Một báo cáo mới của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ngày 12/5 đã hé lộ quy mô gây choáng của chương trình phòng thủ tên lửa Vòm Vàng do chính quyền Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.
Theo tính toán của CBO, tổng chi phí để phát triển, triển khai và vận hành hệ thống này trong vòng 20 năm có thể lên tới gần 1.200 tỷ USD. Đây được xem là dự án phòng thủ tham vọng nhất của Mỹ kể từ thời Chiến tranh Lạnh.
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở kế hoạch triển khai tới 7.800 tên lửa đánh chặn ngoài không gian, hoạt động trên quỹ đạo tầm thấp (LEO). Chỉ riêng mạng lưới đánh chặn này đã tiêu tốn khoảng 743 tỷ USD, tương đương hơn 60% toàn bộ ngân sách chương trình.
Tuy nhiên, điều gây tranh cãi là dù tiêu tốn số tiền khổng lồ như vậy, hệ thống này theo đánh giá của CBO vẫn chỉ đủ khả năng đánh chặn đồng thời khoảng 10 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM).
Vòm Vàng là phiên bản hiện đại hóa của ý tưởng “Chiến tranh giữa các vì sao” (Star Wars) từng được Tổng thống Ronald Reagan theo đuổi trong thập niên 1980.
Mục tiêu của chương trình là xây dựng một lá chắn phòng thủ đa tầng có khả năng bảo vệ lãnh thổ Mỹ trước các mối đe dọa tên lửa từ các đối thủ của Mỹ.
Theo kế hoạch, hệ thống sẽ kết hợp nhiều lớp phòng thủ gồm: Vệ tinh cảnh báo sớm trên quỹ đạo, tên lửa đánh chặn ngoài không gian, các tổ hợp đánh chặn mặt đất, hệ thống radar toàn cầu, vũ khí chống tên lửa siêu vượt âm.
Trong đó, lớp đánh chặn không gian được xem là thành phần quan trọng nhất vì cho phép tiêu diệt tên lửa đối phương ngay từ giai đoạn tăng tốc sau phóng. Nếu thành công, Mỹ có thể phá hủy ICBM đối phương trước khi chúng tách đầu đạn hoặc triển khai phương tiện lướt siêu vượt âm.
Theo CBO, để bảo đảm luôn có đủ tên lửa đánh chặn ở đúng vị trí cần thiết, Mỹ buộc phải triển khai số lượng cực lớn vệ tinh vũ trang trên quỹ đạo thấp.
Các vệ tinh này bay liên tục quanh Trái Đất ở độ cao chỉ khoảng 300-500 km. Do chuyển động không ngừng, để duy trì khả năng phản ứng tức thời trước các vụ phóng tên lửa từ nhiều khu vực khác nhau, Washington phải tạo ra một “mạng lưới dày đặc” bao phủ toàn cầu.
CBO cho biết chỉ riêng việc duy trì khả năng đối phó 10 ICBM cùng lúc đã cần tới 7.800 vệ tinh đánh chặn hoạt động thường trực.
Thậm chí trong vòng 20 năm, Mỹ có thể phải phóng tổng cộng gần 30.000 vệ tinh thay thế do tuổi thọ trung bình mỗi thiết bị chỉ khoảng 5 năm trước khi quỹ đạo suy giảm.
Khó chống đỡ các cuộc tấn công quy mô lớn?
Điều khiến nhiều chuyên gia Mỹ lo ngại là ngay cả hệ thống trị giá gần 1.200 tỷ USD này cũng khó có thể chống đỡ các cuộc tấn công quy mô lớn từ các đối thủ mạnh.
CBO thừa nhận Vòm Vàng hiện chủ yếu được thiết kế để đối phó với các đợt phóng hạn chế.Trong trường hợp Moskva hoặc Bắc Kinh tung đòn tập kích hạt nhân quy mô lớn bằng hàng trăm ICBM và phương tiện siêu vượt âm, hệ thống hoàn toàn có nguy cơ bị quá tải.
Mối lo này càng lớn khi Nga đang triển khai các loại tên lửa chiến lược mới như RS-28 Sarmat hay phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard, vốn được thiết kế riêng để xuyên thủng mọi lá chắn phòng thủ hiện nay.
Trong khi đó, Trung Quốc cũng đang tăng tốc phát triển kho tên lửa siêu vượt âm và vũ khí không gian với tốc độ đáng kinh ngạc.
Một trong những tranh cãi lớn nhất quanh Vòm Vàng là nguy cơ biến không gian thành chiến trường quân sự thực sự.
Giới chuyên gia cảnh báo việc Mỹ triển khai hàng nghìn tên lửa đánh chặn trên quỹ đạo có thể kích hoạt cuộc chạy đua vũ trang ngoài không gian với các đối thủ.
