Đó là yêu cầu đặt ra tại hội thảo: Phát triển toàn diện thế hệ trẻ Việt Nam: Kiến tạo nguồn lực cho kỷ nguyên mới, diễn ra ngày 12.5, tại Hà Nội, thảo luận về giải pháp nâng cao thể chất, trí tuệ và chất lượng phát triển cho thanh thiếu niên Việt Nam.
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Trong đó, giáo dục, dinh dưỡng và thể chất được nhìn nhận là 3 trụ cột liên kết chặt chẽ trong chiến lược phát triển con người Việt Nam.
Nếu trước đây, giáo dục được nhìn nhận chủ yếu qua lăng kính tri thức, điểm số và thành tích học thuật, thì hiện nay, yêu cầu đặt ra đã rộng hơn. Trẻ em cần được phát triển hài hòa giữa: học tập, sức khỏe, vận động, kỹ năng sống và năng lực thích ứng với những thay đổi nhanh của xã hội. Một thế hệ trẻ khỏe mạnh, tự tin, bền bỉ và biết hợp tác chính là nền tảng để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
Các ý kiến tại hội thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của sức khỏe học đường, dinh dưỡng hợp lý và hoạt động thể chất trong quá trình phát triển của trẻ. Khi Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức: thiếu vận động, thừa cân béo phì ở trẻ em đô thị; suy dinh dưỡng và thiếu vi chất ở một số khu vực khó khăn; áp lực học tập khiến giáo dục thể chất chưa được quan tâm đúng mức…
Chuẩn bị cho thế hệ trẻ bước vào kỷ nguyên mới, các chuyên gia cho rằng, cần thay đổi cách tiếp cận từ “giáo dục kiến thức” sang “phát triển năng lực toàn diện” và cần sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, cơ quan quản lý, các tổ chức xã hội và doanh nghiệp nhằm tạo ra môi trường học đường lành mạnh, năng động và hỗ trợ trẻ phát triển cân bằng hơn.
Tại hội, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết xác định rõ tầm quan trọng của công tác sức khỏe học đường đối với sự phát triển trí tuệ, thể chất và tinh thần học sinh, sinh viên, Đảng và Nhà nước ta luôn coi nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe trẻ em, học sinh, sinh viên là nhiệm vụ đặc biệt ưu tiên.
Đặc biệt, thể thao học đường được nhìn nhận không chỉ là hoạt động rèn luyện sức khỏe, mà còn là môi trường giúp trẻ học cách kỷ luật, kiên trì, hợp tác, chấp nhận thử thách và vượt qua thất bại. Đây là những phẩm chất cần thiết đối với công dân tương lai trong một thế giới nhiều biến động.
Hội thảo thống nhất khẳng định, phát triển thế hệ trẻ không thể là nỗ lực đơn lẻ của riêng ngành giáo dục hay y tế. Đây là một nhiệm vụ dài hạn, cần sự tham gia đồng bộ của nhiều bên để các định hướng lớn đi vào thực tiễn, từ chương trình sức khỏe học đường, cải thiện dinh dưỡng, mở rộng không gian vận động đến nâng cao nhận thức của phụ huynh và cộng đồng.
Tại hội thảo, Nestlé Việt Nam, thông qua nhãn hàng MILO, chia sẻ hành trình hơn 30 năm đồng hành cùng trẻ em Việt Nam trong việc khuyến khích vận động thể chất, xây dựng thói quen dinh dưỡng cân bằng và lan tỏa tinh thần năng động. Bên cạnh truyền tải thông điệp về dinh dưỡng, MILO hướng đến việc tạo dựng một lối sống năng động, nơi trẻ em được khuyến khích chơi thể thao, tham gia hoạt động ngoài trời và phát triển cân bằng giữa học tập và rèn luyện thể chất, rèn luyện tinh thần chủ động, dám trải nghiệm, dám vượt qua thất bại và duy trì lối sống tích cực. Đây cũng là cách MILO đóng góp vào mục tiêu lớn hơn: Nuôi dưỡng một thế hệ trẻ khỏe mạnh, tự tin và sẵn sàng hơn cho tương lai.
Bà Lê Bùi Thị Mai Uyên, Phó tổng giám đốc Nestlé Việt Nam, phụ trách ngành hàng MILO và sữa, chia sẻ Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) khẳng định đầu tư sớm vào kỹ năng con người kết hợp với sức khỏe và thể chất mang lại lợi ích kinh tế, xã hội dài hạn cho quốc gia. Đây cũng là sứ mệnh Nestlé Việt Nam theo đuổi nhiều năm qua. MILO tin rằng thông qua thể thao, trẻ em không chỉ khỏe mạnh hơn mà còn sẵn sàng hơn cho cuộc sống.
