Một báo cáo mới của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ngày 12/5 đã hé lộ quy mô gây choáng của chương trình phòng thủ tên lửa Vòm Vàng do chính quyền Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.
Theo tính toán của CBO, tổng chi phí để phát triển, triển khai và vận hành hệ thống này trong vòng 20 năm có thể lên tới gần 1.200 tỷ USD. Đây được xem là dự án phòng thủ tham vọng nhất của Mỹ kể từ thời Chiến tranh Lạnh.
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở kế hoạch triển khai tới 7.800 tên lửa đánh chặn ngoài không gian, hoạt động trên quỹ đạo tầm thấp (LEO). Chỉ riêng mạng lưới đánh chặn này đã tiêu tốn khoảng 743 tỷ USD, tương đương hơn 60% toàn bộ ngân sách chương trình.
Tuy nhiên, điều gây tranh cãi là dù tiêu tốn số tiền khổng lồ như vậy, hệ thống này theo đánh giá của CBO vẫn chỉ đủ khả năng đánh chặn đồng thời khoảng 10 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM).
Vòm Vàng là phiên bản hiện đại hóa của ý tưởng “Chiến tranh giữa các vì sao” (Star Wars) từng được Tổng thống Ronald Reagan theo đuổi trong thập niên 1980.
Mục tiêu của chương trình là xây dựng một lá chắn phòng thủ đa tầng có khả năng bảo vệ lãnh thổ Mỹ trước các mối đe dọa tên lửa từ các đối thủ của Mỹ.
Theo kế hoạch, hệ thống sẽ kết hợp nhiều lớp phòng thủ gồm: Vệ tinh cảnh báo sớm trên quỹ đạo, tên lửa đánh chặn ngoài không gian, các tổ hợp đánh chặn mặt đất, hệ thống radar toàn cầu, vũ khí chống tên lửa siêu vượt âm.
Trong đó, lớp đánh chặn không gian được xem là thành phần quan trọng nhất vì cho phép tiêu diệt tên lửa đối phương ngay từ giai đoạn tăng tốc sau phóng. Nếu thành công, Mỹ có thể phá hủy ICBM đối phương trước khi chúng tách đầu đạn hoặc triển khai phương tiện lướt siêu vượt âm.
Theo CBO, để bảo đảm luôn có đủ tên lửa đánh chặn ở đúng vị trí cần thiết, Mỹ buộc phải triển khai số lượng cực lớn vệ tinh vũ trang trên quỹ đạo thấp.
Các vệ tinh này bay liên tục quanh Trái Đất ở độ cao chỉ khoảng 300-500 km. Do chuyển động không ngừng, để duy trì khả năng phản ứng tức thời trước các vụ phóng tên lửa từ nhiều khu vực khác nhau, Washington phải tạo ra một “mạng lưới dày đặc” bao phủ toàn cầu.
CBO cho biết chỉ riêng việc duy trì khả năng đối phó 10 ICBM cùng lúc đã cần tới 7.800 vệ tinh đánh chặn hoạt động thường trực.
Thậm chí trong vòng 20 năm, Mỹ có thể phải phóng tổng cộng gần 30.000 vệ tinh thay thế do tuổi thọ trung bình mỗi thiết bị chỉ khoảng 5 năm trước khi quỹ đạo suy giảm.
Khó chống đỡ các cuộc tấn công quy mô lớn?
Điều khiến nhiều chuyên gia Mỹ lo ngại là ngay cả hệ thống trị giá gần 1.200 tỷ USD này cũng khó có thể chống đỡ các cuộc tấn công quy mô lớn từ các đối thủ mạnh.
CBO thừa nhận Vòm Vàng hiện chủ yếu được thiết kế để đối phó với các đợt phóng hạn chế.Trong trường hợp Moskva hoặc Bắc Kinh tung đòn tập kích hạt nhân quy mô lớn bằng hàng trăm ICBM và phương tiện siêu vượt âm, hệ thống hoàn toàn có nguy cơ bị quá tải.
Mối lo này càng lớn khi Nga đang triển khai các loại tên lửa chiến lược mới như RS-28 Sarmat hay phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard, vốn được thiết kế riêng để xuyên thủng mọi lá chắn phòng thủ hiện nay.
