Một bé gái 13 tuổi bỏ nhà đi nhiều ngày để đến phòng trọ của người đàn ông quen qua Facebook. Một vụ việc khác, hai em gái nhỏ trở thành nạn nhân trong vụ án hiếp dâm…
Đọc những tin ấy, người lớn thường phản ứng rất nhanh bằng sự giận dữ: trách kẻ phạm tội, trách mạng xã hội, trách trẻ “thiếu hiểu biết”…
Nhưng sau những vụ việc đau lòng ấy có lẽ cần nhìn sâu hơn vào một thực tế khác: trẻ em hôm nay đang lớn lên trong một thế giới mà khoảng cách giữa “người lạ” và “người quen” gần như bị xóa nhòa.
Một tài khoản Facebook, TikTok hay game online xa lạ đôi khi len sâu vào tâm lý trẻ còn nhiều hơn cả người thân trong nhà.
Nguy hiểm nhất là nhiều đứa trẻ không hề nghĩ mình đang gặp nguy hiểm. Các em nghĩ mình “được yêu”, “được quan tâm”, “được thấu hiểu”. Trong khi phía bên kia có thể là một người trưởng thành đầy kinh nghiệm thao túng tâm lý.
Một đứa trẻ 13 tuổi chưa đủ khả năng nhận thức đầy đủ để tự bảo vệ mình trước những cạm bẫy cảm xúc và dục vọng của người lớn.
Về phía pháp luật, những hành vi quan hệ tình dục với trẻ vị thành niên rõ ràng phải bị xử lý nghiêm minh, không thể có bất kỳ sự biện minh nào bằng lý do “tự nguyện”, “quen biết qua mạng” hay “hai bên có tình cảm”.
Nhưng chỉ pháp luật thôi là chưa đủ, bởi sau mỗi vụ việc, điều đau đớn nhất không chỉ là bản án dành cho thủ phạm mà còn là những tổn thương kéo dài trong tâm lý đứa trẻ. Có em mất niềm tin vào người khác; có em mặc cảm, khủng hoảng, học hành đổ vỡ. Có gia đình tan nát vì cảm giác bất lực và ân hận.
Nhiều phụ huynh thường nghĩ nguy cơ xâm hại chỉ đến từ bên ngoài xã hội. Thật ra rất nhiều đứa trẻ bị tổn thương bắt đầu từ khi trẻ cô đơn, lạc lối khi đang ở ngay trong gia đình mình.
Cha mẹ bận rộn, con có điện thoại từ sớm. Mỗi ngày trẻ dành hàng giờ trên mạng, người lớn gần như không biết con đang nói chuyện với ai, xem gì, tham gia hội nhóm nào. Những mối quan hệ độc hại len vào những khoảng trống tình cảm gia đình.
Điều đáng lo là trẻ tiếp xúc thông tin quá nhanh nhưng lại không kịp có kỹ năng tự bảo vệ. Trẻ có thể biết dùng mạng xã hội từ tiểu học nhưng không được dạy đủ về ranh giới cơ thể, sự đồng thuận, nguy cơ dụ dỗ trên mạng hay cách cầu cứu khi gặp nguy hiểm.
Nhiều gia đình vẫn xem giáo dục giới tính là chuyện “nhạy cảm”, ngại nói với con. Trong khi Internet thì dạy trẻ đủ mọi thứ, kể cả những điều méo mó và lệch lạc. Sự im lặng của người lớn đôi khi nguy hiểm hơn cả mạng xã hội.
Nhưng bảo vệ trẻ em không thể chỉ bắt đầu sau một bi kịch mà phải bắt đầu từ đời sống hằng ngày. Cha mẹ cần chịu khó trò chuyện với con, biết hôm nay con vui hay buồn, biết bạn bè con là ai, biết con đang theo dõi những tài khoản nào trên mạng, biết những thay đổi bất thường trong tâm lý con…
Ngoài gia đình, nhà trường cũng cần thay đổi cách tiếp cận. Giáo dục kỹ năng sống và an toàn số không thể chỉ là vài buổi tuyên truyền. Trẻ cần được học thực chất về nguy cơ trên không gian mạng, kỹ năng từ chối, kỹ năng cầu cứu và cả giá trị của lòng tự trọng.
