Vướng mắc được đặt ra từ một vụ án mà bị cáo bị truy tố về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Trong suốt quá trình điều tra và tại phiên tòa, người này khai không uống rượu bia trước khi lái xe.
Tuy nhiên, kết quả giám định lại cho thấy trong máu có nồng độ cồn 0,282mg/100ml. Đáng chú ý, cơ quan giám định không xác định được lượng cồn này phát sinh từ đâu.
Từ tình huống trên, tòa án cấp dưới đề nghị hướng dẫn liệu có thể áp dụng tình tiết định khung quy định tại điểm b khoản 2 điều 260 Bộ luật Hình sự hay không.
Đây là tình tiết áp dụng với trường hợp người phạm tội “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định”.
Trong văn bản giải đáp, Tòa án nhân dân Tối cao cho rằng điều kiện quan trọng để áp dụng tình tiết này là phải có căn cứ xác định người phạm tội “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia”. Theo đó, chỉ riêng kết quả xét nghiệm có nồng độ cồn là chưa đủ.
Tòa án tối cao nêu rõ, để áp dụng tình tiết định khung, kết luận giám định phải xác định được nồng độ cồn trong máu xuất phát từ việc sử dụng rượu bia hoặc phải có các chứng cứ khác chứng minh người phạm tội đã uống rượu bia trước khi tham gia giao thông.
“Trường hợp không có căn cứ xác định người phạm tội đã sử dụng rượu, bia thì không áp dụng tình tiết này”, văn bản nêu.
Luật sư Trịnh Văn Tuyến cho rằng hướng dẫn của Tòa án nhân dân Tối cao đã làm rõ một điểm lâu nay còn nhiều cách hiểu khác nhau trong thực tiễn xét xử các vụ án giao thông.
Theo đó, điểm b khoản 2 điều 260 Bộ luật Hình sự quy định tình tiết định khung đối với trường hợp người phạm tội “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định”. Vì vậy, yếu tố then chốt không chỉ là phát hiện có nồng độ cồn mà còn phải chứng minh được người đó thực sự đã sử dụng rượu bia.
“Đây là hai khái niệm không hoàn toàn đồng nhất”, ông Tuyến nói và cho rằng việc Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu phải xác định rõ nguồn gốc nồng độ cồn là “cách diễn giải đúng tinh thần điều luật, tránh việc suy đoán bất lợi cho người bị buộc tội”.
Theo luật sư, trong tố tụng hình sự, trách nhiệm chứng minh thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng. Người bị truy cứu trách nhiệm hình sự không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội.
“Vì vậy, nếu chỉ có kết quả xét nghiệm nồng độ cồn mà không kèm các chứng cứ khác như lời khai, hình ảnh camera, nhân chứng, hóa đơn thanh toán hoặc tài liệu thể hiện việc sử dụng rượu bia thì việc áp dụng tình tiết tăng nặng có thể chưa đủ chặt chẽ”.
Ông Tuyến phân tích thêm bản chất của tình tiết định khung này còn gắn với yếu tố lỗi và ý thức chủ quan của người điều khiển phương tiện. Tức cơ quan tố tụng phải làm rõ người đó có chủ động sử dụng rượu bia trước khi tham gia giao thông hay không, nhận thức được việc uống rượu bia có thể ảnh hưởng khả năng lái xe nhưng vẫn điều khiển phương tiện.
“Nếu chưa xác định được nguồn gốc nồng độ cồn, chưa chứng minh được hành vi sử dụng rượu bia thì rất khó khẳng định yếu tố chủ quan của người phạm tội trong trường hợp này”, luật sư nhìn nhận.
Trên thực tế vẫn có những trường hợp trong cơ thể xuất hiện cồn do nguyên nhân khách quan như dùng thuốc, thực phẩm lên men, bệnh lý chuyển hóa hoặc hiện tượng cồn nội sinh. Dù hàm lượng thường không lớn, đây vẫn là yếu tố cần được xem xét, đánh giá thận trọng trong quá trình giải quyết vụ án.
Ông cũng cho rằng hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao cho thấy sự khác biệt giữa xử phạt hành chính và xử lý hình sự. Với vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông, chỉ cần có nồng độ cồn vượt ngưỡng đã có thể bị xử phạt.
Nhưng trong vụ án hình sự, đặc biệt với tình tiết làm tăng nặng trách nhiệm, yêu cầu chứng minh phải nghiêm ngặt hơn để tránh nguy cơ “đồng nhất” giữa việc có nồng độ cồn với hành vi sử dụng rượu bia.
Theo ông Tuyến, hướng dẫn này nhiều khả năng sẽ tác động trực tiếp đến quá trình điều tra, dựng hồ sơ các vụ án giao thông thời gian tới, buộc cơ quan tố tụng phải chú trọng hơn tới việc thu thập chứng cứ về quá trình sử dụng rượu bia thay vì chủ yếu dựa vào kết quả đo nồng độ cồn.
Ngày 22-5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lưu Phát Thuận (35 tuổi, ngụ TP.HCM) để điều tra về tội "xâm phạm sở hữu công nghiệp".
