Theo WSJ, các số liệu thống kê gần đây đang cho thấy Grok mất dần sức hút so với những sản phẩm AI khác. Chẳng hạn, theo công ty phân tích AppMagic, số lượt tải xuống ứng dụng Grok chỉ còn khoảng 8,3 triệu lượt trong tháng 4, giảm tới 58,5% so với mức kỷ lục hơn 20 triệu lượt vào tháng 1.
Trong khi đó, theo khảo sát của công ty nghiên cứu Recon Analytics với hơn 260.000 người dùng Mỹ sử dụng AI, tỷ lệ người dùng trả tiền cho Grok hầu như không thay đổi trong bốn tháng đầu năm, ở mức 0,174%. Hơn 6% số người được hỏi cho biết đã trả tiền cho ChatGPT.
Lĩnh vực trợ lý lập trình, nơi đang có sự cạnh tranh gay gắt nhất giữa các công ty AI, Grok cũng bị đánh giá tụt hậu. Theo Erik Bradley, chiến lược gia trưởng kiêm Giám đốc nghiên cứu tại công ty phân tích thị trường Enterprise Technology Research (ETR), Grok hầu như không tăng trưởng trong các tổ chức, doanh nghiệp. Trong khi đó, việc sử dụng Claude và Gemini tăng vọt.
Khảo sát với 500 người hồi tháng 3, ETR ghi nhận 48% số người được hỏi cho biết doanh nghiệp của họ đang và sẽ sử dụng Claude, tăng từ 21% so với năm trước; 40% dùng Gemini, tăng từ 27%; nhưng chỉ 7% đang sử dụng hoặc dự định sử dụng Grok, tăng từ 4%.
Grok cũng dính phải nhiều bê bối. Trong nghiên cứu của Recon Analytics, khi AI này đạt đỉnh truy cập hồi tháng 1, lượng người tải tăng đột biến liên quan đến bản cập nhật cho phép người dùng “cởi đồ” người khác trong ảnh. Vấn đề đã bị nhiều chuyên gia lên án gay gắt, cũng như bị một số quốc gia ban hành lệnh cấm, buộc xAI phải thay đổi.
“OpenAI giống như Coca-Cola, Anthropic là Pepsi, còn Grok là RC Cola. Tôi chưa bao giờ thực sự thấy mọi người uống RC Cola cả”, Ben Pouladian, một kỹ sư kiêm nhà đầu tư công nghệ sống tại Los Angeles, ví von, nhắc đến các nhãn hàng nước ngọt được và không được ưa chuộng tại Mỹ.
Pouladian chia sẻ bản thân sử dụng nhiều thiết bị và công nghệ do các công ty của Musk sản xuất, như xe Tesla, hay tích cực tham gia mạng xã hội X. Khi Grok ra mắt vào cuối năm 2023, ông cũng tải xuống và dùng thử, nhưng nhanh chóng thất vọng vì chất lượng sản phẩm không cao như Claude của Anthropic, ChatGPT của OpenAI hay Gemini của Google.
Ngay cả bản thân Musk cũng nhận ra Grok đang không theo kịp đối thủ. Trong phiên tòa xét xử vụ kiện giữa ông với OpenAI và Sam Altman diễn ra từ 28/4, ông mô tả xAI “khá nhỏ”, “rất nhỏ” và “nhỏ nhất trong số các công ty trí tuệ nhân tạo”.
Theo TechCrunch, đây được xem là lời thừa nhận xAI đang có phần hụt hơi. Những lời nói này khác xa lúc công ty mới ra mắt cuối năm 2023. Khi đó, ông nhấn mạnh bản thân đặt mục tiêu biến xAI thành nền tảng trí tuệ nhân tạo phổ biến nhất thế giới thông qua “tìm kiếm sự thật tối đa” và ít “cực đoan” hơn so với các đối thủ cạnh tranh.
