Từ một người nông dân quen với nhịp sống ruộng vườn, ông Bá đã trở thành một runner thực thụ khi chinh phục nhiều cung đường khắc nghiệt ở nhiều giải chạy lớn nhỏ trong nước.
Không chỉ là những cột mốc cá nhân, mà còn là hành trình lan tỏa tinh thần sống khỏe, sống tích cực đến cả gia đình nhiều thế hệ.
Mỗi buổi sáng sớm, khi không khí làng quê còn tĩnh lặng, ông Phan Khánh Bá đã bắt đầu những bước chạy quen thuộc. Đôi giày thể thao giản dị, chiếc áo thấm mồ hôi và dáng người nhỏ nhưng chắc khỏe, hình ảnh ấy lặp lại đều đặn như một phần nhịp sống của ông.
Ông Bá kể vào năm 2022, ông theo con trai đến một giải chạy ở Quy Nhơn. Lần đầu tiên đứng giữa hàng trăm, hàng ngàn người cùng xuất phát, ông không giấu được sự bỡ ngỡ.
Chính bầu không khí ấy, tiếng bước chân dồn dập, những tràng vỗ tay cổ vũ, những nụ cười trên đường chạy đã để lại trong ông một cảm xúc khó quên.
“Ban đầu chỉ nghĩ đi cho biết, nhưng rồi thấy vui, thấy mình cũng muốn thử sức” – ông kể lại.
Từ lần thử sức ấy, ông bắt đầu duy trì việc tập luyện mỗi ngày. Không vội vàng, không đặt nặng thành tích, ông chọn cách lắng nghe cơ thể, đi từ những bước chậm đến những quãng đường dài hơn.
Trải qua tập luyện và tham gia nhiều giải chạy ở Nha Trang, Gia Lai, Đắk Lắk, đảo Lý Sơn… Bắt đầu từ cự ly 5km, ông dần nâng lên mức 10km và hiện nay là 21km. Những con số ấy không chỉ nói lên sự bền bỉ, mà còn cho thấy một tinh thần không ngại thử thách của một người “lên lão” đã hàng chục năm.
Tại giải vô địch marathon quốc gia được tổ chức tại Nha Trang cuối tháng 3-2026, ông Bá đã hoàn thành quãng đường chạy 21km trong 3 giờ 6 phút. Hình ảnh ông cụ 80 tuổi khỏe khoắn, vui tươi về đích đã gây bất ngờ, xúc động và truyền cảm hứng cho biết bao người.
Khi được hỏi về bí quyết, ông Bá chỉ cười: “Không có gì cao siêu, chỉ là kiên trì thôi”.
Theo ông, mỗi ngày bước ra ngoài để chạy, dù cơ thể có mệt mỏi hay đau đớn, nhưng chỉ cần cố gắng vượt lên chính bản thân đã là một chiến thắng.
Ở tuổi 80, ông không đặt nặng chuyện thành tích hay thời gian chạy. Điều ông hướng tới là giữ được nhịp sống năng động, tinh thần lạc quan và sức khỏe ổn định.
Người góp phần mở ra hành trình ấy cho ông Bá là con trai – anh Phan Hoàng Nguyên (37 tuổi). Anh là người tìm hiểu, đăng ký giải và đồng hành từ những ngày đầu. Anh Nguyên cũng là người chứng kiến rõ sự thay đổi của cha mình.
“Ban đầu gia đình cũng lo vì tuổi của ba đã cao. Nhưng sau khi tham gia giải chạy đầu tiên rồi trải qua quá trình tập luyện đến bây giờ, dần dần thấy sức khỏe ba tốt hơn, tinh thần vui vẻ hơn nên mọi người yên tâm” – anh Nguyên chia sẻ.
Điều khiến anh bất ngờ không phải là việc cha mình tiếp tục tham gia nhiều giải chạy, mà là cách ông lan tỏa tinh thần ấy đến những người xung quanh.
Từ một người được con trai đồng hành, ông Bá lại trở thành nguồn cảm hứng để các con cháu trong nhà bắt đầu xỏ giày vào và chạy.
Đến nay ở mỗi giải chạy, gia đình đều sắp xếp để tham gia ở nhiều giải khác nhau, nên hiện nay trong gia đình từ các con, các cháu của ông đều tích cực chạy bộ.
Đồng hành cùng ông Bá trên nhiều cung đường còn có một người bạn đặc biệt – ông thông gia Nguyễn Đình Việt (67 tuổi, ở Nha Trang).