Trước đó vào ngày 14-5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP chủ trì phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 3 và Công an phường Long Trường kiểm tra trụ sở Công ty TNHH Thale Group (địa chỉ số 42 đường Đ7, khu nhà ở thấp tầng, phường Long Trường) do Lưu Phát Thuận là đại diện pháp luật.
Qua kiểm tra phát hiện hàng ngàn đôi giày, dép, vớ giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng các loại của Mỹ, các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu… và không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ.
Kết quả điều tra xác định từ khoảng tháng 6-2023 đến khi bị phát hiện, Lưu Phát Thuận đã kinh doanh, mua bán các mặt hàng giày dép giả mạo nhãn hiệu Nike, Adidas, Converse… thông qua các nền tảng thương mại điện tử Shopee và mạng xã hội nhằm thu lợi bất chính.
Cụ thể cách thức thực hiện như sau: Lưu Phát Thuận lập và sử dụng các tài khoản Shopee, Facebook, Instagram, TikTok tên "Thanh Store" để quảng cáo, mua bán kinh doanh giày dép.
Nguồn hàng do Thuận tìm mua trôi nổi, không hóa đơn chứng từ trên mạng và các sàn thương mại điện tử. Sau khi mua, Thuận tiêu thụ bằng cách bán lẻ lại cho khách để kiếm lời qua sàn thương mại điện tử Shopee.
Cơ quan điều tra xác định trong khoảng thời gian từ tháng 6-2023 đến ngày 30-4 năm nay, Lưu Phát Thuận đã thu lợi bất chính số tiền hơn 3,5 tỉ đồng.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đang tiếp tục mở rộng điều tra, truy xét các đối tượng liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Theo Công an Nhân dân, chiều 19/7, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, Cơ quan CSĐT đã ra quyết định phục hồi điều tra vụ án, phục hồi điều tra bị can đối với Nguyễn Văn Bảo Trung (SN 1992, ngụ tỉnh Vĩnh Long), tài xế liên quan vụ án Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ xảy ra tại xã Vĩnh Xuân.
Theo Cơ quan CSĐT, trước đó vụ án đã được tạm đình chỉ điều tra để bị can Nguyễn Văn Bảo Trung điều trị bệnh.
Sau thời gian chữa bệnh, căn cứ kết quả điều trị bệnh, có thể tiến hành trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với bị can. Trên cơ sở đó, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Vĩnh Long đã trưng cầu giám định tại Viện Pháp Y tâm thần Trung ương Biên Hòa.
Theo kết luận của Viện Pháp Y tâm thần Trung ương Biên Hòa ngày 8/7 vừa qua, Nguyễn Văn Bảo Trung bị bệnh mất trí sau chấn thương sọ não (mức độ nhẹ). Đối tượng hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Căn cứ kết luận nêu trên, ngày 17/7, Cơ quan CSĐT đã ra quyết định phục hồi điều tra vụ án, quyết định phục hồi điều tra đối với bị can, đồng thời gửi thông báo đến cho gia đình nữ sinh.
Thông tin thêm trên tờ Dân Việt, liên quan đến vụ án, đến nay, Cơ quan điều tra VKSND Tối cao đã khởi tố 6 bị can là cựu cán bộ thuộc công an và VKSND huyện Trà Ôn (cũ) để điều tra về tội Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội.
Vụ tai nạn giao thông xảy ra vào ngày 4/9/2024, tại xã Vĩnh Xuân, tỉnh Vĩnh Long. Thời điểm đó, tài xế Trung lái xe tải vượt xe bán tải và xảy ra va chạm với nữ sinh Tr. Hậu quả, em Tr. bị xe tải cán qua người tử vong. Tuy nhiên, Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn (cũ) đã ra quyết định không khởi tố vụ án.
Ông Nguyễn Vĩnh Ph. (42 tuổi, cha ruột em Tr.) nhiều lần đi khiếu nại với mong muốn làm rõ vụ tai nạn khiến con gái mình tử vong nhưng không được giải quyết thỏa đáng.
Ngày 28/4/2025, ông Ph. dùng súng bắn tài xế Trung rồi tự sát. Ông Ph. tử vong, còn Trung nhập viện cấp cứu.
Trưa 4-5, lực lượng Công an tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với đơn vị liên quan phát hiện thi thể người đàn ông tại khu vực núi Thiên Nhẫn (thuộc xã Sơn Tiến, Hà Tĩnh).
Tại thời điểm phát hiện, thi thể đã trong tình trạng bắt đầu phân hủy.
Lực lượng chức năng đã nhanh chóng phong tỏa, bảo vệ hiện trường, tiến hành khám nghiệm tử thi và triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm làm rõ nguyên nhân tử vong cũng như các tình tiết liên quan.
Qua kiểm tra ban đầu, trên thi thể người đàn ông có giấy tờ tùy thân mang tên Hà Huy Thập (52 tuổi, ngụ thôn An Thịnh, xã Sơn Tiến).
Thông tin giấy tờ trên thi thể này trùng với tên nghi phạm đang bị cơ quan công an phát thông báo truy tìm để phục vụ điều tra vụ án "giết người".
Hiện cơ quan chức năng đang tiến hành giám định ADN để xác định chính xác danh tính.
