Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Ninh Bình, trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hằng ngày. Việc chia sẻ hình ảnh, video, thông tin cá nhân lên các nền tảng trực tuyến giúp kết nối cộng đồng nhanh chóng, thuận tiện. Công nghệ càng hiện đại thì càng đem lại nhiều tiện ích cho người dùng, nhưng đi kèm với những tiện ích đó là những rủi ro như nguy cơ mất an toàn thông tin, đặc biệt là nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu sinh học.
Dữ liệu sinh trắc học là những thông tin đặc trưng riêng biệt của mỗi cá nhân như khuôn mặt, giọng nói, dấu vân tay… Đây là loại dữ liệu có tính định danh cao và hiện đang được sử dụng phổ biến trong xác thực tài khoản ngân hàng, ví điện tử, điện thoại thông minh và nhiều nền tảng số khác.
Từ những thói quen của người dùng, sử dụng mạng xã hội như chụp ảnh tạo dáng chữ V, chụp cận bàn tay mà các kẻ gian có thể lợi dụng để trích xuất thông tin, dữ liệu sinh trắc học.
Các camera độ phân giải cao hiện nay, nếu ống kính hướng thẳng vào ngón tay ở khoảng cách dưới 1,5 mét, thông tin vân tay có thể bị trích xuất 100%. Ở khoảng cách 1,5 đến 3 mét, tỷ lệ lấy được dữ liệu là 50%. Thiết bị chỉ không thể nhận diện vân tay khi khoảng cách chụp trên 3 mét. Ống kính smartphone từ 50 megapixel trở lên kết hợp thuật toán AI xử lý ảnh có thể ghi lại cấu trúc vân tay. Khi người dùng tải ảnh gốc lên mạng xã hội, dữ liệu này có thể bị thu thập. Kẻ gian sử dụng máy in 3D tạo ra màng silicone giả mạo vân tay để mở khóa điện thoại, truy cập ứng dụng ngân hàng hoặc cửa thông minh.
Bên cạnh thói quen chụp ảnh tạo dáng chữ V của hầu hết cư dân mạng, kẻ gian còn lợi dụng các thói quen khác của những người dùng, sử dụng mạng xã hội như: đăng tải công khai nhiều ảnh chân dung cận mặt, video cá nhân chất lượng cao trên mạng xã hội; tham gia các trào lưu “biến hình”, “ghép mặt AI”, “tạo sticker từ ảnh cá nhân”, “dự đoán tương lai bằng khuôn mặt” trên các ứng dụng không rõ nguồn gốc; sử dụng các ứng dụng chỉnh sửa ảnh, app AI miễn phí nhưng yêu cầu quyền truy cập camera, micro và dữ liệu cá nhân. Chính những hành động đu “trend” tưởng chừng như vô hại nhưng lại vô tình tạo điều kiện cho các đối tượng xấu, kẻ gian trên mạng thu thập dữ liệu sinh trắc học.
Sau khi thu thập được dữ liệu sinh học, các đối tượng có thể sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake để giả mạo khuôn mặt, giọng nói nhằm thực hiện hành vi: mạo danh chủ tài khoản để vay tiền, lừa đảo người thân; vượt qua các bước xác thực sinh trắc học của ngân hàng, ví điện tử; chiếm quyền sử dụng tài khoản mạng xã hội, email; phục vụ hoạt động quảng cáo, mua bán dữ liệu trái phép; đe dọa, tống tiền hoặc bôi nhọ danh dự cá nhân.
Đáng chú ý, khác với mật khẩu có thể thay đổi, dữ liệu sinh học của mỗi người gần như không thể thay mới khi bị lộ lọt. Vì vậy, nếu bị đánh cắp, hậu quả có thể kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với an toàn tài sản và quyền riêng tư cá nhân.
Để chủ động phòng ngừa nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu sinh học trên không gian mạng, Công an phường Hồng Quang, tỉnh Ninh Bình khuyến cáo người dân hạn chế đăng tải công khai ảnh chân dung cận mặt, cận bàn tay, video rõ giọng nói với độ phân giải cao lên mạng xã hội.
Cân nhắc cách tạo dáng, chụp ảnh hoặc che đi vân tay ở các ngón tay sử dụng để cài mật khẩu sinh trắc học.
