Theo Hãng tin AFP ngày 13-5, lượng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga vào Liên minh châu Âu (EU) trong quý I năm nay đã đạt mức cao nhất kể từ khi xung đột Nga – Ukraine diễn ra vào năm 2022.
Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia trên thế giới đang gấp rút tìm kiếm nguồn cung năng lượng thay thế cho các tuyến vận chuyển bị gián đoạn bởi cuộc chiến tại Trung Đông.
Theo Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA), trong khi các dòng khí đốt qua đường ống từ Nga sang EU gần như đã ngừng hoàn toàn, nhiều quốc gia vẫn duy trì nhập LNG bằng đường biển, trong đó Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ là những bên mua chính.
EU trước đó từng cam kết chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu dầu khí từ Nga vào cuối năm 2027, do ảnh hưởng từ cuộc xung đột tại Ukraine.
Báo cáo cho thấy EU đã nhập khẩu 6,9 tỉ m³ khí đốt từ Nga trong ba tháng đầu năm 2026, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2025 và là mức cao nhất kể từ năm 2022.
Đại diện IEEFA thông tin xu hướng này tiếp tục kéo dài sang tháng 4, với mức tăng 17% so với cùng kỳ năm trước.
Hiện Nga vẫn giữ vị trí là nhà cung cấp LNG lớn thứ hai cho khối, chiếm khoảng 14% tổng lượng nhập khẩu.
Trước áp lực cắt giảm phụ thuộc vào Nga, các quốc gia EU đã chuyển hướng mạnh sang Mỹ. Lượng LNG nhập từ Mỹ tăng hơn ba lần trong giai đoạn 2021-2025, riêng quý I năm nay tiếp tục tăng thêm 27%.
“Mỹ sẽ trở thành nhà cung cấp khí đốt lớn nhất của EU vào năm 2026 và có thể chiếm tới 80% lượng LNG nhập khẩu vào năm 2028”, IEEFA nhận định, đồng thời lưu ý khí đốt từ Mỹ hiện là nguồn cung đắt đỏ đối với người mua châu Âu.
Chuyên gia phân tích năng lượng khu vực châu Âu Ana Maria Jaller-Makarewicz của IEEFA nhận xét: “Việc châu Âu chuyển từ khí đốt đường ống sang LNG nhằm đảm bảo an ninh nguồn cung và đa dạng hóa thị trường.
Tuy nhiên, những gián đoạn do xung đột tại Trung Đông cùng sự phụ thuộc lớn vào LNG từ Mỹ cho thấy kế hoạch này của châu Âu đã không đạt được cả hai mục tiêu”, bà nói.
Hãng Reuters ngày 21.4 đưa tin Không quân Mỹ quyết định gia hạn thời gian sử dụng máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II, mẫu máy bay yểm trợ tấn công mặt đất đã được sử dụng nhiều thập niên và đóng vai trò quan trọng trong cuộc xung đột với Iran.
"Chúng tôi sẽ gia hạn máy bay A-10 Thunderbolt II đến năm 2030", Bộ trưởng Không quân Troy Menink viết trên mạng xã hội và cho biết thêm rằng động thái này giúp "duy trì năng lực chiến đấu trong lúc cơ sở công nghiệp quốc phòng làm việc để gia tăng sản xuất máy bay chiến đấu".
Đây là quyết định mới nhất liên quan cuộc tranh cãi kéo dài về số phận của mẫu máy bay chiến đấu cất cánh lần đầu vào năm 1976 và được Lầu Năm Góc lên kế hoạch loại biên trong hơn hai thập niên.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cường kích A-10 Thunderbolt II được sử dụng trong cuộc xung đột với Iran. Khẩu pháo uy lực ở đầu mũi máy bay này được sử dụng chống lại các tàu của Iran ở eo biển Hormuz.
Một số nhân vật trong Không quân Mỹ từ lâu cho rằng máy bay A-10, đã quá cũ, chậm chạp và bảo dưỡng quá tốn kém, trong khi việc loại biên sẽ giúp giải phóng nguồn tiền cho những ưu tiên hiện đại hóa như phát triển các vũ khí bội siêu thanh.
Trong khi đó, một số người cảnh báo rằng việc cắt giảm những máy bay này mà không có ứng viên thay thế phù hợp sẽ khiến các binh sĩ mặt đất mất đi sự hỗ trợ trên không.
Nhưng máy bay A-10 Thunderbolt II đã chứng tỏ gần như không thể bị loại biên, phần lớn là nhờ sức ảnh hưởng chính trị bền bỉ của nó. Phần lớn phi đội máy bay này đóng tại căn cứ không quân Davis-Monthan ở thành phố Tucson (bang Arizona), góp phần vào nền kinh tế địa phương.
