Tại họp báo kinh tế – xã hội Tp.HCM chiều 14/5, bà Lê Hồng Nga, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Tp.HCM cho biết theo quy luật thường kỳ, từ giữa tháng 6 hằng năm trở đi bệnh sốt xuất huyết sẽ gia tăng nhanh chóng.
Theo đó, tính đến giữa tháng 5/2026, Tp.HCM ghi nhận hơn 16.000 ca sốt xuất huyết, tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng lo ngại hơn, bệnh tay chân miệng cũng có mức tăng gấp đôi và cả hai loại dịch bệnh này đều đã có những trường hợp tử vong.
Bà Lê Hồng Nga nhận định rằng áp lực lên hệ thống y tế sẽ còn gia tăng mạnh mẽ trong thời gian tới. Theo quy luật hằng năm, từ giữa tháng 6 trở đi, thời tiết thay đổi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn phát triển, khiến sốt xuất huyết bùng phát mạnh. Trong khi đó, dù tay chân miệng có dấu hiệu giảm nhẹ, nhưng nguy cơ biến chủng mới vẫn luôn chực chờ bùng lên.
Trọng tâm của kế hoạch là các hoạt động hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết vào ngày 15/6 tới đây. Thành phố sẽ không chỉ tuyên truyền suông mà thực hiện tổng vệ sinh môi trường trên diện rộng, rà soát triệt để các ổ dịch tiềm ẩn tại địa phương.
Chiến dịch lần này yêu cầu sự vào cuộc đồng bộ từ cấp thành phố đến tận từng khu phố, tổ dân phố và mỗi gia đình. Các đoàn kiểm tra sẽ trực tiếp rà soát và xử lý nghiêm những điểm nguy cơ phát sinh lăng quăng, muỗi truyền bệnh tại khu dân cư.
Đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền người dân chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh. Khi có triệu chứng sốt không rõ nguyên nhân (ở cả trẻ em và người lớn), cần đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, không tự ý dùng thuốc.
Đối với bệnh tay chân miệng, phụ huynh cần đưa trẻ, nhất là nhóm dưới 5 tuổi, đi khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ như sốt, loét miệng, nổi ban ở tay, chân.
Trường hợp điều trị tại nhà, cần theo dõi sát sao, nếu phát hiện dấu hiệu chuyển nặng thì chuyển ngay đến bệnh viện.
Ngoài ra, các bệnh có vắc xin như sởi, viêm não mô cầu vẫn tiềm ẩn nguy cơ, do đó cần tiêm chủng đầy đủ và duy trì các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh cá nhân, rửa tay, che miệng khi ho.
Để phòng ngừa bệnh dại, người bị chó, mèo cắn cần đến ngay cơ sở y tế để tiêm phòng, không chần chừ. Hiện ngành y tế Tp.HCM đã triển khai hệ thống giám sát dịch tễ, theo dõi các trường hợp bị động vật cắn. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nâng cao ý thức người dân trong chủ động phòng bệnh và tiếp cận y tế kịp thời.
Những trường hợp "mọc sừng" trên cơ thể người từng nhiều lần gây xôn xao dư luận thế giới bởi vẻ ngoài kỳ lạ và khó tin. Một trong những trường hợp nổi tiếng nhất là người đàn ông Ấn Độ mang chiếc "sừng quỷ" dài hơn 10 cm trên đỉnh đầu suốt nhiều năm.
Nhân vật đặc biệt này là ông Shyam Lal Yadav, sống tại làng Rahli, bang Madhya Pradesh. Theo lời kể của ông, sau một lần bị chấn thương ở đầu vào năm 2014, ông Shyam Lal Yadav, 74 tuổi, sống tại bang Madhya Pradesh, Ấn Độ, không ngờ mình lại mắc phải một hiện tượng y khoa kỳ lạ một chiếc "sừng" bắt đầu mọc trên đỉnh đầu và ngày càng phát triển theo thời gian.
Theo tờ India Today, ban đầu khối sừng chỉ là một mảng da cứng nhỏ nên ông không quá để tâm. Thậm chí, ông còn nhờ thợ cắt tóc định kỳ cắt bớt phần nhô ra. Tuy nhiên, chiếc sừng vẫn tiếp tục dài thêm và trở nên cứng chắc hơn sau mỗi lần cắt.
Khi khối sừng phát triển dài tới hơn 10 cm, ông Shyam mới tìm đến các bác sĩ tại Bệnh viện Bhagyoday Tirth ở thành phố Sagar để thăm khám. Kết quả cho thấy ông mắc chứng sừng da (cutaneous horn), một tình trạng hiếm gặp còn được nhiều người gọi bằng cái tên "sừng ác quỷ" do hình dạng đặc biệt của nó.
Các bác sĩ cho biết sừng da hình thành từ keratin loại protein cấu tạo nên tóc và móng tay của con người. Tình trạng này thường xuất hiện ở những vùng da thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, mặc dù nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định.
