Nhà báo thể thao Mỹ Dan Le Batard hồi tháng 3 thông báo với Sở Cảnh sát Miami Shores, bang Florida, về việc một người đàn ông “sống chui” trong căn nhà thuộc của gia đình anh ở khu vực này.
Khi đến nơi kiểm tra, cảnh sát phát hiện Diego Alejandro Escobar Ortega, 37 tuổi, người nhập cư gốc Colombia, đang sống trong căn nhà. Ortega tuyên bố mình sở hữu ngôi nhà này theo luật về “chiếm hữu bất lợi” của Florida, dù thừa nhận phải trèo ra trèo vào qua cửa sổ.
Vợ chồng Batard xây dựng căn nhà từ nhiều năm trước, nhưng không sống ở đây mà thỉnh thoảng cho thuê ngắn hạn, nên không có người hiện diện trong nhà thường xuyên. Điều này dường như đã tạo điều kiện để Ortega đột nhập vào nhà, với ý đồ chiếm hữu bất động sản này.
Sự việc gây chú ý vì chạm vào một nỗi lo quen thuộc của nhiều người sống ở Florida: Nếu chủ nhà không thường xuyên kiểm tra tài sản, liệu một người lạ có thể từng bước biến việc chiếm giữ thành yêu cầu pháp lý hay không?
Nỗi lo này thường được gắn với một học thuyết pháp lý lâu đời tại Florida, gọi là “adverse possession” (chiếm hữu bất lợi), với các nền tảng có từ thế kỷ 19, cho phép một người yêu cầu quyền sở hữu với bất động sản không đứng tên mình nếu đáp ứng các điều kiện nhất định trong 7 năm. Luật này ra đời nhằm buộc tài sản bị bỏ hoang phải được sử dụng, tránh lãng phí.
Theo luật của Florida, nếu một người công khai chiếm giữ, sử dụng và quản lý một bất động sản như tài sản của mình trong thời gian liên tục 7 năm mà không bị chủ sở hữu ngăn cản, họ có cơ sở pháp lý để yêu cầu xác lập quyền sở hữu với bất động sản đó.
Những bất động sản ít được chủ sở hữu trực tiếp quản lý, như nhà cho thuê, nhà nghỉ dưỡng hoặc nhà bỏ hoang, thường dễ trở thành tâm điểm của các lo ngại về người ở lậu, còn gọi là “squatter”.
Tuy nhiên, cơ chế này không đơn giản đến mức cho phép một người chỉ cần “ở lì” trong nhà người khác đủ lâu là có thể đòi quyền sở hữu. Để yêu cầu chiếm hữu bất lợi với một bất động sản, người này phải đáp ứng một số tiêu chí bắt buộc.
Đầu tiên, việc chiếm hữu ngôi nhà phải diễn ra một cách “đối địch”, không có sự cho phép của chủ sở hữu. Người chiếm giữ phải quản lý, kiểm soát phần đất như tài sản của mình, duy trì sử dụng không gián đoạn bất động sản đó trong suốt 7 năm.
Quá trình sử dụng bất động sản phải diễn ra công khai, đủ rõ ràng để người xung quanh, kể cả chủ sở hữu, có thể nhận biết, không được chiếm giữ lén lút.
Về lý thuyết, một squatter có thể giành quyền sở hữu ngôi nhà thông qua luật chiếm hữu bất lợi nếu đáp ứng đủ điều kiện. Nhưng trên thực tế, phần lớn các trường hợp ở lậu không đi xa được đến mức này, mà thường bị xử lý như các vụ xâm nhập, chiếm dụng trái phép, giống trường hợp của Ortega.
Người đàn ông này sau đó bị cáo buộc tội đột nhập và được tại ngoại sau khi nộp 7.500 USD tiền bảo lãnh.
Cơ chế chiếm hữu bất lợi thường gặp hơn trong các tranh chấp về giấy tờ. Người chiếm hữu có một tờ di chúc hoặc sổ đỏ, nhưng giấy tờ đó bị sai sót về mặt pháp lý, như mô tả sai diện tích đất, ghi sai ranh giới đất, di chúc có tranh chấp hoặc giấy chứng nhận quyền sở hữu bị lỗi.
