Nhà báo thể thao Mỹ Dan Le Batard hồi tháng 3 thông báo với Sở Cảnh sát Miami Shores, bang Florida, về việc một người đàn ông “sống chui” trong căn nhà thuộc của gia đình anh ở khu vực này.
Khi đến nơi kiểm tra, cảnh sát phát hiện Diego Alejandro Escobar Ortega, 37 tuổi, người nhập cư gốc Colombia, đang sống trong căn nhà. Ortega tuyên bố mình sở hữu ngôi nhà này theo luật về “chiếm hữu bất lợi” của Florida, dù thừa nhận phải trèo ra trèo vào qua cửa sổ.
Vợ chồng Batard xây dựng căn nhà từ nhiều năm trước, nhưng không sống ở đây mà thỉnh thoảng cho thuê ngắn hạn, nên không có người hiện diện trong nhà thường xuyên. Điều này dường như đã tạo điều kiện để Ortega đột nhập vào nhà, với ý đồ chiếm hữu bất động sản này.
Sự việc gây chú ý vì chạm vào một nỗi lo quen thuộc của nhiều người sống ở Florida: Nếu chủ nhà không thường xuyên kiểm tra tài sản, liệu một người lạ có thể từng bước biến việc chiếm giữ thành yêu cầu pháp lý hay không?
Nỗi lo này thường được gắn với một học thuyết pháp lý lâu đời tại Florida, gọi là “adverse possession” (chiếm hữu bất lợi), với các nền tảng có từ thế kỷ 19, cho phép một người yêu cầu quyền sở hữu với bất động sản không đứng tên mình nếu đáp ứng các điều kiện nhất định trong 7 năm. Luật này ra đời nhằm buộc tài sản bị bỏ hoang phải được sử dụng, tránh lãng phí.
Theo luật của Florida, nếu một người công khai chiếm giữ, sử dụng và quản lý một bất động sản như tài sản của mình trong thời gian liên tục 7 năm mà không bị chủ sở hữu ngăn cản, họ có cơ sở pháp lý để yêu cầu xác lập quyền sở hữu với bất động sản đó.
Những bất động sản ít được chủ sở hữu trực tiếp quản lý, như nhà cho thuê, nhà nghỉ dưỡng hoặc nhà bỏ hoang, thường dễ trở thành tâm điểm của các lo ngại về người ở lậu, còn gọi là “squatter”.
Tuy nhiên, cơ chế này không đơn giản đến mức cho phép một người chỉ cần “ở lì” trong nhà người khác đủ lâu là có thể đòi quyền sở hữu. Để yêu cầu chiếm hữu bất lợi với một bất động sản, người này phải đáp ứng một số tiêu chí bắt buộc.
Đầu tiên, việc chiếm hữu ngôi nhà phải diễn ra một cách “đối địch”, không có sự cho phép của chủ sở hữu. Người chiếm giữ phải quản lý, kiểm soát phần đất như tài sản của mình, duy trì sử dụng không gián đoạn bất động sản đó trong suốt 7 năm.
Quá trình sử dụng bất động sản phải diễn ra công khai, đủ rõ ràng để người xung quanh, kể cả chủ sở hữu, có thể nhận biết, không được chiếm giữ lén lút.
Về lý thuyết, một squatter có thể giành quyền sở hữu ngôi nhà thông qua luật chiếm hữu bất lợi nếu đáp ứng đủ điều kiện. Nhưng trên thực tế, phần lớn các trường hợp ở lậu không đi xa được đến mức này, mà thường bị xử lý như các vụ xâm nhập, chiếm dụng trái phép, giống trường hợp của Ortega.
Người đàn ông này sau đó bị cáo buộc tội đột nhập và được tại ngoại sau khi nộp 7.500 USD tiền bảo lãnh.
Cơ chế chiếm hữu bất lợi thường gặp hơn trong các tranh chấp về giấy tờ. Người chiếm hữu có một tờ di chúc hoặc sổ đỏ, nhưng giấy tờ đó bị sai sót về mặt pháp lý, như mô tả sai diện tích đất, ghi sai ranh giới đất, di chúc có tranh chấp hoặc giấy chứng nhận quyền sở hữu bị lỗi.