Sau khi đánh giá kỹ lưỡng, ê-kíp phẫu thuật đã tiến hành cắt bỏ hoàn toàn chiếc sừng bất thường. Để xử lý phần da bị tổn thương sau khi loại bỏ khối sừng, các bác sĩ phải thực hiện thêm thủ thuật ghép da. Ông Shyam sau đó nằm viện khoảng 10 ngày trước khi hồi phục và được xuất viện.
Theo các chuyên gia da liễu, hiện tượng sừng da ở người cực kỳ hiếm gặp. Dù phần lớn là tổn thương lành tính, một số trường hợp có thể liên quan đến các bệnh lý tiền ung thư hoặc ung thư da. Nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định, nhưng việc tiếp xúc lâu dài với ánh nắng mặt trời hoặc bức xạ được cho là những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện tình trạng này.
Trường hợp của ông Shyam gây chú ý trên toàn thế giới bởi hình dạng kỳ lạ của chiếc "sừng quỷ" dài hơn 10 cm. Tuy nhiên, đây không phải là trường hợp duy nhất được ghi nhận. Trong lịch sử y học, nhiều bệnh nhân ở các quốc gia khác nhau cũng từng xuất hiện những khối sừng da phát triển trong nhiều năm, tạo nên những trường hợp hiếm gặp và gây tò mò cho giới khoa học.
Một bé gái 13 tuổi bỏ nhà đi nhiều ngày để đến phòng trọ của người đàn ông quen qua Facebook. Một vụ việc khác, hai em gái nhỏ trở thành nạn nhân trong vụ án hiếp dâm...
Đọc những tin ấy, người lớn thường phản ứng rất nhanh bằng sự giận dữ: trách kẻ phạm tội, trách mạng xã hội, trách trẻ "thiếu hiểu biết"...
Nhưng sau những vụ việc đau lòng ấy có lẽ cần nhìn sâu hơn vào một thực tế khác: trẻ em hôm nay đang lớn lên trong một thế giới mà khoảng cách giữa "người lạ" và "người quen" gần như bị xóa nhòa.
Một tài khoản Facebook, TikTok hay game online xa lạ đôi khi len sâu vào tâm lý trẻ còn nhiều hơn cả người thân trong nhà.
Nguy hiểm nhất là nhiều đứa trẻ không hề nghĩ mình đang gặp nguy hiểm. Các em nghĩ mình "được yêu", "được quan tâm", "được thấu hiểu". Trong khi phía bên kia có thể là một người trưởng thành đầy kinh nghiệm thao túng tâm lý.
Một đứa trẻ 13 tuổi chưa đủ khả năng nhận thức đầy đủ để tự bảo vệ mình trước những cạm bẫy cảm xúc và dục vọng của người lớn.
Về phía pháp luật, những hành vi quan hệ tình dục với trẻ vị thành niên rõ ràng phải bị xử lý nghiêm minh, không thể có bất kỳ sự biện minh nào bằng lý do "tự nguyện", "quen biết qua mạng" hay "hai bên có tình cảm".
Nhưng chỉ pháp luật thôi là chưa đủ, bởi sau mỗi vụ việc, điều đau đớn nhất không chỉ là bản án dành cho thủ phạm mà còn là những tổn thương kéo dài trong tâm lý đứa trẻ. Có em mất niềm tin vào người khác; có em mặc cảm, khủng hoảng, học hành đổ vỡ. Có gia đình tan nát vì cảm giác bất lực và ân hận.
Nhiều phụ huynh thường nghĩ nguy cơ xâm hại chỉ đến từ bên ngoài xã hội. Thật ra rất nhiều đứa trẻ bị tổn thương bắt đầu từ khi trẻ cô đơn, lạc lối khi đang ở ngay trong gia đình mình.
Cha mẹ bận rộn, con có điện thoại từ sớm. Mỗi ngày trẻ dành hàng giờ trên mạng, người lớn gần như không biết con đang nói chuyện với ai, xem gì, tham gia hội nhóm nào. Những mối quan hệ độc hại len vào những khoảng trống tình cảm gia đình.
Điều đáng lo là trẻ tiếp xúc thông tin quá nhanh nhưng lại không kịp có kỹ năng tự bảo vệ. Trẻ có thể biết dùng mạng xã hội từ tiểu học nhưng không được dạy đủ về ranh giới cơ thể, sự đồng thuận, nguy cơ dụ dỗ trên mạng hay cách cầu cứu khi gặp nguy hiểm.
Nhiều gia đình vẫn xem giáo dục giới tính là chuyện "nhạy cảm", ngại nói với con. Trong khi Internet thì dạy trẻ đủ mọi thứ, kể cả những điều méo mó và lệch lạc. Sự im lặng của người lớn đôi khi nguy hiểm hơn cả mạng xã hội.
