Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/5 được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đón tiếp với nghi thức cao nhất dành cho nguyên thủ quốc gia tại Quảng trường Thiên An Môn, với 21 loạt đại bác chào mừng. Tổng thống Trump sau đó bắt tay cùng Chủ tịch Trung Quốc trên thảm đỏ trước Đại lễ đường Nhân dân, khi hai lãnh đạo chuẩn bị bước vào hội đàm song phương.
Theo chuyên gia ngôn ngữ cơ thể Judi James, ông Trump là người chủ động tiến tới bắt tay trước, dù ông Tập là chủ nhà. Bà nhận thấy lãnh đạo Mỹ đã “có nụ cười gượng gạo” trong quá trình này, có thể vì ông là bên nóng lòng tạo thiện chí trước khi cuộc họp bắt đầu.
“Ông Trump là người khởi phát, chủ động chìa tay ra trước, lòng bàn tay ngửa lên khi hai lãnh đạo còn cách nhau vài bước chân. Người chủ động bắt tay muốn thể hiện vị thế áp đảo trước đối tác, nên thông thường người chủ động là phía chủ nhà”, James nói.
Hai lãnh đạo bắt tay khoảng 10 giây, với hai bàn tay siết chặt. Trong thời gian này, ông Trump đã dùng tay trái vỗ nhẹ 5 lần vào tay ông Tập. Theo James, những cử chỉ này dường như nhằm phát đi tín hiệu ông mong muốn củng cố quan hệ giữa hai bên.
“Khi hai người bắt tay, ông Trump vỗ lên bàn tay ông Tập, lượt đầu là hai cái. Ở lượt thứ hai, ông lặp lại hành động này ba lần, trong đó lần đầu tiên kéo dài hơn những lần trước. Chuỗi hành động này thể hiện mong muốn tạo không khí gắn bó”, James phân tích.
Chuyên gia ngôn ngữ cơ thể Lillian Glass cũng cho rằng những hành vi của ông Trump khi bắt tay ông Tập phản ánh thái độ “nghiêm túc đặc biệt”. Bà phân tích rằng Tổng thống Trump có phần nghiêng người nhiều hơn về phía ông Tập, thể hiện mong muốn tạo ấn tượng thân thiện và sẵn sàng trao đổi cởi mở.
Glass nhận xét biểu cảm khuôn mặt của ông Trump cũng khác với hình ảnh quen thuộc. Đôi mắt ông nheo lại cùng đôi môi mím chặt, cho thấy trạng thái tập trung kiểm soát cảm xúc và thận trọng, điều ít khi xuất hiện ở ông Trump trong các sự kiện đối ngoại. Theo bà, việc ông Trump cười không thoải mái ở sự kiện công khai cho thấy ông nhìn nhận cuộc gặp này rất quan trọng.
Glass cũng phân tích cho rằng cái bắt tay mạnh mẽ giữa hai lãnh đạo, cùng việc ông Tập nhìn thẳng vào ông Trump, là tín hiệu tích cực, trong khi vẻ mặt nghiêm nghị của Tổng thống Mỹ cho thấy ông xem đây là một cuộc tiếp xúc mang sức nặng đặc biệt.
“Có khoảnh khắc hai người bắt tay khá mạnh. Ông Tập nhìn thẳng vào mắt của ông Trump. Đây là tín hiệu tốt. Tuy nhiên, ông Tập toát ra phong thái thoải mái hơn, còn ông Trump thể hiện thái độ nghiêm túc và không cười nhiều”, Glass nói.
James cũng nhận thấy rằng Tổng thống Mỹ để lộ ánh mắt dò xét mạnh mẽ khi trò chuyện với ông Tập, thay vì phong thái thoải mái và thích đùa giỡn thường thấy. Khi hai lãnh đạo đến chào hỏi đoàn thiếu nhi cầm cờ Mỹ và Trung Quốc, bầu không khí có phần cởi mở hơn rõ rệt. Ông Trump mỉm cười, vỗ tay đáp lại và có những cử chỉ thân thiện với ông Tập.