Trong khi đó, Trung Quốc cũng đang tăng tốc phát triển kho tên lửa siêu vượt âm và vũ khí không gian với tốc độ đáng kinh ngạc.
Một trong những tranh cãi lớn nhất quanh Vòm Vàng là nguy cơ biến không gian thành chiến trường quân sự thực sự.
Giới chuyên gia cảnh báo việc Mỹ triển khai hàng nghìn tên lửa đánh chặn trên quỹ đạo có thể kích hoạt cuộc chạy đua vũ trang ngoài không gian với các đối thủ.
Hiện cả Nga và Trung Quốc đều đã phát triển các loại vũ khí chống vệ tinh, từ tên lửa phóng mặt đất cho tới vệ tinh có khả năng tiếp cận và vô hiệu hóa mục tiêu trên quỹ đạo.
Điều đó đồng nghĩa với việc nếu chiến tranh lớn nổ ra, hàng nghìn vệ tinh Vòm Vàng cũng có thể trở thành mục tiêu bị săn lùng đầu tiên.
Nhiều nhà phân tích cho rằng chi phí thực tế của chương trình thậm chí còn có thể cao hơn đáng kể so với ước tính của CBO, bởi Mỹ sẽ còn phải xây dựng thêm hệ thống bảo vệ cho chính mạng lưới vệ tinh đánh chặn này.
Dù còn gây nhiều tranh cãi, dự án Vòm Vàng cho thấy Washington đang ngày càng lo ngại trước sự phát triển chóng mặt của tên lửa siêu vượt âm và ICBM thế hệ mới từ các nước.
Trong bối cảnh các hệ thống phòng thủ hiện tại như Patriot, THAAD hay Aegis bị đặt dấu hỏi về hiệu quả trước các đòn tấn công hiện đại, Mỹ dường như muốn tạo ra một cuộc cách mạng hoàn toàn mới trong phòng thủ chiến lược.
Tuy nhiên, bài toán lớn nhất vẫn là liệu Washington có sẵn sàng chi khoản tiền khổng lồ gần 1.200 tỷ USD cho một hệ thống, mà ngay cả Quốc hội Mỹ cũng thừa nhận chưa thể tạo ra “lá chắn bất khả xâm phạm” hay không.
Với hành trình chinh phục không gian sâu hướng tới Mặt trăng, 4 phi hành gia trên tàu Orion khi thực hiện sứ mệnh lịch sử Artemis II phải tìm cách duy trì những sinh hoạt quen thuộc như uống sinh tố, chụp ảnh bằng điện thoại, xử lý email lỗi, thậm chí sửa toilet gặp trục trặc.
Trong không gian sống chật hẹp tương đương hai chiếc xe minivan, mọi sinh hoạt diễn ra trong trạng thái không trọng lực. Với Christina Koch - người phụ nữ đầu tiên bay vào không gian sâu, hành trình 10 ngày giống như một chuyến "cắm trại ngoài vũ trụ", nơi tinh thần đồng đội và khả năng thích nghi được đặt lên hàng đầu.
Danh sách vật dụng trên tàu có 58 bánh tortilla, 43 ly cà phê, thịt bò nướng, 5 loại tương ớt - và một cái toilet duy nhất. Khác với các sứ mệnh Apollo trước đây - khi phi hành gia phải dùng túi chứa chất thải và bỏ lại trên bề mặt Mặt trăng - đây là lần đầu một chuyến bay không gian sâu được trang bị hệ thống vệ sinh hoàn chỉnh.
Tuy nhiên toilet này bất ngờ gặp sự cố và được Christina Koch xử lý. Cô hài hước tự nhận mình là "thợ sửa ống nước ngoài không gian".
Theo cô, đây có lẽ là thiết bị quan trọng nhất trên tàu - và khi nó hoạt động ổn định, cả phi hành đoàn đều "thở phào nhẹ nhõm".
Toilet đặt trong khoang nhỏ, phát ra tiếng ồn lớn, buộc phi hành gia phải đeo thiết bị bảo vệ tai khi sử dụng, nhưng cũng là nơi hiếm hoi có được sự riêng tư.
