Sáng qua 2.4 (giờ VN), Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) phóng tên lửa đưa tàu vũ trụ Orion với 4 phi hành gia lên không gian, bắt đầu hành trình bay quanh mặt trăng và quay về. Sứ mệnh mang tên Artemis 2 kéo dài 10 ngày là cột mốc quan trọng trong kế hoạch duy trì vị thế dẫn đầu trong không gian của Mỹ trước sự bám đuổi ngày càng gần của Trung Quốc.
Tính đến nay, Mỹ là nước duy nhất đưa con người đặt chân lên bề mặt mặt trăng với 6 lần đổ bộ thành công trong chương trình Apollo (1961 – 1972). Khi đó, đối thủ cạnh tranh của Mỹ là Liên Xô. Giờ đây, đối thủ chính là Trung Quốc, nước đã có nhiều bước tiến trong chương trình khám phá mặt trăng với những lần đưa thiết bị không người lái đổ bộ thành công.
Mỹ và Trung Quốc đều có kế hoạch xây dựng căn cứ trên mặt trăng và đều dự tính xây dựng lò phản ứng hạt nhân để cung cấp điện cho các căn cứ, từ đó giúp tiến hành các nhiệm vụ khám phá xa hơn vào vũ trụ. NASA mới đây đã bỏ kế hoạch xây trạm không gian quanh mặt trăng để hướng đến việc xây căn cứ ngay trên bề mặt chị Hằng. “Lần này, mục tiêu không chỉ là cắm cờ và in dấu chân mà là ở lại lâu dài”, Giám đốc NASA Jared Isaacman tuyên bố.
NASA đã đẩy nhanh tiến độ chương trình Artemis. Theo đó, sứ mệnh Artemis 3 dự kiến diễn ra vào năm 2027 với việc các phi hành gia thực hiện kết nối tàu Orion với tàu đổ bộ mặt trăng trên quỹ đạo trái đất. Cuộc đổ bộ mặt trăng sẽ diễn ra trong sứ mệnh
Artemis 4 vào năm 2028, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch của Trung Quốc. Sau đó, NASA sẽ phóng tàu lên mặt trăng mỗi 6 tháng và duy trì hiện diện. Đến nay, Mỹ chưa phát triển tàu đổ bộ, nhiệm vụ đã được giao cho hai công ty SpaceX và Blue Origin. Công ty nào xong trước sẽ được chọn thực hiện sứ mệnh Artemis 3.
Trong khi đó, Trung Quốc đang phát triển tên lửa đẩy Long March 10 (Trường Chinh 10) để đưa phi thuyền lên mặt trăng và đã phóng thử hồi tháng 2. Nước này cũng sắp phóng thử phi thuyền Mengzhou (Mộng Châu) trong năm nay. Tàu đổ bộ Lanyue (Lãm Nguyệt), thiết bị sẽ đưa các phi hành gia từ quỹ đạo lên bề mặt mặt trăng, có thể được thử nghiệm trong giai đoạn 2028 – 2029.
Ngoài Mỹ và Trung Quốc thì Ấn Độ, Nga, Nhật Bản, Canada và các nước châu Âu cũng đang tham gia cuộc đua lên mặt trăng theo cách trực tiếp lẫn gián tiếp.
Ấn Độ đặt mục tiêu đưa phi hành gia bay quanh mặt trăng vào năm 2035 và đổ bộ vào năm 2040. Trước đó, Ấn Độ sẽ thực hiện sứ mệnh Gaganyaan để phóng tàu có người đầu tiên lên quỹ đạo trái đất vào năm 2027 và xây dựng trạm không gian riêng vào năm 2035. Hồi năm 2023, tàu Chandrayaan-3 của Ấn Độ hạ cánh thành công xuống gần cực nam mặt trăng, trở thành quốc gia đầu tiên làm được điều này và là nước thứ 4 đáp xuống mặt trăng.
Nga cũng duy trì mục tiêu đưa người lên mặt trăng trong giai đoạn 2030-2040 và đã ký thỏa thuận với Trung Quốc để xây dựng Trạm nghiên cứu mặt trăng quốc tế (ILRS) vào năm 2035, cạnh tranh với chương trình Artemis của Mỹ.
Trong khi đó, Nhật Bản, Canada và Cơ quan Không gian châu Âu (ESA) không tập trung vào thực hiện chương trình riêng mà chọn cách hợp tác với Mỹ để đổi lấy suất bay cho phi hành gia. Phi hành gia Canada Jeremy Hansen thuộc phi hành đoàn tàu Artemis 2 là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên tham gia sứ mệnh mặt trăng.
Ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ngày 5.4 cảnh báo rằng Iran sẽ phải trả giá đắt nếu tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa vào dân thường Israel, theo AFP.
"Cùng lúc, chúng tôi sẽ tiếp tục truy đuổi và vô hiệu hóa giới lãnh đạo khủng bố, và tấn công các mục tiêu an ninh và tài sản chiến lược trên khắp Iran", ông Katz nhấn mạnh trong một tuyên bố qua video.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Iran.
Trong những ngày gần đây, Israel và Mỹ đã tấn công các cơ sở thép và hóa dầu của Iran, lập luận doanh thu từ các lĩnh vực này được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sử dụng để tài trợ cho việc sản xuất vũ khí.
Cũng trong ngày 5.4, Israel đã tấn công một tòa nhà ở phía nam thủ đô Beirut của Lebanon, sau khi đưa ra cảnh báo sơ tán, theo AFP dẫn lại thông tin từ truyền thông nhà nước Lebanon. Cuộc tấn công diễn ra khi quân đội Israel tuyên bố họ đang tấn công các mục tiêu của lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn ở Lebanon.
Một phóng viên ảnh của AFP đã nhìn thấy quả tên lửa bắn trúng một tòa nhà và máy bay chiến đấu Israel bay ở độ cao thấp trên thủ đô Beirut.
Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một tàu chiến của Israel bằng tên lửa hành trình ngoài khơi bờ biển Lebanon, theo AFP. Hezbollah lập luận tàu chiến Israel "đang chuẩn bị tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Lebanon".
Khi được AFP liên hệ, quân đội Israel khẳng định: "Chúng tôi không biết về điều đó". Các tàu chiến của Israel đã được sử dụng trong một số trường hợp gần đây để tiến hành các cuộc tấn công vào Lebanon.
Cũng theo AFP, cơ sở hạ tầng quan trọng trên khắp vùng Vịnh đã bị Iran tấn công hôm nay 5.4, với thiệt hại được báo cáo tại những cơ sở dân sự ở UAE, Bahrain và Kuwait. Các quốc gia vùng Vịnh đã phải đối mặt với các đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa liên tiếp từ Iran trong những tuần qua khi Tehran đáp trả đợt tấn công của Mỹ và Israel, bắt đầu từ ngày 28.2.
Công ty dầu khí nhà nước của Kuwait ngày 5.4 cáo buộc các cuộc tấn công bằng UAV của Iran đã gây ra thiệt hại "nghiêm trọng" cho cơ sở dầu khí và hóa dầu của Kuwait.
Cùng ngày, chính quyền Abu Dhabi thông báo họ đang ứng phó với một số đám cháy tại một nhà máy hóa dầu ở Khu công nghiệp Ruwais trên bờ biển tây bắc của UAE, do mảnh vỡ rơi xuống sau khi hệ thống phòng không đánh chặn thành công.
Tại Bahrain, công ty năng lượng nhà nước khẳng định một cuộc tấn công bằng UAV của Iran đã gây ra hỏa hoạn tại một bể chứa, nhưng sau đó đã được dập tắt.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 5.4 đã nhận trách nhiệm về các vụ tấn công vào những nhà máy hóa dầu ở UAE, Kuwait và Bahrain. Lực lượng này cảnh báo rằng các cuộc tấn công nhắm vào lợi ích kinh tế của Mỹ sẽ được tăng cường nếu những vụ tấn công vào mục tiêu dân sự ở Iran tái diễn, theo Reuters.
Theo tờ Washington Post, các luật sư di trú đại diện cho giới siêu giàu đang đồng loạt khuyến cáo khách hàng không nên chi 15.000 USD để nộp đơn cho chương trình thị thực thẻ vàng của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Lý do được đưa ra là chương trình này chưa được Quốc hội phê chuẩn, đang vướng vào các vụ kiện tụng kéo dài và tiềm ẩn nhiều bất ổn về nghĩa vụ thuế.
Ngay cả luật sư di trú Michael Wildes - người từng đại diện cho Đệ nhất phu nhân Melania Trump - cũng từ chối hỗ trợ những khách hàng quan tâm đến sáng kiến này.
"Sẽ là phi đạo đức nếu tôi nhận lời đại diện cho họ", ông khẳng định.
Tại hội nghị đầu tư vào Mỹ - nơi quy tụ các luật sư di trú đại diện cho nhà đầu tư nước ngoài - diễn ra tuần trước ở Washington (Mỹ), tấm thẻ vàng gần như không được nhắc tới.