Sự đồng hành dài hạn của Nestlé MILO khẳng định, mô hình hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường, gia đình và doanh nghiệp tạo thêm nguồn lực thúc đẩy các mục tiêu xã hội. Khi doanh nghiệp tham gia một cách bền bỉ và có định hướng, các chương trình về dinh dưỡng và vận động không chỉ dừng lại ở hoạt động truyền thông, mà có thể trở thành một phần trong nỗ lực dài hạn nhằm cải thiện sức khỏe học đường và chất lượng phát triển của trẻ em Việt Nam.
Trong kỷ nguyên mới, lợi thế cạnh tranh của một quốc gia không chỉ nằm ở công nghệ hay tốc độ tăng trưởng, mà còn ở chất lượng con người. Một thế hệ trẻ có tri thức, có thể lực, có tinh thần bền bỉ và lối sống lành mạnh sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam phát triển nhanh và bền vững hơn.
Khoảng 7 giờ sáng, những chiếc bàn cà phê ven hồ gần như kín chỗ. Người nhâm nhi ly cà phê, người thong thả đi bộ quanh hồ, nhiều bạn trẻ tranh thủ lưu lại những bức ảnh giữa mùa sen nở. Không khí mát mẻ, tiếng chim ríu rít cùng màu xanh của cây cối khiến công viên Biên Hùng (phường Trấn Biên, TP.Đồng Nai) trở thành điểm hẹn quen thuộc của người dân mỗi buổi sáng.
Nằm ngay trung tâm thành phố Đồng Nai, công viên rộng khoảng 4 ha vẫn giữ được vẻ bình yên hiếm có. Bao quanh hồ nước là những hàng cây cổ thụ, thảm cỏ xanh cùng lối đi bộ rợp bóng mát. Đầu tháng 7, không gian ấy càng thêm thơ mộng khi hồ sen bước vào mùa đẹp nhất trong năm.
Từ trên bờ nhìn xuống, một góc hồ phủ kín những tán lá sen xanh mướt. Xen giữa màu xanh là hàng trăm bông sen hồng đang bung nở, búp hoa vươn cao khỏi mặt nước.
Được biết, khoảng 2 năm trở lại đây sen mới bắt đầu xuất hiện tại hồ Biên Hùng. Những năm trước chỉ có vài khóm sen mọc lác đác thì năm nay diện tích đã phát triển rộng hơn, phủ xanh cả một góc hồ và trở thành điểm nhấn mới của công viên.
Gần như sáng nào cũng đi bộ quanh hồ, bà L.T.H (63 tuổi) cho biết hồ sen năm nay đẹp hơn hẳn những năm trước.
"Năm ngoái hoa sen chỉ ít bông không ai để ý. Năm nay cả vùng hồ phủ kín lá sen, hoa nở nhiều và đẹp hơn. Đi bộ quanh hồ, nhìn đâu cũng thấy màu xanh, cảm giác rất dễ chịu nên tôi còn rủ bạn bè chuyển sang đây tập thể dục mỗi sáng", bà H. chia sẻ. Không chỉ người lớn tuổi, nhiều bạn trẻ cũng tìm đến công viên để check-in chụp ảnh.
Trong khi đó, những quán cà phê ven hồ cũng tấp nập khách từ sáng sớm. Là khách quen của quán cà phê bên hồ, ông N.Q.T (50 tuổi) cho biết hồ sen phát triển đã khiến công viên trở nên hấp dẫn hơn.
"Ngày nào tôi cũng ra đây uống cà phê rồi mới bắt đầu công việc. Ngồi ngắm hoa sen, nghe tiếng chim hót, hít thở không khí trong lành khiến đầu óc rất thư thái", ông T. nói.
Trên những cánh đồng cỏ bàng ở xã Đức Lập, tỉnh Tây Ninh (xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An cũ), nhiều lao động lớn tuổi vẫn cặm cụi cầm liềm ra đồng mỗi ngày để kiếm sống. Nghề từng có thời "mở mắt ra là có tiền triệu" nay chỉ còn lại sự nhọc nhằn khi giá cỏ bàng lao dốc và lớp trẻ dần bỏ nghề.