Việc nắm trong tay những giấy tờ này giúp họ tin rằng mình là chủ sở hữu hợp pháp với bất động sản, dù giấy tờ đó thực tế có vấn đề pháp lý. Trong trường hợp này, họ hiếm khi bị cho là đột nhập hoặc chiếm giữ trái phép bất động sản, nên có thể tuyên bố quyền sở hữu hợp pháp sau 7 năm.
Nếu không có các giấy tờ trên, người chiếm hữu phải khai báo với cơ quan định giá tài sản cấp hạt và nộp các khoản thuế, phí liên quan trong thời gian 7 năm luật định.
Dù phần lớn các vụ squatter chiếm giữ nhà không đi xa đến mức yêu cầu chiếm hữu bất lợi hợp lệ, những câu chuyện này từng khiến nhiều chủ nhà Florida hoang mang, thúc đẩy chính quyền bang siết quy định.
Năm 2023, Patti Peeples, một chủ nhà ở Jacksonville, phát hiện căn nhà bà mua để đầu tư bị hai phụ nữ chiếm dụng. “Chúng tôi thuê thợ sửa nhà để bán, nhưng nhóm thợ cho biết khi đến nơi thì thấy một đàn chó trên hiên nhà”, bà kể.
Peeples không thể vào căn nhà của mình trong thời gian xử lý sự việc, do những người chiếm giữ bên trong vẫn có “quyền được bảo vệ sự riêng tư”.
Trong thời gian sự việc chưa được xử lý dứt điểm, người đang ở trong nhà vẫn có thể được xem là có quyền riêng tư trong không gian họ đang chiếm giữ. Vì vậy, chủ nhà không thể tự ý xông vào, thay khóa hay lôi đồ đạc của họ ra, nếu không có thể bị coi là tự ý trục xuất hoặc vi phạm thủ tục.
Những người chiếm giữ nói họ bị lừa cho thuê, đã trả tiền cọc nhà cho kẻ lừa đảo. Một ngôi nhà gần đó cũng xảy ra sự việc tương tự hai tháng trước.
Bà Peeples đã phải chi hơn 5.000 USD phí luật sư trước khi nhóm này bị buộc phải rời đi sau 34 ngày chiếm giữ. Căn nhà còn bị hư hại nghiêm trọng, khiến Peeples phải tốn hàng chục nghìn USD để sửa chữa.
Năm 2024, Thống đốc Florida Ron DeSantis ký đạo luật HB 621, loại bỏ khái niệm “quyền của người ở lậu”, cho phép chủ nhà yêu cầu cảnh sát trục xuất người chiếm dụng ra khỏi nhà nhanh hơn, thay vì phải đi qua kiện tụng kéo dài như tranh chấp dân sự thông thường.
Đạo luật này cũng quy định việc cố tình chiếm giữ nhà trái phép hoặc nộp giấy tờ giả về chiếm hữu bất lợi tại Florida có thể bị khép vào trọng tội và chịu trách nhiệm hình sự.
Ngày 24-5, hàng nghìn người ở thủ đô Madrid, Tây Ban Nha đã xuống đường biểu tình để phản đối tình trạng giá nhà tăng cao do hoạt động du lịch, khiến giấc mơ "an cư" trở nên xa vời đối với nhiều người, đặc biệt ở các thành phố lớn.
Tại trung tâm Madrid, những người biểu tình hô vang khẩu hiệu yêu cầu quyền được tiếp cận nhà ở. Giá thuê nhà đã tăng mạnh trong thời gian qua cùng với đà bùng nổ của du lịch và tình trạng nhập cư gia tăng.
Cuộc khủng hoảng nhà ở đã trở thành một trong những vấn đề được cử tri nước này đặc biệt quan tâm trước thềm cuộc bầu cử năm 2027.