Theo Giám đốc điều hành Aaron Grau của hiệp hội thương mại đứng sau sự kiện, khi tiếp xúc với các nhà lập pháp tại Quốc hội, ý tưởng này chỉ nhận được những "cái lắc đầu ngán ngẩm".
Các nghị sĩ khẳng định không có ý định luật hóa sắc lệnh hành pháp liên quan đến thị thực thẻ vàng.
Cuối tháng 4, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick tiết lộ với các nhà lập pháp rằng đã có một người được phê duyệt thẻ vàng.
Thông tin này ngay lập tức làm dấy lên đồn đoán trong giới luật sư di trú, nhưng không ai xác nhận có liên quan.
Có ý kiến cho rằng ông Lutnick đang ám chỉ rapper Nicki Minaj - người từng đăng ảnh tấm thẻ vàng in hình ông Trump mà cô được tặng. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao đính chính đó chỉ là vật kỷ niệm, không phải thị thực thật.
Chính quyền từ chối cung cấp thêm thông tin, nhưng hồ sơ tòa án từ một vụ kiện liên quan đã hé lộ con số thực tế: trong số 338 đơn yêu cầu, chỉ 165 người đóng phí để tiếp tục quy trình, và chỉ 59 người tiến tới bước điền hồ sơ của Bộ An ninh nội địa.
Tài liệu này cũng xác nhận người nộp đơn thẻ vàng không được ưu tiên hơn những người xin visa EB-1 hoặc EB-2 - vốn dành cho người có tài năng đặc biệt nhưng không đòi mức phí khổng lồ.
Trước thực tế đó, nhiều luật sư khuyến khích khách hàng cân nhắc các con đường định cư lâu bền hơn. Luật sư Ron Klasko cho biết với visa EB-5, nhà đầu tư chỉ cần bỏ ra 800.000 USD để được cấp quyền cư trú cho cả vợ/chồng và con chưa thành niên, với cơ sở pháp lý rõ ràng.
Ngược lại, chương trình thẻ vàng đòi 1 triệu USD cho đương đơn và thêm 1 triệu USD cho mỗi thành viên gia đình, có thể bị hủy bất cứ lúc nào bằng sắc lệnh hành pháp khác, và chưa có luật chính thức công nhận.
Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla hôm 27/4 tới Mỹ, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 4 ngày. Tổng thống Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania đón tiếp và cùng vợ chồng Vua Charles dự tiệc trà tại Nhà Trắng.
Vợ chồng Tổng thống Trump sau đó đưa Vua Charles và Hoàng hậu Camilla tham quan khu vườn Nhà Trắng và tổ ong mới trong vườn. Bà Melania tuần trước công bố mở rộng chương trình nuôi ong tại Nhà Trắng, với điểm nhấn là một tổ ong được chế tác theo hình dáng đặc trưng của công trình này.
Tổ ong bổ sung vào hai đàn ong đã tồn tại từ năm 2009 trên bãi cỏ phía Nam. Vào cao điểm mùa hè, các đàn ong có thể lên tới khoảng 70.000 con, tạo ra khoảng 90-102 lít mật mỗi năm.
Số mật ong này được sử dụng trong các hoạt động của Nhà Trắng, như tiệc chiêu đãi và đóng gói làm quà tặng ngoại giao, trong khi một phần được quyên tặng cho các tổ chức hỗ trợ thực phẩm địa phương. Các vị khách thăm cấp nhà nước đến Mỹ cũng sẽ được tặng một hũ mật ong Nhà Trắng.
Hoạt động tiếp đón vợ chồng Vua Charles III diễn ra chỉ hai ngày sau vụ nổ súng tại bữa tiệc có sự tham dự của Tổng thống Trump ở thủ đô Washington. Lãnh đạo Mỹ cũng giới thiệu bức tranh về vụ ám sát hụt nhằm vào ông hồi năm 2024 cho nguyên thủ Anh.
Vua Charles III dự kiến phát biểu trước quốc hội Mỹ ngày 28/4, trong bối cảnh ông tìm cách hàn gắn rạn nứt xuyên Đại Tây Dương liên quan xung đột Trung Đông, do London đã từ chối hỗ trợ Washington.
Vua Charles cũng dự kiến phát biểu ngắn tại quốc yến ở Nhà Trắng tối cùng ngày. Ông sẽ tới New York ngày 29/4 để thăm đài tưởng niệm các nạn nhân trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001.
Tổng thống Trump thời gian qua nhiều lần chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì lập trường phản đối chiến sự Trung Đông, cũng như các chính sách nhập cư và năng lượng của chính phủ Anh. Dù công khai phản đối cuộc chiến, Thủ tướng Starmer vẫn ủng hộ chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ của Vua Charles III.