Hiện cả Nga và Trung Quốc đều đã phát triển các loại vũ khí chống vệ tinh, từ tên lửa phóng mặt đất cho tới vệ tinh có khả năng tiếp cận và vô hiệu hóa mục tiêu trên quỹ đạo.
Điều đó đồng nghĩa với việc nếu chiến tranh lớn nổ ra, hàng nghìn vệ tinh Vòm Vàng cũng có thể trở thành mục tiêu bị săn lùng đầu tiên.
Nhiều nhà phân tích cho rằng chi phí thực tế của chương trình thậm chí còn có thể cao hơn đáng kể so với ước tính của CBO, bởi Mỹ sẽ còn phải xây dựng thêm hệ thống bảo vệ cho chính mạng lưới vệ tinh đánh chặn này.
Dù còn gây nhiều tranh cãi, dự án Vòm Vàng cho thấy Washington đang ngày càng lo ngại trước sự phát triển chóng mặt của tên lửa siêu vượt âm và ICBM thế hệ mới từ các nước.
Trong bối cảnh các hệ thống phòng thủ hiện tại như Patriot, THAAD hay Aegis bị đặt dấu hỏi về hiệu quả trước các đòn tấn công hiện đại, Mỹ dường như muốn tạo ra một cuộc cách mạng hoàn toàn mới trong phòng thủ chiến lược.
Tuy nhiên, bài toán lớn nhất vẫn là liệu Washington có sẵn sàng chi khoản tiền khổng lồ gần 1.200 tỷ USD cho một hệ thống, mà ngay cả Quốc hội Mỹ cũng thừa nhận chưa thể tạo ra “lá chắn bất khả xâm phạm” hay không.
Ngày 26-4, cựu tổng thống Mỹ Barack Obama kêu gọi người dân Mỹ bác bỏ bạo lực, sau vụ tấn công tại buổi tiệc báo chí Nhà Trắng có sự tham dự của Tổng thống Donald Trump.
"Mặc dù chúng ta vẫn chưa có đầy đủ thông tin về động cơ phía sau vụ nổ súng tối qua tại tiệc phóng viên Nhà Trắng, tất cả chúng ta có trách nhiệm bác bỏ quan điểm cho rằng bạo lực có chỗ đứng trong nền dân chủ của chúng ta" - ông Obama viết trên nền tảng X.
Đồng thời ông ca ngợi lực lượng thực thi pháp luật đã nhanh chóng bảo vệ ông Trump. "Vụ việc này cũng là một lời nhắc nhở nghiêm túc về sự dũng cảm và hy sinh mà các đặc vụ của Cơ quan Mật vụ Mỹ thể hiện mỗi ngày. Tôi biết ơn họ và cũng cảm thấy nhẹ nhõm khi đặc vụ bị bắn vẫn ổn" - ông Obama viết.
Theo Hãng tin AFP, Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali thông tin Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại thành phố Saint Petersburg trong khuôn khổ chuyến thăm bắt đầu từ ngày 27-4, nhằm thảo luận về cuộc xung đột của Iran với Mỹ và Israel.
Hãng tin ISNA dẫn lời ông Jalali cho biết Ngoại trưởng Araghchi sẽ "tham vấn các quan chức Nga về tình hình đàm phán mới nhất, lệnh ngừng bắn và các diễn biến liên quan".
Bộ Ngoại giao Nga cũng xác nhận ông Araghchi sẽ tới Nga "nhằm tiến hành các cuộc hội đàm", theo Hãng tin RIA Novosti.
Sáng 27-4, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un cho biết nước này sẽ tiếp tục ủng hộ các chính sách của Nga, đồng thời đã thảo luận về tình hình chính trị quốc tế với Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov.
Phái đoàn Nga, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng Andrei Belousov, đã tham dự lễ khánh thành một đài tưởng niệm vinh danh các binh sĩ Triều Tiên thiệt mạng khi tham chiến tại vùng biên giới Kursk của Nga.
Hôm 26-4, Bộ Quốc phòng Nga thông tin Nga và Triều Tiên đã đồng ý hợp tác quân sự "lâu dài". "Chúng tôi đã nhất trí với Bộ Quốc phòng CHDCND Triều Tiên về việc đưa hoạt động hợp tác quân sự song phương lên nền tảng ổn định và lâu dài. Chúng tôi sẵn sàng ký kết kế hoạch hợp tác quân sự Nga - Triều giai đoạn 2027 - 2031 trong năm nay" - ông Belousov nói.