Việc nắm trong tay những giấy tờ này giúp họ tin rằng mình là chủ sở hữu hợp pháp với bất động sản, dù giấy tờ đó thực tế có vấn đề pháp lý. Trong trường hợp này, họ hiếm khi bị cho là đột nhập hoặc chiếm giữ trái phép bất động sản, nên có thể tuyên bố quyền sở hữu hợp pháp sau 7 năm.
Nếu không có các giấy tờ trên, người chiếm hữu phải khai báo với cơ quan định giá tài sản cấp hạt và nộp các khoản thuế, phí liên quan trong thời gian 7 năm luật định.
Dù phần lớn các vụ squatter chiếm giữ nhà không đi xa đến mức yêu cầu chiếm hữu bất lợi hợp lệ, những câu chuyện này từng khiến nhiều chủ nhà Florida hoang mang, thúc đẩy chính quyền bang siết quy định.
Năm 2023, Patti Peeples, một chủ nhà ở Jacksonville, phát hiện căn nhà bà mua để đầu tư bị hai phụ nữ chiếm dụng. “Chúng tôi thuê thợ sửa nhà để bán, nhưng nhóm thợ cho biết khi đến nơi thì thấy một đàn chó trên hiên nhà”, bà kể.
Peeples không thể vào căn nhà của mình trong thời gian xử lý sự việc, do những người chiếm giữ bên trong vẫn có “quyền được bảo vệ sự riêng tư”.
Trong thời gian sự việc chưa được xử lý dứt điểm, người đang ở trong nhà vẫn có thể được xem là có quyền riêng tư trong không gian họ đang chiếm giữ. Vì vậy, chủ nhà không thể tự ý xông vào, thay khóa hay lôi đồ đạc của họ ra, nếu không có thể bị coi là tự ý trục xuất hoặc vi phạm thủ tục.
Những người chiếm giữ nói họ bị lừa cho thuê, đã trả tiền cọc nhà cho kẻ lừa đảo. Một ngôi nhà gần đó cũng xảy ra sự việc tương tự hai tháng trước.
Bà Peeples đã phải chi hơn 5.000 USD phí luật sư trước khi nhóm này bị buộc phải rời đi sau 34 ngày chiếm giữ. Căn nhà còn bị hư hại nghiêm trọng, khiến Peeples phải tốn hàng chục nghìn USD để sửa chữa.
Năm 2024, Thống đốc Florida Ron DeSantis ký đạo luật HB 621, loại bỏ khái niệm “quyền của người ở lậu”, cho phép chủ nhà yêu cầu cảnh sát trục xuất người chiếm dụng ra khỏi nhà nhanh hơn, thay vì phải đi qua kiện tụng kéo dài như tranh chấp dân sự thông thường.
Đạo luật này cũng quy định việc cố tình chiếm giữ nhà trái phép hoặc nộp giấy tờ giả về chiếm hữu bất lợi tại Florida có thể bị khép vào trọng tội và chịu trách nhiệm hình sự.
"Tôi nghe nói cuộc đàm phán đang diễn ra rất tốt", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Nhà Trắng ngày 3/6, thêm rằng một thỏa thuận tiềm năng "có thể đạt được vào cuối tuần này".
Ông Trump cũng cho biết muốn tách biệt các cuộc đàm phán Mỹ - Iran khỏi cuộc đối thoại nhằm chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah ở Lebanon.
Lãnh đạo Mỹ thêm rằng "chúng tôi đã lần đầu nói chuyện với Hezbollah. Hôm qua họ đồng ý sẽ ngừng bắn, Israel cũng sẽ làm điều tương tự. Chúng ta chỉ cần chờ xem", ông nói.
Tuy nhiên, những bình luận mới của ông Trump trái ngược với tuyên bố cùng ngày của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, người cho biết các kênh liên lạc với Mỹ vẫn mở nhưng "không có tiến triển cụ thể" nào trong quá trình đàm phán chấm dứt xung đột.
Ông Araghchi cảnh báo nếu Israel phát động cuộc tấn công vào thủ đô Beirut của Lebanon để chống lại Hezbollah, xung đột có thể sẽ "tái bùng phát toàn diện".
"Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng tấn công Israel nếu họ tấn công Beirut", ông nói.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết kho dự trữ uranium làm giàu cao của Iran là trọng tâm của các cuộc thảo luận với Tehran. Đồng thời ông bày tỏ hy vọng rằng vòng đàm phán mới nhất tại Washington giữa Israel và Lebanon sẽ mở ra một lộ trình an ninh mới.
Washington nhấn mạnh rằng Tehran cần giao nộp kho uranium đã làm giàu gần cấp độ vũ khí, đồng ý hạn chế hoạt động hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển quan trọng cho dầu khí vùng Vịnh như điều kiện để thỏa thuận hòa bình có hiệu lực.
Mỹ - Iran đạt lệnh ngừng bắn từ đầu tháng 4 và vẫn duy trì tới nay. Nhiều cuộc đấu hỏa lực đã xảy ra kể từ đó, nhưng không leo thang thành xung đột toàn diện.
“Trong bối cảnh Israel tiếp tục các cuộc tấn công ở Li Băng và Li Băng là một trong những điều kiện tiên quyết cho một thỏa thuận ngừng bắn - điều kiện này hiện đã bị vi phạm trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng - nhóm đàm phán của Iran đang đình chỉ các cuộc đàm phán và trao đổi văn bản thông qua các bên trung gian hòa giải”, hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm nay 1/6 đưa tin.
Iran kêu gọi Israel ngay lập tức chấm dứt các cuộc chiến ở Gaza và Li Băng, cùng với việc quân đội Israel rút toàn bộ quân khỏi Li Băng. Tasnim cho biết thêm rằng “cho đến khi lập trường của Iran và lực lượng kháng chiến về những vấn đề này được đáp ứng, sẽ không có cuộc đàm phán nào diễn ra”.
Tasnim cũng đưa tin Tehran và các nhóm vũ trang đồng minh trong khu vực đã đưa vào chương trình nghị sự “việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và kích hoạt các mặt trận khác”, bao gồm eo biển Bab el-Mandeb ở phía nam Biển Đỏ, nơi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen trước đây đã tiến hành một số cuộc tấn công vào các tàu thuyền đi qua.
Cùng ngày, Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn ở Li Băng vẫn là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông.
“Chúng tôi khẳng định lệnh ngừng bắn ở Li Băng là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt chiến tranh”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei phát biểu tại cuộc họp báo trong bối cảnh Israel mở rộng cuộc tấn công ở Li Băng.
Ông Baqaei nói rằng Iran “sẽ thực hiện mọi biện pháp để hỗ trợ Li Băng và lực lượng kháng chiến chống lại sự xâm nhập bất hợp pháp” của Israel.
Trưởng đoàn đàm phán của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, hôm nay cho biết việc Mỹ phong tỏa hải quân các cảng của Iran kể từ ngày 13/4 và căng thẳng leo thang ở Li Băng là “bằng chứng rõ ràng về việc Mỹ không tuân thủ lệnh ngừng bắn”.
Vào ngày 31/5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố ông đã ra lệnh cho các binh sĩ tiến sâu hơn vào lãnh thổ Li Băng trong cuộc chiến chống lại Hezbollah, lực lượng do Iran hậu thuẫn ở Li Băng, bất chấp một lệnh ngừng bắn đã được công bố hơn 6 tuần trước.
Trong bước tiến quân mới nhất, theo thông báo vào đầu ngày 31/5, quân đội Israel đã kiểm soát lâu đài cổ Beaufort có tuổi đời 900 năm và một dải rặng núi chiến lược ở miền Nam Li Băng.
Động thái này diễn ra một ngày sau khi Israel hứng chịu một trong những ngày giao tranh dữ dội nhất từ các đợt nã hỏa lực của Hezbollah vào miền Bắc nước này kể từ lệnh ngừng bắn có hiệu lực hồi tháng 4, buộc các trường học phải đóng cửa và nhiều lệnh hạn chế được áp đặt.
