Cục Hàng không Dân dụng Mỹ ngày 14/5 cho biết Sân bay Quốc tế Palm Beach ở hạt Palm Beach sẽ được đổi thành “Sân bay Quốc tế Tổng thống Donald J. Trump” từ ngày 9/7. Đây là địa điểm mới nhất trong loạt công trình, tổ chức, chương trình chính phủ, tàu chiến và cả tiền tệ được đặt theo tên Tổng thống Mỹ.
Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy trước đó nói rằng mã định danh ba chữ cái của sân bay cũng sẽ được đổi từ PBI thành DJT, viết tắt theo tên của ông Trump.
Joe Abruzzo, lãnh đạo hạt Palm Beach, cho biết sân bay đang cân nhắc một loạt nâng cấp nhằm trở thành cơ sở “đẳng cấp thế giới” sau khi đổi tên. Các hạng mục được thảo luận có thể gồm xây dựng nhà ga hiện đại hơn và nâng cấp toàn diện trải nghiệm của hành khách.
Phát biểu hôm 1/5 ở West Palm Beach, Tổng thống Trump cũng ngụ ý sân bay sắp được nâng cấp quy mô lớn, song không nêu cụ thể. “Chúng tôi có rất nhiều kế hoạch. Nhiều hạng mục tuyệt vời sẽ được bổ sung, giúp sân bay lớn hơn và tốt hơn. Tôi không nghĩ sẽ có sân bay nào trong cả nước tốt bằng sân bay của các bạn”, ông nói.
Thống đốc Florida Ron DeSantis ngày 30/3 ký ban hành đạo luật chuyển giao cho bang Florida quyền đặt tên các sân bay thương mại lớn, trong đó có PBI. Theo luật này, PBI sẽ được đổi tên thành “Sân bay Quốc tế Tổng thống Donald J. Trump” sau khi hoàn tất mọi thủ tục phê duyệt cần thiết, trong đó cần sự chấp thuận của Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA).
Đạo luật chỉ ảnh hưởng đến tên gọi của sân bay. Hoạt động vận hành, sở hữu và cơ chế quản lý của hạt Palm Beach, nơi sở hữu PBI, sẽ không thay đổi.
Các hoạt động chuyển đổi, như cập nhật bảng hiệu, nhận diện thương hiệu và tài liệu phục vụ công chúng, sẽ được triển khai theo từng giai đoạn. Bang Florida có thể cấp ngân sách hỗ trợ cho quá trình này, nhưng khoản kinh phí đang chờ được phê duyệt. Mọi hoạt động và dịch vụ của sân bay sẽ tiếp tục diễn ra bình thường, không bị gián đoạn.
Chi phí ước tính cho dự án đổi tên vào khoảng 5,5 triệu USD. Các thành viên đảng Dân chủ tại Florida đã phản đối đổi tên, cho rằng không phù hợp khi đặt công trình công cộng theo tên tổng thống đương nhiệm.
Palm Beach là thị trấn nổi tiếng với bãi cát trải dài và các khu biệt thự xa hoa. PBI chỉ cách khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump khoảng vài km. Khi thông qua dự luật đổi tên sân bay hồi tháng 2, các nghị sĩ Cộng hòa ở nghị viện Florida nói họ muốn làm vậy bởi ông Trump là “tổng thống đầu tiên thường trú tại bang”.
Sáng qua 2.4 (giờ VN), Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) phóng tên lửa đưa tàu vũ trụ Orion với 4 phi hành gia lên không gian, bắt đầu hành trình bay quanh mặt trăng và quay về. Sứ mệnh mang tên Artemis 2 kéo dài 10 ngày là cột mốc quan trọng trong kế hoạch duy trì vị thế dẫn đầu trong không gian của Mỹ trước sự bám đuổi ngày càng gần của Trung Quốc.
Tính đến nay, Mỹ là nước duy nhất đưa con người đặt chân lên bề mặt mặt trăng với 6 lần đổ bộ thành công trong chương trình Apollo (1961 - 1972). Khi đó, đối thủ cạnh tranh của Mỹ là Liên Xô. Giờ đây, đối thủ chính là Trung Quốc, nước đã có nhiều bước tiến trong chương trình khám phá mặt trăng với những lần đưa thiết bị không người lái đổ bộ thành công.
Mỹ và Trung Quốc đều có kế hoạch xây dựng căn cứ trên mặt trăng và đều dự tính xây dựng lò phản ứng hạt nhân để cung cấp điện cho các căn cứ, từ đó giúp tiến hành các nhiệm vụ khám phá xa hơn vào vũ trụ. NASA mới đây đã bỏ kế hoạch xây trạm không gian quanh mặt trăng để hướng đến việc xây căn cứ ngay trên bề mặt chị Hằng. "Lần này, mục tiêu không chỉ là cắm cờ và in dấu chân mà là ở lại lâu dài", Giám đốc NASA Jared Isaacman tuyên bố.