Theo Hãng tin AFP, các cơ quan khí tượng của Mỹ và Nhật Bản ghi nhận một trận động đất đã làm rung chuyển đảo Hokkaido, phía bắc Nhật Bản vào sáng sớm 27-4, trong bối cảnh nước này này liên tiếp hứng chịu các trận động đất mạnh.
Trận động đất mạnh 6,1 độ xảy ra ngay trước 5h30 sáng 27-4 theo giờ địa phương tại khu vực phía nam Hokkaido, ở độ sâu khoảng 80 km. Không có cảnh báo sóng thần.
Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS) dự báo thiệt hại về tài sản và nguy cơ đối với con người là không đáng kể, do dân cư thưa thớt trong khu vực cách thành phố Sapporo khoảng 200 km về phía đông.
Tuy nhiên, một quan chức Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) nói rằng "ở những khu vực trải qua rung lắc mạnh, nguy cơ đá rơi và sạt lở đất gia tăng".
Trận động đất xảy ra chưa đầy một tuần sau khi JMA cảnh báo nguy cơ xảy ra "siêu động đất" (mạnh từ 8 độ trở lên) gia tăng, sau trận động đất 7,7 độ ngoài khơi tỉnh Iwate vào hôm 20-4.
Phóng viên TTXVN tại Đức dẫn số liệu mới được công bố của Trung tâm Nghiên cứu năng lượng mặt trời và hydro (ZSW) tại bang Baden-Württemberg ghi nhận thị trường xe điện toàn cầu đã thiết lập kỷ lục mới trong năm 2025 với khoảng 19 triệu ô tô đăng ký mới, nâng tổng số xe điện lưu thông trên toàn thế giới lên con số xấp xỉ 80 triệu chiếc.
Cụ thể, tính đến cuối năm 2025, thế giới có khoảng 74 triệu xe thuần điện (BEV), xe lai sạc điện (PHEV) và xe điện tăng tầm (EREV) vận hành đang hoạt động. Mức tăng trưởng 19 triệu phương tiện trong năm qua đã phá vỡ kỷ lục tăng 14 triệu xe của năm 2023. Đáng chú ý, hơn một nửa tổng số phương tiện này hiện tập trung tại thị trường duy nhất là Trung Quốc.
Theo bảng xếp hạng của ZSW, Trung Quốc có lượng xe điện cao nhất với 44 triệu phương tiện, tiếp đến là Mỹ (7 triệu xe), Đức (3,2 triệu xe), Anh (2,8 triệu xe) và Pháp (2,5 triệu xe).
Về phía các nhà sản xuất, hãng xe BYD của Trung Quốc tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu với tổng số khoảng 15 triệu ô tô điện đã bán ra (tính theo số liệu đăng ký mới tích lũy). Đứng thứ hai là Tesla (Mỹ) với 9 triệu xe, tiếp theo là Volkswagen (Đức) với 5,7 triệu xe.
Ngày 26-4, giới chức Thái Lan cho biết cảnh sát nước này đã bắt giữ một công dân Indonesia bị cáo buộc lừa đảo các nạn nhân tại Mỹ khoảng 10 triệu USD, đồng thời đang tiến hành thủ tục dẫn độ sang Mỹ.
Theo cảnh sát nhập cư quốc gia Thái Lan, nghi phạm 33 tuổi bị bắt vào ngày 24-4 tại một khu nghỉ dưỡng cao cấp ở thành phố Phuket sau khi cảnh sát nhận được tin báo từ Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI). Trước đó, FBI thông báo đối tượng đã rời Dubai, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và nhập cảnh Thái Lan vào ngày 22-4.
Sau khi bị bắt, nghi phạm được đưa tới trung tâm giam giữ người nhập cư ở Bangkok và đang chờ dẫn độ sang Mỹ. Theo ông Suriya, FBI cho biết người này bị truy nã liên quan đến hành vi lừa đảo khoảng 10 triệu USD từ các nạn nhân tại Mỹ.
Hiện FBI chưa phản hồi về thông tin này.
Một quan chức cảnh sát Thái Lan cho biết nghi phạm bị cáo buộc thuê người mẫu để dụ dỗ nạn nhân tham gia các kế hoạch đầu tư giả mạo thông qua cuộc gọi video, ứng dụng hẹn hò và mạng xã hội. Đối tượng được cho là điều hành hoạt động từ UAE.
Nhà khoa học hạt nhân Andrew Hugg, lãnh đạo cơ quan an toàn hóa học và hạt nhân của Lục quân Mỹ, đã bị đình chỉ công tác sau khi xuất hiện đoạn video quay lén trong đó ông Hugg chia sẻ những thông tin nhạy cảm quân sự tại nơi công cộng.