Trước khi cuộc hội đàm bắt đầu, ông Trump tỏ ra hào hứng, ca ngợi nghi thức đón tiếp trọng thể mà ông nhận được là một vinh dự hiếm ai từng được chứng kiến. “Thật vinh dự khi được ở cùng ngài, thật vinh dự khi là bạn của ngài. Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết”, ông Trump nói với ông Tập.
Theo Judi James, ông Trump thể hiện thái độ nghiêm nghị trở lại khi bước vào phòng họp, dù phía Trung Quốc bố trí bàn ghế với chủ đích “tạo cảm giác tương đối gần gũi” hơn so với các cuộc họp khác tại Bắc Kinh.
“Ông Trump thể hiện dáng vẻ của một người quyền lực, điềm tĩnh và nghiêm túc. Ông ngồi hơi chúi người về phía trước và giấu hai tay dưới bàn”, bà nhận định, cho rằng hình ảnh này thể hiện tâm thế sẵn sàng bước vào cuộc đấu trí.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết trong hội đàm, hai lãnh đạo đã trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực quan trọng, bao gồm tình hình ở Trung Đông, cuộc khủng hoảng Ukraine và vấn đề Triều Tiên.
Hai bên nhất trí thiết lập “mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng” nhằm định hướng cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa. Đây là lần đầu tiên cụm từ “ổn định chiến lược mang tính xây dựng” được sử dụng cho quan hệ Mỹ – Trung.
Trong tuyên bố qua video ngày 20.7, người phát ngôn quân sự của Houthi Yahya Saree cho biết lực lượng này áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út, dựa trên nguyên tắc "ăn miếng trả miếng", có hiệu lực ngay sau khi tuyên bố này được ban hành, theo AFP.
Ông Saree nói động thái này nhằm đáp trả việc Ả Rập Xê Út phong tỏa các cảng và sân bay do Houthi kiểm soát, cũng như vụ tấn công nhằm vào sân bay Sanaa hồi tuần trước. Ông nhấn mạnh Houthi sẽ phản ứng tương xứng, "đáp trả lệnh phong tỏa bằng một lệnh phong tỏa khác".
Người phát ngôn Houthi cũng cảnh báo: "Bất kỳ hành động liều lĩnh nào của kẻ thù Ả Rập Xê Út nhằm leo thang căng thẳng sẽ phải đối mặt với sự đáp trả toàn diện và quyết liệt".
Tuần trước, giao tranh tại Yemen bùng phát trở lại sau thời gian dài lắng dịu, trong bối cảnh Iran thông qua lực lượng Houthi dường như thách thức sự kiểm soát của Ả Rập Xê Út đối với không phận Yemen.
Hôm 13.7, Houthi phóng tên lửa nhằm vào một sân bay ở thành phố Abha (miền nam Ả Rập Xê Út), sau khi chính quyền Yemen được quốc tế công nhận và được Riyadh hậu thuẫn tuyên bố đã tấn công sân bay Sanaa để ngăn một chuyến bay chở phái đoàn Houthi từ Iran hạ cánh. Houthi cáo buộc Ả Rập Xê Út đứng sau vụ tấn công này.
Trong hơn một thập niên qua, mọi máy bay muốn đi vào không phận Yemen đều phải được liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu phê chuẩn trước. Liên quân cho biết họ thực hiện quy định này theo đề nghị của chính quyền Yemen.
Trong bối cảnh xung đột Gaza, Houthi trước đây đã nhiều lần tấn công tàu thuyền trên vịnh Aden và biển Đỏ - tuyến hàng hải nối châu Âu qua kênh đào Suez - buộc nhiều tàu phải đi đường vòng qua châu Phi.
Biển Đỏ cũng là nơi đặt cảng Yanbu của Ả Rập Xê Út, cửa ngõ giúp Riyadh xuất khẩu hàng triệu thùng dầu, qua đó tránh phụ thuộc vào tuyến eo biển Hormuz và vùng Vịnh, vốn bị Iran kiểm soát chặt chẽ trong thời gian xảy ra xung đột với Mỹ.