NASA đã đẩy nhanh tiến độ chương trình Artemis. Theo đó, sứ mệnh Artemis 3 dự kiến diễn ra vào năm 2027 với việc các phi hành gia thực hiện kết nối tàu Orion với tàu đổ bộ mặt trăng trên quỹ đạo trái đất. Cuộc đổ bộ mặt trăng sẽ diễn ra trong sứ mệnh
Artemis 4 vào năm 2028, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch của Trung Quốc. Sau đó, NASA sẽ phóng tàu lên mặt trăng mỗi 6 tháng và duy trì hiện diện. Đến nay, Mỹ chưa phát triển tàu đổ bộ, nhiệm vụ đã được giao cho hai công ty SpaceX và Blue Origin. Công ty nào xong trước sẽ được chọn thực hiện sứ mệnh Artemis 3.
Trong khi đó, Trung Quốc đang phát triển tên lửa đẩy Long March 10 (Trường Chinh 10) để đưa phi thuyền lên mặt trăng và đã phóng thử hồi tháng 2. Nước này cũng sắp phóng thử phi thuyền Mengzhou (Mộng Châu) trong năm nay. Tàu đổ bộ Lanyue (Lãm Nguyệt), thiết bị sẽ đưa các phi hành gia từ quỹ đạo lên bề mặt mặt trăng, có thể được thử nghiệm trong giai đoạn 2028 - 2029.
Ngoài Mỹ và Trung Quốc thì Ấn Độ, Nga, Nhật Bản, Canada và các nước châu Âu cũng đang tham gia cuộc đua lên mặt trăng theo cách trực tiếp lẫn gián tiếp.
Ấn Độ đặt mục tiêu đưa phi hành gia bay quanh mặt trăng vào năm 2035 và đổ bộ vào năm 2040. Trước đó, Ấn Độ sẽ thực hiện sứ mệnh Gaganyaan để phóng tàu có người đầu tiên lên quỹ đạo trái đất vào năm 2027 và xây dựng trạm không gian riêng vào năm 2035. Hồi năm 2023, tàu Chandrayaan-3 của Ấn Độ hạ cánh thành công xuống gần cực nam mặt trăng, trở thành quốc gia đầu tiên làm được điều này và là nước thứ 4 đáp xuống mặt trăng.
Nga cũng duy trì mục tiêu đưa người lên mặt trăng trong giai đoạn 2030-2040 và đã ký thỏa thuận với Trung Quốc để xây dựng Trạm nghiên cứu mặt trăng quốc tế (ILRS) vào năm 2035, cạnh tranh với chương trình Artemis của Mỹ.
Trong khi đó, Nhật Bản, Canada và Cơ quan Không gian châu Âu (ESA) không tập trung vào thực hiện chương trình riêng mà chọn cách hợp tác với Mỹ để đổi lấy suất bay cho phi hành gia. Phi hành gia Canada Jeremy Hansen thuộc phi hành đoàn tàu Artemis 2 là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên tham gia sứ mệnh mặt trăng.
Theo thông tin từ Đài Al Hadath của Saudi Arabia được Đài RT dẫn lại, Iran được cho là sẵn sàng bàn giao kho uranium làm giàu cao cho Nga.
Ý tưởng này xuất hiện trong bản đề xuất hòa bình mới nhất mà Tehran gửi tới Washington thông qua Pakistan. Đài Al Hadath cho biết ngày 18-5, dẫn nguồn từ một tài liệu bị rò rỉ mà họ có được.
Đây là diễn biến mới trong chuỗi căng thẳng kéo dài hơn hai tháng, kể từ khi Mỹ và Israel khởi xướng cuộc tấn công nhắm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran từ cuối tháng 2.
Sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào đầu tháng 4, các cuộc đàm phán do Islamabad làm trung gian rơi vào bế tắc. Từ đó, cả Washington lẫn Tehran nhiều lần đưa ra đề xuất chấm dứt xung đột nhưng đều bác bỏ yêu cầu của phía bên kia.
Trong đề nghị mới nhất, Iran được cho là sẵn sàng đóng băng chương trình hạt nhân trong thời gian dài, với điều kiện kho uranium làm giàu cao phải được chuyển giao cho Nga thay vì cho Mỹ.
Tehran vẫn kiên quyết không chấp nhận việc tháo dỡ hoàn toàn chương trình này, Đài Al Hadath cho biết thêm.
Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế, Iran hiện lưu giữ hơn 400kg uranium làm giàu tới mức 60%. Để đạt cấp độ vũ khí, uranium cần được làm giàu tới ít nhất 90%.