Lisandro Martinez. Hôm 23/4, trong khi tranh chấp ở giữa sân, Martinez có hành vi giật tóc Dominic Calvert-Lewin, dẫn đến thẻ đỏ trực tiếp. Việc chơi hơn người khiến Man Utd không thể đảo ngược tình thế, thua Leeds 1-2 ở vòng 32 Ngoại hạng Anh.
Sau trận, HLV Michael Carrick gọi quyết định của trọng tài là một trong những điều tồi tệ nhất từng chứng kiến trên sân cỏ. Tuy nhiên, Ủy ban kỷ luật Liên đoàn bóng đá Anh đang xem xét án treo giò ba trận đối với trung vệ người Argentina.
Lisandro Martinez. Hôm 23/4, trong khi tranh chấp ở giữa sân, Martinez có hành vi giật tóc Dominic Calvert-Lewin, dẫn đến thẻ đỏ trực tiếp. Việc chơi hơn người khiến Man Utd không thể đảo ngược tình thế, thua Leeds 1-2 ở vòng 32 Ngoại hạng Anh.
Sau trận, HLV Michael Carrick gọi quyết định của trọng tài là một trong những điều tồi tệ nhất từng chứng kiến trên sân cỏ. Tuy nhiên, Ủy ban kỷ luật Liên đoàn bóng đá Anh đang xem xét án treo giò ba trận đối với trung vệ người Argentina.
Michael Keane. Hồi tháng 1, trong một pha tranh chấp trên không ở phút 83, hậu vệ Michael Keane của Everton đã giật tóc tiền đạo Tolu Arokodare bên phía Wolves.
Sau khi tham khảo VAR, trọng tài đã rút thẻ đỏ trực tiếp đối với Keane vì hành vi bạo lực. Everton sau đó kháng cáo bất thành, và trung vệ người Anh phải nhận án treo giò ba trận.
Michael Keane. Hồi tháng 1, trong một pha tranh chấp trên không ở phút 83, hậu vệ Michael Keane của Everton đã giật tóc tiền đạo Tolu Arokodare bên phía Wolves.
Sau khi tham khảo VAR, trọng tài đã rút thẻ đỏ trực tiếp đối với Keane vì hành vi bạo lực. Everton sau đó kháng cáo bất thành, và trung vệ người Anh phải nhận án treo giò ba trận.
Jack Stephens. Năm 2024, trong trận Southampton thua Chelsea 1-5 ở Ngoại hạng Anh trên sân St Mary's, đội trưởng chủ nhà bất ngờ giật tóc khiến Marc Cucurella ngã xuống sân khi đang chuẩn bị đón phạt góc. Vào thời điểm đó, bóng chưa vào cuộc và Stephens không có lý do để biện minh cho tác động vật lý lên đối thủ.
Sau khi xem VAR, trọng tài rút thẻ đỏ trực tiếp. Còn Stephens sau đó bị treo giò ba trận.
Jack Stephens. Năm 2024, trong trận Southampton thua Chelsea 1-5 ở Ngoại hạng Anh trên sân St Mary's, đội trưởng chủ nhà bất ngờ giật tóc khiến Marc Cucurella ngã xuống sân khi đang chuẩn bị đón phạt góc. Vào thời điểm đó, bóng chưa vào cuộc và Stephens không có lý do để biện minh cho tác động vật lý lên đối thủ.
Sau khi xem VAR, trọng tài rút thẻ đỏ trực tiếp. Còn Stephens sau đó bị treo giò ba trận.
Cristian Romero. Cucurella là nạn nhân trong một vụ khác ở Ngoại hạng Anh năm 2022, bị Romero giật tóc khi đang chờ đá phạt góc trận Chelsea - Tottenham. Tuy nhiên, trọng tài và VAR đều bỏ qua.
Trận đấu kết thúc với tỷ số 2-2, dẫn đến màn tranh cãi nảy lửa của hai HLV Thomas Tuchel và Antonio Conte. "Vụ việc quá rõ ràng. Đó là một sai lầm của trọng tài hoặc VAR", Cucurella nói.
Cristian Romero. Cucurella là nạn nhân trong một vụ khác ở Ngoại hạng Anh năm 2022, bị Romero giật tóc khi đang chờ đá phạt góc trận Chelsea - Tottenham. Tuy nhiên, trọng tài và VAR đều bỏ qua.