Một đứa trẻ thiếu kỹ năng và thiếu sự đồng hành sẽ rất dễ trở thành nạn nhân giữa thế giới ảo đầy cạm bẫy trên mạng xã hội. Một chiếc điện thoại thông minh có thể mở ra tri thức, kết nối và cơ hội nhưng cũng có thể mở ra những cuộc trò chuyện nguy hiểm mà cha mẹ không hề hay biết.
Sau mỗi vụ việc đau lòng, xã hội thường phẫn nộ vài ngày rồi quên đi nhưng với những đứa trẻ, vết thương có thể kéo dài nhiều năm. Do vậy bảo vệ trẻ em hôm nay không chỉ là trách nhiệm của công an hay pháp luật.
Đó còn là trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cả cộng đồng trong việc tạo ra một môi trường mà trẻ được lắng nghe, được trang bị kỹ năng và được lớn lên an toàn.
Trong số rất nhiều điểm tham quan ở Bắc Kinh, Tử Cấm Thành nổi bật hơn cả. Là một kho báu của lịch sử và văn hóa Trung Quốc, nơi đây thu hút rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước.
Ngoài vẻ đẹp tráng lệ hùng vĩ của Tử Cấm Thành, nhiều người tò mò những bí ẩn nơi đây. Nhiều người có thắc mắc tại sao Tử Cấm Thành lại luôn có hàng trăm con mèo sinh sống?
Mèo đã đồng hành cùng Tử Cấm Thành hơn 600 năm, từ thời nhà Minh (1368-1644) đến nhà Thanh (1644-1911). Chúng từng là thú cưng yêu thích của các hoàng đế như: Chu Nguyên Chương, Tuyên Đức Đế từng nghiên cứu và vẽ mèo, Gia Tĩnh Đế phong tước vị, chôn cất mèo bằng quan tài vàng, Càn Long hay hoàng hậu Từ Hy Thái hậu nuôi mèo trong điện riêng.
Điều thú vị là nhiều chú mèo được đặt tên, cho ăn riêng, thậm chí lập bộ phận quản lý riêng trong cung đình. Trong văn hóa Trung Hoa cổ, mèo gắn với sự tỉnh thức, trấn tà và bảo vệ không gian linh thiêng, giúp chúng được đối xử nhẹ tay thay vì bị xua đuổi như động vật hoang. Ngày nay, phần lớn ngự miêu ở Tử Cấm Thành được tin là hậu duệ trực hệ của mèo hoàng gia xưa, bên cạnh những con mèo hoang được thu nhận trong quá trình bảo tồn.
Sau khi nhà Thanh sụp đổ năm 1912, hoàng cung không còn là nơi ở của hoàng gia, nhưng mèo đã sinh sôi nhiều thế hệ và không có lý do để tiêu diệt hay di dời. Khi Tử Cấm Thành trở thành bảo tàng năm 1925, chúng mặc nhiên trở thành "cư dân cũ", duy trì dòng chảy liên tục giữa quá khứ hoàng tộc và không gian di sản hiện đại.
Đặc biệt những chú mèo này lang thang khắp mọi ngóc ngách của Tử Cấm Thành; bạn có thể thấy chúng ở bất cứ nơi nào hẻo lánh. Chúng rất đáng yêu và thanh lịch. Mọi người luôn tò mò về cuộc sống của những chú mèo này trong Tử Cấm Thành. Trước đây, các cung phi thường nuôi mèo làm thú cưng, và mỗi con đều có tên riêng. Vào thời đó, mèo trong cung rất được ưa chuộng.
Điều đáng nói theo thời gian, số lượng mèo sinh sôi nảy nở và trở nên rất nhiều. Chúng không bao giờ rời khỏi Tử Cấm Thành hay nhìn thấy thế giới bên ngoài. Những con mèo trong Tử Cấm Thành rất hiền lành. Hơn 100 con mèo này sống trong một khu vực cố định mỗi ngày và đều có tên riêng cùng thông tin nhận dạng đầy đủ.
Được biết hiện nay, Bảo tàng Cố Cung quản lý khoảng 150-200 con mèo, xem chúng là một phần di sản sống. Từ năm 2009, bảo tàng triển khai chương trình TNR (bắt, triệt sản, tiêm vaccine, thả) để kiểm soát số lượng mèo mà vẫn duy trì vai trò bảo vệ di sản. Giai đoạn 2009-2013, chi phí cho chương trình này lên tới hơn 18.000 nhân dân tệ (63 triệu đồng) cho 181 con mèo.