Đầu năm nay, xAI đã hợp nhất vào SpaceX. Đầu tháng này, công ty tiếp tục đạt thỏa thuận với Anthropic về năng lực điện toán tại trung tâm dữ liệu Colossus 1 gần Memphis (Mỹ). Giới phân tích đánh giá, động thái này đặt ra câu hỏi liệu công ty của Musk có còn bắt kịp đối thủ nữa hay không, hay chuyển hướng sang mô hình kinh doanh cho thuê máy chủ AI.
“Những thỏa thuận gần đây đang cho thấy Musk bắt đầu biến Colossus thành một nền tảng điện toán bên ngoài cho các công ty AI lớn thay vì tận dụng sức mạnh cho phát triển mô hình nội bộ”, Arnal Dayaratna, Phó chủ tịch phát triển phần mềm của IDC, nhận xét.
Tuy nhiên, Guillermo Rauch, CEO công ty cung cấp dịch vụ lưu trữ cho Tác nhân AI Vercel, cho rằng còn quá sớm để loại Musk khỏi cuộc đua AI, đồng thời lạc quan rằng việc tỷ phú tái cấu trúc các đơn vị AI gần đây sẽ củng cố khả năng cạnh tranh.
“Một khi Elon tập trung, ông ấy sẽ thể hiện rất rất tốt”, Rauch nói thêm.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đưa tàu Orion, chở phi hành đoàn Artemis II, rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, lúc 5h35 ngày 2/4 (giờ Hà Nội). Chuyến bay làm nên lịch sử khi trở thành nhiệm vụ có người lái đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 cách đây 54 năm.
Artemis II là cột mốc quan trọng trong chương trình Artemis, tạo bước đệm cho việc thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên bề mặt Mặt Trăng. Ngoài thử nghiệm công nghệ cho chương trình, chuyến bay kéo dài 10 ngày này còn thu thập dữ liệu về mức độ phơi nhiễm bức xạ, sức khỏe và khả năng hoạt động của con người ngoài quỹ đạo Trái Đất thấp, đồng thời quan sát Mặt Trăng từ góc nhìn hiếm.
Nghiên cứu về sức khỏe phi hành gia
Một thí nghiệm đáng chú ý trên tàu Orion là Phản ứng tương tự mô của phi hành gia ảo (AVATAR). Thí nghiệm sử dụng các "chip cơ quan" - mẫu mô nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, lớn tương đương chiếc USB, chứa tế bào người sống được chỉnh sửa để hoạt động giống như cơ quan thật.
AVATAR tập trung vào mô tủy xương nuôi cấy từ tế bào thu thập trong quá trình hiến máu trước chuyến bay của các phi hành gia. Tủy xương sản sinh ra tế bào miễn dịch và máu, đồng thời đặc biệt nhạy cảm với bức xạ, do đó là mục tiêu quan trọng để đánh giá rủi ro sức khỏe trong các nhiệm vụ ngoài Trái Đất.
Sau khi nhiệm vụ Artemis II kết thúc, các nhà nghiên cứu sẽ phân tích mẫu mô ở cấp độ phân tử để đánh giá cách hàng nghìn gene phản ứng với chuyến du hành vũ trụ. Để xác định xem chúng có thể dự đoán chính xác phản ứng của con người trước căng thẳng liên quan đến vũ trụ hay không, họ cũng sẽ so sánh kết quả với dữ liệu từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) và với các mẫu sinh học thu thập từ phi hành đoàn trước và sau chuyến bay.
Nghiên cứu trước đây trên trạm ISS, vốn được từ trường Trái Đất che chắn một phần, cho thấy phi hành gia bị tiêu xương ngay cả trong chuyến bay ngắn. Các nghiên cứu tương tự có thể giúp định hướng chiến lược chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho phi hành gia trong những nhiệm vụ dài hạn sau này.
Thử nghiệm thích nghi trong không gian sâu
Một thí nghiệm quan trọng khác là ARCHeR, hướng đến tìm hiểu cách phi hành gia thích nghi với cuộc sống trong tàu Orion khép kín. Họ sẽ đeo thiết bị trên cổ tay để theo dõi mức độ căng thẳng, sự chuyển động, giấc ngủ và khả năng nhận thức. Nhóm nghiên cứu hy vọng dữ liệu thời gian thực sẽ giúp phân tích cách hoạt động hàng ngày, sự nghỉ ngơi và môi trường giới hạn ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe và khả năng làm việc nhóm ngoài không gian.