Tháng trước, Chính phủ của Thủ tướng Pedro Sánchez đã thông qua kế hoạch trị giá 7 tỉ euro (tương đương 8,23 tỉ USD) để xây dựng thêm nhà ở xã hội trong 4 năm tới, đồng thời hỗ trợ những người thuê nhà và người mua nhà trẻ tuổi, vốn là nhóm chịu tác động nhiều nhất từ tình trạng giá thuê và giá mua nhà tăng cao.
Tuy nhiên, Quốc hội nước này hiện chưa đạt được đồng thuận về dự luật cấm tăng giá thuê nhà trong ngắn hạn, khiến Chính phủ của Thủ tướng Sánchez tiếp tục đối mặt với làn sóng áp lực từ người dân.
Trước đó, người dân Tây Ban Nha cũng đã nhiều lần xuống đường biểu tình phản đối giá mua và thuê nhà tăng cao. Họ muốn chính phủ siết chặt hơn nữa hoạt động cho thuê nhà ngắn hạn để phục vụ khách du lịch.
Năm ngoái, Tây Ban Nha đón lượng du khách quốc tế kỷ lục, lên tới 97 triệu lượt người.
Theo Cơ quan thống kê Eurostat của Liên minh châu Âu (EU), thời điểm cuối năm 2025, chi phí nhà ở tại Tây Ban Nha tăng gần 13% so với cùng kỳ năm trước đó.
Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha ước tính quốc gia Nam Âu với 50 triệu dân này đang thiếu khoảng 700.000 nhà ở, dựa trên so sánh giữa nhu cầu và tốc độ xây dựng mới.
Trả lời phỏng vấn AFP, tướng Carignan cho biết chiến lược quốc phòng Canada đang bước vào một giai đoạn mới, với trọng tâm ngày càng hướng về Bắc Cực, khi mà "yếu tố địa lý" không còn mang lại "sự bảo vệ hiệu quả như trước đây".
Lâu nay, Canada chưa từng quá lo ngại về an ninh lãnh thổ trong bối cảnh chỉ có đồng minh Mỹ là nước láng giềng, và biên giới chạy dọc theo 2 đại dương và vùng cực Bắc rộng lớn.
Tuy nhiên, biến đổi khí hậu và tình trạng tan băng ở Bắc Cực đã đẩy vùng lãnh thổ cực bắc của nước này đến ngưỡng dễ tiếp cận hơn trước và dễ bị dòm ngó hơn.
Cùng với tình trạng căng thẳng leo thang giữa Ottawa và Washington, hiện trạng an ninh đang thay đổi.
Trước tình thế trên, tướng Carignan cho biết quân đội Canada buộc phải tiến hành cải tổ và gọi đây là "thời điểm bước ngoặt" đối với nước này.
Viện dẫn những thay đổi đến từ biến đổi khí hậu, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Canada nhấn mạnh hiện là thời điểm then chốt để Ottawa điều chỉnh lại hướng tiếp cận để đảm bảo rằng Canada nắm quyền kiểm soát và tự chủ trong công tác phòng thủ.
Vị tướng đề cập đến những chuyển biến trong quân đội, từ hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, tái phân bổ nguồn lực và thiết bị, tăng cường các cuộc diễn tập quân sự, và những hoạt động chuẩn bị quân sự khác ở miền bắc Canada.
Ở tầm rộng hơn, Canada buộc phải thích ứng với những thay đổi của môi trường an ninh toàn cầu, chuyển từ các nhiệm vụ quy mô nhỏ trong 3 thập niên qua, như những sứ mệnh ở Afghanistan, sang chuẩn bị cho các xung đột ở quy mô lớn hơn.
Quốc gia Bắc Mỹ đã thành lập một cơ quan mới tập trung vào hoạt động đầu tư liên quan đến quốc phòng nhằm củng cố nền tảng của ngành công nghiệp nội địa. Để làm được điều này, ngân sách quân đội phải tăng.