Trận đấu kết thúc với tỷ số 2-2, dẫn đến màn tranh cãi nảy lửa của hai HLV Thomas Tuchel và Antonio Conte. "Vụ việc quá rõ ràng. Đó là một sai lầm của trọng tài hoặc VAR", Cucurella nói.
Marouane Fellaini. Trong trận Man Utd hòa Arsenal 2-2 trên sân Old Trafford ở Ngoại hạng Anh năm 2018, Fellaini giật tóc Matteo Guendouzi để ngăn một pha tấn công nguy hiểm. Trước sự ngạc nhiên của tiền vệ của đội khách, Fellaini không bị phạt thẻ dù trọng tài đã thổi còi bắt lỗi. Cầu thủ của Man Utd sau đó còn thoát án phạt bổ sung.
Marouane Fellaini. Trong trận Man Utd hòa Arsenal 2-2 trên sân Old Trafford ở Ngoại hạng Anh năm 2018, Fellaini giật tóc Matteo Guendouzi để ngăn một pha tấn công nguy hiểm. Trước sự ngạc nhiên của tiền vệ của đội khách, Fellaini không bị phạt thẻ dù trọng tài đã thổi còi bắt lỗi. Cầu thủ của Man Utd sau đó còn thoát án phạt bổ sung.
Robert Huth. Năm 2016, Fellaini bị Huth giật tóc trong trận Man Utd gặp Leicester City. Sau đó, tiền vệ đội khách phản ứng bằng cách thúc cùi chỏ vào cổ đối thủ.
Sau trận, Hội đồng trọng tài xem xét lại vụ việc, rồi cấm thi đấu ba trận với cả hai cầu thủ. "Không có quy định nào cho phép ai đó giật tóc người khác. Chỉ có trong tình dục khổ dâm mới làm vậy", HLV của Man Utd khi đó Louis Van Gaal nói.
Robert Huth. Năm 2016, Fellaini bị Huth giật tóc trong trận Man Utd gặp Leicester City. Sau đó, tiền vệ đội khách phản ứng bằng cách thúc cùi chỏ vào cổ đối thủ.
Sau trận, Hội đồng trọng tài xem xét lại vụ việc, rồi cấm thi đấu ba trận với cả hai cầu thủ. "Không có quy định nào cho phép ai đó giật tóc người khác. Chỉ có trong tình dục khổ dâm mới làm vậy", HLV của Man Utd khi đó Louis Van Gaal nói.
World Cup billiards TP.HCM 2026 được tổ chức tại nhà thi đấu Nguyễn Du (TP.HCM), từ ngày 18 đến 24.5. Tính đến lúc này, 8 bảng đấu tại vòng đấu chính (32 cơ thủ) đã lộ diện, với sự xuất hiện của 4 cơ thủ Việt Nam là Trần Quyết Chiến, Trần Thanh Lực, Nguyễn Trần Thanh Tự và Nguyễn Văn Trí.
Trong đó, Quyết Chiến cùng Thanh Lực là những tay cơ được ấn định xuất hiện ở vòng 32 nhờ nằm trong tốp 14 trên bảng xếp hạng Liên đoàn Billiards carom thế giới (UMB - phiên bản cập nhật vào tháng 12.2025). Thanh Tự và Văn Trí cũng có tên ở vòng 32 nhờ suất đặc cách dành cho đơn vị chủ nhà.
Trần Quyết Chiến nằm ở bảng F và một lần nữa chạm trán với đối thủ đầy duyên nợ, đó là người đàn em Trần Thanh Lực. Trong những giải đấu gần đây, hai nhà vô địch World Cup billiards của carom 3 băng Việt Nam liên tục gặp nhau.
Nguyễn Trần Thanh Tự ở bảng C với hai cơ thủ người Bỉ là Eddy Merckx và Peter Ceulemans. Trong khi đó, Nguyễn Văn Trí rơi vào bảng B, nơi có sự xuất hiện của cựu số 1 thế giới Dick Jaspers (người Hà Lan).
Hiện tại, các bảng đấu ở vòng 32 chỉ có từ 2 đến 3 cơ thủ. Các cái tên còn lại sẽ được xác định sau khi các vòng loại kết thúc, để làm sao mỗi bảng có đủ 4 VĐV. Bảng A hiện có Cho Myung-woo (Hàn Quốc) và Mohamed Abdin (Ai Cập). Bảng D có Marco Zanetti (Ý) và Jeremy Bury (Pháp).