Một nghiên cứu khác sẽ tập trung vào hệ miễn dịch. Trong suốt nhiệm vụ, các phi hành gia sẽ thu thập mẫu nước bọt bằng cách thấm chúng lên giấy chuyên dụng lưu trữ trong những cuốn sổ nhỏ - phương pháp đơn giản và cần thiết vì tàu Orion không có tủ lạnh.
Khi so sánh với các mẫu thu thập trước và sau chuyến bay, dữ liệu về nước bọt và máu sẽ cho phép nhóm nghiên cứu theo dõi thay đổi miễn dịch liên quan đến tác nhân gây căng thẳng như bức xạ và sự cô lập. Họ cũng dự định theo dõi khả năng virus "ngủ đông", bao gồm virus liên quan đến bệnh thủy đậu và zona thần kinh, tái hoạt động trong chuyến du hành vũ trụ - hiện tượng từng xảy ra trên trạm ISS.
Đo lường bức xạ mạnh
Khác với phi hành đoàn trên trạm ISS, Artemis II sẽ bay vượt khỏi từ quyển Trái Đất, tiếp xúc với bức xạ vũ trụ nhiều hơn đáng kể. Để theo dõi rủi ro này, họ sẽ mang máy đo liều lượng bức xạ cá nhân trong túi để theo dõi mức độ tiếp xúc theo thời gian thực. Cùng với 6 cảm biến bức xạ lắp đặt trên khoang chở người của tàu Orion, chúng có thể phát hiện sự gia tăng bức xạ đột ngột, ví dụ như trong bão Mặt Trời, và cảnh báo phi hành đoàn thực hiện biện pháp bảo vệ.
Dữ liệu từ các thiết bị trên cùng với phép đo từ một số vệ tinh nhỏ mà đối tác quốc tế cung cấp sẽ giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về cách bức xạ hoạt động bên trong Orion và ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Khi Orion bay vòng qua phía xa Mặt Trăng (phía luôn bị khuất khi nhìn từ Trái Đất), phi hành đoàn Artemis II có khoảng ba giờ để nghiên cứu địa hình mà chưa ai khảo sát kỹ hơn suốt 50 năm qua. Dù vậy, tầm nhìn của phi hành đoàn sẽ phụ thuộc vào đường bay của Orion cũng như góc chiếu của ánh sáng Mặt Trời.
Họ sẽ dựa vào kiến thức địa chất để chụp ảnh và mô tả các cấu trúc bề mặt hình thành từ những vụ va chạm và dòng dung nham cổ xưa. Một trong những mục tiêu hấp dẫn nhất là bồn trũng Orientale - vết tích va chạm khổng có niên đại 3,8 tỷ năm, rộng khoảng 960 km, đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng nhưng nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo.
Phi hành đoàn Artemis II cũng có thể chứng kiến tia sáng lóe lên do thiên thạch lao xuống hoặc đám mây bụi mờ ảo lơ lửng phía trên đường chân trời của Mặt Trăng, vốn rất bí ẩn với con người. Những quan sát này được kỳ vọng giúp định hướng cho các nhiệm vụ Artemis tiếp theo, bao gồm cả kế hoạch đưa con người hạ cánh gần cực nam Mặt Trăng. Dữ liệu mới có thể ảnh hưởng đến địa điểm mà phi hành đoàn tương lai khám phá, mẫu vật cần thu thập cũng như việc xác định khu vực có giá trị khoa học cao.
Ngày 1/4, NASA phóng thành công tàu vũ trụ Orion mang theo bốn phi hành gia vào vũ trụ trong nhiệm vụ Artemis II. Orion sẽ bay quanh phía xa của thiên thể này và quay trở lại Trái Đất. Nếu không có vấn đề lớn phát sinh, NASA sẽ thử nghiệm các trạm Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027 và thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên năm 2028 với Artemis IV.