Matxcơva đã nhiều lần bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ chấm dứt xung đột, đặc biệt thông qua việc tiếp nhận kho uranium nói trên.
"Chúng tôi không chỉ đưa ra đề nghị đó, mà thực tế đã từng thực hiện một lần vào năm 2015. Iran hoàn toàn tin tưởng chúng tôi, và điều đó có cơ sở", Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu đầu tháng này. Ông nhấn mạnh Nga chưa bao giờ vi phạm các thỏa thuận đã ký kết và vẫn duy trì hợp tác với Iran trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân hòa bình.
Tuy nhiên, Washington đã bác bỏ đề xuất của Tehran vì không đáp ứng đủ yêu cầu, trang Axios đưa tin ngày 18-5, dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên. Theo người này, Iran chỉ thực hiện những điều chỉnh mang tính hình thức so với bản đề nghị trước.
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nhiều lần khẳng định kho uranium làm giàu cao của Iran phải được bàn giao cho Mỹ. Tuần trước, ông nói với Đài Fox News rằng việc thu được kho uranium của Iran khiến ông "cảm thấy yên tâm hơn".
Theo The Wall Street Journal ngày 26.6 dẫn lời các quan chức Mỹ, phương án này nhằm giảm nguy cơ các căn cứ Mỹ tiếp tục bị Iran tấn công. Các đòn tập kích trả đũa của Iran, sau khi chiến dịch không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran bắt đầu ngày 28.2, đã đánh vào nhiều cơ sở quân sự Mỹ trong khu vực, khiến 13 binh sĩ thiệt mạng và hàng trăm người bị thương.
Theo The Wall Street Journal, thiệt hại tại căn cứ hỗ trợ hải quân Bahrain (NSA Bahrain), nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ, có thể lên tới khoảng 400 triệu USD. Căn cứ này nằm cách Iran khoảng 240 km về phía nam và là căn cứ hải quân duy nhất của Mỹ trong khu vực.
Dựa trên hình ảnh vệ tinh, dữ liệu mạng xã hội, báo cáo mua sắm và mô hình chi phí công khai của Lầu Năm Góc, các công trại bị hư hại gồm trụ sở Hạm đội 5, doanh trại, một số nhà kho và bể chứa nước uống. Quân đội Mỹ cho biết không có người thiệt mạng tại căn cứ này.
Theo The Wall Street Journal, ước tính 400 triệu USD mới chỉ tính chi phí xây dựng. Một chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) cho rằng thiệt hại thực tế có thể cao hơn nhiều, tùy vào chức năng của các công trình bị phá hủy. Chẳng hạn, 2 trạm thu phát tín hiệu vệ tinh bị Iran phá hủy hồi đầu chiến sự được cho là có giá khoảng 20 triệu USD mỗi trạm.
Thiệt hại tại NSA Bahrain đã thúc đẩy các cuộc thảo luận trong nội bộ Mỹ về việc cải tạo căn cứ này, bao gồm khả năng đưa các trung tâm chỉ huy xuống lòng đất và không xây dựng lại một số công trình đã bị phá hủy.
Các quan chức Mỹ cho biết Washington có thể giảm bớt hiện diện quân sự tại Kuwait và Ả Rập Xê Út, sau khi Iran nhắm vào các cơ sở quân sự ở 2 nước này. Một phần lực lượng và khí tài có thể được chuyển về phía tây. Theo 2 quan chức, Israel là một trong những địa điểm đang được cân nhắc.
Trước khi xung đột với Iran bùng phát, hàng chục máy bay chiến đấu Mỹ đã được triển khai tại sân bay Ben Gurion ở Israel, gây ảnh hưởng đến hoạt động đi lại của người dân nước này, theo The Times of Israel.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nhiều chỉ trích trong nước về chi phí ngày càng lớn của cuộc chiến với Iran. Xung đột cũng khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng của thế giới.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth được cho là đang tìm kiếm khoản ngân sách bổ sung khoảng 80 tỉ USD để củng cố nguồn cung quốc phòng sau chiến sự.
Hiện Mỹ - Iran đã bước vào giai đoạn ngừng bắn từ ngày 8.4. Tuần trước, Mỹ và Iran đạt được một bản ghi nhớ hợp tác, mở đường cho 60 ngày đàm phán nhằm chấm dứt các cuộc xung đột trong khu vực.
Israel không tham gia bản ghi nhớ cũng như các cuộc đàm phán này. Một số quan chức Israel đã chỉ trích thỏa thuận, cho rằng văn kiện yêu cầu Israel ngừng các hoạt động chống lực lượng Hezbollah tại Li Băng và chưa có nhượng bộ cụ thể nào từ Iran về chương trình hạt nhân.