Quan chức Mỹ nhấn mạnh, Washington không muốn Israel sẽ phải chấp nhận và chịu đựng các cuộc tấn công liên tục từ Hezbollah nhằm vào dân thường của mình.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với cả Tổng thống Li Băng Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về các cuộc đàm phán ngoại giao giữa hai nước, đồng thời đề xuất một kế hoạch cho phép "hạ nhiệt căng thẳng dần dần".
Một quan chức Mỹ ngày 31/5 cho biết, Mỹ đã đề xuất bước đi đầu tiên là nhóm vũ trang Hezbollah phải chấm dứt mọi cuộc tấn công vào Israel, và đổi lại, Israel sẽ kiềm chế không leo thang quân sự tại Beirut.
Tổng thống Li Băng Joseph Aoun được cho là đã nỗ lực thúc đẩy đề xuất này nhằm đạt được một thỏa thuận.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Li Băng Nabih Berri, người tuyên bố sẽ "đảm bảo" cam kết của Hezbollah đối với lệnh ngừng bắn, lại đặt gánh nặng lên phía Israel khi yêu cầu quốc gia này phải là bên "ngừng bắn trước".
"Những nền tảng tích lũy được trong tiến trình hòa bình cho phép chúng tôi nói rằng hồi kết thực sự đang đến gần", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên khi được yêu cầu bình luận về phát biểu mới đây của Tổng thống Putin rằng cuộc chiến Ukraine sắp kết thúc.
Ông cho biết một khối lượng nhất định công việc 3 bên với Ukraine và Mỹ đã được thực hiện nhằm tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, ông nói thêm, rất khó để cung cấp các chi tiết cụ thể vào thời điểm hiện tại.
Ông Peskov nhấn mạnh, Nga sẽ hoan nghênh các nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Putin sẵn sàng gặp trực tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.
"Để đi đến sự hoàn tất đó, nhằm đặt một dấu chấm hết toàn diện, vẫn cần phải thực hiện một khối lượng lớn công việc chuẩn bị", ông nói và nhấn mạnh cuộc xung đột có thể kết thúc bất cứ lúc nào ngay khi Ukraine và ông Zelensky "đưa ra quyết định cần thiết".
Trước đó, trong cuộc họp báo sau khi kết thúc các hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9/5) tại Nga, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố cuộc xung đột ở Ukraine đang đi đến hồi kết.
"Tôi nghĩ rằng cuộc xung đột Ukraine đang gần kết thúc”, ông Putin phát biểu.
Ông Putin cho biết cuộc gặp với ông Zelensky có thể diễn ra “ở bất kỳ đâu”, kể cả ở một quốc gia thứ ba. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga nói cuộc gặp chỉ diễn ra sau khi một thỏa thuận hòa bình dài hạn cuối cùng được chuẩn bị đầy đủ và sẵn sàng để ký kết.
Tổng thống Nga nhấn mạnh cuộc gặp giữa 2 nhà lãnh đạo phải là “sự kiện cuối cùng”, là lễ ký kết, chứ không phải là các cuộc đàm phán.
Trong khi đó, Ukraine tỏ ra hoài nghi với các tuyên bố từ Nga. Ông Zelensky cho rằng Nga đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm trung gian cho các cuộc hòa đàm giữa Nga và Ukraine. Mặc dù vậy, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả đột phá khi cuộc chiến đã bước sang năm thứ 5.
Vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột, Moscow đã vạch ra các mục tiêu mà Nga tìm cách đạt được thông qua chiến dịch quân sự ở Ukraine và khẳng định chúng vẫn không thay đổi kể từ đó. Những mục tiêu này bao gồm “phi quân sự hóa”, “phi phát xít hóa” đất nước và bảo vệ những người nói tiếng Nga, cũng như đảm bảo vị thế trung lập của Ukraine.
Các mục tiêu bổ sung xuất hiện sau đó cũng bao gồm việc công nhận các vùng lãnh thổ cũ của Ukraine đã bỏ phiếu để sáp nhập vào Nga. Nga nhiều lần nêu rõ, một thỏa thuận hòa bình phải bao gồm việc Ukraiane rút hết quân, nhượng lại toàn bộ lãnh thổ vùng Donbass ở miền Đông. Kiev đã bác bỏ yêu cầu này.