Không chỉ gặp trục trặc với toilet, phi hành đoàn còn xử lý những vấn đề quen thuộc "dưới mặt đất" như hệ thống email Microsoft Outlook bị lỗi. Chỉ huy Reid Wiseman cho biết sự cố đã được đội kiểm soát bay tại Houston nhanh chóng khắc phục.
Để duy trì thể trạng trong môi trường vi trọng lực - nơi cơ thể dễ mất khối lượng cơ và xương nếu không vận động - phi hành đoàn tuân thủ lịch sinh hoạt nghiêm ngặt, gồm 30 phút tập luyện mỗi ngày với thiết bị dạng bánh đà, cho phép thực hiện các bài tập như chèo thuyền, squat hay nâng tạ.
Giấc ngủ cũng là trải nghiệm đặc biệt. Các túi ngủ được cố định vào thành tàu để tránh trôi nổi. Christina Koch thậm chí ngủ trong tư thế lộn ngược, "treo mình như một con dơi" giữa khoang tàu - theo mô tả của chỉ huy Wiseman.
Trong chuyến đi này, NASA cho phép các phi hành gia mang theo điện thoại thông minh để ghi lại khoảnh khắc đáng nhớ, kết nối với gia đình và chia sẻ với mọi người ở Trái đất.
Phi hành gia Jeremy Hansen cho biết cảm giác lơ lửng khiến ông "như trở lại làm một đứa trẻ". Còn Victor Glover - người da màu đầu tiên bay quanh Mặt trăng - thừa nhận rằng dù phải giữ sự chuyên nghiệp, vẫn có lúc chỉ muốn reo hò khi tàu Orion rời bệ phóng.
Theo Đài CNN, ông Donald Trump Jr. - trưởng nam của Tổng thống Mỹ Donald Trump - sẽ tổ chức lễ cưới với bà Bettina Anderson trên một hòn đảo nhỏ thuộc Bahamas vào cuối tuần này.
Danh sách khách mời chỉ gồm gia đình và bạn bè thân thiết nhất của cặp đôi, với tổng số chưa đầy 50 người.
Tuy nhiên nhân vật quan trọng được dự đoán có thể không tham gia buổi lễ ấm cúng này chính là ông Trump.
Phát biểu trước các phóng viên tại Nhà Trắng ngày 21-5, Tổng thống Mỹ cho biết do cuộc chiến Iran và "một số việc khác", ông chưa chắc chắn mình có thể đến dự hôn lễ của con trai hay không.
"Trump Jr. rất muốn tôi có mặt. Nhưng đây sẽ chỉ là một buổi lễ riêng tư nhỏ và tôi sẽ cố gắng thu xếp để tham dự.
Tôi đang ở giữa một mớ hỗn độn và thời điểm này thực sự không phù hợp với tôi. Tôi đang phải giải quyết một vấn đề mang tên Iran cùng một vài việc khác nữa. Đó là chuyện mà tôi không thể vẹn cả đôi đường", ông Trump nói.
Tổng thống chia sẻ thêm rằng dù đưa ra quyết định thế nào, ông cũng sẽ bị truyền thông chỉ trích: "Nếu tôi đến dự, tôi sẽ bị 'ném đá'. Mà nếu tôi không đến, tôi cũng sẽ bị 'ném đá', tất nhiên là bởi truyền thông tin giả".
Dẫu vậy ông Trump vẫn gửi lời chúc phúc tới cặp đôi: "Nó đã chọn được một người, một người mà tôi đã biết từ lâu, và hy vọng hai đứa sẽ có một cuộc hôn nhân tuyệt vời".
Đài NBC News dẫn nguồn trang Page Six cho biết đám cưới dự kiến diễn ra vào ngày 23-5. Lịch trình cuối tuần của ông Trump do Nhà Trắng công bố cho thấy ông sẽ có mặt tại Bedminster, bang New Jersey trong cùng ngày.
Bà Anderson và ông Trump Jr. công bố đính hôn trong một buổi tiệc nghỉ lễ tại Nhà Trắng vào tháng 12-2025.