Bảng E có Tasdemir Tayfun và Kim Haeng-jik (Hàn Quốc). Bảng G có Sameh Sidhom (Ai Cập) và Berkay Karakurt (Thổ Nhĩ Kỳ). Bảng H có Frederic Caudron (Bỉ) và Martin Horn (Đức).
Các cơ thủ Việt Nam hứa hẹn sẽ tạo ra bất ngờ tại World Cup billiards TP.HCM còn có Nguyễn Chí Long, Nguyễn Hoàn Tất, Lê Thành Tiến ra sân ở vòng loại thứ ba. Nguyễn Văn Tài, Nguyễn Đình Luân tranh tài từ vòng loại thứ hai.
Trước đó, để chuẩn bị cho giải diễn ra trên sân nhà, Liên đoàn Billiards & Snooker TP.HCM (HBSF) cũng đã tổ chức các vòng tuyển chọn gắt gao nhằm tìm ra 16 tay cơ xuất sắc nhất ra sân từ vòng loại đầu tiên: Mai Tân Huyên, Đỗ Nguyễn Trung Hậu, Nguyễn Hoàng Duy, Lê Quốc Hồ, Vương Minh Thiện, Trần Mạnh Hùng, Nguyễn Thanh Liêm, Trần Cao Trí, Nguyễn Minh Trí, Nguyễn Ngọc Trị, Nguyễn Viết Thụ, Hồ Quan Thái, Tống Văn Đào, Đoàn Minh Kiệt, Võ Cao Thắng, Võ Quốc Thắng.
Vì Liên đoàn Cờ tướng thế giới không có bảng xếp hạng cụ thể nên từ trước đến nay, bảng xếp hạng của Trung Quốc cũng được xem tương đương như bảng xếp hạng thế giới, đặc biệt khi các kỳ thủ đến từ đại lục luôn thống trị môn cờ này.
Thêm vào đó, bảng xếp hạng của CXA cũng không phân biệt quốc gia. Mọi kỳ thủ trên thế giới chỉ cần tham dự các giải đấu do Trung Quốc tổ chức đều sẽ được tính điểm trên bảng xếp hạng này.
Tiêu biểu là Lại Lý Huynh - với kỳ tích á quân Ngũ Dương Bôi 2026 đã leo lên vị trí thứ 14 làng cờ tướng Trung Quốc, trong bảng xếp hạng công bố hồi tháng 3.
Kể từ sau đại án bán độ, CXA đã thay đổi công thức tính elo. Theo đó, các kỳ thủ chỉ được tính thành tích trong thời gian 1 năm gần nhất. Cách tính này xem như đã loại bỏ dàn cao thủ bán độ như Vương Thiên Nhất, Trịnh Duy Đồng, Triệu Hâm Hâm... khỏi bảng xếp hạng quốc gia.
Từ cuối năm 2025, "ma đồng" Mạnh Phồn Duệ khiến làng cờ tướng đỉnh cao sững sờ khi chiếm giữ vị trí số 1, ngay khi mới 17 tuổi.
Chuỗi ngày ngự trị trên đỉnh bảng xếp hạng của Mạnh Phồn Duệ đã kết thúc vào cuối tháng 4, khi CXA cập nhật bảng xếp hạng mới nhất.
Theo đó, nhà đương kim vô địch Ngũ Dương Bôi là Trình Vũ Đông đã soán ngôi của Mạnh Phồn Duệ nhờ thành tích ổn định thời gian qua.
Sau Ngũ Dương Bôi, Trình Vũ Đông leo lên vị trí thứ 3, chỉ kém Mạnh Phồn Duệ và Mạnh Thần. Anh gặt hái tổng cộng 1.500 điểm từ chức vô địch Ngũ Dương Bôi.
Từ đầu tháng 3 đến nay, kỳ thủ quê Quảng Đông tiếp tục duy trì phong độ ổn định, như vị trí á quân giải đấu lớn Hồ Lâm Dực Bôi, hạng 3 Thiên Xương Bôi, hay hạng 3 Giải vô địch đồng đội quốc gia.
Sau 1 tháng, elo của Trình Vũ Đông tăng từ 2795 lên 3400, chính thức vượt mặt Mạnh Phồn Duệ - người có elo 3305 - để leo lên vị trí số 1 làng cờ tướng đỉnh cao. Nhà vô địch thế giới 2023 Mạnh Thần bị đẩy xuống hạng 3.
Trong khi đó đương kim kỳ vương Trung Quốc là Vương Vũ Bác - người vô địch nội dung đơn nam giải toàn quốc 2025 - giậm chân ở vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng.