Trong khi đó, một cường quốc khác của ngành hàng không vũ trụ là Trung Quốc cũng nhắm tới mục tiêu "trước năm 2030". Nước này dự định sử dụng tên lửa Long March 10 để phóng tàu Mengzhou (Mộng Châu - con thuyền ước mơ), có kích thước khoang tàu tương tự Orion, cùng ba phi hành gia lên Mặt Trăng. Một tên lửa khác chở tàu đổ bộ Mặt Trăng mang tên Lanyue (Lãm Nguyệt - ôm trọn vầng trăng) và tàu này sẽ gặp Mengzhou trên quỹ đạo của thiên thể này.
Hồi tháng 2, Cơ quan vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) đã thử nghiệm phóng Mộng Châu, trình diễn hệ thống hủy phóng khẩn cấp và cách con tàu tách khỏi tên lửa. Cuối năm nay, một tàu Mộng Châu không người lái dự kiến được phóng tới trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc đang quay quanh Trái Đất.
"Có vẻ tàu đã gần sẵn sàng để cất cánh", Quentin Parker, Giám đốc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không gian tại Đại học Hong Kong, nhận xét. Trung Quốc sẽ thực hiện thêm các chuyến bay thử nghiệm khác trước khi nỗ lực hạ cánh lên Mặt Trăng vài năm tới.
Trong khi đó, ban đầu NASA dự định hạ cánh trên Mặt Trăng năm 2024, nhưng nhiệm vụ liên tục bị hoãn vì phần cứng chưa sẵn sàng, như tàu đổ bộ do SpaceX và Blue Origin đảm nhiệm hiện vẫn trong quá trình phát triển. Do đó, lịch trình của Artemis IV có thể bị lùi xa hơn mốc 2028, tức vẫn có khả năng Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng kể từ sau năm 1972 với sứ mệnh Apollo 17.
Theo Parker, Trung Quốc có năng lực bám sát tiến độ, nên "có khả năng sẽ lên Mặt Trăng trước". Kể từ 2007, Trung Quốc đã triển khai một loạt robot tới Mặt Trăng, bao gồm nhiệm vụ hạ cánh xuống phía xa vào năm 2019 để lấy mẫu vật và đưa về Trái Đất trong 5 năm sau đó.
Kế hoạch của Trung Quốc
Trong lần đổ bộ đầu tiên dự kiến năm 2030, Trung Quốc có thể nhắm đến vị trí gần xích đạo, nơi có bề mặt phẳng và an toàn hơn, theo Nature. Nước này đang cân nhắc 14 địa điểm hạ cánh, một trong đó là vùng núi lửa cổ đại Rimae Bode, nằm lệch về phía bắc xích đạo Mặt Trăng.
Jun Huang, nhà khoa học hành tinh tại Đại học Địa chất Trung Quốc ở Vũ Hán, cùng các đồng nghiệp đã công bố một phân tích về địa chất của khu vực này vào tháng 3. "Hạ cánh tại Rimae Bode giống như mở một cuốn sách lịch sử độ phân giải cao về cuộc đời của Mặt Trăng", ông nói, bởi nơi này được cho là chứa vật chất từ lớp phủ - nằm dưới lớp vỏ và trên lớp lõi kim loại - của Mặt Trăng cũng như các mảnh vỡ do những vụ va chạm trước đây để lại.
"Địa điểm mang lại cơ hội hiếm có 'tất cả trong một' để giải quyết những câu hỏi còn bỏ ngỏ lâu nay về sự hình thành và tiến hóa của cả Mặt Trăng lẫn Trái Đất", nhà khoa học này cho biết.
Về lâu dài, Trung Quốc và Mỹ đều đặt mục tiêu hạ cánh xuống cực nam của Mặt Trăng, nơi có thể có nước đóng băng. Các nhóm thực hiện nhiệm vụ Mặt Trăng kỳ vọng lớp băng được tách thành hydro và oxy, tạo thành nhiên liệu tên lửa, từ đó biến thiên thể thành trạm trung chuyển giữa Trái Đất và những vùng xa hơn trong vũ trụ.