Nhưng bảo vệ trẻ em không thể chỉ bắt đầu sau một bi kịch mà phải bắt đầu từ đời sống hằng ngày. Cha mẹ cần chịu khó trò chuyện với con, biết hôm nay con vui hay buồn, biết bạn bè con là ai, biết con đang theo dõi những tài khoản nào trên mạng, biết những thay đổi bất thường trong tâm lý con...
Ngoài gia đình, nhà trường cũng cần thay đổi cách tiếp cận. Giáo dục kỹ năng sống và an toàn số không thể chỉ là vài buổi tuyên truyền. Trẻ cần được học thực chất về nguy cơ trên không gian mạng, kỹ năng từ chối, kỹ năng cầu cứu và cả giá trị của lòng tự trọng.
Một đứa trẻ thiếu kỹ năng và thiếu sự đồng hành sẽ rất dễ trở thành nạn nhân giữa thế giới ảo đầy cạm bẫy trên mạng xã hội. Một chiếc điện thoại thông minh có thể mở ra tri thức, kết nối và cơ hội nhưng cũng có thể mở ra những cuộc trò chuyện nguy hiểm mà cha mẹ không hề hay biết.
Sau mỗi vụ việc đau lòng, xã hội thường phẫn nộ vài ngày rồi quên đi nhưng với những đứa trẻ, vết thương có thể kéo dài nhiều năm. Do vậy bảo vệ trẻ em hôm nay không chỉ là trách nhiệm của công an hay pháp luật.
Đó còn là trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cả cộng đồng trong việc tạo ra một môi trường mà trẻ được lắng nghe, được trang bị kỹ năng và được lớn lên an toàn.
Sau trận thắng Cộng hòa Dân chủ Congo 2-1 vào ngày 1/7, tuyển Anh giành vé vào vòng 16 đội World Cup 2026 và sẽ chạm trán Mexico lúc 1h sáng thứ 2 (giờ London). Trước đây, các trường học và công ty thường cho phép học sinh, nhân viên xem bóng đá trong giờ hành chính. Tuy nhiên, thời điểm rạng sáng thứ 2 tạo ra thách thức về mặt thời gian.
Trong buổi họp báo sau trận, HLV Tuchel đề nghị phụ huynh viết giấy xin phép nhà trường cho trẻ xem bóng đá. Ông nói: "Học sinh có nhiều ngày đến trường, trong khi World Cup diễn ra bốn năm một lần nên đội tuyển rất cần sự ủng hộ từ các em".
Phản hồi về vấn đề này, người phát ngôn của Thủ tướng Anh cho biết trẻ em cần phải đến trường. "Phụ huynh có quyền tự quyết định, song học sinh phải đến lớp", người này nói.
Bộ trưởng Giáo dục Bridget Phillipson cũng yêu cầu học sinh đảm bảo việc học dù trận đấu diễn ra muộn. Sáng 2/7, Bộ trưởng Kỹ năng Jacqui Smith cho biết giới trẻ đối mặt nguy cơ hổng kiến thức khi xin nghỉ học. "Học sinh thiếu kiến thức bước vào đời mang lại hậu quả xấu, do đó tôi chọn cách ngủ bù vào buổi chiều và ăn mừng chiến thắng tại văn phòng vào sáng hôm sau", bà trả lời LBC.
Bất chấp ý kiến của giới chức, một số trường học áp dụng chính sách linh hoạt, cho phép học sinh đến lớp muộn. Trường Tiểu học Castle Hill ở Basingstoke lùi giờ vào lớp từ 8h35 sang 9h30, thông báo quy định này giúp các gia đình xem World Cup đồng thời đảm bảo học sinh ngủ đủ giấc.
Các trường Tiểu học Greenland, Bloemfontein và Burnhope ở hạt Durham thông báo mở cửa bình thường vào 8h, nhưng học sinh có quyền đến lớp trước 10h. Trường Tiểu học Purwell ở Hitchen (Hertfordshire) nhận học sinh đến 10h30, trong khi một số cơ sở giáo dục khác tổ chức phát lại trận đấu lúc 9h. Trước đó, hồi tháng 7/2021, nhiều cơ sở giáo dục tại Anh cũng từng áp dụng chính sách lùi giờ vào lớp khi đội tuyển quốc gia lọt vào chung kết Euro 2020. Do trận đấu diễn ra vào tối chủ nhật và kéo dài đến loạt sút luân lưu, hàng loạt trường học đã cho phép học sinh đến lớp muộn vào lúc 10h hoặc 10h30 sáng hôm sau để các gia đình có thể theo dõi trọn vẹn trận đấu.
Ngược lại, ông Peter Lee, hiệu trưởng Q3 Academy Langley ở Oldbury, giải thích không thể lùi giờ do nhiều gia đình không quan tâm bóng đá và phụ huynh cần nơi trông trẻ vào buổi sáng.
Tổng thư ký Liên đoàn Giáo dục Quốc gia Daniel Kebede đề xuất áp dụng giờ học muộn vào sáng thứ 2. Ông nói: "Bộ Giáo dục nên coi đây như sự kiện quan trọng và cho phép học sinh đến trường linh hoạt".