Không tùy tiện cung cấp dữ liệu sinh trắc học cho các ứng dụng, website không rõ nguồn gốc.
Thận trọng với các trào lưu AI, ứng dụng chỉnh sửa ảnh yêu cầu quyền truy cập dữ liệu cá nhân.
Không thực hiện xác thực sinh trắc học theo yêu cầu từ cuộc gọi, tin nhắn có những dấu hiệu đáng ngờ.
Ngày 22/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra tỉnh Phú Thọ cho biết, đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Lan P. (SN 2010 và Lê Dương Bảo N. (SN 2010) về tội gây rối trật tự công cộng, theo khoản 1, Điều 318 Bộ luật Hình sự.
Trước đó, ngày 20-5, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng Công an phát hiện tài khoản Facebook "An Ruby" đăng tải đoạn video dài hơn 4 phút ghi lại cảnh một nữ sinh bị nhóm học sinh hành hung tại khu vực nhà vệ sinh của nhà trường.
Video sau khi xuất hiện đã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, thu hút sự quan tâm và bức xúc của dư luận.
Ngay sau khi phát hiện vụ việc, Ban giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ nhanh chóng vào cuộc xác minh, điều tra, làm rõ diễn biến và các đối tượng liên quan.
Kết quả xác định chiều 19/5, tại khu vực nhà vệ sinh tầng 8 nhà đa năng Trường Cao đẳng nghề Việt - Xô số 1, địa chỉ Tổ 8, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân, 4 đối tượng gồm: Nguyễn Thị Lan P., Nguyễn Khánh L., Lê Dương Bảo N. và Nguyễn Thanh H. đã có hành vi túm tóc, đánh, tát liên tiếp vào em V.N.K., học sinh lớp 10.
Hậu quả, nữ sinh V.N.K. bị thương tích, phải điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội). Đáng chú ý, toàn bộ diễn biến vụ việc còn được các đối tượng sử dụng điện thoại cá nhân ghi hình, sau đó phát tán lên mạng xã hội.
Ông Trần Đức Tiệp, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Việt Xô số 1 cho biết, nguyên nhân của vụ việc bước đầu được xác định là do mâu thuẫn cá nhân. Cụ thể, em L. với vai trò lớp trưởng thường xuyên ghi lại các lỗi đi học muộn của em K, dẫn đến nảy sinh xích mích và rủ nhau giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực.
Ông Tiệp cho hay, vụ việc đánh nhau giữa các học sinh xảy ra vào giờ ra chơi chiều 19/5. Ngay sau đó, nhà trường cùng với lãnh đạo khoa và giáo viên chủ nhiệm đã triệu tập các học sinh tham gia đánh bạn để viết tường trình; đồng thời, mời phụ huynh lên làm việc. Cùng ngày, nhà trường đã phối hợp bàn giao vụ việc cho Công an tiến hành xác minh, điều tra. Đồng thời, Ban giám hiệu nhà trường đã họp khẩn với toàn thể lãnh đạo các phòng khoa và giáo viên chủ nhiệm để chấn chỉnh công tác giáo dục học sinh.
"Về phía nạn nhân, sau khi sự việc xảy ra, Phó hiệu trưởng cùng giáo viên nhà trường đã đến thăm cháu tại bệnh viện. Thời điểm đó, cháu đang ăn cơm, tinh thần đã phần nào ổn định và nhà trường đã hỗ trợ tiền viện phí ban đầu", ông Tiệp cho biết.
Hành vi của các đối tượng không chỉ xâm hại đến sức khỏe, tinh thần của nạn nhân mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường giáo dục, tác động tiêu cực đến tâm lý học sinh, phụ huynh và dư luận xã hội; làm gia tăng nguy cơ hình thành tâm lý a dua, bắt chước, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự tại các cơ sở giáo dục.
Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục điều tra, làm rõ hành vi của các đối tượng còn lại để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Tại Hà Nội, Văn phòng Bộ Công an vừa chủ trì, phối hợp với Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức tọa đàm chính sách về một số văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Công an chủ trì xây dựng trong năm 2026.