Trung Quốc cũng kỳ vọng cùng với Nga xây dựng một căn cứ Mặt Trăng, mang tên Trạm Nghiên cứu Mặt Trăng Quốc tế (ILRS) trong thập niên 2030. Theo Cơ quan vũ trụ Trung Quốc (CNSA) năm ngoái, hai nước có kế hoạch nghiên cứu địa chất Mặt Trăng và tiến hành quan sát thiên văn, cùng nhiều mục tiêu khác.
Hồi tháng 2, quản trị viên NASA Jared Isaacman nói cơ quan này đang gặp phải "sự cạnh tranh từ đối thủ địa chính trị lớn nhất" và cần "đi nhanh hơn, không chậm trễ và đạt được các mục tiêu".
Tuy nhiên, theo Namrata Goswami, nhà nghiên cứu an ninh không gian tại Đại học Johns Hopkins ở Alabama (Mỹ), trọng tâm của Trung Quốc không hẳn là trở thành nước đầu tiên quay lại Mặt Trăng, mà là thiết lập sự hiện diện lâu dài. "Họ xem Mặt Trăng là vị trí chiến lược trên cao", bà nói.
Quốc gia này nhấn mạnh thám hiểm không gian sâu là một trong những mục tiêu then chốt trong kế hoạch 5 năm mới, được công bố tháng 3. "Mỹ mới là bên đang chạy đua với Trung Quốc, không phải ngược lại", bà Goswami nhận xét.
Thực tế, phần cứng máy tính trở nên lỗi thời khi nhu cầu của phần mềm ngày càng tăng. Chẳng hạn, các máy tính mới thường được trang bị nhiều RAM hơn so với những mẫu cũ nhằm đáp ứng yêu cầu của các hệ điều hành và ứng dụng hiện đại.
Các ứng dụng mới thường tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn, từ RAM đến sức mạnh xử lý, khiến việc chạy chúng trên các hệ thống cũ trở nên khó khăn. Ngoài ra, các phần cứng có thể xuống cấp do nhiệt độ và bụi bẩn, dẫn đến hiệu suất bị giảm sút. Đặc biệt, nếu vẫn đang sử dụng máy tính trang bị ổ đĩa cơ (HDD), người dùng sẽ nhận thấy tốc độ truy xuất dữ liệu chậm hơn so với ổ thể rắn (SSD), với lý do bắt nguồn từ HDD có các bộ phận cơ khí chuyển động.
Một yếu tố khác cần xem xét là phần mềm cài sẵn trên máy tính. Nhiều máy tính đi kèm với các ứng dụng không cần thiết. Các chương trình này có thể cạnh tranh với các bản nâng cấp hệ điều hành, khiến máy tính hoạt động chậm hơn. Việc gỡ cài đặt các phần mềm này có thể giúp cải thiện hiệu suất của máy tính.
Để cải thiện hiệu suất máy tính, người dùng Windows có thể sử dụng các công cụ như Storage Sense và Disk Cleanup để dọn dẹp hệ thống. Trong khi đó, người dùng macOS thường phải dựa vào các công cụ bên thứ ba để bảo trì máy tính.
Khi quyết định nâng cấp máy tính, người dùng cần xem xét nhu cầu sử dụng của mình. Hầu hết máy tính hiện nay đủ mạnh để xử lý các tác vụ cơ bản, nhưng nếu thường xuyên thực hiện đa nhiệm hoặc chơi game, người dùng sẽ cần phần cứng tốt hơn. Việc nâng cấp card đồ họa (GPU) hoặc CPU có thể phức tạp, vì có thể yêu cầu thay thế nhiều linh kiện khác.
Tóm lại, việc nâng cấp hay thay thế máy tính phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng và tình trạng phần cứng hiện tại. Nếu cảm thấy máy tính của mình hoạt động chậm chạp, người dùng có thể xem xét các giải pháp bảo trì và nâng cấp phù hợp.