Tại Tử Cấm Thành, du khách được khuyến cáo không bế mèo, không ép chụp ảnh và không tự ý cho ăn để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng. Nhân viên bảo tàng thường nhắc "mèo là chủ của Tử Cấm Thành, con người chỉ là khách".
Những "ngự miêu" không chỉ bảo vệ di sản mà còn mang lại giá trị văn hóa và du lịch đáng kể. Chú mèo Papa màu cam mũm mĩm trở thành ngôi sao của năm, với chiều cao ngồi khoảng 30 cm, được dùng làm đơn vị đo hài hước cho các cổ vật nhân kỷ niệm 100 năm bảo tàng. Các con khác như: Luban hay Baidian'er cũng nổi tiếng trên mạng xã hội Weibo.
Thêm điều thú vị nữa là những con mèo ở Cố cung được phân ra làm 3 loại. Loại thứ nhất là những chú mèo thích yên tĩnh, thường sống trong các khu vực "cấm", hầu như không có người lui tới.
Loại thứ hai chính là Cảnh Tiểu Tể và bầy đàn. Cảnh Tiểu Tể là tên của chú mèo lông vàng nổi tiếng được ghi hình trong chương trình "Lên tin tức rồi, Cố cung!". Những chú mèo này không sợ người. Chúng thường quanh quẩn ở Ngự Hoa Viên, phía ngoài của Cảnh Vận Môn và Văn Hoa Điện.
Loại cuối cùng là những chú mèo "bảnh bao" nhất Hoàng cung. Các nhân viên làm việc trong Cố cung cho biết những chú mèo này chỉ xuất hiện trong giờ ăn và sau đó thì bỏ đi mất dạng.
Hiện tại, những chú mèo này đã trở thành một biểu tượng vô cùng quan trọng của Cố cung. Mèo ở Tử Cấm Thành có nhiều màu sắc và hoa văn khác nhau, và du khách thường sẽ bất ngờ bắt gặp nhiều con trong khi tham quan.
Hồi tháng 4, do áp lực giục cưới từ cha mẹ, anh Gu ở Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang, tìm đến trung tâm mai mối. Sau khi xem mặt ba phụ nữ địa phương không thành, anh được trung tâm gợi ý tìm vợ ngoại tỉnh với cam kết "có thể kết hôn chớp nhoáng trong một hai ngày".
Người được giới thiệu là một phụ nữ 30 tuổi, quê Thiểm Tây. Hồ sơ trực tuyến ghi cô là nhân viên bán hàng, không nợ nần, không tiền án, sức khỏe tốt và đồng ý "kết hôn chớp nhoáng, lấy chồng xa".
Hai bên trò chuyện qua một cuộc gọi video 5 phút, trong đó phần lớn các câu hỏi của Gu đều do người môi giới trả lời thay. Trung tâm hứa hẹn sẽ cung cấp đầy đủ báo cáo tín dụng và giấy khám sức khỏe tiền hôn nhân trước khi cưới.
Gia đình nhà trai chốt hôn sự và chi 265.000 tệ (khoảng 39.000 USD), cho sính lễ, tiền cọc và chi phí đi lại) để đưa cô dâu về Chiết Giang. Đêm hôm sau, người phụ nữ được nhóm môi giới chở đến nhà họ Gu. Đến ngày thứ ba kể từ lúc gọi video, dù chưa từng gặp mặt cha mẹ vợ và chưa nhận được các giấy tờ kiểm chứng như lời hứa, anh đã cùng cô gái đến cơ quan chức năng đăng ký kết hôn.
Tuy nhiên, cuộc sống vợ chồng chỉ kéo dài 9 ngày. Khi đưa vợ mới đến ngân hàng kiểm tra, Gu phát hiện cô đang gánh nợ 15.000 USD. Người vợ giải thích đây là nợ của bạn trai cũ và không liên quan đến mình.
Sự nghi ngờ đẩy lên cao khi Gu tiếp tục phát hiện vợ sử dụng tới 5-6 tài khoản WeChat, tên xác minh trên ứng dụng thanh toán Alipay không phải chính chủ, đồng thời cô có lượng men gan cao. Càng nghĩ càng hoang mang, anh đệ đơn ly hôn.
Người vợ ban đầu đồng ý nhưng sau đó kiện ngược lại chồng. Cô nộp giấy chẩn đoán y tế, đòi bồi thường 7.500 USD với lý do việc chồng nằng nặc đòi ly hôn khiến cô rơi vào trầm cảm. Cô còn tố cáo anh ép mình phải trang điểm, làm việc nhà và ra ngoài tìm việc.
