thấy họ sẽ từ bỏ kho uranium làm giàu.
Hải quân Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng Iran từ 13/4 nhằm gây thêm sức ép để Tehran nhượng bộ trong các cuộc đàm phán. Lầu Năm Góc ngày 16/4 đe dọa tiếp tục tấn công Iran nếu không đạt thỏa thuận. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết các lực lượng Mỹ "sẵn sàng nối lại chiến dịch tác chiến quy mô lớn gần như ngay lập tức".