Bà Carignan tỏ ra hài lòng khi chi tiêu quân sự đã đạt mức 2% GDP, phù hợp với yêu cầu của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Tuy nhiên, bà Carignan nhấn mạnh Canada cũng cần duy trì các khoản đầu tư "ổn định và dài hạn trong 10 – 15 năm tới" để thực hiện đầy đủ quá trình chuyển đổi và hiện đại hóa quân đội.
Theo phân tích của các nhà tâm lý học từ Đại học Arizona và Đại học Missouri - Kansas City (cùng ở Mỹ), trung bình mỗi người hiện nay nói ít hơn khoảng 338 từ mỗi ngày qua từng năm - một xu hướng suy giảm đáng kể trong giao tiếp trực tiếp.
Nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 22 công trình khác nhau với hơn 2.200 người tham gia tại Mỹ cùng một số nước châu Âu, Úc và Mexico trong giai đoạn từ năm 2005 - 2019 để ước tính mức độ giao tiếp hằng ngày của con người, theo trang IFLScience ngày 16-4.
Kết quả cho thấy vào năm 2005, một người trung bình nói khoảng 16.000 từ mỗi ngày, từ những cuộc trò chuyện với gia đình, đồng nghiệp cho đến những câu xã giao đơn giản.
Tuy nhiên sau đó số lượng này liên tục giảm, trung bình giảm 338 từ mỗi ngày qua từng năm. Đến năm 2019, con số chỉ còn khoảng 12.700 từ mỗi ngày, tương đương mức giảm gần 28%.
Dù mỗi ngày chỉ giảm vài trăm từ, song tổng cộng lại mỗi người đã nói ít hơn 120.000 từ trong giao tiếp mỗi năm so với năm trước đó.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh đây không chỉ là những con số mà phản ánh những cuộc trò chuyện thực sự, cả lớn lẫn nhỏ, đã biến mất khỏi đời sống thường nhật.
Xu hướng này đặc biệt rõ rệt ở giới trẻ. Những người dưới 25 tuổi giảm trung bình khoảng 452 từ mỗi ngày mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức giảm 314 từ ở nhóm từ 25 tuổi trở lên. Điều này cho thấy sự thay đổi trong cách giao tiếp của thế hệ trẻ, vốn gắn liền với công nghệ số.
Nguyên nhân chính được cho là sự phát triển của điện thoại thông minh, mạng xã hội và các dịch vụ tự động.
Thay vì gọi điện đặt đồ ăn, nhiều người chỉ cần vài thao tác trên ứng dụng. Thay vì hỏi đường, họ dùng bản đồ số. Từ đó những tương tác nhỏ tưởng chừng không đáng kể lại đang dần biến mất.
Tuy vậy nhóm nghiên cứu cũng lưu ý nghiên cứu chủ yếu dựa trên dữ liệu từ các xã hội phương Tây, nơi có mức độ cá nhân hóa cao và công nghệ phát triển mạnh. Do đó xu hướng này có thể không hoàn toàn giống ở các nền văn hóa khác.
Điều đáng lo ngại là tác động tiềm ẩn đến sức khỏe tinh thần và sự kết nối xã hội. Con người vốn là sinh vật có tính xã hội cao, và những cuộc trò chuyện trực tiếp mang lại giá trị cảm xúc mà tin nhắn hay mạng xã hội khó thay thế.
Theo các nhà nghiên cứu, giao tiếp bằng lời nói kích hoạt những quá trình tâm lý và xã hội đặc biệt, góp phần cải thiện cảm giác gắn kết và hạnh phúc.
Nghiên cứu nhấn mạnh rằng, chỉ cần tăng thêm vài trăm từ giao tiếp mỗi ngày cũng có thể giúp giảm cảm giác cô đơn.
Trong bối cảnh xã hội ngày càng "im lặng", việc chủ động trò chuyện, dù là những câu hỏi đơn giản như "hôm nay bạn thế nào?", có thể trở thành chìa khóa để duy trì sự kết nối giữa con người với nhau.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Perspectives on Psychological Science.