"Căn cứ vào tình hình bất ổn do sự can thiệp trái phép từ các lực lượng bên ngoài gây ra, eo biển Hormuz sẽ đóng cửa cho đến khi có thông báo mới và cho đến khi Mỹ chấm dứt can thiệp trong khu vực", đài truyền hình quốc gia Iran (IRIB) ngày 12/7 dẫn thông cáo từ lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
IRGC tuyên bố toàn bộ tàu dân sự hay quân sự sẽ không được phép đi qua eo biển, cáo buộc một số phương tiện đã "phớt lờ cảnh báo", không chuyển sang tuyến đường được Tehran phê chuẩn.
Hãng thông tấn Fars của Iran cho hay trong sự cố mới nhất, một tàu đã tắt hệ thống nhận diện và "gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải". Hải quân IRGC sau nhiều lần cảnh cáo bất thành đã khai hỏa tên lửa hành trình nhắm vào phương tiện, buộc tàu dừng lại.
Iran phản đối mọi nỗ lực thiết lập một "tuyến hàng hải trái phép" qua eo biển, đồng thời cảnh báo mọi cuộc tấn công hoặc hành động mà họ coi là vi phạm trong thời gian tới sẽ bị đáp trả mạnh mẽ. IRGC nói rằng họ sẵn sàng mở rộng mục tiêu trả đũa, nhắm đến những căn cứ khác của đối phương trong khu vực, ngoài các mục tiêu bị tấn công thời gian qua.
Giới chức Mỹ chưa bình luận về tuyên bố mới của Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 10/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn đã chấm dứt, song cho biết các cuộc đối thoại giữa Washington và Tehran sẽ vẫn tiếp tục.
Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani hôm 11/7 cáo buộc Mỹ vi phạm nghĩa vụ trong bản ghi nhớ về ngừng bắn và lộ trình hòa bình hồi tháng 6, tiến hành các cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nhằm vào chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Iran.
Theo đại sứ Iravani, Iran chỉ cam kết thực hiện đầy đủ bản ghi nhớ nếu Mỹ cũng tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ của mình. Ông cảnh báo Tehran sẽ không còn chấp nhận bị ràng buộc bởi thỏa thuận nếu Washington tiếp diễn các vi phạm.
Bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran ký hồi giữa tháng 6 gồm 14 điểm, trong đó điều 5 nêu rằng Iran cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí qua tuyến vịnh Ba Tư - biển Oman trong vòng 60 ngày.
Iran sẽ phối hợp với Oman và các quốc gia ven vịnh Ba Tư để xây dựng cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai, trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Tuy nhiên, do văn bản không nêu cụ thể về phương thức triển khai, các bên liên quan có cách diễn giải riêng của mình về từng điều khoản. Iran cho rằng nước này giữ vai trò chủ đạo trong việc điều phối hoạt động của tàu bè qua Hormuz. Trong khi đó, Mỹ coi điều 5 là chìa khóa để khôi phục tự do đi lại ở eo biển.
Iran ngày càng phẫn nộ khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam Hormuz, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman và khuyến khích các tàu thương mại chọn phương án này thay vì sử dụng tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran.
Rạn nứt bắt đầu bộc lộ ngày 25/6, khi tàu hàng Ever Lovely bị tấn công khi di chuyển ven biển Oman. Mỹ cáo buộc Iran là thủ phạm, không kích nhiều mục tiêu ven biển Iran trong ngày 26/6 để trả đũa. Iran đáp trả bằng cách tập kích các vị trí quân đội Mỹ trong khu vực. Vòng lặp ăn miếng trả miếng này diễn ra nhiều lần trong những ngày qua, khiến thỏa thuận ngừng bắn suy yếu.
Tàu thăm dò Psyche của NASA đang bước vào một cột mốc quan trọng kể từ khi rời trái đất hồi tháng 10.2023, theo Reuters. Ngày 15.5, con tàu có kích thước tương đương một chiếc xe tải nhỏ dự kiến bay ngang sao Hỏa ở khoảng cách khoảng 4.500 km, với tốc độ gần 19.848 km/giờ.
Theo NASA, cuộc bay ngang này đã được tính toán từ trước nhằm giúp Psyche tận dụng lực hấp dẫn của sao Hỏa để tăng tốc và điều chỉnh quỹ đạo cũng như giúp tàu tiết kiệm nhiên liệu trong chặng đường dài tới 16 Psyche.