Thượng tá Ngô Đức Thắng, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an, cho biết quá trình tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự cho thấy, bên cạnh những kết quả quan trọng, việc áp dụng bộ luật này vẫn bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc lớn.
Theo Thượng tá Thắng, các vướng mắc có thể khái quát thành 7 nhóm vấn đề chủ yếu.
Trước hết, một số quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự và miễn hình phạt chưa bao quát hết các tình huống mới phát sinh trong thực tiễn.
Đáng chú ý là các trường hợp rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, đổi mới sáng tạo, mô hình sản xuất, kinh doanh mới; hoặc trường hợp cá nhân, tổ chức có vi phạm nhưng không vụ lợi, không tham nhũng và đã chủ động khắc phục toàn bộ hậu quả.
Điều này đặt ra yêu cầu hoàn thiện chính sách hình sự theo hướng nghiêm minh nhưng nhân văn, khuyến khích khắc phục hậu quả và bảo vệ người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Nhóm vấn đề thứ hai là một số quy định mang tính nguyên tắc, nền tảng về tội phạm, đồng phạm, chuẩn bị phạm tội, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và các chế định về trách nhiệm hình sự còn có cách hiểu khác nhau, chưa thật sự đầy đủ để áp dụng thống nhất trong điều tra, truy tố, xét xử.
Thứ ba, hệ thống quy định về hình phạt còn bất cập. Trong đó, phạm vi áp dụng hình phạt tử hình còn rộng; ở một số tội danh, mức phạt tiền, phạt tù chưa tương xứng với tính chất nguy hiểm của hành vi; hình phạt tiền chưa theo kịp sự phát triển kinh tế - xã hội.
Thứ tư, một số dấu hiệu định tội, định khung chưa rõ, chưa thống nhất, còn phụ thuộc nhiều vào cách hiểu và đánh giá của cơ quan áp dụng pháp luật. Bên cạnh đó, một số tình tiết định lượng không còn phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.
Thứ năm, một số hành vi nguy hiểm mới chưa được quy định trong Bộ luật Hình sự, dẫn đến việc chưa bảo đảm tính bao quát, toàn diện trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Một số quy định cũng chưa kịp thời thể chế hóa quan điểm của Đảng, chưa nội luật hóa đầy đủ các điều ước, thỏa thuận, cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Thứ sáu, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại hiện mới giới hạn ở 33 tội, chủ yếu thuộc nhóm tội về môi trường, kinh tế. Qua tổng kết, Bộ Công an nhận thấy các nhóm tội về thuế, lao động, tài chính, bảo hiểm; một số tội về tài sản như cho vay lãi nặng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản; các tội về sử dụng đất đai cũng cần được nghiên cứu quy định trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại.
Cuối cùng, một số quy định trong Bộ luật Hình sự còn chưa thống nhất với nhau, chồng chéo hoặc trùng lặp với pháp luật chuyên ngành và pháp luật tư pháp hình sự. Một số quy định chưa logic, chưa bảo đảm tính khoa học, còn lỗi về kỹ thuật trình bày.
Thượng tá Ngô Đức Thắng đánh giá, 7 nhóm vướng mắc trên cho thấy yêu cầu sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự không chỉ xuất phát từ một vài bất cập đơn lẻ, mà là yêu cầu hoàn thiện tổng thể chính sách hình sự.
Mục tiêu là xây dựng một Bộ luật Hình sự nghiêm minh, nhân đạo, hiện đại, thống nhất, dễ áp dụng, đủ sức xử lý các loại tội phạm mới, đồng thời tạo môi trường pháp lý an toàn cho phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.
Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ra kết luận điều tra, đề nghị truy tố Hoàng Mạnh Hà và Vũ Mạnh Cường về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.
Cùng vụ án, C01 đề nghị truy tố 27 bị can khác về một trong các tội danh: Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Đưa hối lộ, Môi giới hối lộ, Nhận hối lộ.
Theo kết luận, nhận thấy việc kinh doanh sữa có lợi nhuận cao nên năm 2021, Hà và Cường thành lập Công ty Rance Pharma do Hoàng Mạnh Hà làm Giám đốc, người đại diện theo pháp luật. Sau đó, hai người mở thêm Hacofood cho Vũ Mạnh Cường làm giám đốc.