Trước đó ông Trump Jr. từng kết hôn với bà Vanessa Trump trong 13 năm và có hai con chung, trước khi ly hôn vào năm 2018. Ngày 20-5, bà Vanessa Trump thông báo được chẩn đoán mắc ung thư vú.
Ông Trump Jr. cũng từng đính hôn với bà Kimberly Guilfoyle trong giai đoạn 2020-2024. Sau khi hai người chia tay, bà Kimberly được Tổng thống Mỹ bổ nhiệm làm Đại sứ Mỹ tại Hy Lạp vào năm 2025.
"Sói quỷ", loại robot bù nhìn có đôi mắt đỏ nhấp nháy, biết hú và gầm gừ, do công ty Ohta Seiki có trụ sở tại Hokkaido sản xuất. Công ty đã nhận được 50 đơn đặt hàng trong năm nay, vượt qua lượng đơn hàng bình thường của cả một năm.
"Chúng tôi làm thủ công nên hiện tại không thể sản xuất kịp để đáp ứng nhu cầu. Chúng tôi xin lỗi và mong khách hàng thông cảm, hãy cho chúng tôi thời gian hai đến ba tháng", Chủ tịch công ty Yuji Ohta nói.
"Nhận thức về an toàn trước loài gấu và các biện pháp chống lại thiệt hại do động vật hoang dã gây ra đối với nông sản đã được nâng cao. Mọi người cũng ngày càng công nhận rằng sản phẩm của chúng tôi có hiệu quả trong việc đối phó với gấu", ông Ohta cho biết.
"Sói quỷ" có lớp lông nhân tạo phủ lên khung ống lắp ráp, gắn với loa, phần trên cùng là đầu với chiếc mõm há hung tợn. Với mức giá khởi điểm từ 4.000 USD, hệ thống này đi kèm với pin, tấm pin mặt trời, cảm biến, loa và các thiết bị khác.
Nó có thể phát ra hơn 50 loại âm thanh được ghi âm sẵn bao gồm cả tiếng người và tiếng ồn điện tử, có thể nghe thấy từ khoảng cách lên đến một km. Thiết bị này có thể quay đầu hai bên, nhấp nháy đôi mắt đèn LED màu đỏ, trong khi phần đuôi được trang bị đèn LED màu xanh lam.
Các đơn đặt hàng chủ yếu đến từ nông dân, người vận hành sân golf và người làm việc ngoài trời ở các khu vực nông thôn.
Công ty Ohta giới thiệu sản phẩm này vào năm 2016 nhằm ngăn chặn thiệt hại cho nông sản do nai, lợn rừng và gấu gây ra. Ban đầu nhiều người đã nghi ngờ tính hiệu quả của nó.
Công ty đang nâng cấp thiết bị bằng cách lắp thêm bánh xe để đuổi theo động vật hoặc tuần tra theo các lộ trình cụ thể. Doanh nghiệp này cũng có kế hoạch phát triển phiên bản cầm tay dành cho người đi bộ đường dài, người câu cá và học sinh, đồng thời nghiên cứu tích hợp camera trí tuệ nhân tạo (AI) cho các mẫu máy trong tương lai.
"Chúng tôi muốn vận dụng năng lực sản xuất của mình để góp phần giải quyết vấn đề về gấu", ông Ohta nói.
Gấu đã giết 13 người ở Nhật Bản trong năm 2025-2026, gấp đôi so với mức cao nhất được ghi nhận trước đó. Chính quyền cũng ghi nhận hơn 50.000 trường hợp báo cáo nhìn thấy gấu trên toàn quốc, gấp đôi so với hai năm trước.
Gấu vào nhà dân, đi lảng vảng gần trường học, xông vào siêu thị cũng như các khu nghỉ dưỡng suối nước nóng mỗi ngày. Số lượng gấu bị bắt và tiêu hủy đã tăng gần gấp ba lần so với một năm trước đó, lên tới 14.601 con, cũng là mức cao nhất từ trước đến nay. Một số khu vực phía bắc hồi tháng 4 ghi nhận số lần nhìn thấy gấu cao gấp 4 lần so với năm ngoái khi loài vật này thức dậy sau kỳ ngủ đông.