"Hiện tại, chúng tôi đang đi đúng hướng để thực hiện chuyến bay ngang qua", bà Sarah Bairstow, trưởng nhóm lập kế hoạch sứ mệnh Psyche tại Phòng thí nghiệm Phản lực của NASA, cho biết trong một thông cáo trước thời điểm tàu tiếp cận sao Hỏa.
Nhóm vận hành Psyche cũng tận dụng cuộc gặp sao Hỏa để thực hành và hiệu chỉnh các thiết bị khoa học trên tàu. Theo đó, Psyche sẽ thử nghiệm khả năng "tìm kiếm vệ tinh" quanh sao Hỏa, như bước chuẩn bị cho việc phát hiện các tiểu vệ tinh có thể quay quanh tiểu hành tinh 16 Psyche trong giai đoạn sau của sứ mệnh, theo trang SciTech Daily.
Trong quá trình tiếp cận, các camera của Psyche còn có thể ghi lại hình ảnh sao Hỏa ở những góc nhìn hiếm gặp. Ông Jim Bell, trưởng nhóm chụp ảnh của sứ mệnh tại Đại học bang Arizona, cho biết các quan sát này có thể mang lại "những bức ảnh đơn giản nhưng tuyệt đẹp".
Sau khi "mượn lực" sao Hỏa, Psyche sẽ tiếp tục hành trình tới mục tiêu chính của sứ mệnh. Theo kế hoạch, tàu sẽ đến tiểu hành tinh 16 Psyche vào tháng 8.2029, sau đó bay quanh vật thể này trong khoảng 26 tháng để chụp ảnh bề mặt, đo trọng lực, từ tính và phân tích thành phần cấu tạo. Quỹ đạo của tàu sẽ được hạ dần, giúp Psyche tiến gần hơn đến mục tiêu trước khi sứ mệnh kết thúc vào năm 2031, theo trang Space.com.
Được phát hiện vào năm 1852 và được đặt tên theo nữ thần linh hồn trong thần thoại Hy Lạp, 16 Psyche có đường kính khoảng 280 km. Trong khi phần lớn tiểu hành tinh trong vành đai giữa sao Hỏa và sao Mộc được cấu tạo chủ yếu từ đá hoặc băng, 16 Psyche được xem là một "thế giới kim loại" hiếm gặp khi chứa nhiều sắt, niken cùng một số khoáng sản khác, theo Reuters.
Từ đặc điểm đó, các nhà khoa học đặt ra giả thuyết rằng 16 Psyche có thể là phần lõi niken - sắt còn sót lại của một tiền hành tinh từng hình thành trong giai đoạn sơ khai của hệ mặt trời. Tiền hành tinh này có thể đã trải qua những vụ va chạm dữ dội, khiến lớp vỏ và lớp phủ bên ngoài bị bóc tách, để lộ phần lõi kim loại tồn tại đến ngày nay.
Dù 16 Psyche từng được mô tả có giá trị kim loại giả định lên tới khoảng 10 triệu tỉ USD, song NASA nhấn mạnh sứ mệnh này không nhằm khai thác khoáng sản ngoài không gian. Giá trị lớn nhất của Psyche nằm ở khoa học khi nó có thể mở ra một cách hiếm hoi để nghiên cứu cấu trúc bên trong các hành tinh đá, theo NASA.
Với trái đất, phần lõi nằm quá sâu và quá nóng khiến việc tiếp cận trực tiếp là bất khả thi. Vì vậy, nếu 16 Psyche thật sự là phần lõi lộ ra của một tiền hành tinh cổ đại, nó có thể trở thành "mẫu vật" tự nhiên giúp giới khoa học hiểu rõ hơn cách các lõi kim loại hình thành, nguội đi và ảnh hưởng đến sự tiến hóa của những thế giới đá.
Có thể thấy, nếu thành công, sứ mệnh Psyche không chỉ gửi về những hình ảnh đầu tiên ở cự ly gần của một tiểu hành tinh kim loại hiếm. Nó còn có thể giúp nhân loại lần theo dấu vết của thời kỳ hệ mặt trời hình thành cách đây khoảng 4,6 tỉ năm, đồng thời làm sáng tỏ bên trong các hành tinh như trái đất đã được tạo nên như thế nào.