"Ăn chia" thời bàng rớt giá
Gắn bó với những cánh đồng cỏ bàng vùng Đức Lập hơn 20 năm, ông Ngô Văn Tuấn (67 tuổi) thấu hiểu hơn ai hết sự thăng trầm của cái nghề này. Ông Tuấn kể, hồi trước bàng có giá 21.000 - 22.000 đồng/neo (bó), chủ và thợ thường chia theo tỷ lệ 4 - 6 (thợ hưởng 40%). Khi đó, thợ cắt giỏi có thể kiếm tiền triệu mỗi ngày.
"Giờ bàng rớt giá thê thảm, một neo bàng đẹp, cao trên 1,7 m mà giá chỉ còn 13.000 đồng. Lái chê bàng lùn, bàng to cọng, chỉ mua lác đác. Giá thấp quá, người ta không mướn thợ cắt theo neo nữa mà chuyển sang mướn ngày với giá 250.000 - 300.000 đồng. Nhưng ngay cả việc làm mướn giờ cũng hiếm, vì chủ bàng ế quá nên họ tự cắt hoặc bỏ mặc cho cỏ mọc lút đầu", ông Tuấn bùi ngùi.
Chính vì thu nhập không bằng đi làm thợ hồ hay công nhân, 3 người con trai của ông Tuấn vốn từng theo nghiệp cha nay cũng đã bỏ đồng để đi làm tài xế xe cuốc hoặc vào xí nghiệp. Bản thân ông Tuấn hằng ngày cũng phải đi làm thợ hồ để trang trải cuộc sống, chỉ còn bà Phan Thị Lói (64 tuổi, vợ ông Tuấn) vẫn bền bỉ bám trụ với lưỡi liềm bên những gốc cỏ bàng già.
Trên khu đất trống ở ấp Tràm Lạc cũ (nay thuộc xã Đức Lập), bà Phan Thị Lói vẫn miệt mài bó những lọn bàng vừa cắt. Với bà, cây cỏ bàng không chỉ là nghề mà còn là sự lựa chọn duy nhất khi tuổi tác đã cao.
Bà Lói tâm sự: "Năm chục tuổi trở lên vô công ty người ta đâu có nhận nữa. Lớn tuổi rồi nên phải về mần cái này. Nghề này cực, nắng nôi, mưa gió giông lốc là không dám cắt vì cầm lưỡi liềm sắt giữa đồng trống ớn lắm. Nhưng được cái mình tự do, khỏe làm nhiều, mệt làm ít, ngày kiếm vài trăm ngàn cũng đủ rau cháo qua ngày".
Niềm an ủi duy nhất của những người như bà Lói là sự quen thuộc với mảnh đất quê hương. Dù đất đai vùng này đã nằm trong quy hoạch dự án từ hơn 15 năm trước, nhưng khi dự án chưa triển khai, người dân vẫn tận dụng để trồng bàng. Những sợi bàng nhỏ, dẻo dai từ Đức Lập vẫn được các thương lái miền Tây ưa chuộng hơn bàng vùng nước mặn vì độ bền và vẻ ngoài bóng đẹp.
Trong câu chuyện của những người thợ cắt thuê, điều họ lo sợ nhất không phải là cái nắng cháy da hay nước phèn mặn chát, mà là sức khỏe suy giảm.
"Giờ già rồi, chỉ mong có sức khỏe để mỗi ngày làm một ít, tự lực cánh sinh chứ không muốn dựa dẫm con cái", cô Lói vừa nói vừa nhìn về phía những chuyến xe của thương lái chuẩn bị lên nhận hàng.
Cây cỏ bàng Đức Lập vẫn vươn cao, nhưng bóng dáng những người thợ cắt thuê trẻ tuổi đã dần thưa thớt. Những người như ông Tuấn, bà Lói vẫn đang là những "gạch nối" cuối cùng giữ lại hơi thở của một làng nghề truyền thống giữa những đổi thay của quy hoạch và thị trường.
Theo quan niệm dân gian, Tết Đoan Ngọ còn được gọi là tết diệt sâu bọ. Người dân thường dâng cúng các loại trái cây theo mùa, cơm rượu nếp, bánh tro, chè trôi... với mong cầu sức khỏe, bình an cho gia đình. Trên mạng xã hội, nhiều người chia sẻ hình ảnh mâm cúng Tết Đoan Ngọ đẹp mắt, được chuẩn bị chỉn chu để mọi người cùng tham khảo. Nhiều người cho rằng, dù mâm cúng lớn hay nhỏ điều quan trọng nhất vẫn là sự sum vầy của các thành viên trong gia đình và gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống qua nhiều thế hệ.