Không quân là một trong những nhà tuyển dụng hàng đầu trong khu vực. Arizona là một bang chiến địa ngày càng có ảnh hưởng lớn trong việc quyết định các cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.
Hàng ngàn thiên thể băng đá, được gọi là các vật thể nằm ngoài quỹ đạo sao Hải Vương (TNO), đang tập kết bên trong Vành đai Kuiper ở rìa hệ mặt trời. Chúng là tàn tích còn sót lại trong quá trình Thái Dương hệ hình thành cách đây khoảng 4,5 tỉ năm.
Trong số này, hành tinh lùn Pluto (tên tiếng Việt là sao Diêm Vương) là TNO lớn nhất.
Nhiệt độ lạnh giá và lực hấp dẫn bề mặt yếu của các thiên thể nhỏ từ lâu khiến giới khoa học cho rằng chúng không đủ năng lực duy trì khí quyển, ngoại trừ Pluto hiện vẫn còn một lớp khí quyển mỏng.
Khí quyển, đặc biệt loại dày, thường hình thành xung quanh những hành tinh hoặc mặt trăng lớn, bao gồm mặt trăng Titan của sao Thổ.
Trong khi đó, các hành tinh lùn khác như Eris, Haumea, Makemake và ứng viên hành tinh lùn Quaoar, TNO lớn thứ hai chỉ sau Pluto, không có khí quyển.
Tuy nhiên, trong một cơ hội quan sát hiếm hoi, các nhà thiên văn Nhật Bản đã phát hiện một lớp khí quyển mỏng bao quanh TNO có tên (612533) 2002 XV93, theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature Astronomy.
Nếu Pluto có đường kính 2.377 km, bề ngang 2002 XV93 chỉ khoảng 500 km.
Khám phá bất ngờ của nhóm do tiến sĩ Ko Arimatsu và các đồng nghiệp tại Đài thiên văn quốc gia Nhật Bản thực hiện hứa hẹn mang lại cái nhìn chưa từng có về cách thức một khí quyển hình thành và tồn tại quanh các thiên thể nhỏ.
Phát hiện mới cũng có thể thay đổi nhận thức của giới khoa học về các thiên thể ở Vành đai Kuiper.
Tất nhiên, ứng viên khác vẫn có thể ứng cử. Chỉ có điều về thủ tục mà nói thì việc bầu chọn được thực hiện bởi ĐHĐ, nhưng thực tế ĐHĐ chỉ bầu ứng cử viên đã được 5 thành viên thường trực HĐBA LHQ thống nhất.
Lần bầu TTK LHQ năm nay cũng như thế. Dự kiến nhân sự TTK LHQ năm nay được dành cho khu vực Mỹ La tinh. Trong số 4 ứng cử viên hiện tại thì có đến 3 người xuất thân từ khu vực này: bà Michelle Bachelet (cựu Tổng thống Chile), ông Rafael Grossi (nhà ngoại giao Argentina, đang giữ chức Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế) và bà Rebeca Grynspan (cựu Phó tổng thống thứ hai của Costa Rica, đang giữ chức TTK Tổ chức Thương mại và Phát triển LHQ). Người thứ tư là ông Macky Sall (cựu Tổng thống Senegal).
Thời gian qua, Nga lên tiếng rất mạnh mẽ yêu cầu TTK LHQ mới là người đến từ khu vực Đông Âu với lập luận Đông Âu cũng là một khu vực địa chính trị và cho tới nay chưa từng có TTK nào đến từ Đông Âu. Cũng từ lâu nay, trong LHQ có làn sóng yêu cầu mạnh mẽ đòi hỏi LHQ phải lần đầu tiên có TTK là phụ nữ. Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp không phản đối yêu cầu này, nhưng Mỹ lại kiên quyết cho rằng tiêu chí quyết định là năng lực chứ không phải giới tính.
Các thành viên HĐBA LHQ đều muốn "người của mình" trở thành TTK LHQ. Trong khi đó, bối cảnh thế giới hiện tại rất phức tạp vì Mỹ với Trung Quốc và Nga có xung khắc lợi ích. Vì thế, việc bầu chọn TTK LHQ năm nay sẽ là cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa 2 phe này. Cả 3 nước vừa nêu chắc sẽ không chấp nhận bà Bachelet, Nga và Trung Quốc chắc sẽ không đồng ý ông Grossi. Nên hai bên có thể thỏa hiệp về 2 ứng viên còn lại, nếu không thì có thể xuất hiện ứng viên mới vào phút cuối.