Để bắt đầu phi vụ sản xuất sữa, nhóm này thống nhất xây dựng một nhà máy sản xuất đặt tại cụm công nghiệp Phú Nghĩa, xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ (cũ), Hà Nội. Nhà máy được giao cho Hồ Sỹ Ý điều hành, hoạt động dưới danh nghĩa pháp nhân của Công ty Rance Pharma và Hacofood Group.
Trước khi sản xuất các sản phẩm sữa bột giả, Cường và Hà còn liên kết thành lập ra 9 công ty khác tạo nên một hệ sinh thái. Các công ty này sẽ đứng tên hồ sơ công bố nhãn thương hiệu sản phẩm và trực tiếp kinh doanh, phân phối tiêu thụ sữa được sản xuất tại nhà máy.
Công an xác định, sản phẩm của nhóm này chủ yếu là các loại sữa dành cho người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thiếu tháng và phụ nữ có thai. Các thành phần công bố sản phẩm như chiết xuất tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca, bột óc chó. Thế nhưng thực tế hoàn toàn không có những chất này. Nhóm Cường và Hà đã bỏ một số nguyên liệu đầu vào và thay thế, bổ sung thêm một số chất phụ gia.
Các sản phẩm được Cường và Hà cho nhân viên thực hiện thủ tục công bố sản phẩm tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố Hà Nội và tỉnh Vĩnh Phúc, tỉnh Hòa Bình (cũ). Tùy từng giai đoạn, việc lập hồ sơ công bố được thực hiện thông qua các nhóm khác nhau. Hồ sơ sau đó được một số cán bộ Chi cục vệ sinh an toàn thực phẩm giúp đỡ chỉnh sửa.
Một số thành phần quan trọng của sữa bị thay thế
Quá trình sản xuất diễn ra theo dây chuyền, đó là nguyên liệu được đưa vào phòng trộn để phối trộn. Sau đó chuyển qua hệ thống chiết rót, đóng lon, dập nắp, in hạn sử dụng và hoàn thiện đóng gói trước khi nhập kho thành phẩm. Toàn bộ hồ sơ sản xuất được lưu trữ tại nhà máy.
Tuy nhiên, từ khoảng tháng 11/2021, nhằm giảm chi phí và tăng lợi nhuận, nhóm lãnh đạo công ty đã thống nhất thay đổi công thức sản phẩm so với hồ sơ đã công bố. Họ cho thay thế một số thành phần quan trọng như chất MCT bằng Non Dairy Creamer, thay axit béo bằng Omega 369, thay vitamin và khoáng chất riêng lẻ bằng hỗn hợp tổng hợp và cắt giảm hàm lượng nhiều nguyên liệu khác.
Dù nhận thức rõ việc này làm giảm chất lượng sản phẩm nhưng các bị can vẫn tiếp tục sản xuất, dẫn đến thiếu nhiều chỉ tiêu chất lượng. Từ năm 2021 đến 2025, Hồ Sỹ Ý là người trực tiếp xây dựng công thức, ban hành lệnh sản xuất và điều hành quy trình.
Công an kết luận, bằng thủ đoạn thay thế và cắt giảm nguyên liệu, Công ty Rance Pharma và Hacofood Group đã sản xuất tổng cộng hơn 187.000 hộp sữa giả. Sau đó, đã tiêu thụ gần 170.300 hộp, thu về gần 18 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, nhóm này thu lợi bất chính hơn 11 tỷ đồng.
Ở khâu phân phối, các công ty thương mại đã bán ra thị trường gần 160.000 hộp, thu về hơn 44 tỷ đồng và hưởng lợi bất chính 28 tỷ đồng. Tổng giá trị hàng hóa tính theo giá thị trường là hơn 54 tỷ đồng, với tổng tiền thu lợi bất chính hơn 39,5 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, công an đã tạm giữ 27.100 hộp thuộc 426 sản phẩm sữa dạng bột. Kết quả giám định cho thấy toàn bộ số sản phẩm này đều là hàng giả, do hàm lượng các chất không đạt 70% so với công bố trên nhãn.