Theo Firstpost, đoạn video được một người phụ nữ, thực chất là phóng viên giả dạng, lén quay trong cuộc gặp với ông Hugg tại một nhà hàng. Trong đó, ông Hugg khoe về chức vụ và công việc của mình và sau đó nói nhiều thông tin nhạy cảm như hệ thống hạt nhân, vũ khí hóa học và các cuộc không kích của Mỹ tại Iran.
Đoạn video được nhà hoạt động bảo thủ James O'Keefe công bố. Ông O'Keefe là người sáng lập Project Veritas, tổ chức thường công bố các đoạn video quay lén nhằm làm mất uy tín truyền thông chính thống cũng như các nhóm cấp tiến.
Trong đoạn video vốn chưa được xác minh, ông Hugg nói Mỹ vẫn sở hữu các chất độc thần kinh như sarin và những chất đó được cất giữ tại cơ sở ở bang Maryland. Ông miêu tả về một vụ phơi nhiễm hóa học chết người trong phòng thí nghiệm và chi tiết các hệ thống phát hiện tên lửa. Ngoài ra, ông còn tuyên bố Mỹ không kích Iran có thể đã làm trẻ em thiệt mạng và gợi ý Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei có thể là mục tiêu nếu không thay đổi đường lối.
Việc tiết lộ những thông tin này, nếu đúng sự thật, có thể cấu thành tội vi phạm nghiêm trọng quy định về an ninh tác chiến và ngoại giao. Nếu những cáo buộc có thật, ông Hugg có thể bị truy tố vì tiết lộ thông tin mật hoặc thông tin nhạy cảm.
Người phát ngôn Lục quân Mỹ Cynthia Smith cho biết đã cho ông Hugg tạm đình chỉ công tác trong lúc điều tra vụ việc.
"Điều xảy ra tối qua (vụ nổ súng tại buổi tiệc dành cho phóng viên Nhà Trắng) chính là lý do vì sao quân đội, Cơ quan Mật vụ, lực lượng thực thi pháp luật, vì những lý do khác nhau, mọi Tổng thống trong 150 năm qua đều yêu cầu xây dựng một phòng khiêu vũ lớn, an toàn và bảo mật ngay trong khuôn viên Nhà Trắng.
Sự kiện này sẽ không bao giờ xảy ra nếu có phòng khiêu vũ tối mật được xây dựng tại Nhà Trắng.
Nó có đầy đủ các tính năng an ninh ở mức cao nhất, không có các phòng phía trên để người lạ có thể xâm nhập và nằm trong khu vực có cổng bảo vệ của tòa nhà an ninh nhất thế giới là Nhà Trắng", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 26-4 (giờ Mỹ).
Theo kênh truyền hình ABC7 News, Ông Trump cũng nói tại cuộc họp báo sau vụ nổ súng rằng phòng khiêu vũ mới sẽ là một không gian lớn hơn và an ninh tốt hơn, đồng thời có các tính năng như "chống drone" và kính chống đạn.
Trước đó, Tổng thống Trump dự kiến phát biểu tại bữa tiệc chiêu đãi dành cho các phóng viên Nhà Trắng được tổ chức ở khách sạn Washington Hilton, với hàng ngàn khách mời gồm các thành viên nội các và phóng viên.
Tuy nhiên, sự kiện đã dừng lại sau vụ nổ súng.
Kế hoạch xây dựng phòng khiêu vũ rộng hơn 8.000m² của ông Trump đã vấp phải nhiều phản ứng trái chiều và các tranh chấp pháp lý, sau khi khu Đông của Nhà Trắng bị phá bỏ để lấy chỗ cho công trình này.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 31-3, Thẩm phán Richard Leon tại tòa án liên bang ở Washington D.C. đã chấp thuận yêu cầu của Tổ chức Bảo tồn di sản quốc gia (NTHP) về việc tạm dừng thi công dự án phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng.
Trước đó ba tháng, NTHP đã đệ đơn kiện, cáo buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump không có thẩm quyền phá dỡ cánh Đông của Nhà Trắng để xây dựng công trình mới.
Trong phán quyết dài 35 trang, thẩm phán Leon viết: "Trừ khi Quốc hội cho phép dự án, việc xây dựng phải ngừng lại".
Theo Hãng tin AP, sau đó chính quyền ông Trump đã nộp đơn kháng cáo phán quyết của tòa sơ thẩm yêu cầu dừng thi công dự án phòng khiêu vũ trị giá hơn 400 triệu USD.
Trong hồ sơ kháng cáo, các luật sư của Cục Công viên quốc gia (NPS), trực thuộc Bộ Nội vụ, cho rằng việc đình chỉ thi công đang "gây ra những tổn hại nghiêm trọng về an ninh quốc gia đối với Nhà Trắng, Tổng thống, gia đình ông và đội ngũ nhân viên".