Cùng lúc, anh Gu làm đơn khởi kiện trung tâm mai mối yêu cầu hoàn trả số tiền 265.000 tệ. Phía môi giới từ chối với lý do giao dịch đã hoàn tất khi hai người đăng ký kết hôn, đồng thời ám chỉ cặp đôi này đang cố tình dàn dựng một vụ ly hôn giả nhằm lấy lại tiền phí.
Sự việc làm dấy lên làn sóng tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc về những góc khuất của dịch vụ kết hôn chớp nhoáng. Nhiều ý kiến chỉ trích sự dễ dãi của nam thanh niên khi vội vã bước vào hôn nhân.
Bản thân Gu cũng đang hối hận vì quyết định bồng bột. "Tôi chưa từng gặp mặt cha mẹ đối phương, không hiểu tình cảnh gia đình, tính cách hay thông tin cá nhân của cô ấy, vậy mà lại nhắm mắt kết hôn luôn", anh nói.
Một cá thể cá voi có chiều dài khoảng 15,4 mét được phát hiện đã chết trong khu vực lưới đánh cá cố định ngoài khơi Hoa Liên, Đài Loan (Trung Quốc), thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học cũng như người dân địa phương. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng chức năng đã nhanh chóng triển khai công tác đưa xác cá voi vào bờ để phục vụ điều tra và nghiên cứu.
Theo cơ quan quản lý bảo tồn đại dương, cá voi được phát hiện tại ngư trường lưới cố định Dongyifa vào ngày 4/3. Thời điểm được tìm thấy, xác động vật biển này đã có dấu hiệu phân hủy mạnh, phần thân phồng lên do khí tích tụ bên trong sau nhiều ngày tử vong. Để đảm bảo an toàn, lực lượng tuần duyên phối hợp với các đơn vị liên quan kéo xác vào bờ, đồng thời dựng rào chắn và che phủ khu vực nhằm hạn chế người dân tiếp cận.
Qua quan sát ban đầu, các chuyên gia nhận định cá thể này có thể thuộc nhóm cá voi tấm sừng hàm, nhiều khả năng là cá voi vây hoặc cá voi Omura. Những đặc điểm như cấu tạo cơ thể và các nếp gấp ở vùng cổ họng cho thấy cá voi có thể đã chết từ vài ngày trước, sau đó trôi theo dòng hải lưu và mắc vào hệ thống lưới đánh cá ngoài khơi.
Trong số các loài cá voi hiện nay, cá voi vây được xem là loài có kích thước lớn thứ hai thế giới, chỉ đứng sau cá voi xanh. Tuy nhiên, danh tính chính xác của cá thể vừa được phát hiện vẫn cần được xác minh thông qua quá trình giải phẫu và phân tích mẫu sinh học.
Ngày 5/3, các chuyên gia đến từ nhiều viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức bảo tồn biển đã phối hợp tiến hành khám nghiệm, thu thập mẫu mô và ghi nhận các đặc điểm sinh học của cá thể này. Sau khi hoàn tất quá trình nghiên cứu, bộ xương dự kiến sẽ được bảo tồn và trưng bày tại Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Quốc gia ở Đài Trung nhằm phục vụ công tác nghiên cứu cũng như giáo dục cộng đồng.
Hoa Liên từ lâu được biết đến là khu vực có hệ sinh thái biển phong phú nhờ ảnh hưởng của địa hình biển sâu cùng dòng hải lưu Kuroshio. Đây cũng là nơi thường xuyên ghi nhận sự xuất hiện của nhiều loài cá voi và cá heo, góp phần tạo nên giá trị đa dạng sinh học đặc biệt của vùng biển này.
Nguyên nhân khiến cá voi tử vong vẫn chưa được xác định. Các nhà khoa học cho rằng nhiều khả năng sự việc liên quan đến quá trình lão hóa, bệnh lý, va chạm với tàu thuyền, nuốt phải rác thải nhựa trên biển hoặc vô tình mắc vào các loại ngư cụ trong quá trình di chuyển.
Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân không nên đến gần khu vực đặt xác cá voi vì quá trình phân hủy có thể tạo ra lượng khí lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Kết quả điều tra và phân tích chi tiết sẽ được công bố sau khi quá trình khám nghiệm hoàn tất.
